105-binne | bio-e-gevol | gevon-mits | mobil-rijke | rijks-versl | versp-zweve
bold = Main text
Chapter, Paragraph, Number grey = Comment text
1005 I, 3,20 | mensen enigerlei compromis gevonden worden, als men een samenleving
1006 III, 4,62 | geneeskunde en haar steeds meer gevorderde technieken. Met behulp van
1007 II, 8,44 | Testament wordt onvruchtbaarheid gevreesd als een vloek, terwijl een
1008 II, 3,32 | is, waarover zorgvuldig gewaakt wordt in de handen van de
1009 III, 5,71 | tegelijkertijd krachtig gewaarschuwd dat men “God meer moet gehoorzamen
1010 II, 4,34 | Dit is een instinctieve gewaarwording of zelfs een ervaringsfeit,
1011 III, 3,59 | ziel hebben nooit aarzeling gewekt over de morele veroordeling
1012 III, 2,56 | vinden tegen de willekeur en gewelddadigheid van anderen. ~De absolute
1013 I, 5,27 | vinden van doelmatige maar “geweldloze”middelen om de gewapende
1014 III, 5,66 | zijn, en zouden zonder de gewenste medische veiligheid uitgeoefend
1015 III, 5,68 | wanneer zij in plaats van door gewetenloze tirannen te zijn begaan,
1016 III, 5,71 | behulp van het beroep op gewetensbezwaren. Vanaf de begintijden van
1017 III, 5,71 | geven”98. ~Een bijzonder gewetensprobleem kan zich voordoen in de
1018 III, 5,72 | dikwijls voor moeilijke gewetensproblemen m.b.t. medewerking in verhouding
1019 III, 5,68 | een tragische collectieve gewetensverduistering het scepticisme tenslotte
1020 IV, 6,96 | worden uitgenodigd om in gewetensvolle trouw aan de feitelijke
1021 I, 2,13 | verschillen in aard en moreel gewicht staan contraceptie en abortus
1022 Inl, 3,5 | Consistorie van de kardinalen gewijd, dat plaatsvond in Rome
1023 III, 4,65 | de dood in het door Hem gewilde en vastgestelde “uur”aanvaarden (
1024 III, 3,58 | wordt het gezin dodelijk gewond en onteerd in haar wezen
1025 I, 2,15 | Verschillende overwegingen dragen gewoonlijk bij tot zo”n beslissing,
1026 I, 2,13 | zijn dergelijke praktijken geworteld in een genotzuchtige mentaliteit
1027 IV, 4,89 | oecumene die Vaticanum II gezagvol aanmoedigde 116. ~Het schijnt
1028 II, 8,44 | weerkeren? Hebt U mij niet gezeefd als melk en doen stremmen
1029 II, 7,43 | scheppingswerk, man en vrouw gezegend, zeggend “weest vruchtbaar
1030 IV, 5,91 | gebed, zowel persoonlijk als gezinsgebed. Het gezin bidt om God te
1031 III, 3,57 | levensstandaard voor de andere gezinsleden. Soms vreest men dat het
1032 IV, 5,92 | de Kerk onvermoeibaar een gezinspastoraal bevorderen die in staat
1033 III, 4,63 | zijn om hun zedelijke en gezinsplichten te vervullen en vooral om
1034 IV, 4,88 | voor het moederschap: een gezinspolitiek moet de basis zijn van en
1035 IV, 5,91 | door zijn lidmaatschap van gezinsverenigingen, eraan meewerkt dat de wetten
1036 II, 3,32 | Jezus zegt zelf: “Zij die gezond zijn, hebben geen dokter
1037 III, 3,58 | hebben, de directie van gezondheidscentra waar abortussen worden uitgevoerd.
1038 III, 3,61 | ziekte, de verbetering van de gezondheidstoestand of het overleven van de
1039 IV, 3,82(110) | Elisabeth Canori Mora en Gianna Beretta Molla (24 april
1040 I, 5,26 | het leven niet vergezeld ging van de voorstelling van
1041 II, 11,50 | Lc 23,43). Na zijn dood “gingen de graven open en de lichamen
1042 IV, 6,93 | zuurdeeg dat heel het deeg doet gisten (vgl.Mt 13,33) moet het
1043 II, 4,34(23) | Gloria Dei vivens homo”: Tegen
1044 I, 3,18 | naar ras, nationaliteit, godsdienst, politieke mening of sociale
1045 IV, 2,79 | leven van betrekking, als Godsgeschenk, als vrucht en teken van
1046 III, 6,73 | ontucht, diefstal, bedrog, godslastering, enzovoorts. Wanneer iemand
1047 I, 4,22 | het niets (...) maar de godvergetenheid hult de schepping in duisternis”17.
1048 I, 2,11 | het feit dat die aanvallen goeddeels uitgevoerd worden juist
1049 II, 6,41 | opgaan over slechten en goeden en doet het regenen over
1050 III, 3,58 | abortuswetten hebben bevorderd en goedgekeurd, en, naar de mate waarin
1051 II, 2,31 | helderheid: “Hij heeft alles goedgemaakt op zijn tijd; ook heeft
1052 Inl, 2,4 | daarvoor, maar zelfs op goedkeuring van de overheid om die misdrijven
1053 III, 2,53 | menselijke samenleven. Hij is de “goel”, de verdediger van de onschuldigen (
1054 II, 10,49 | worden samengevat in de gouden regel van de onderlinge
1055 II, 11,50 | hebben overwogen, wil ik graag stilhouden met ieder van
1056 II, 9,46 | hadt herschapen ben ik het graf ontgaan”(Ps 30,3-4). ~
1057 Inl, 2,4 | begaan en zelfs nog met gratis hulp van de openbare gezondheidszorg. ~
1058 III, 3,58(55) | Brief aan de Gezinnen Gratissimum sane (2 februari 1994),
1059 II, 11,50 | Na zijn dood “gingen de graven open en de lichamen van
1060 I, 1,7 | geen acht. ~Een wilde woede greep Kaïn aan, en zijn gezicht
1061 II, 5,38 | opnieuw verbaasd zijn en grenzeloos dankbaar. In de woorden
1062 Inl, 1,2 | in feite niet alleen de grenzeloze liefde van God die “zozeer
1063 II, 8,45 | de vruchtbaarheid en de gretige verwachting van het leven
1064 III, 3,59 | eerste contacten met de Grieks-Romeinse wereld, waar abortus en
1065 III, 3,59 | eerdergenoemde Didachè 62. Onder de Griekse schrijvers vermeldt Athenagoras
1066 III, 5,72 | leven, te weigeren. Wie grijpt naar het middel van het
1067 II, 9,46 | meer zal zijn (...) een grijsaard die zijn dagen niet voltooit”(
1068 II, 9,46 | nu, in mijn ouderdom en grijsheid, God, verlaat mij niet,
1069 I, 3,19 | zelfzuchtige belangen en grillen. ~
1070 IV, 1,77 | handelen van alle leden en alle groeperingen van de christelijke gemeenschap.
1071 I, 2,12 | persoonlijke, gezins- of groepsrelaties, maar gaat veel verder,
1072 III, 5,70 | ervan toelaten, zou tegen de grondbeginselen van absoluut respect voor
1073 IV, 6,93 | moeten we een serieuze en grondige uitwisseling bevorderen
1074 IV, 1,77 | het op elkaar afgestemde, grootmoedige handelen van alle leden
1075 IV, 3,81 | van de schoonheid en de grootsheid van dit Evangelie worden. ~
1076 IV, 1,77 | te staan is voor ons geen grootspraak maar een plicht die onstaat
1077 I, 1,8 | ideologieën ertoe dienen om de gruwelijkste misdaden tegen de persoon
1078 IV, 7,99(137) | Zalige GUERRICUS VAN IGNY, In Assumptione
1079 III, 4,63 | verzaken die slechts een hachelijk en smartvol rekken van het
1080 III, 3,58 | gezins- en sociale politiek hadden moeten verzekeren - maar
1081 II, 9,46 | uit de doden; of Gij mij hadt herschapen ben ik het graf
1082 IV, 1,77 | levenssap en vruchtbaarheid halen (vgl. Joh 15,5). Innerlijk
1083 Inl, 2,3 | slavernij, prostitutie, handel in meisjes en minderjarigen;
1084 III, 3,58 | zich te rangschikken en tot handelingsbekwaamheid te komen”57. Ook als de
1085 IV, 7,99 | maar radicaal tegengesteld handelt door allerlei vormen van
1086 II, 10,48 | leven in deze waarheid te handhaven die daarvoor wezenlijk is.
1087 I, 2,12 | mens die, vanwege ziekte, handicap of enkel door zijn aanwezigheid
1088 III, 3,61(74) | Handvest van de rechten van het gezin (
1089 I, 2,15 | niet minder ernstig zijn hangen boven de ongeneeslijk zieken
1090 I, 3,18 | stellen die staten vaak ook hanteren voor internationale druk
1091 IV, 4,88 | iedere dag temidden van hard werk en vermoeidheid het
1092 IV, 6,95 | begrijpen in zijn concrete, harde werkelijkheid. Zelfs pijn
1093 II, 8,44 | jullie bestaat, tot een harmonisch geheel geordend, maar de
1094 IV, 5,90 | rechtvaardigheidsgevoel, hartelijke openheid, dialoog, edelmoedige
1095 IV, 6,95 | van het instinct en van de hartstocht te beheersen, en om de biologische
1096 IV, 6,98 | dagelijks gebed moge een hartstochtelijke bede opstijgen tot God,
1097 I, 5,25 | schrijver van de brief aan de Hebreeën ons in herinnering brengt,
1098 II, 4,34 | aarde en onderwerp haar; en heers over (...) al wat leeft”(
1099 Slot, 3,103 | van het leven, die stierf, heerst nu levend”141. ~Het geslachte
1100 III, 5,68 | niet alleen het beste de hefbomen van de macht, maar ook de
1101 III, 6,73 | begint hij zijn hoofd op te heffen naar de vrijheid, maar dat
1102 IV, 1,77 | gemeenschappelijke opgave heft echter de verantwoordelijkheid
1103 III, 5,71 | en de geloofstrouw van de heiligen moet blijken”(Apk 13,10). ~
1104 Inl, 0,1 | Zoon door de werking van de heiligmakende Geest. Maar juist in dat “
1105 I, 4,22 | schitterende gave van God, iets “heiligs”dat aan zijn verantwoordelijkheid
1106 Inl, 1,2 | met iedere mens”2. In die heilsgebeurtenis openbaart zich in feite
1107 IV, 2,79 | omgeeft, voortbestaat, tot heilsgebeurtenissen worden. Eerbied voor het
1108 IV, 6,95 | de Zieken, waarbij ik “de heilswaarde van de opoffering van het
1109 I, 2,15 | euthanasie - verhuld en heimelijk, of openlijk en zelfs wettelijk
1110 Slot, 2,102 | het kwaad is in feite een heimelijke weerstand die voordat hij
1111 II, 6,39 | Hij brengt tot diep in de hel en doet opstaan”(1Sam 2,
1112 II, 2,31 | worden, met steeds grotere helderheid: “Hij heeft alles goedgemaakt
1113 III, 4,63 | van de Heer, mag men zulk “heldhaftig”gedrag niet tot ieders plicht
1114 II, 9,47 | om de gebroken harten te helen (vgl.Lc 4,18; Js 61,1).
1115 II, 9,47 | verkondigt dat het rijk der hemelen nabij is. Geneest de zieken,
1116 II, 4,34 | begiftigde met kracht als die van hemzelf en hen maakte naar zijn
1117 III, 3,61 | iets kostbaars maakt voor henzelf en voor anderen. De Kerk
1118 II, 3,33 | geen plaats voor hen in de herberg”(Lc 2,7). In deze tegenstelling
1119 II, 6,41 | liefde voor de naaste, wordt herbevestigd in al zijn kracht door de
1120 Inl, 3,5 | een precieze en krachtige herbevestiging zijn van de waarde van het
1121 III, 5,71 | toenemende tekenen zijn van een herbezinning op dit vlak. In een geval
1122 Slot, 0,100 | de Moeder van allen die herboren zijn om te leven. Zij is
1123 III, 3,59 | van de Kerk en door haar Herders en Leraren. Zelfs wetenschappelijke
1124 III, 2,54 | zult niet doden”categorisch herhaald: “Er zijn twee wegen, een
1125 I, 3,18 | op is. Hoe kan men deze herhaalde bevestigingen van het principe
1126 III, 5,68 | het leergezag van de Kerk herhaaldelijk heeft uitgesproken 88. Maar
1127 IV, 7,99 | verdedigd en bevorderd. Daaraan herinnerde Paulus VI: “Iedere misdaad
1128 II, 10,49 | die hen er krachtig aan herinneren dat alleen de Heer de authentieke
1129 I, 5,25 | brief aan de Hebreeën ons in herinnering brengt, roept de stem van
1130 III, 2,55 | uitoefening van zijn vrijheid te herkrijgen. Op deze wijze bereikt het
1131 II, 5,38 | het leven, niet zo maar herleid worden tot een wens om genoeg
1132 I, 1,7 | samen die bijbelse bladzijde herlezen die, ondanks haar ouderdom
1133 IV, 6,97 | uitdrukking te brengen. ~Ik herneem de woorden van de slotboodschap
1134 Inl, 3,6 | niveau de taak van allen hernomen of versterkt wordt om het
1135 Inl, 3,6 | Evangelie van het leven heroverwegen en verkondigen, als schittering
1136 II, 9,46 | de doden; of Gij mij hadt herschapen ben ik het graf ontgaan”(
1137 IV, 4,88 | bereikbaar is, zullen leiden tot herstel van een rechtsorde ter verdediging
1138 II, 4,36 | goddelijke beeld wordt in hen hersteld, vernieuwd en tot volmaaktheid
1139 II, 3,32 | Leidsman ten leven”(Hnd 3,15) herwint het leven dat verlaten ligt
1140 III, 3,60 | met excommunicaties 69. De herziene canonieke wetgeving zet
1141 III, 3,58 | We staan voor wat mag heten een “structuur van de zonde”
1142 I, 3,20 | stemming overeenkomstig hetgeen algemeen beschouwd wordt
1143 I, 1,8 | moet die beheersen: “Zijn hevige begeerte is op u gericht,
1144 IV, 3,82 | hun onbederflijkheid en hierdoor leven alle dieren en planten,
1145 III, 5,69(93) | 1963), 273-274; het citaat hierin is van PIUS XII, Pinkster-radioboodschap
1146 II, 5,38 | Onmiddellijke gevolgen komen hieruit voort voor het menselijk
1147 I, 2,13 | voortplanting beschouwt als een hindernis voor zelfontplooiing. Het
1148 II, 2,31 | zijn pasgeboren jongens hing (vgl.Ex 1,15-22), openbaarde
1149 IV, 4,87 | steeds belangrijke eed van Hippocrates die van iedere dokter verlangt
1150 IV, 6,93 | verbonden is met de huidige historische situatie, wortelt zij ook
1151 I, 5,27 | meest authentiek menselijke hoedanigheid verliest. Zelfs als zij
1152 Inl, 1,2 | toevertrouwd opdat wij haar hoeden met verantwoordelijkheidsbesef
1153 IV, 4,87 | Hun beroep maakt hen tot hoeders en dienaars van het menselijk
1154 IV, 2,78 | doen binnendringen in elke hoek van de samenleving. ~
1155 I, 5,26 | in de media krijgen. Maar hoeveel initiatieven die hulp en
1156 I, 2,13 | moederschoot, zonder een beroep te hoeven doen op medische assistentie.
1157 III, 5,72 | formeel mee te werken, die, hoewel door de wetgeving van de
1158 II, 5,37 | de Vader spreekt in het hogepriesterlijk gebed, verklaart Jezus zelf
1159 III, 5,66 | morele standaard leven die hoger is dan die, die zij zelf
1160 IV, 3,84(112) | In Matthaeum Hom., L, 3: PG 58, 508. ~
1161 II, 7,43(34) | Homelieën, II, 1; CCSG 3,39. ~
1162 IV, 3,82(110) | JOHANNES PAULUS II, Homilie voor de zaligverklaring
1163 II, 4,34(23) | Gloria Dei vivens homo”: Tegen de ketterijen, IV,
1164 II, 7,43 | geschapen waren. Toen Adam honderddertig jaar was, werd hij de vader
1165 II, 11,50 | sterven”, roept de Romeinse honderdman uit: “Waarlijk, deze man
1166 II, 7,43 | broeders en zusters: de hongerigen, de dorstigen, de vreemdelingen,
1167 III, 5,72 | immorele bedoeling van de hoofddader. Deze medewerking kan nooit
1168 Slot, 3,103 | Pieter, op 25 maart, het Hoogfeest van de Aankondiging van
1169 III, 2,56 | van de Kerk voortdurend hooggehouden en steeds door haar Leergezag
1170 I, 1,8 | vergeving te vragen, de vraag hooghartig: “Ik weet het niet. Moet
1171 III, 3,61 | houding is schandelijk en hoogst verwerpelijk, daar zij zich
1172 I, 2,14 | van barbarij waarvan men hoopte dat die voor altijd overwonnen
1173 II, 9,46 | doodsverlangen, maar doet hem hoopvol uitroepen: “Ik heb geloofd
1174 III, 4,62 | doelmatigheid, volgens welke een hopeloos arbeidsongeschikt leven
1175 III, 4,65 | bede om hulp om te blijven hopen wanneer alle menselijke
1176 IV, 4,88 | keuzes te maken die, rekening houdend met wat redelijkerwijs bereikbaar
1177 II, 8,44 | kaas? U hebt me bekleed met huid en vlees, mij met botten
1178 Inl, 3,6 | nieuw vertrouwen naar alle huisgemeenschappen en wens ik dat op ieder
1179 IV, 5,90 | beslissend en onvervangbaar. Als huiskerk heeft het gezin de roeping
1180 III, 4,65 | oordeel, wanneer hij zich vol huiver afkeert van een totale ruïnering
1181 I, 2,12 | een maatschappij-opvatting huldigen die die alleen maar op prestaties
1182 I, 2,16 | produktie en verdeling van hulpbronnen - nog steeds anti-geboorten-politiek
1183 Slot, 2,102 | ieder kind, speciaal iedere hulpeloze baby, wiens leven bedreigd
1184 I, 5,26 | internationale verdeling van medische hulpgoederen nog lang geen werkelijkheid,
1185 IV, 5,90 | een houding van nabijheid, hulpvaardigheid en bereidheid tot delen
1186 I, 4,22 | maar de godvergetenheid hult de schepping in duisternis”17.
1187 I, 4,23 | op deze wijze wordt de huwelijkseenheid verraden en haar vruchtbaarheid
1188 I, 5,26 | nemen als het “kostbaarste huwelijksgeschenk”21. Ook zijn er veel gezinnen
1189 I, 2,13 | de juiste uitdrukking van huwelijksliefde, terwijl de tweede het leven
1190 IV, 3,81 | verlosten wel antwoorden met hymnen van vreugde, lof en dank
1191 IV, 3,82 | teken van de levende God, en icoon van Jezus Christus. ~Wij
1192 IV, 6,96 | staat zijn om authentieke idealen voor zichzelf te koesteren
1193 IV, 2,80 | doordat ze persoonlijke ideeën uitdragen die in tegenspraak
1194 I, 2,15 | toch al broze evenwicht van iemands persoonlijke en gezinsleven
1195 II, 9,47(37) | SINT IGNATIUS VAN ANTIOCHIË, Brief
1196 IV, 7,99(137) | Zalige GUERRICUS VAN IGNY, In Assumptione B. Mariae,
1197 IV, 2,78 | belang; hij is stof, gras, ijdelheid. Maar zo gauw hij door de
1198 III, 5,66 | onvermijdelijk tot een toename van illegale praktijken leiden: maar
1199 IV, 6,95 | zijn oorsprong. Het is een illusie om te denken dat men een
1200 IV, 6,97 | mannelijkheids”-modellen te imiteren, door de inzet om elke vorm
1201 II, 7,43(32) | Animas enim a Deo immediate creari catholica fides nos
1202 I, 1,8 | de ouderen, de zieken, de immigranten en de kinderen - en de onverschilligheid
1203 IV, 2,80 | zijn voor vijandigheid en impopulariteit, wanneer wij ieder compromis
1204 I, 2,15 | nuttigheidsargument, nl om improduktieve uitgaven te vermijden die
1205 III, 3,61 | doel “gekweekt”zijn door in-vitro-bevruchting - ofwel als “biologisch
1206 I, 4,23 | praktisch materialisme dat individualisme, nuttigheidsdenken en genotzucht
1207 I, 4,24 | Het morele geweten, zowel individueel als sociaal, is tegenwoordig
1208 I, 1,8 | het kwaad voortgaat met indrukwekkende snelheid: bij de opstand
1209 II, 8,44 | mij met botten en spieren ineengezet. U hebt me het leven gegund,
1210 I, 3,20 | proces dat leidt tot de ineenstorting van een echt menselijk samenleven
1211 III, 2,56(53) | spes, 51: “Abortus necnon infanticidium nefanda sunt crimina”. ~
1212 III, 5,71 | optredende openbaar gezag ingeprent (vgl. Rom 1-7; 1Pe 2,13-
1213 II, 6,41 | gebod “Gij zult niet doden”, ingesloten en vollediger uitgedrukt
1214 IV, 6,95(128) | Werelddag van de Zieken wordt ingesteld (13 mei 1992), 2: Insegnamenti
1215 Slot, 3,103 | Moedermaagd wordt immers ingeweven in de zekerheid dat God
1216 IV, 4,89 | is aldus een geweldige en ingewikkelde taak. Ze schijnt ons steeds
1217 IV, 4,88 | het leven in onze steeds ingewikkelder en pluralistischer maatschappijen
1218 II, 3,32 | echte betekenis te hebben ingezien: “Dwaas! Deze nacht wordt
1219 III, 3,58 | striktste verbod op iedere ingreep te rechtvaardigen die gericht
1220 I, 2,14 | eisen van “therapeutisch ingrijpen”- die het leven alleen aanvaardt
1221 I, 4,23 | de twee betekenissen die inherent zijn aan de aard zelf van
1222 IV, 3,83 | Leven viert, zoals reeds op initiatief van enkele bisschoppenconferenties
1223 IV, 4,87 | sterk bekoord worden om tot initiatiefnemers van de manipulatie met het
1224 I, 5,27 | de kans te ontnemen tot inkeer te komen. ~Ook een welkom
1225 III, 4,63 | patiënt ofwel omdat die inmiddels niet meer in verhouding
1226 III, 5,69 | burgerlijke wet de plaats innemen van het geweten of normen
1227 IV, 1,77 | vruchtbaarheid halen (vgl. Joh 15,5). Innerlijk vernieuwd door de genade
1228 II, 4,34 | gegeven, gebaseerd op de innige band die hem verenigt met
1229 I, 2,14 | embryo”s dan nodig is voor inplanting in de moederschoot, en deze
1230 IV, 6,96 | leven voorstellen en plaats inruimen voor voorbeelden van de
1231 III, 4,63(80) | OFFICIE, Decretum de directa insontium occisione (2 december 1940):
1232 IV, 4,88 | Evangelie van het leven inspireert hen om hun gevoelens van
1233 II, 10,49 | beginsel van leven te wekken, instaat om een nieuwe relatie met
1234 III, 5,72 | mensenleven gerichte daad of als instemming met de immorele bedoeling
1235 IV, 6,95 | om de neigingen van het instinct en van de hartstocht te
1236 I, 4,23 | persoonlijke verlangens en instincten. Zo wordt de oorspronkelijke
1237 II, 5,38 | groeien. Ofschoon de mens instinctief houdt van het leven, omdat
1238 II, 4,34 | altijd een goed. Dit is een instinctieve gewaarwording of zelfs een
1239 IV, 3,82(109) | Gedachte over de dood, Instituut Paulus VI, Brescia 1988,
1240 IV, 6,98 | leugen en bedrog zal doen instorten - de muren die het kwaad
1241 III, 3,59 | specifieke moment van de instorting van de geestelijke ziel
1242 I, 5,25 | van de broeders, maar het instrument van een verbondenheid die
1243 II, 9,47 | zijn leerlingen de wereld instuurt, geeft Hij hun een zending,
1244 I, 2,14 | voortplanting scheiden van de integraal menselijke contekst van
1245 IV, 6,93 | ook niet-gelovigen, in intellectuele kringen, in de verschillende
1246 IV, 6,97 | overwegingen, zoals nut, kracht, intelligentie, schoonheid of gezondheid.
1247 I, 2,15 | wanhoop, voortkomend uit een intens en langdurig lijden, een
1248 IV, 5,90 | nodig heeft, krijgt hij intensievere en aandachtiger zorg. ~Het
1249 I, 2,13 | contraceptie ook met de intentie om vervolgens de bekoring
1250 III, 4,62 | een toekomst van nieuwe, interessante ervaringen. Maar hij wordt
1251 I, 4,23 | dimensies van het bestaan - intermenselijk, geestelijk en religieus -
1252 IV, 6,96 | misvormt om verlaagt. Bij hun interpretatie van de werkelijkheid moeten
1253 III, 5,68 | leiden tot autoritarisme en intolerantie. ~Maar juist de problematiek
1254 IV, 4,87 | sterkste steun liggen in de intrinsieke en niet te ontkennen ethische
1255 III, 4,65 | grootste dimensie”en toch: “Intuïtief geeft zijn hart hem het
1256 I, 2,15 | lichamelijk ernstig gehandicapten, invaliden, ouderen - vooral wanneer
1257 IV, 2,78(103) | THOMAS VAN AQUINO: “Peccator inveterascit, recedens a novitate Christi”,
1258 I, 4,24 | zodat “hun geest die het inzicht verwierp werd verduisterd”(
1259 III, 6,73(99) | In Iohannis Evangelium Tractatus, 41,
1260 IV, 1,77(102) | Vgl. SINT IRENEÜS: “Omnem novitatem
1261 IV, 3,82(110) | voor de zaligverklaring van Isidoor BAkanja, Elisabeth Canori
1262 II, 7,43(32) | catholica fides nos retinere iubet”: PIUS XII, encycliek Humani
1263 III, 5,70(96) | Non videtur esse lex, quae iusta non fuerit”, De libero arbitrio,
1264 IV, 4,89(114) | Toespraak bij de opening van de IVe Algemene Conferentie van
1265 IV, 6,95 | perspectief heb ik besloten tot de jaarlijkse viering van de Werelddag
1266 II, 4,35 | scheppingsverhaal van de Jahwist drukt dezelfde overtuiging
1267 IV, 4 | de werken hem ontbreken?”(Jak 2,14): het Evangelie van
1268 IV, 4,85 | Gal 5,6), zoals ons de Jakobusbrief vermaant: “Mijn broeders,
1269 III, 4,63(80) | Ieder leven is heilig”(27 januari 1971): Insegnamenti IX (
1270 Slot, 0,100 | Evangelie van het leven. Maria”s jawoord bij de Aankondiging en haar
1271 II, 3,32 | deze woorden van de profeet Jesaja (35,5-6; 61,1), stelt Jezus
1272 II, 9,46 | vertrouwen, o Heer, vanaf mijn jeugd (...) en nu, in mijn ouderdom
1273 II, 8,44 | jullie omwille van zijn wet jezelf nu niet spaart”(2Mak 7,22-
1274 I, 1,9 | heeft opgenomen. Voor de joden, zoals voor veel volken
1275 IV, 6,96 | van hen afhangen, willen jonge mensen, geoefend in ware
1276 III, 5,71 | had om iedere pasgeboren jongen te doden. Zij “deden niet
1277 II, 2,31 | over al zijn pasgeboren jongens hing (vgl.Ex 1,15-22), openbaarde
1278 III, 3,60 | pauselijk Leergezag van de jongste tijd heeft deze algemene
1279 IV, 6,95 | speciaal aan de opgroeienden en jongvolwassenen een authentieke opvoeding
1280 Slot, 2,102 | bedreiging, moet Maria met Jozef en het Kind naar Egypte
1281 I, 4,24 | doen die niet alleen, maar juichen ze ook toe bij anderen”(
1282 III, 3,60(71) | de Italiaanse Katholieke Juristen (9 december 1972): AAS 64 (
1283 II, 8,44 | melk en doen stremmen als kaas? U hebt me bekleed met huid
1284 III, 4,63 | soorten pijnstillers en kalmeringsmiddelen om de pijn van de patiënt
1285 III, 3,61 | de moed en de innerlijke kalmte waarmee zovelen van onze
1286 II, 10,48 | 16). Niet alleen het land Kanaän en het bestaan van het volk
1287 I, 5,27 | zonder hun definitief de kans te ontnemen tot inkeer te
1288 III, 3,58 | wel-omlijnde, vaststaande karaktertrekken. Vanaf de bevruchting is
1289 I, 3,20 | werkelijkheid slechts de tragische karikatuur van wettigheid: het democratisch
1290 I, 3,18 | lang historisch proces een keerpunt met tragische gevolgen.
1291 III, 3,60 | staat in ieder mensenhart, kenbaar is door het verstand zelf
1292 III, 5,68 | delen van de moderne cultuur kenmerkend is. Sommigen beweren dat
1293 IV, 3,81(107) | Vgl. Kerstboodschap 1967: AAS 60 (1968), 40. ~
1294 IV, 3,81 | doen in een van zijn eerste kerstboodschappen 108. Bezield door deze beschouwende
1295 Inl, 0,1 | van de Verlosser; maar met Kerstmis is ook de volledige betekenis
1296 I, 1,8 | duidelijk aan dat Hij, ook al kiest Hij de gave van Abel, het
1297 II, 11,50 | vgl.Joh 19,37; 12,32). Kijkend naar “het schouwspel”van
1298 Inl, 0,1 | van de vreugde om ieder kindje dat geboren wordt (vgl.
1299 I, 1,8 | deur van zijn hart staat, klaar om zich op zijn prooi te
1300 Slot, 3,103 | meer zijn, geen rouw, geen klacht, geen lijden, want wat vroeger
1301 III, 2,54 | Johannes een categorische klank: “Wie zijn broeder haat
1302 I, 3,18 | politieke mening of sociale klasse. ~Anderzijds worden deze
1303 I, 2,10 | de volken en de sociale klassen? En wat te zeggen van het
1304 IV, 4,85 | broeder of een zuster zonder kleding is en zonder het dagelijkse
1305 II, 8,44 | dat U mij gevormd hebt uit klei; en zult U mij tot stof
1306 II, 4,35 | het heelal is de mens erg klein; en toch openbaart dit contrast
1307 IV, 3,84 | alledag, die bestaat uit kleine en grote gebaren van delen,
1308 III, 3,58(59) | voor de geboorte de twee kleintjes kunnen communiceren: het
1309 II, 8,45 | verwachting van het leven klinken door in de woorden waarmee
1310 III, 5,68 | mentaliteit verbergen. ~Het klopt dat de geschiedenis gevallen
1311 II, 10,48 | de Heer toont concreet de koers die het leven moet volgen
1312 II, 9,46 | macht verkondig, aan alle komende geslachten uw wonderen”(
1313 Inl, 3,5 | persoon van de werker af te kondigen, zo voelt de Kerk nu, nu
1314 III, 1,52 | natuur vanaf het begin door koningschap getekend is (...) De mens
1315 II, 11,50 | het symbool van een grote kosmische verwarring en een geweldige
1316 I, 2,15 | ultieme kwaad, dat koste wat kost uitgeroeid dient te worden.
1317 III, 3,61 | omstandigheden, tot iets kostbaars maakt voor henzelf en voor
1318 I, 2,11 | stellen door middel van kosteloze diensten van medisch personeel.
1319 I, 5,25 | Precies dit bloed is de krachtigste bron van hoop, ja, het is
1320 Inl, 3,5 | bedreigen. ~Toen ik dit verzoek kreeg heb ik met Pinksteren 1991
1321 II, 3,32 | weerklinkt. Petrus genas de kreupele die dagelijks aalmoezen
1322 II, 3,33 | huis in Nazareth en van de kribbe in Bethlehem: dit leven
1323 IV, 6,93 | ontwikkeling van een sterke kritische zin, in staat om echte waarden
1324 II, 4,35 | gemaakt dan een god, en kroont hem met heerlijkheid en
1325 I, 4,23 | vereniging en voortplanting, kunstmatig gescheiden: op deze wijze
1326 I, 2,14 | verschillende technieken van kunstmatige voortplanting die op het
1327 III, 4,63 | houdt deze praktijk een kwaadwilligheid in die eigen is aan zelfmoord
1328 I, 5,27 | een ethische bezinning op kwesties die het leven raken: de
1329 II, 8,44 | menselijke leven is het meest kwetsbaar wanneer het in de wereld
1330 II, 3,33 | deelname aan de laagste en kwetsbaarste omstandigheden van het menselijk
1331 III, 5,69 | gemakkelijker van zijn plichten kan kwijten. Want “dit is de voornaamste
1332 II, 3,33 | maar ook deelname aan de laagste en kwetsbaarste omstandigheden
1333 Inl, 2,4 | ernstige zorgen wekt: brede lagen van de publieke opinie rechtvaardigen
1334 III, 1,52 | onderwerpen en te heersen over lagere schepselen (vgl.Gn 1,28),
1335 II, 3,32 | waarde geeft. ~“Blinden zien, lammen lopen, melaatsen worden
1336 I, 1,7 | werd schaapherder en Kaïn landbouwer. Na verloop van tijd bracht
1337 II, 3,32 | mens die, zoals de rijke landeigenaar in de parabel, denkt dat
1338 I, 2,15 | voortkomend uit een intens en langdurig lijden, een beslissende
1339 III, 2,54 | en een bijzonder zware en lange openbare straf vereiste,
1340 IV, 4,86 | verwezenlijking van concrete, lange-termijnprojecten en initiatieven, geïnspireerd
1341 III, 2,54 | het leven en tot voortgang langs de weg van een liefde die
1342 III, 2,54 | Verbond heeft, ofschoon langzaam en met enige tegenspraak,
1343 II, 11,51 | soldaat “zijn zijde met een lans, en terstond vloeide er
1344 III, 2,54 | afloop de aanvaller ten laste gelegd die zich door zijn
1345 IV, 4,86 | aan te moedigen om elkaars lasten te dragen (Gal 6,2); het
1346 III, 3,60 | beoogde gevolg automatische (latae sententiae) excommunicatie
1347 IV, 4,89(114) | Algemene Conferentie van Latijns-Amerikaanse Bisschoppen in Santo Domingo (
1348 III, 3,59 | Voorzienigheid staan”63. Onder de Latijnse schrijvers stelt Tertullianus: “
1349 II, 1,29 | tot Martha, de zuster van Lazarus: “Ik ben de Verrijzenis
1350 IV, 2,78(103) | Christi”, In Psalmos Davidis lectura, 6, 5. ~
1351 II, 7,42 | behoud van het natuurlijke leefgebied van de verschillende soorten
1352 IV, 7,99 | vrede het blijde en werkzame leefklimaat in de maatschappij”137. ~
1353 I, 1,9 | moordgeweld verandert het leefmilieu van de mens ten diepste.
1354 IV, 5,92 | tussen de verschillende leeftijdsgroepen. Daarom is het belangrijk
1355 III, 5,68 | democratie gemakkelijk tot een leeg begrip. ~
1356 II, 7,43 | van een zoon die op hem leek en zijn beeld was, en noemde
1357 Inl, 2,4 | voor het menselijk leven, leent zich er op enkele terreinen
1358 Slot, 1,101 | moeder zag en de beminde leerling naast haar, zei Hij tot
1359 I, 1,7 | en uiterste eenvoud, zeer leerzaam blijkt. ~“Abel werd schaapherder
1360 III, 5,71 | wet, bedoeld om het aantal legale abortussen te beperken,
1361 III, 3,58 | campagne voeren voor de legalisering en verspreiding van abortus
1362 I, 3,18 | tegen het leven te zien als legitieme uitdrukkingen van individuele
1363 III, 3,61 | ook de weg baant voor de legitimering van kinderdoding en euthanasie. ~
1364 IV, 6,97 | van de andere persoon en legt tegelijkertijd een bijzondere
1365 I, 3,18 | gevolgen. Het proces dat eens leidde tot de ontdekking van de
1366 I, 5,28 | betekent voor u leven en lengte van dagen”(30,16.19-20). ~
1367 IV, 2,80 | hebben aan haar zending als “lerares”van de waarheid. Zij moet
1368 III, 2,53 | beginne”is, is ook “een leugenaar en vader van de leugen”(
1369 II, 4,36 | de laatste Adam werd een levendmakende Geest”(1 Kor 15,45). ~Allen
1370 IV, 3,82 | leven. Ieder leven en iedere levensbeweging komen voort uit dit Leven
1371 II, 9,46 | onwankelbaar geloof in Gods levenschenkende macht. Ziekte drijft zo”
1372 III, 2,53 | dood, gepresenteerd als levensdoelen en successen. ~
1373 II, 4,35 | goddelijke oorsprong van deze levensgeest verklaart de eeuwige onvoldaanheid
1374 IV, 4,86 | reden tot hoop en concrete levensmogelijkheden te geven. ~Wanneer dan het
1375 II, 10,48 | nauw verbonden is met het levensperspectief, ook in zijn lichamelijke
1376 IV, 1,77 | takken die uit de ene stam levenssap en vruchtbaarheid halen (
1377 III, 5,69 | omvang. Toch kan “in geen levenssfeer de burgerlijke wet de plaats
1378 III, 3,57 | gezondheid of een fatsoenlijke levensstandaard voor de andere gezinsleden.
1379 IV, 6,98 | muren die het kwaad van levensvijandige praktijken en wetten verbergen
1380 Inl, 2,3 | waardigheid, zoals onmenselijke levensvoorwaarden, willekeurige arrestaties,
1381 II, 7,42 | soorten dieren en van andere levensvormen tot en met de eigenlijke “
1382 II, 10,48 | gebod aangeboden als de levensweg: “Ik houd u vandaag het
1383 I, 2,12 | aanwezigheid de welvaart of levenswijze van hen die meer bevoordeeld
1384 II, 10,49 | Verbond gaf. Wanneer de mensen levenswijzen zoeken die Gods plan negeren
1385 III, 3,61 | biologisch materiaal”ofwel als leveranciers van organen of weefsel voor
1386 III, 5,70(96) | AUGUSTINUS: “Non videtur esse lex, quae iusta non fuerit”,
1387 I, 1,8 | Katechismus van de Katholieke Kerk lezen we: “In het verhaal van
1388 III, 5,70(96) | quae iusta non fuerit”, De libero arbitrio, I, 5, 11: PL 32,
1389 IV, 2,79 | persoon, zijn leven en zijn lichamelijkheid bestaat; het betekent de
1390 I, 4,24 | Wanneer het geweten, dit lichtende oog van de ziel (vgl.Mt
1391 IV, 5,90 | Binnen het gezin wordt ieder lid aanvaard, geëerbiedigd en
1392 IV, 5,91 | gezin, vooral door zijn lidmaatschap van gezinsverenigingen,
1393 III, 2,54 | niet minder dan anderen lief te hebben, de basis van
1394 I, 5,27 | gestaan bij het bieden van liefdadige hulp: zovele van haar zonen
1395 III, 6,75 | betrekt. ~Het is dus een liefdesdienst die wij verplicht aan onze
1396 IV, 5,90 | vrucht van hun wederzijdse liefdesgave op zijn beurt een geschenk
1397 III, 3,58 | onteerd in haar wezen als liefdesgemeenschap en in haar roeping om het “
1398 Inl, 1,2 | zozeer de wereld heeft liefgehad dat Hij zijn eniggeboren
1399 II, 5,37 | mysterie aanvaarden van de liefhebbende gemeenschap van de Vader,
1400 I, 4,24 | kunnen bouwen zonder Hem, “liep hun denken op niets uit”,
1401 III, 5,71 | Egypte bevolen had, maar lieten de kinderen in leven”(Ex
1402 III, 2,54(45) | a. 7; SINT ALFONSUS DE”LIGUORI, Theologia moralis, l. III,
1403 II, 6,40 | die ernstige vormen van lijfstraffen en zelfs de doodstraf kende.
1404 III, 4,65 | de Heer, volkomen op Hem lijken (vgl. Fil 3,10; 1Pe 2,21)
1405 IV, 1,77 | verkondingen, het in de liturgie en in ons hele bestaan te
1406 IV, 3,82 | in de vieringen van het liturgisch jaar aan te nemen, te genieten
1407 IV, 3,82 | van deze riten zullen onze liturgische vieringen, vooral de vieringen
1408 I, 1,7 | gij het goede niet, dan loert de zonde als belager aan
1409 III, 4,65 | bevrijd van de dood, “het loon van de zonde”(Rom 6,23),
1410 I, 2,17 | grootst mogelijke succes. Los van bedoelingen die verschillend
1411 I, 2,17 | de aanvallen op het leven losbreken maar ook aan hun ongehoorde
1412 II, 10,48 | daarvoor wezenlijk is. Zich losmaken van deze waarheid betekent:
1413 II, 11,51 | zijn leven te geven als losprijs voor velen”(Mc 10,45), bereikt
1414 III, 4,65 | niet is ontstaan uit de loutere materie, verzet het zich
1415 II, 8,45(36) | Expositio Evangelii secundum Lucam, II, 22-23: CCL 14, 40-41. ~
1416 I, 5,28 | de uitnodiging van Mozes luid en duidelijk: “Zie, ik houd
1417 II, 10,48 | dood en het ongeluk. Als u luistert naar de geboden van de Heer,
1418 II, 4,34 | is wat de H. Ireneüs van Lyon wilde benadrukken in zijn
1419 I, 3,19 | alleen kan communiceren d.m.v. de stomme taal van een diep
1420 II, 8,45 | de ontmoeting tussen de Maagd Maria en Elizabeth, en tussen
1421 Inl, 2,3 | aangeklagd. Dertig jaar later maak ik de woorden van de concilievaders
1422 Slot, 1,101 | bekleed met de zon, de maan onder haar voeten en op
1423 III, 6,74 | Christus zelf en volgens haar maat, wederzijds de zelfgave
1424 I, 2,12 | politieke stromingen die een maatschappij-opvatting huldigen die die alleen
1425 II, 1,29 | machteloosheid: het goede kan nooit machtig genoeg zijn om over het
1426 III, 3,60(66) | Encycliek Mater et Magistra (15 mei 1961), 3: AAS 53 (
1427 III, 6,73 | moet uitgaan om ontelbare malen “ja”te zeggen, een “ja”dat
1428 I, 2,16 | onderdrukking en beval dat ieder mannelijk kind dat uit joodse vrouwen
1429 IV, 6,97 | bezwijken voor de bekoring om “mannelijkheids”-modellen te imiteren, door
1430 IV, 7,99(137) | IGNY, In Assumptione B. Mariae, sermo I,2: PL 185, 188. ~
1431 III, 2,56 | krachtig in een korte, maar markante passage 50. ~Met de autoriteit
1432 II, 9,47 | van een ontelbare schare martelaren die de Kerk heeft vereerd
1433 II, 1,29 | sprak Hij over zichzelf tot Martha, de zuster van Lazarus: “
1434 I, 1,8 | te rechtvaardigen en te maskeren. “Moet ik soms op mijn broer
1435 I, 3,20 | wordt de samenleving tot een massa individuen die naast elkaar
1436 I, 2,16 | er de voorkeur aan om een massief programma van geboortencontrole
1437 I, 2,17 | gelden als een tijdperk van massieve aanvallen op het leven,
1438 I, 4,23 | economische doelmatigheid, mateloos consumentisme, lichamelijke
1439 I, 4,23 | onvermijdelijk tot een praktisch materialisme dat individualisme, nuttigheidsdenken
1440 I, 4,23 | vertegenwoordigt. ~In het materialistische perspectief dat tot hier
1441 I, 3,18 | aan Kaïn om voorbij het materile karakter van zijn moorddadig
1442 IV, 3,84(112) | In Matthaeum Hom., L, 3: PG 58, 508. ~
1443 I, 3,20 | samenleving wil waarin de maximaal mogelijke vrijheid gegarandeerd
1444 III, 5,68 | verworden tot een louter mechanisme van het empirisch regelen
1445 Inl, 3,5 | brief gestuurd aan iedere mede-broeder met het verzoek dat hij,
1446 Inl, 0,1 | aangekondigd als een blijde mededeling: “Ik verkondig u een grote
1447 II, 6 | rekenschap vragen over zijn medemens”(Gn 9,5): verering en liefde
1448 III, 3,60 | van de straf, alsook de medeplichtigen zonder wier hulp de misdaad
1449 III, 3,58 | voorbijzien aan het netwerk van medeschuldigheid dat ook internationale instellingen
1450 III, 3,58 | stellen van de dood. ~Maar medeverantwoordelijk zijn ook de wetgevers die
1451 III, 3,59 | nemen tot vruchtafdrijvende medicijnen als moordenaressen beschouwen,
1452 II, 1,30 | oorspronkelijke betekenis van deze meditatie over wat de openbaring ons
1453 II, 5,37 | van het leven openbaren en meedelen; dit zijn de “woorden van
1454 I, 5,25 | vertoeft (vgl.Joh 6,56) wordt meegetrokken in de dynamiek van zijn
1455 III, 5,68 | voorlopige en wisselende menings-”meerderheden”zijn, maar alleen de erkenning
1456 I, 2,14 | blootgesteld aan het gevaar, meestal binnen een zeer korte tijd
1457 I, 5,27 | verborgen blijven voor de meeste mensen, verzekert het geloof
1458 II, 4,35 | eindigt met de vorming van dat meesterwerk dat de mens is, die de heerschappij
1459 IV, 6,97 | niet door moedeloosheid meevoeren en verlies uw hoop niet.
1460 II, 7,43 | als ouders met de Schepper meewerken in de ontvangenis en de
1461 IV, 5,91 | gezinsverenigingen, eraan meewerkt dat de wetten en instellingen
1462 Inl, 2,3 | prostitutie, handel in meisjes en minderjarigen; schandelijke
1463 II, 8,44 | Hebt U mij niet gezeefd als melk en doen stremmen als kaas?
1464 II, 8,44 | Psalmen 35. ~Hoe kan iemand menen dat zelfs maar één moment
1465 III, 5,68 | tegengestelde belangen 89. ~Menigeen zou zich kunnen voorstellen
1466 Inl, 3,5 | wordt vandaag bij een grote menigte zwakke en weerloze menselijke
1467 III, 5,68 | voorlopige en wisselende menings-”meerderheden”zijn, maar
1468 I, 1,8 | de geschiedenis van het mensdom, ten gevolge van de erfzonde,
1469 Inl, 3,5 | uitdagingen waarvoor de hele mensenfamilie geplaatst is en vooral de
1470 Slot, 1,101 | de wereld trekken en de mensenharten treffen, en weerstand bieden
1471 II, 4,36 | van genade die over het mensenras is uitgestort, waarbij ze
1472 IV, 4,86 | uitgevoerd volgens een mensvisie die overeenkomt met de christelijke
1473 IV, 6,96 | artistieke creativiteit en van menswetenschappelijke studie. Zij moeten hun talenten
1474 II, 8,45 | vanwege het mysterie; zij merkte de komst van Maria, hij
1475 Inl, 0,1 | geopenbaard, en de vreugde om de Messias blijkt aldus de grondslag
1476 II, 8,45 | aanwezigheid van de Heer zijn meteen te merken (...) Elisabeth
1477 III, 3,61 | een mensenleven enkel te meten naar maatstaven als “normaliteit”
1478 I, 2,17 | Wereldjongerendag “zijn mettertijd de bedreigingen van het
1479 II, 11,50 | voorhangsel van de tempel scheurde middendoor”(Lc 23,44.45). Dit is het
1480 Inl, 2,3 | de concilievaders tot de mijne, en nogmaals en met eenzelfde
1481 II, 9,47 | alwie zijn leven verliest om Mijnentwil en omwille van het Evangelie,
1482 I, 2,10 | richt tegen het leven van miljoenen menselijke wezens, speciaal
1483 IV, 4,89 | vooravond van het derde millennium ligt een moeilijke uitdaging
1484 I, 4,22 | het plan van de Schepper minacht. Zo is het duidelijk dat
1485 IV, 6,98 | tot God, de Schepper en Minnaar van het leven, uit iedere
1486 III, 3,58 | resultaat van de conceptie, ten minste tot een bepaald aantal dagen,
1487 III, 5,70 | resulteert in schaamteloos misbruik”95. Dit is de heldere leer
1488 III, 3,61 | menselijke embryo”s en foetussen misbruikt - die soms speciaal voor
1489 I, 2,10 | evenwicht in de wereld, door de misdadige verspreiding van drugs of
1490 II, 11,50 | 23,34), en antwoordt de misdadiger die Hem vraagt om hem te
1491 II, 10,49 | Mijn volk heeft dubbel misdreven: ze hebben Mij verzaakt,
1492 IV, 6,95 | persoonlijke opoffering en vaak miskende toewijding, zichzelf wijden
1493 III, 2,53 | Joh 8,44). Door de mens te misleiden voert hij hem naar zijn
1494 IV, 6,95 | vruchteloos, om niet te zeggen misleidend, om te trachten ze te verbergen
1495 Inl, 2,4 | gemeenschappen, bloot aan valse en misleidende oplossingen, in tegenspraak
1496 I, 2,14 | mislukkingspercentage: deze mislukking betreft niet zo zeer de
1497 I, 2,14 | deze technieken een hoog mislukkingspercentage: deze mislukking betreft
1498 III, 5,68 | het leven laat zien welke misverstanden en tegenstellingen, gepaard
1499 I, 4,23 | menselijke seksualiteit misvormd en vervalst en de twee betekenissen
1500 I, 2,15 | maatschappij. Zo stelt men voor om misvormde baby”s, geestelijk en lichamelijk
1501 I, 3,20 | vrijheid leidt tot een ernstige misvorming van het leven in de maatschappij.
1502 III, 3,61 | vaststelling van eventuele misvormingen of ziekten mogelijk maken.
1503 III, 5,69(93) | encycliek: PIUS XI, encycliek Mit brennender Sorge (14 maart
1504 I, 2,13 | dikwijls dat contraceptie, mits veilig en beschikbaar voor
|