1-500 | 501-1000 | 1001-1008
Chapter, Paragraph, Number
501 III, 2,53 | onderstreept bevindt dit gebod zich in de Decaloog, in het hart
502 III, 2,53 | gebod zich in de Decaloog, in het hart van het Verbond
503 III, 2,53 | maar het was al vervat in het oorspronkelijk verbond
504 III, 2,53 | Hij geen vreugde schept in de dood van de levenden (
505 III, 2,53 | zijn afgunst kwam de dood in de wereld (vgl.W 2,24).
506 III, 2,54 | toenemende rijpheid gekend in deze denkwijze en zich zo
507 III, 2,54 | en ieder ander gebod in deze zin worden samengevat: “
508 III, 2,54 | tot vervulling gebracht in de Nieuwe Wet, staat het
509 III, 2,54 | om te kunnen “binnengaan in het leven”(vgl.Mt 19,16-
510 III, 2,54 | leven”(vgl.Mt 19,16-19). In ditzelfde perspectief hebben
511 III, 2,54 | moordenaar het eeuwige leven in zich heeft”(1Joh 3,15). ~
512 III, 2,54 | van al deze zonden!”42. ~In de loop der tijd heeft de
513 III, 2,54 | doden”. Het is bekend dat in de eerste eeuwen moord werd
514 III, 2,54 | krijgen en wederopneming in de kerkelijke gemeenschap. ~
515 III, 2,54 | het doden van een mens, in wie Gods beeld aanwezig
516 III, 2,54 | Heer van het leven! Maar in het licht van de vele, vaak
517 III, 2,54 | tragische gebeurtenissen die in het individuele en sociale
518 III, 2,54 | wet worden voorgesteld, in de vorm van een echte tegenspraak
519 III, 2,54 | Dit gebeurt bijvoorbeeld in het geval van wettige zelfverdediging,
520 III, 2,54 | andermans leven niet te kwetsen in de praktijk moeilijk te
521 III, 2,54 | gebod van de naastenliefde, in het Oude Testament verkondigd
522 III, 2,54 | geest van de Zaligsprekingen in het evangelie (vgl.Mt 5,
523 III, 2,54 | vereist dat men hem doodt. In dit geval wordt de fatale
524 III, 2,55 | 56. In deze context moet het probleem
525 III, 2,55 | geplaatst worden, waarbij in de Kerk en in de maatschappij
526 III, 2,55 | worden, waarbij in de Kerk en in de maatschappij toenemend
527 III, 2,55 | Het probleem moet men zien in het geheel van een strafrecht
528 III, 2,55 | worden en niet - behalve in gevallen van absolute noodzaak,
529 III, 2,55 | de gestage verbeteringen in de organisatie van het strafwezen,
530 III, 2,55 | bestaan praktisch niet meer. ~In elk geval blijft het door
531 III, 2,55 | algemeen welzijn en ook meer in overeenstemming met de waardigheid
532 III, 2,56 | onschuldige mens. En dit te meer in het geval van zwakke en
533 III, 2,56 | menselijke wezens, die alleen in de absolute verplichting
534 III, 2,56 | mensenleven is inderdaad een in de Heilige Schrift uitdrukkelijk
535 III, 2,56 | uitdrukkelijk geleerde, in de Traditie van de Kerk
536 III, 2,56 | algemene overeenstemming toont in zaken van geloof en zeden”49. ~
537 III, 2,56 | geloof en zeden”49. ~Omdat in het bewustzijn van de mensen
538 III, 2,56 | bewustzijn van de mensen en in de samenleving het besef
539 III, 2,56 | behandelde de materie krachtig in een korte, maar markante
540 III, 2,56 | opvolgers heeft gegeven, en in gemeenschap met de bisschoppen
541 III, 2,56 | ongeschreven wet die de mens, in het licht van het verstand,
542 III, 2,56 | van het verstand, vindt in zijn eigen hart (vgl.Rom
543 III, 2,56(50)| constitutie over de Kerk in de moderne wereld Gaudium
544 III, 2,56 | geoorloofd zijn, noch als doel in zichzelf noch als middel
545 III, 2,56 | ongeneeslijk zieke of iemand die in doodstrijd verkeert. Bovendien
546 III, 2,56(53)| constitutie over de Kerk in de moderne wereld Gaudium
547 III, 3,57 | Maar tegenwoordig is in het geweten van velen het
548 III, 3,57 | aanvaarding van abortus in de mentaliteit, in het gedrag
549 III, 3,57 | abortus in de mentaliteit, in het gedrag en zelfs in de
550 III, 3,57 | in het gedrag en zelfs in de wet zelf is een sprekend
551 III, 3,57 | bewustzijn dat steeds minder in staat is om te onderscheiden
552 III, 3,57 | bekoring van zelfbedrog. In deze samenhang klinkt het
553 III, 3,57 | maken”(Js 5,20). Vooral in het geval van abortus is
554 III, 3,57 | zijn zwaarte af te zwakken in de publieke opinie. Misschien
555 III, 3,57 | van een menselijk wezen in de beginfase van zijn of
556 III, 3,57 | abortus provocatus blijkt in al haar waarheid wanneer
557 III, 3,57 | het over moord heeft en in het bijzonder wanneer men
558 III, 3,57 | zorg van de vrouw die het in haar schoot draagt. En toch
559 III, 3,58 | tot het doden van het kind in de moederschoot. Schuldig
560 III, 3,58 | dodelijk gewond en onteerd in haar wezen als liefdesgemeenschap
561 III, 3,58 | als liefdesgemeenschap en in haar roeping om het “heiligdom
562 III, 3,58 | abortus te ondergaan: zeker in dit geval ligt de morele
563 III, 3,58 | het leven te bevorderen, in dienst stellen van de dood. ~
564 III, 3,58 | abortus over de hele wereld. In deze zin overstijgt abortus
565 III, 3,58 | verdedigen. Zoals ik schreef in mijn Brief aan de Gezinnen: “
566 III, 3,58 | bevindt zich een leven in staat van begin, een leven
567 III, 3,58 | dat de mens moreel toekomt in zijn geestelijke en lichamelijke
568 III, 3,58 | worden erkend, waaronder in de eerste plaats het onaantastbare
569 III, 3,58(59)| kwam tot mij: “Voordat ik u in de moederschoot vormde,
570 III, 3,58(59)| ook de evangelist Lucas - in de prachtige episode van
571 III, 3,58(59)| en Jezus, nog verborgen in de schoot van hun moeders (
572 III, 3,59 | voor het menselijk wezen in de moederschoot dat zij
573 III, 3,59 | vormloos embryo is en die in hem reeds de volwassene
574 III, 3,59 | zijn en wiens roeping reeds in het “Boek des Levens”staat
575 III, 3,59 | 13-16). Reeds daar, nog in de moederschoot zijn zij
576 III, 3,59 | voorzienigheid - zoals veel passages in de Bijbel betuigen 60. ~
577 III, 3,59 | vanaf het begin tot in onze dagen duidelijk overeen
578 III, 3,59 | dagen duidelijk overeen in de beschrijving van abortus
579 III, 3,59 | christelijke gemeenschap in leer en leven zich radicaal
580 III, 3,59 | radicaal gekeerd tegen de in die maatschappij heersende
581 III, 3,59 | kinderen, zelfs als zij nog in de moederschoot zijn, “reeds
582 III, 3,60 | bekrachtigd. Pius XI heeft in zijn encycliek Casti Connubii
583 III, 3,60 | die het menselijk leven in de moederschoot rechtstreeks
584 III, 3,60(67)| constitutie over de Kerk in de moderne wereld Gaudium
585 III, 3,60 | minder strenge straffen, werd in verschillende perioden der
586 III, 3,60 | van de bekering te zoeken. In de Kerk is het doel van
587 III, 3,60 | Gegeven deze eenstemmigheid in de traditie van de leer
588 III, 3,60 | van de Kerk, was Paulus VI in staat om te verklaren dat
589 III, 3,60 | Petrus en zijn Opvolgers, in gemeenschap met de bisschoppen -
590 III, 3,60 | hebben veroordeeld en die in voornoemde consultatie,
591 III, 3,60 | handeling geoorloofd maken die in zichzelf ongeoorloofd is,
592 III, 3,60 | ingaat die geschreven staat in ieder mensenhart, kenbaar
593 III, 3,61 | uitgevoerd voor doelen die in zichzelf gewettigd zijn,
594 III, 3,61 | wettelijk zijn toegestaan in sommige landen. Ofschoon “
595 III, 3,61 | geen onevenredige risico”s in zich dragen, maar dat zij
596 III, 3,61 | geeft en wat het, zelfs in moeilijke omstandigheden,
597 III, 3,61 | opnemen die door hun ouders in de steek gelaten zijn vanwege
598 III, 4,62 | Als gevolg van vorderingen in de geneeskunde en in een
599 III, 4,62 | vorderingen in de geneeskunde en in een cultuurmilieu dat zich
600 III, 4,62 | leven alleen te waarderen in de mate dat het plezier
601 III, 4,62 | hij met zijn leven doet in volle en totale autonomie.
602 III, 4,62 | autonomie. Vooral mensen in de ontwikkelde landen handelen
603 III, 4,62 | praktijk vandaag niet alleen in staat om voor vroeger onoplosbare
604 III, 4,62 | toestand van uiterste zwakte, in stand te houden en te verlengen,
605 III, 4,62 | transplantaties te verkrijgen. ~In deze context groeit de bekoring
606 III, 4,62 | van anderen te beëindigen. In werkelijkheid blijkt dat,
607 III, 4,62 | van de dood”, die vooral in welvarende samenlevingen
608 III, 4,63 | vereist. Onder euthanasie in haar eigenlijke betekenis
609 III, 4,63 | die inmiddels niet meer in verhouding staan tot de
610 III, 4,63 | patiënt en zijn familie. In zulke situaties, wanneer
611 III, 4,63 | onvermijdelijk aandient, kan men in geweten “aan de behandelingswijze
612 III, 4,63 | zorgen na te laten die men in dergelijke gevallen aan
613 III, 4,63 | van de menselijke situatie in het zicht van de dood 78. ~
614 III, 4,63 | het zicht van de dood 78. ~In de moderne geneeskunde wordt
615 III, 4,63 | draaglijker trachten te maken in de laatste stadia van de
616 III, 4,63 | wordt. Onder de vragen die in deze context opkomen is
617 III, 4,63 | gelovige is, bewust te delen in het Lijden van de Heer,
618 III, 4,63 | middelen bestaan, en als in de gegeven omstandigheden
619 III, 4,63 | godsdienstige en morele plichten”79. In zo”n geval wordt de dood
620 III, 4,63 | dood naderen moeten mensen in staat zijn om hun zedelijke
621 III, 4,63 | onderscheidingen bevestig ik in overeenstemming met het
622 III, 4,63(80)| constitutie over de Kerk in de moderne wereld Gaudium
623 III, 4,63 | van mijn Voorgangers 81 en in gemeenschap met de bisschoppen
624 III, 4,63 | praktijk een kwaadwilligheid in die eigen is aan zelfmoord
625 III, 4,64 | te voeren die zo radicaal in tegenspraak is met de natuurlijke
626 III, 4,64 | samenleving als geheel 84. In zijn diepste kern is zelfmoord
627 III, 4,64 | zoals die wordt verkondigd in het gebed van de oude wijze
628 III, 4,64 | de bevrijding van de ziel in haar strijd tegen de banden
629 III, 4,64 | banden van het lichaam en in haar verlangen om vrij te
630 III, 4,64 | wanneer een zieke niet meer in staat is te leven”85. Ook
631 III, 4,64 | Echt “medelijden”deelt in andermans lijden; het doodt
632 III, 4,64 | de zieke persoon, zelfs in de pijnlijkste terminale
633 III, 4,64 | een die sterk is gelegd: in de samenleving verdwijnt
634 III, 4,64(85)| constitutie over de Kerk in de moderne wereld Gaudium
635 III, 4,65 | voorschrijft en waar het geloof in Christus de Verlosser, die
636 III, 4,65 | vooral wanneer het oog in oog staat met de bekoring
637 III, 4,65 | bekoring om op te geven in totale wanhoop, is vooral
638 III, 4,65 | begeleiding, solidariteit en steun in de tijd van beproeving.
639 III, 4,65 | Zoals Vaticanum II ons in overweging geeft: “In het
640 III, 4,65 | ons in overweging geeft: “In het licht van de dood krijgt
641 III, 4,65 | zaad van eeuwigheid dat hij in zich draagt niet is ontstaan
642 III, 4,65 | heeft dit nieuwe uitgedrukt in termen van een volledig
643 III, 4,65 | aan de Heer die de mens in iedere toestand omarmt: “
644 III, 4,65 | de ontmoeting met de dood in het door Hem gewilde en
645 III, 4,65 | beslissing beleefd wordt in deelname aan het lijden
646 III, 4,65 | hij die zijn lijden leeft in de Heer, volkomen op Hem
647 III, 4,65 | wordt: “Nu verheug ik mij in het lijden dat ik voor u
648 III, 4,65 | Christus, de Kerk, voltooi ik in mijn aardse leven dat, wat
649 III, 5,66 | menselijk leven bestaat in de tendens om wettelijke
650 III, 5,66 | en, als gevolg daarvan, in de tendens om de toepassing
651 III, 5,66 | ongeborene of van iemand die zich in totale zwakte bevindt, alleen
652 III, 5,66 | dat alleen iemand die zich in de concrete situatie bevindt
653 III, 5,66 | beslissen. De staat zou daarom in het belang van het burgerlijk
654 III, 5,66 | burgers zijn en hun, tenminste in bepaalde extreme gevallen,
655 III, 5,66 | van abortus en euthanasie in deze gevallen - zo beweert
656 III, 5,66 | tenslotte zover te beweren, dat in een moderne en pluralistische
657 III, 5,67 | 69. In elk geval is in de democratische
658 III, 5,67 | 69. In elk geval is in de democratische cultuur
659 III, 5,67 | vrijheid van de burgers - die in een democratisch systeem
660 III, 5,67 | vastleggen van die normen die in elk geval voor het sociale
661 III, 5,67 | wijze zou iedere politicus in zijn handelen het terrein
662 III, 5,67 | aan de kant zet om zich in dienst te stellen van ieder
663 III, 5,68 | geschiedenis gevallen kent waarin in de naam van de “waarheid”
664 III, 5,68 | werden en worden ook nu nog in naam van het “ethische relativisme”
665 III, 5,68 | misdaden zijn, wanneer zij in plaats van door gewetenloze
666 III, 5,68 | mag echter democratie niet in die mate tot mythe maken
667 III, 5,68 | de “natuurwet”die de mens in het hart geschreven staat,
668 III, 5,68 | grondslagen van de zedenwet in twijfel zou trekken, dan
669 III, 5,68 | zelfs de democratische orde in zijn grondslagen aangetast
670 III, 5,68 | worden. Zelfs wanneer men in zulke beoordeling een zeker
671 III, 5,68 | bedrieglijke zaak is. Want in de regeringssystemen zelf
672 III, 5,68 | consensus kunnen sturen. In een dergelijke situatie
673 III, 5,69 | eerbiedigen en koesteren. ~In deze zin moet men de basiselementen
674 III, 5,69 | van de burgerlijke wet is in vergelijking met die van
675 III, 5,69 | beperkter omvang. Toch kan “in geen levenssfeer de burgerlijke
676 III, 5,69 | burgerlijke wet bestaat in het garanderen van een geordende
677 III, 5,69 | geordende sociale samenleving in ware gerechtigheid, opdat
678 III, 5,69 | gerechtigheid, opdat wij allen “in alle vroomheid en rechtschapenheid
679 III, 5,69 | tegen de misbruiken die in naam van het geweten en
680 III, 5,69 | stand kunnen komen 93. ~In de encycliek Pacem in terris
681 III, 5,69 | In de encycliek Pacem in terris wees Johannes XXIII
682 III, 5,69 | Johannes XXIII erop dat “in de denkwijze van onze tijd
683 III, 5,69 | welzijn vooral gelegen is in het veiligstellen van de
684 III, 5,69 | eerbiedigen, met elkaar in overeenstemming te brengen,
685 III, 5,69(93)| Encycliek Pacem in terris (11 april 1963),
686 III, 5,69(94)| Encycliek Pacem in terris (11 april 1963),
687 III, 5,70 | wet met de zedenwet staat in de continuïteit van de hele
688 III, 5,70 | geen bindende kracht hebben in het geweten(...); inderdaad,
689 III, 5,70 | het gezag en resulteert in schaamteloos misbruik”95.
690 III, 5,70 | van onschuldige mensen, in de vormen van abortus en
691 III, 5,70 | voor gewettigd verklaren, in totale en onverzoenlijke
692 III, 5,70 | houding die het vertrouwen in de sociale betrekkingen
693 III, 5,70 | rechtstreeks en onherstelbaar in tegen de mogelijkheid om
694 III, 5,70 | maatschappij bestaat juist om in dienst van hem te staan.
695 III, 5,71 | verplichting voor het geweten in, maar wekken veeleer de
696 III, 5,71 | mensen”(Hnd 5,29). Reeds in het Oude Testament vinden
697 III, 5,71 | maar lieten de kinderen in leven”(Ex 1,17). Belangrijk
698 III, 5,71 | bereid is ook de gevangenis in te gaan of door het zwaard
699 III, 5,71 | het zwaard om te komen, in de zekerheid dat “hier de
700 III, 5,71 | zich te voegen naar een in zichzelf onrechtvaardige
701 III, 5,71 | gewetensprobleem kan zich voordoen in de gevallen waarin een parlementaire
702 III, 5,71 | abortussen te beperken, in plaats van een wet die meer
703 III, 5,71 | is een feit dat, terwijl in sommige delen van de wereld
704 III, 5,71 | campagnes plaatsvinden om wetten in te voeren ten gunste van
705 III, 5,71 | internationale organisaties, in andere landen - in het bijzonder
706 III, 5,71 | organisaties, in andere landen - in het bijzonder die, die al
707 III, 5,71 | herbezinning op dit vlak. In een geval als het juist
708 III, 5,72 | gewetensproblemen m.b.t. medewerking in verhouding tot een goede
709 III, 5,72 | en carrièreperspectieven. In andere gevallen kan blijken
710 III, 5,72 | blijken dat het doorvoeren van in zichzelf onbepaalde of zelfs
711 III, 5,72 | positieve handelingen, die in de artikelen van als geheel
712 III, 5,72 | vanwege de vorm die zij in een concreet kader aanneemt,
713 III, 5,72 | worden voorzien en beschermd. In deze zin zou voor de artsen,
714 III, 6,73 | afgekocht worden, ze is in onverzoenlijke tegenstelling
715 III, 6,73 | gemeenschap onder de mensen, ze is in tegenspraak met de fundamentele
716 III, 6,73 | te oriënteren 99. ~Reeds in deze zin hebben de negatieve
717 III, 6,73 | ja”te zeggen, een “ja”dat in staat is steeds meer de
718 III, 6,73 | vgl. Mt 5,48). De geboden, in het bijzonder de negatieve
719 III, 6,73 | Sint Augustinus - bestaat in het vrij zijn van misdaden (...)
720 III, 6,73(99)| In Iohannis Evangelium Tractatus,
721 III, 6,74 | uitgangspunt voor een weg in ware vrijheid, die ons ertoe
722 III, 6,74 | houdingen en gedragspatronen in dienst van het leven te
723 III, 6,74 | toevertrouwd hebben en brengen in onze daden en in de waarheid
724 III, 6,74 | brengen in onze daden en in de waarheid aan God onze
725 III, 6,74 | met wijsheid bewaart en in liefdevolle trouw verzorgt.
726 III, 6,74 | Bouwmeester van gemeenschap in liefde is, brengt onder
727 III, 6,75 | tenslotte ook het absolute gebod in, om overeenkomstig de eisen
728 III, 6,75 | dimensies van Gods liefde in Jezus Christus het leven
729 III, 6,75 | verplicht iedere mens ook in zijn meest positieve aspecten
730 III, 6,75 | de Schepper met de mens in het morele bewustzijn van
731 III, 6,75 | mens; het kan door allen in het licht van het verstand
732 III, 6,75 | Joh 3,8), iedere mens die in deze wereld leeft, bereikt
733 III, 6,75 | moedig eraan te werken, dat in onze tijd, die al te veel
734 IV, 1,76 | door Hem uitgezonden werden in de hele wereld (vgl. Mc
735 IV, 1,76 | evangeliserende activiteit hoort in zichzelf iedere dag het
736 IV, 1,76 | Jezus Christus is. Wij staan in dienst van dit Evangelie,
737 IV, 1,77 | het leven omdat God ons, in zijn onvoorwaardelijke liefde,
738 IV, 1,77 | gedragen. ~Wij worden gezonden: in dienst van het leven te
739 IV, 1,77 | leven te verkondingen, het in de liturgie en in ons hele
740 IV, 1,77 | verkondingen, het in de liturgie en in ons hele bestaan te vieren,
741 IV, 2,78 | Woord des levens”(1Joh 1,1). In Hem “werd het leven zichtbaar
742 IV, 2,78 | Wanneer het op het leven in zijn volheid is gericht,
743 IV, 2,78 | getuigenis van af te leggen in al zijn wonderlijke nieuwheid
744 IV, 2,78(103)| recedens a novitate Christi”, In Psalmos Davidis lectura,
745 IV, 2,78 | en het doen binnendringen in elke hoek van de samenleving. ~
746 IV, 2,79 | die het mogelijk maakt in ieder menselijk gezicht
747 IV, 2,79 | leven vindt zijn betekenis in de ontvangen en de geschonken
748 IV, 2,79 | en de geschonken liefde: in dit licht ontvangen de seksualiteit
749 IV, 2,79 | voortplanting hun volle waarheid; in deze liefde hebben ook het
750 IV, 2,79 | bevorderen, op ieder moment en in iedere omstandigheid van
751 IV, 2,80 | 82. Om werkelijk een volk in dienst van het leven te
752 IV, 2,80 | het Evangelie, en later, in de catechese en in de diverse
753 IV, 2,80 | later, in de catechese en in de diverse vormen van verkondiging,
754 IV, 2,80 | vormen van verkondiging, in het persoonlijke gesprek
755 IV, 2,80 | persoonlijke gesprek en in ieder opvoedingswerk standvastig
756 IV, 2,80 | allen kunnen helpen om ook in het licht van het verstand
757 IV, 2,80 | terecht, berisp, vermaan in onvermoeibare en geduldige
758 IV, 2,80 | krachtige weerklank vinden in het hart van hen die in
759 IV, 2,80 | in het hart van hen die in de Kerk op verschillende
760 IV, 2,80 | getrouwe weergave van de in deze encycliek opnieuw uiteengezette
761 IV, 2,80 | theologische faculteiten, in de priesterseminaries en
762 IV, 2,80 | de priesterseminaries en in de verschillende katholieke
763 IV, 2,80 | worden, die taken hebben in de verkondiging, de catechese
764 IV, 2,80 | gewetensvorming: mogen zij in het besef van de hun toebedeelde
765 IV, 2,80 | persoonlijke ideeën uitdragen die in tegenspraak zijn met het
766 IV, 2,80 | vgl. Rom 12,2). Wij moeten in de wereld maar niet van
767 IV, 3,81 | als “volk voor het leven”in de wereld gezonden zijn,
768 IV, 3,81 | alles dringend noodzakelijk in onszelf en in de anderen
769 IV, 3,81 | noodzakelijk in onszelf en in de anderen een beschouwende
770 IV, 3,81 | ontstaat uit het geloof in de God van het leven, die
771 IV, 3,81 | visie van hem die het leven in zijn diepte ziet, doordat
772 IV, 3,81 | een geschenk en daarbij in ieder ding de afstraling
773 IV, 3,81 | afstraling van de Schepper en in iedere mens zijn levend
774 IV, 3,81 | het zien van hen die zich in ziekte, in lijden of aan
775 IV, 3,81 | hen die zich in ziekte, in lijden of aan de rand van
776 IV, 3,81 | VI ons uitnodigde te doen in een van zijn eerste kerstboodschappen 108.
777 IV, 3,81 | roeping van iedere mens om in Christus deel te hebben
778 IV, 3,82 | aan het leven, het leven, in verhouding met zijn mogelijkheden.
779 IV, 3,82 | ons, zielen en lichamen, in het volmaakte leven, in
780 IV, 3,82 | in het volmaakte leven, in de onsterfelijkheid binnen
781 IV, 3,82 | prijzen: het is het Leven dat in het leven overstroomt”109. ~
782 IV, 3,82 | zegenen, zoals de Psalmist, in ons dagelijks gebed, als
783 IV, 3,82 | onze Vader, die ons vormde in de moederschoot en die ons
784 IV, 3,82 | verleend (vgl. Ps 8,6-7). In ieder kind dat geboren wordt
785 IV, 3,82 | kind dat geboren wordt en in iedere mens die leeft of
786 IV, 3,82 | heerlijkheid vieren wij in iedere mens, het teken van
787 IV, 3,82 | van het leven niet alleen in het persoonlijke en het
788 IV, 3,82 | gemeenschappelijke gebed, maar vooral in de vieringen van het liturgisch
789 IV, 3,82 | werking van de Heer Jezus in het christelijk bestaan:
790 IV, 3,82 | lijden en de dood te ervaren in hun volle betekenis. Dankzij
791 IV, 3,82 | sacramenten, steeds beter in staat zijn om de volle waarheid
792 IV, 3,82 | beleven als een deelname in het paasmysterie van de
793 IV, 3,83 | gebruiken, die aanwezig zijn in de tradities en gewoonten
794 IV, 3,83 | naar de onsterfelijkheid. ~In dit perspectief neem ik
795 IV, 3,83 | ook de door de kardinalen in het consistorium van 1991
796 IV, 3,83 | en stel ik voor dat men in de verschillende landen
797 IV, 3,83 | eigenlijke doel ervan is in de gewetens, in de gezinnen,
798 IV, 3,83 | ervan is in de gewetens, in de gezinnen, in de Kerk
799 IV, 3,83 | gewetens, in de gezinnen, in de Kerk en in de burgerlijke
800 IV, 3,83 | gezinnen, in de Kerk en in de burgerlijke maatschappij
801 IV, 3,83 | iedere omstandigheid heeft; in het centrum van de aandacht
802 IV, 3,84 | leven bovenal gevierd worden in het dagelijks bestaan, dat
803 IV, 3,84 | geschonken. Dit gebeurt al in de vele verschillende gebaren
804 IV, 3,84 | ouderen, gezonden en zieken. ~In dit kader, dat rijk is aan
805 IV, 3,84 | zij zijn een deelname in het mysterie van het Kruis,
806 IV, 3,84 | leven zijn volheid bereikt in de oprechte zelfgave. Naast
807 IV, 3,84 | deze gebaren verdient de in ethisch aanvaardbare vormen
808 IV, 3,84 | beste door te geven wat zij in zich dragen”111. Wanneer
809 IV, 3,84 | heldhaftige moeders daarbij in hun omgeving niet altijd
810 IV, 3,84 | het moederschap niet aan. In naam van de vooruitgang
811 IV, 3,84 | echtgenotes en moeders zich in deze waarden onderscheiden
812 IV, 3,84 | offer van uw leven(...) In het Paasmysterie geeft Christus
813 IV, 3,84(112)| In Matthaeum Hom., L, 3: PG
814 IV, 4,85 | van de naastenliefde, die in het persoonlijke getuigenis,
815 IV, 4,85 | persoonlijke getuigenis, in de verschillende vormen
816 IV, 4,85 | vormen van vrijwillige inzet, in het sociale handelen en
817 IV, 4,85 | het sociale handelen en in het politieke engagement
818 IV, 4,85 | voorkomt uit het “geloof dat in de liefde werkzaam is”(Gal
819 IV, 4,85 | van u tot hen zegt: “Gaat in vrede, warmt en verzadigt
820 IV, 4,85 | ongeboren kind, de oude mens in zijn lijden of onmiddellijk
821 IV, 4,85 | naakt is. Eer het niet hier in de tempel met zijden stoffen,
822 IV, 4,85 | heilig en onaantastbaar in ieder stadium en in iedere
823 IV, 4,85 | onaantastbaar in ieder stadium en in iedere situatie; het is
824 IV, 4,85 | iedere man en vrouw die in de loop van de eeuwen een
825 IV, 4,85 | ontwikkeld, een geschiedenis die in de Kerk en in de samenleving
826 IV, 4,85 | geschiedenis die in de Kerk en in de samenleving vele vormen
827 IV, 4,85 | begeleiding van het wordende leven in praktijk gebracht worden,
828 IV, 4,85 | het erom gaat die moeders in het bijzonder nabij te zijn,
829 IV, 4,85 | of de lijdenden, vooral in zijn laatste stadia. ~
830 IV, 4,86 | roepingen tot dienstwerk, in het bijzonder onder de jongeren;
831 IV, 4,86 | waarbij alle individuen en in de eerste plaats het kind,
832 IV, 4,86 | en gerespecteerd worden in hun eigen recht en waar
833 IV, 4,86 | ongehuwde moeders en echtparen in moeilijkheden nieuwe hoop
834 IV, 4,86 | aanvaarden. ~M.b.t. het leven in een ellendige toestand,
835 IV, 4,86 | een ellendige toestand, in een situatie van ontsporing,
836 IV, 4,86 | situatie van ontsporing, in ziekte en aan de rand van
837 IV, 4,86 | verenigingen voor solidariteit, in het bijzonder met de gehandicapten -
838 IV, 4,86 | hun angst en eenzaamheid. In deze gevallen is de rol
839 IV, 4,86 | families veel hulp vinden in bureaus van maatschappelijk
840 IV, 4,86 | sociale dienstverlening, die in openbare instellingen of
841 IV, 4,86 | worden herkend en begrepen in hun menselijke en specifiek
842 IV, 4,86 | duidelijk en effectief zijn in instellingen die bemand
843 IV, 4,87 | mensen die edelmoedig zijn in hun inzet en zich volledig
844 IV, 4,87 | verantwoordelijkheid draagt het personeel in de gezondheidszorg: artsen,
845 IV, 4,87 | van het menselijk leven. In de huidige culturele en
846 IV, 4,87 | voltrekkers van de dood te worden. In het licht van deze bekoring
847 IV, 4,87 | haar sterkste steun liggen in de intrinsieke en niet te
848 IV, 4,87 | integendeel, het gaat volkomen in tegen het medische beroep,
849 IV, 4,87 | beloften voor de mensheid in zich draagt, moet altijd
850 IV, 4,87 | dienste staan van de mensen en in plaats daarvan worden tot
851 IV, 4,87 | van hulp aan mensen, hen in feite schade berokkenen. ~
852 IV, 4,88 | de waarde van het leven in onze steeds ingewikkelder
853 IV, 4,88 | wetgevende maatregelen. In een democratisch systeem,
854 IV, 4,88 | persoonlijke verantwoordelijkheid in de gewetens van individuen
855 IV, 4,88 | burgerlijke samenleving zelf in de wortel bedreigen. ~De
856 IV, 4,88 | verdediging van het leven in daden oom te zetten in pluralistische
857 IV, 4,88 | leven in daden oom te zetten in pluralistische democratien,
858 IV, 4,88 | aanwezigheid diep moet doen voelen in ieder geweten, politieke
859 IV, 4,88 | op gang te brengen, die in staat zijn bij de beslissing
860 IV, 4,89 | te scheppen die echtparen in staat stellen om eigen keuzen
861 IV, 4,89 | t.a.v. de voortplanting, in volle vrijheid en met echte
862 IV, 4,89 | iedereen gelijkelijk kan delen in de goederen van de schepping.
863 IV, 4,89(114)| Latijns-Amerikaanse Bisschoppen in Santo Domingo (12 oktober
864 IV, 4,89(115)| constitutie over de Kerk in de moderne wereld Gaudium
865 IV, 4,89 | samenwerking van allen die geloven in de waarde van het leven,
866 IV, 5,90(117)| constitutie over de Kerk in de moderne wereld Gaudium
867 IV, 5,90 | speciale rol te vervullen in het leven van zijn leden,
868 IV, 5,90(119)| 945. De kinderen worden in de bijbelse traditie juist
869 IV, 5,90 | hen voortkomt”120. ~Vooral in de opvoeding van de kinderen
870 IV, 5,90 | het leven te verkondigen. In woord en voorbeeld, in de
871 IV, 5,90 | In woord en voorbeeld, in de dagelijkse contacten
872 IV, 5,90 | vrijheid, verwezenlijkt in de oprechte zelfgave, en
873 IV, 5,90 | zelfgave, en zij vormen in hen de eerbied voor anderen,
874 IV, 5,90 | als opvoeders houdt ook in: de kinderen leren en door
875 IV, 5,90 | dood. Ze zullen hiertoe in staat zijn als ze gevoelig
876 IV, 5,91 | roept zijn licht en kracht in, om in tijden van moeiten
877 IV, 5,91 | zijn licht en kracht in, om in tijden van moeiten en lijden
878 IV, 5,91 | gebed en aanbidding ligt in het gezamenlijke dagelijkse
879 IV, 5,91 | solidariteit die men ervaart in en rond het gezin in de
880 IV, 5,91 | ervaart in en rond het gezin in de vorm van voorkómende,
881 IV, 5,91 | liefdevolle zorg die men laat zien in de eenvoudige, gewone gebeurtenissen
882 IV, 5,91 | ouders verlaten zijn of die in bijzonder moeilijke omstandigheden
883 IV, 5,91 | volhardende beslissing om zich in te zetten voor het algemeen
884 IV, 5,92 | ouderen krijgen. Terwijl in sommige culturen oudere
885 IV, 5,92 | belangrijke en actieve rol, worden in andere de ouderen beschouwd
886 IV, 5,92 | onverdraaglijk. Hun aanwezigheid in het gezin, of tenminste
887 IV, 5,92 | nabijheid van het gezin in gevallen waarin beperkte
888 IV, 5,92 | sluiten. Zo kunnen ouders in hun latere jaren van hun
889 IV, 5,92 | schat aan ervaringen die zij in de loop der jaren hebben
890 IV, 5,92 | gezinspastoraal bevorderen die in staat is om ieder gezin
891 IV, 6,93 | duisternis”(Ef 5,8; 10-11). In onze huidige maatschappelijke
892 IV, 6,93 | een sterke kritische zin, in staat om echte waarden en
893 IV, 6,93 | opbouwen: nieuw, omdat die in staat zal zijn om de tegenwoordige,
894 IV, 6,93 | overtuiging; nieuw, omdat ze in staat zal zijn een serieuze
895 IV, 6,93 | situatie, wortelt zij ook in de zending van de Kerk tot
896 IV, 6,93 | groepen en gemeenschappen in onze bisdommen. Met gelijke
897 IV, 6,93 | dienen te zetten om het leven in heel zijn waarheid te dienen.
898 IV, 6,93 | iedereen, ook niet-gelovigen, in intellectuele kringen, in
899 IV, 6,93 | in intellectuele kringen, in de verschillende beroepsmilieus
900 IV, 6,93(124)| constitutie over de Kerk in de moderne wereld Gaudium
901 IV, 6,94 | volheid van leven tenzij in vrijheid. Beide werkelijkheden
902 IV, 6,94 | Hier vooral ziet men dat “in het hart van iedere cultuur
903 IV, 6,94 | leven tenslotte verworpen of in gevaar gebracht. ~
904 IV, 6,95 | zijn, hen steeds dieper in de waarheid leidt, in hen
905 IV, 6,95 | dieper in de waarheid leidt, in hen een toenemende eerbied
906 IV, 6,95 | leven wekt en hen oefent in intermenselijke betrekkingen. ~
907 IV, 6,95 | vooral behoefte aan onderwijs in de waarde van het leven
908 IV, 6,95 | begrijpen en te beminnen in hun ware betekenis en in
909 IV, 6,95 | in hun ware betekenis en in hun nauwe onderlinge betrekking.
910 IV, 6,95 | persoon brengt tot zelfgave in liefde”128. Het banaliseren
911 IV, 6,95 | authentieke opvoeding te bieden in de seksualiteit en in de
912 IV, 6,95 | bieden in de seksualiteit en in de liefde, een opvoeding
913 IV, 6,95 | een opvoeding die oefening in kuisheid inhoudt als een
914 IV, 6,95 | bevordert en die iemand in staat stelt om de “echtelijke”
915 IV, 6,95 | de oefening van echtparen in verantwoordelijke voortplanting.
916 IV, 6,95 | verantwoordelijke voortplanting. In haar ware betekenis vraagt
917 IV, 6,95 | morele wet verplicht hen in ieder geval om de neigingen
918 IV, 6,95 | wetten te respecteren die in hun persoon staan gegrift.
919 IV, 6,95 | nauwkeuriger en maken ze het in de praktijk mogelijk om
920 IV, 6,95 | praktijk mogelijk om te kiezen in overeenstemming met de morele
921 IV, 6,95 | bevordering van een opvoeding in de morele waarden die zij
922 IV, 6,95 | ook het lijden en de dood in overweging nemen. Deze vormen
923 IV, 6,95 | diepe geheim te begrijpen in zijn concrete, harde werkelijkheid.
924 IV, 6,95 | waarde wanneer men ze ervaart in nauwe verbinding met ontvangen
925 IV, 6,95 | ontvangen en gegeven liefde. In dat perspectief heb ik besloten
926 IV, 6,95 | indien ze beleefd wordt in gemeenschap net Christus,
927 IV, 6,95 | eeuwigheid en, voor hen die leven in Christus, een ervaring van
928 IV, 6,95(129)| constitutie over de Kerk in de moderne wereld Gaudium
929 IV, 6,96 | aan te nemen, die bestaat in het maken van praktische
930 IV, 6,96 | vernieuwde levensstijl houdt ook in, dat wij veranderen van
931 IV, 6,96 | door hun aanwezigheid. ~In deze mobilisatie voor een
932 IV, 6,96 | willen jonge mensen, geoefend in ware vrijheid, in staat
933 IV, 6,96 | geoefend in ware vrijheid, in staat zijn om authentieke
934 IV, 6,96 | maken, en willen zij groeien in eerbied voor en dienst aan
935 IV, 6,96 | aan iedere andere persoon, in het gezin en in de samenleving. ~
936 IV, 6,96 | persoon, in het gezin en in de samenleving. ~Intellectuelen
937 IV, 6,96 | actief aanwezig te zijn in de toonaangevende centra
938 IV, 6,96 | de cultuur gevormd wordt, in scholen en universiteiten,
939 IV, 6,96 | scholen en universiteiten, in kringen van wetenschappelijk
940 IV, 6,96 | het Evangelie en zichzelf in dienst stellen van een nieuwe
941 IV, 6,96 | bevordering van het leven, vooral in de rechtstreekse relatie
942 IV, 6,96 | verantwoordelijkheid van hen die in de massamedia werkzaam zijn,
943 IV, 6,96 | uitgenodigd worden om zich ervoor in te zetten, dat de boodschappen
944 IV, 6,96 | Zij worden uitgenodigd om in gewetensvolle trouw aan
945 IV, 6,97 | het leven nemen vrouwen, in denken en handelen, een
946 IV, 6,97 | unieke en beslissende plaats in. Zij zijn het, die een “
947 IV, 6,97 | echte vrouwelijke genie in alle uitingen van het maatschappelijk
948 IV, 6,97 | bijzondere wijze aanwezig zijn in de echtelijke relatie, maar
949 IV, 6,97 | echtelijke relatie, maar die ook in het middelpunt van elke
950 IV, 6,97 | zoals het zich ontwikkelt in de schoot van de vrouw (...)
951 IV, 6,97 | menselijk wezen dat zich in haar ontwikkelt, schept
952 IV, 6,97 | moeder ontvangt en draagt in zich een ander menselijk
953 IV, 6,97 | menselijk wezen, stelt het in staat om in haar te groeien,
954 IV, 6,97 | wezen, stelt het in staat om in haar te groeien, geeft het
955 IV, 6,97 | het ruimte, eerbiedigt het in zijn anderszijn. Vrouwen
956 IV, 6,97 | twijfelt er niet aan dat het in veel gevallen een smartelijke,
957 IV, 6,97 | beslissing was. De wond in uw hart is waarschijnlijk
958 IV, 6,97 | barmhartigheid wacht op u, om u in het sacrament van de verzoening
959 IV, 6,97 | vergeving kunnen vragen, dat nu in de Heer leeft. Met de vriendelijke
960 IV, 6,98 | 26). ~Met die zekerheid in het hart en bewogen door
961 IV, 6,98 | speciale initiatieven en in het dagelijks gebed moge
962 IV, 7,99 | opdat alle mensen met ons in gemeenschap zullen zijn
963 IV, 7,99 | kracht ontvangt, komt ze op in elk menselijke geweten dat
964 IV, 7,99 | waarde die iedere mens ook in het licht van het verstand
965 IV, 7,99 | en werkzame leefklimaat in de maatschappij”137. ~Het “
966 IV, 7,99 | leven”voortdurend groeien in aantal en moge zich een
967 IV, 7,99(137)| Zalige GUERRICUS VAN IGNY, In Assumptione B. Mariae, sermo
968 Slot, 0,100 | geboren”(vgl.Js 9,6), om in Hem “het leven”te overwegen “
969 Slot, 0,100 | geopenbaard werd”(1Joh 1,2). In het geheim van die geboorte
970 Slot, 0,100 | die zijn hoogtepunt vindt in de gave van zijn leven aan
971 Slot, 0,100 | Moedermaagd, was het die het leven in naam van allen en tot heil
972 Slot, 0,100 | allen ontving. Zij staat dus in de nauwste persoonlijke
973 Slot, 0,100 | zijn om te leven. Zij is in feite de moeder van het
974 Slot, 1,101 | teken”dat beschreven staat in het boek van de Openbaring: “
975 Slot, 1,101 | van twaalf sterren”(12,1). In dit teken herkent de Kerk
976 Slot, 1,101 | eigen mysterie: aanwezig in de geschiedenis, weet zij,
977 Slot, 1,101 | volledig en voorbeeldig vervuld in Maria. Zij is de vrouw van
978 Slot, 1,101 | vrouw van heerlijkheid, in wie Gods plan uitgevoerd
979 Slot, 1,101 | beseft ten volle dat zij in zich de Redder van de wereld
980 Slot, 1,101 | nieuwe geboorte te geven in Gods eigen leven. Maar de
981 Slot, 1,101 | Moeder van God, de Theotokos in wier moederschap de roeping
982 Slot, 1,101 | barensweeën”(Op 12,2), d.w.z. in voortdurende spanning met
983 Slot, 1,101 | weerstand bieden aan Christus: “In Hem was leven en het leven
984 Slot, 1,101 | mensen. Het licht schijnt in de duisternis en de duisternis
985 Slot, 1,101 | richt tot Maria, helemaal in het begin van het aardse
986 Slot, 1,101 | wordt Maria deelgenote in de gave die de Zoon van
987 Slot, 2,102 | 104. In het Boek van de Openbaring
988 Slot, 2,102 | machten van het kwaad die in de geschiedenis werken en
989 Slot, 2,102 | machten van het kwaad is in feite een heimelijke weerstand
990 Slot, 2,102 | beseffen dat het leven altijd in het middelpunt van een grote
991 Slot, 2,102 | Maria ter wereld bracht “in de volheid van de tijd”(
992 Slot, 2,102 | aanbieden aan de mensen in elk tijdperk. Maar in zekere
993 Slot, 2,102 | mensen in elk tijdperk. Maar in zekere zin is dat kind ook
994 Slot, 2,102 | door zijn menswording zich in zekere zin heeft verenigd
995 Slot, 2,102 | iedere persoon”140. Juist in het “vlees”van iedere persoon,
996 Slot, 2,102 | voortdurend, en treedt Hij in gemeenschap met ons, zodat
997 Slot, 2,102 | van het menselijk leven, in welke vorm dan ook, in feite
998 Slot, 2,102 | in welke vorm dan ook, in feite een afwijzing van
999 Slot, 2,102 | verkondigen: “Wie zulk een kind in mijn Naam opneemt, neemt
1000 Slot, 3,103 | Moedermaagd wordt immers ingeweven in de zekerheid dat God haar
1-500 | 501-1000 | 1001-1008 |