87. Eclecticisme
is een methodische dwaling, maar kan ook opvattingen in zich bergen die typisch
zijn voor het historicisme. Om een doctrine uit het verleden juist
te verstaan is het nodig die te plaatsen in zijn eigen historische en culturele
context. De grondstelling van het historicisme luidt daarentegen dat de
waarheid van een filosofie bepaald wordt op basis van haar geschiktheid voor
een bepaalde periode en een bepaald historisch doel. Daarom wordt, tenminste
impliciet, de blijvende waarde van het ware ontkend. Wat waar was in een
bepaalde periode, beweren historicisten, is misschien niet waar in een andere.
Zo wordt voor hen de geschiedenis van het denken weinig meer dan een
archeologische vindplaats, nuttig om opvattingen van vroeger te illustreren,
maar voor het grootste deel achterhaald en zonder betekenis voor het heden. Men
mag daarentegen niet vergeten dat, zelfs wanneer een formulering in zekere zin
gebonden is aan tijd en cultuur, de waarheid of de valsheid ervan in elk geval
kan worden vastgesteld en als zodanig geëvalueerd, ondanks de afstand in
tijd en ruimte.
|