86. Dit beklemtonen
van de noodzaak van een nauwe blijvende betrekking tussen de hedendaagse
wijsbegeerte en de wijsbegeerte die is ontwikkeld in de christelijke traditie,
is bedoeld om het gevaar af te wenden dat schuilt in sommige denkrichtingen die
tegenwoordig sterk verbreid zijn. Ik denk dat het gepast is om -zij het kort-
daarop in te gaan, teneinde hun dwalingen aan te stippen en de daaruit volgende
risico’s voor het wijsgerige werk.
De eerste draagt de naam
eclecticisme, waarmee de benadering bedoeld wordt van hen die bij hun
onderzoek, onderwijs en argumentatie, zelfs in de theologie, ertoe neigen om
gebruik te maken van losse ideeën die uit verschillende filosofieën
stammen, zonder bekommernis om hun innerlijke samenhang, hun plaats binnen een systeem
of hun historische context. Ze lopen daarom het gevaar, niet in staat te zijn
om het waarheidsgehalte van een bepaalde doctrine te onderscheiden van
elementen eruit die misschien vals zijn of niet ‘to the point’. Een extreme
vorm van eclecticisme komt ook voor in het retorische misbruik van wijsgerige
termen waaraan sommige theologen zich soms overgeven. Een dergelijke
manipulatie draagt niet bij aan het zoeken naar de waarheid en oefent het
verstand niet, theologisch noch wijsgerig, om zijn argumenten ernstig en
wetenschappelijk te formuleren. De consequente en grondige studie van
wijsgerige doctrines, hun specifieke terminologie en de context waarin ze
ontstonden, helpt eraan mee om het gevaar van eclecticisme te overwinnen en
maakt het mogelijk ze te integreren in de theologische argumentatie op een
wijze die aangepast is aan de opdracht.
|