1-500 | 501-1000 | 1001-1500 | 1501-1748
Chapter, Paragraph, Number
1 Intro, 0,1| 1. De dag des Heren zo wordt
2 Intro, 0,1| Heren zo wordt al sinds de apostolische tijden de zondag
3 Intro, 0,1| sinds de apostolische tijden de zondag aangeduid 1 is
4 Intro, 0,1| zondag aangeduid 1 is in de geschiedenis van de kerk
5 Intro, 0,1| is in de geschiedenis van de kerk altijd buitengewoon
6 Intro, 0,1| buitengewoon geëerd vanwege de nauwe band met de werkelijke
7 Intro, 0,1| vanwege de nauwe band met de werkelijke kern van het
8 Intro, 0,1| ritme van week na week roept de zondag steeds de herinnering
9 Intro, 0,1| week roept de zondag steeds de herinnering op aan de dag
10 Intro, 0,1| steeds de herinnering op aan de dag van de verrijzenis van
11 Intro, 0,1| herinnering op aan de dag van de verrijzenis van Christus.~
12 Intro, 0,1| is het wekelijks pasen, de dag waarop de overwinning
13 Intro, 0,1| wekelijks pasen, de dag waarop de overwinning van Christus
14 Intro, 0,1| overwinning van Christus op de zonde en op de dood gevierd
15 Intro, 0,1| Christus op de zonde en op de dood gevierd wordt, de voleinding
16 Intro, 0,1| op de dood gevierd wordt, de voleinding in zijn persoon
17 Intro, 0,1| voleinding in zijn persoon van de eerste schepping, en het
18 Intro, 0,1| schepping, en het begin van de "nieuwe schepping" (vgl.
19 Intro, 0,1| vgl. 2Kor 5,17). Het is de dag waarop men in aanbidding
20 Intro, 0,1| dankbaarheid terugdenkt aan de eerste dag van de wereld.
21 Intro, 0,1| terugdenkt aan de eerste dag van de wereld. Het is de dag die
22 Intro, 0,1| dag van de wereld. Het is de dag die men tegelijkertijd,
23 Intro, 0,1| die men tegelijkertijd, in de hoop die doet leven, beschouwt
24 Intro, 0,1| doet leven, beschouwt als de voorafbeelding van de 'laatste
25 Intro, 0,1| als de voorafbeelding van de 'laatste dag' waarop Christus
26 Intro, 0,1| 11; 1Tes 4, 13-17) en die de verwezenlijking van de '
27 Intro, 0,1| die de verwezenlijking van de 'nieuwe wereld' zal zien (
28 Intro, 0,1| zien (vgl. Apk 21,5).~Op de zondag is dan ook heel goed
29 Intro, 0,1| heel goed van toepassing de uitroep van de psalmist: "
30 Intro, 0,1| toepassing de uitroep van de psalmist: "Zie deze dag
31 Intro, 0,1| psalmist: "Zie deze dag schept de Heer, laat ons hem vieren
32 Intro, 0,1| oproep tot vreugde die in de paasliturgie hernomen wordt,
33 Intro, 0,1| wordt, wordt getekend door de ontsteltenis van de vrouwen
34 Intro, 0,1| door de ontsteltenis van de vrouwen die aanwezig waren
35 Intro, 0,1| vrouwen die aanwezig waren bij de kruisiging van Christus
36 Intro, 0,1| Christus en die, toen zij in de vroege morgen van de eerste
37 Intro, 0,1| in de vroege morgen van de eerste dag van de week (
38 Intro, 0,1| morgen van de eerste dag van de week (vgl. Mc 16,2) naar
39 Intro, 0,1| Het is een oproep om op de een of andere wijze de ervaring
40 Intro, 0,1| op de een of andere wijze de ervaring van de twee Emmausgangers
41 Intro, 0,1| andere wijze de ervaring van de twee Emmausgangers opnieuw
42 Intro, 0,1| hart in hen brandde, toen de Verrezene hen op hun weg
43 Intro, 0,1| op hun weg begeleidde en de Schriften ontsloot, en zich
44 Intro, 0,1| Lc 24, 35 en 32). Het is de weerklank van de aanvankelijk
45 Intro, 0,1| Het is de weerklank van de aanvankelijk aarzelende
46 Intro, 0,1| onweerstaanbare vreugde die de apostelen op de avond van
47 Intro, 0,1| vreugde die de apostelen op de avond van diezelfde dag
48 Intro, 0,1| diezelfde dag ervoeren toen de verrezen Jezus hen bezocht
49 Intro, 0,1| hen bezocht en zij van Hem de gave van zijn vrede en zijn
50 Intro, 0,2| 2. De verrijzenis van Jezus is
51 Intro, 0,2| verrijzenis van Jezus is de gebeurtenis waarop het christendom
52 Intro, 0,2| die het voorrecht hadden de verrezen Heer te zien. Het
53 Intro, 0,2| unieke wijze uitsteekt boven de mensengeschiedenis, maar
54 Intro, 0,2| middelpunt van het mysterie van de tijden bevindt. Zoals de
55 Intro, 0,2| de tijden bevindt. Zoals de rite van de voorbereiding
56 Intro, 0,2| bevindt. Zoals de rite van de voorbereiding van de paaskaars
57 Intro, 0,2| van de voorbereiding van de paaskaars in de veelbetekenende
58 Intro, 0,2| voorbereiding van de paaskaars in de veelbetekenende liturgie
59 Intro, 0,2| veelbetekenende liturgie van de paasnacht in herinnering
60 Intro, 0,2| en eeuwigheid' toe. Door de verrijzenis van Christus
61 Intro, 0,2| elke zondag te gedenken wil de kerk daarom aan iedere generatie
62 Intro, 0,2| generatie laten zien wat de spil van de geschiedenis
63 Intro, 0,2| laten zien wat de spil van de geschiedenis is, waaraan
64 Intro, 0,2| waaraan het mysterie van de oorsprong en dat van de
65 Intro, 0,2| de oorsprong en dat van de uiteindelijke bestemming
66 Intro, 0,2| uiteindelijke bestemming van de wereld verbonden zijn.~Men
67 Intro, 0,2| dus gerust zeggen, zoals de homilie van een auteur uit
68 Intro, 0,2| homilie van een auteur uit de vierde eeuw stelt, dat de "
69 Intro, 0,2| de vierde eeuw stelt, dat de "dag des Heren" de "heer
70 Intro, 0,2| dat de "dag des Heren" de "heer van de dagen" is.2
71 Intro, 0,2| des Heren" de "heer van de dagen" is.2 Zij die de genade
72 Intro, 0,2| van de dagen" is.2 Zij die de genade ontvangen hebben
73 Intro, 0,2| ontvangen hebben te geloven in de verrezen Heer, kunnen de
74 Intro, 0,2| de verrezen Heer, kunnen de betekenis van die wekelijkse
75 Intro, 0,2| alleen maar doorzien met de huivering van emotie die
76 Intro, 0,2| huivering van emotie die de heilige Hiëronymus deed
77 Intro, 0,2| Hiëronymus deed zeggen: "De zondag is de dag der verrijzenis,
78 Intro, 0,2| deed zeggen: "De zondag is de dag der verrijzenis, de
79 Intro, 0,2| de dag der verrijzenis, de dag der christenen, het
80 Intro, 0,2| christenen, het is onze dag."3 De zondag is voor de christenen
81 Intro, 0,2| dag."3 De zondag is voor de christenen werkelijk de "
82 Intro, 0,2| de christenen werkelijk de "oudste en eerste feestdag",
83 Intro, 0,2| bestemd om het verloop van de tijd te markeren, maar ook
84 Intro, 0,2| markeren, maar ook om er de diepere betekenis van te
85 Intro, 0,3| fundamentele belang ervan, dat in de loop van tweeduizend jaar
86 Intro, 0,3| paasmysterie wordt door de kerk, krachtens apostolische
87 Intro, 0,3| overlevering die teruggaat tot de eigen dag van de verrijzenis
88 Intro, 0,3| teruggaat tot de eigen dag van de verrijzenis van Christus,
89 Intro, 0,3| Christus, telkens gevierd op de achtste dag, die terecht
90 Intro, 0,3| goedkeuring hechtte aan de nieuwe algemene normen voor
91 Intro, 0,3| het liturgisch jaar en aan de nieuwe algemene Romeinse
92 Intro, 0,3| algemene Romeinse kalender.6 De nadering van het derde millennium
93 Intro, 0,3| het derde millennium die de gelovigen aanzet in het
94 Intro, 0,3| Christus na te denken over de loop der tijden, nodigt
95 Intro, 0,3| tijden, nodigt hen ook uit de betekenis van de zondag,
96 Intro, 0,3| ook uit de betekenis van de zondag, zijn 'mysterie',
97 Intro, 0,3| zondag, zijn 'mysterie', de waarde van de viering ervan,
98 Intro, 0,3| mysterie', de waarde van de viering ervan, de betekenis
99 Intro, 0,3| waarde van de viering ervan, de betekenis ervan voor het
100 Intro, 0,3| Graag neem ik kennis van de talrijke acties van het
101 Intro, 0,3| van het magisterium en van de pastorale initiatieven die
102 Intro, 0,3| dit belangrijke punt in de jaren na het Concilie hebt
103 Intro, 0,3| Concilie hebt ontwikkeld. Op de drempel van het grote Jubeljaar
104 Intro, 0,3| beminde gelovigen, alsof ik in de verschillende gemeenschappen
105 Intro, 0,3| samenkomt met uw herders om de eucharistie en de 'dag des
106 Intro, 0,3| herders om de eucharistie en de 'dag des Heren' te vieren,
107 Intro, 0,3| des Heren' te vieren, in de geest aanwezig ben. Heel
108 Intro, 0,3| overwegingen en gevoelens die de inspiratie vormden voor
109 Intro, 0,3| bisschop was in Krakau, en na de aanvang van mijn dienstwerk
110 Intro, 0,3| opvolger van Petrus tijdens de bezoeken aan de parochies
111 Intro, 0,3| tijdens de bezoeken aan de parochies van Rome die regelmatig
112 Intro, 0,3| regelmatig plaatsvonden op de zondagen van de verschillende
113 Intro, 0,3| plaatsvonden op de zondagen van de verschillende periodes van
114 Intro, 0,3| gevoel wordt in deze brief de levende dialoog die ik zo
115 Intro, 0,3| met u na te denken over de betekenis van de zondag
116 Intro, 0,3| denken over de betekenis van de zondag en door de redenen
117 Intro, 0,3| betekenis van de zondag en door de redenen te benadrukken waarom
118 Intro, 0,3| redenen te benadrukken waarom de zondag beleefd moet worden
119 Intro, 0,3| dag des Heren', ook in de veranderende omstandigheden
120 Intro, 0,4| natuurlijk niemand, dat de 'heiliging' van de zondag
121 Intro, 0,4| dat de 'heiliging' van de zondag tot voor kort in
122 Intro, 0,4| zondag tot voor kort in de van oudsher christelijke
123 Intro, 0,4| waardoor voorzien werd in de zondagsrust als een blijvend
124 Intro, 0,4| een blijvend element in de normen met betrekking tot
125 Intro, 0,4| normen met betrekking tot de verschillende beroepsbezigheden.
126 Intro, 0,4| zelfs in landen waarin de wetgeving het karakter van
127 Intro, 0,4| als vrije dag garandeert, de ontwikkeling van de sociaal-economische
128 Intro, 0,4| garandeert, de ontwikkeling van de sociaal-economische omstandigheden
129 Intro, 0,4| een grondige wijziging van de collectieve gedragingen
130 Intro, 0,4| als gevolg daarvan, van de invulling van de zondag.
131 Intro, 0,4| daarvan, van de invulling van de zondag. In brede kring is
132 Intro, 0,4| zondag. In brede kring is de praktijk van het 'weekeinde'
133 Intro, 0,4| gemeengoed geworden in de betekenis van een wekelijkse
134 Intro, 0,4| en gekenmerkt wordt door de deelname aan culturele,
135 Intro, 0,4| waarden, kan bijdragen aan de menselijke ontwikkeling
136 Intro, 0,4| menselijke ontwikkeling en de vooruitgang van het maatschappelijk
137 Intro, 0,4| beantwoordt niet alleen aan de noodzaak tot rusten, maar
138 Intro, 0,4| tot rusten, maar ook aan de behoefte tot 'feestvieren'
139 Intro, 0,4| behoefte tot 'feestvieren' die de mens aangeboren is. Nu de
140 Intro, 0,4| de mens aangeboren is. Nu de oorspronkelijke betekenis
141 Intro, 0,4| oorspronkelijke betekenis van de zondag verloren gaat en
142 Intro, 0,4| nog maar het 'einde van de week', kan het helaas gebeuren,
143 Intro, 0,4| het helaas gebeuren, dat de mens, zelfs in feestkledij,
144 Intro, 0,4| beperkte horizon, dat hij de hemel niet meer kan zien.
145 Intro, 0,4| niet meer kan zien.7~Van de leerlingen van Christus
146 Intro, 0,4| minst verwacht, dat zij de zondagsviering die een echte
147 Intro, 0,4| een echte heiliging van de dag des Heren dient te zijn,
148 Intro, 0,4| geestelijke rijpheid die de christenen helpt 'zichzelf'
149 Intro, 0,4| volledige overeenstemming met de gave van het geloof, altijd
150 Intro, 0,4| rekenschap te geven van de hoop die in hen is (vgl.
151 Intro, 0,4| tevens een dieper begrip van de zondag bevorderen, opdat
152 Intro, 0,4| volledige volgzaamheid aan de heilige Geest.~
153 Intro, 0,5| situaties geconfronteerd. Aan de ene kant het voorbeeld van
154 Intro, 0,5| met wat voor geestdrift de zondagsviering, zowel in
155 Intro, 0,5| zondagsviering, zowel in de steden als in de meest afgelegen
156 Intro, 0,5| zowel in de steden als in de meest afgelegen dorpen,
157 Intro, 0,5| opgeluisterd kan worden. Aan de andere kant zien we elders
158 Intro, 0,5| lage graad van deelname aan de zondagsliturgie. Bij talrijke
159 Intro, 0,5| het geweten niet alleen de betekenis van het centrale
160 Intro, 0,5| het centrale aspect van de eucharistie te verminderen,
161 Intro, 0,5| verminderen, maar ook die van de plicht de Heer dank te brengen
162 Intro, 0,5| maar ook die van de plicht de Heer dank te brengen door
163 Intro, 0,5| anderen in het hart van de kerkgemeenschap tot Hem
164 Intro, 0,5| bidden. Bij dat alles komt in de missielanden en in de landen
165 Intro, 0,5| in de missielanden en in de landen die van oudsher geëvangeliseerd
166 Intro, 0,5| geëvangeliseerd zijn nog het feit, dat de schaarste aan priesters
167 Intro, 0,6| deze nieuwe situaties en de problemen die eruit voortvloeien
168 Intro, 0,6| meer dan ooit noodzakelijk de diepgaande leerstellige
169 Intro, 0,6| naar voren te brengen, om de gelovigen een helder inzicht
170 Intro, 0,6| gelovigen een helder inzicht in de onvervangbare waarde van
171 Intro, 0,6| onvervangbare waarde van de zondag in het christelijk
172 Intro, 0,6| Op die wijze volgen wij de sporen van de onveranderlijke
173 Intro, 0,6| volgen wij de sporen van de onveranderlijke traditie
174 Intro, 0,6| onveranderlijke traditie van de kerk die opnieuw krachtig
175 Intro, 0,6| die opnieuw krachtig onder de aandacht gebracht is door
176 Intro, 0,6| toen dit onderrichtte, dat de gelovigen 's zondags moeten "
177 Intro, 0,6| van God te aanhoren en aan de eucharistie deel te nemen
178 Intro, 0,6| nemen en zo het lijden, de verrijzenis en de heerlijkheid
179 Intro, 0,6| lijden, de verrijzenis en de heerlijkheid van de Heer
180 Intro, 0,6| verrijzenis en de heerlijkheid van de Heer Jezus te gedenken en
181 Intro, 0,6| aan God, die hen, 'door de opstanding van Jezus Christus
182 Intro, 0,6| opstanding van Jezus Christus uit de doden, heeft verwekt tot
183 Intro, 0,7| 7. De plicht de zondag te heiligen,
184 Intro, 0,7| 7. De plicht de zondag te heiligen, vooral
185 Intro, 0,7| vooral door deelname aan de eucharistie en door een
186 Intro, 0,7| begrepen worden, als men de talrijke dimensies van die
187 Intro, 0,7| Wees niet bevreesd! Open de deuren wagenwijd voor Christus!"
188 Intro, 0,7| aandrang willen uitnodigen de zondag opnieuw te ontdekken:
189 Intro, 0,7| juist kent het geheim van de tijd en ook van de eeuwigheid.
190 Intro, 0,7| geheim van de tijd en ook van de eeuwigheid. Hij vertrouwt
191 Intro, 0,7| geschenk van zijn liefde. De herontdekking van die dag
192 Intro, 0,7| herontdekking van die dag is de genade die wij moeten afsmeken,
193 Intro, 0,7| alleen om ten volle aan de eisen die ons geloof stelt
194 Intro, 0,7| maar ook om concreet aan de meest waarachtige strevingen
195 Intro, 0,7| menselijk wezen te beantwoorden. De aan Christus gegeven tijd
196 Intro, 0,7| tijd die gewonnen is voor de grondige humanisering van
197 I | Hoofdstuk I~DIES DOMINI~De viering van het werk van
198 I | viering van het werk van de Schepper~ ~
199 I, 1,8 | 8. In de christelijke ervaring is
200 I, 1,8 | christelijke ervaring is de zondag allereerst een op
201 I, 1,8 | geheel verlicht wordt door de heerlijkheid van de verrezen
202 I, 1,8 | door de heerlijkheid van de verrezen Christus. Het is
203 I, 1,8 | verrezen Christus. Het is de viering van de 'nieuwe schepping'.
204 I, 1,8 | Christus. Het is de viering van de 'nieuwe schepping'. Wanneer
205 I, 1,8 | onlosmakelijk verbonden met de boodschap die de Schrift
206 I, 1,8 | verbonden met de boodschap die de Schrift ons vanaf de eerste
207 I, 1,8 | die de Schrift ons vanaf de eerste bladzijden meedeelt
208 I, 1,8 | bladzijden meedeelt over de plannen van God met de schepping
209 I, 1,8 | over de plannen van God met de schepping van de wereld.
210 I, 1,8 | God met de schepping van de wereld. Als het immers waar
211 I, 1,8 | het immers waar is, dat de Zoon bij de "volheid van
212 I, 1,8 | waar is, dat de Zoon bij de "volheid van de tijd" (Gal
213 I, 1,8 | Zoon bij de "volheid van de tijd" (Gal 4,4) mens is
214 I, 1,8 | mysterie als eeuwige Zoon van de Vader, oorsprong en einde
215 I, 1,8 | door Johannes bevestigd in de inleiding op zijn evangelie: "
216 I, 1,8 | onderstreept, wanneer hij aan de Kolossenzen schrijft: "Want
217 I, 1,8 | Hem is alles geschapen in de hemelen en op aarde, het
218 I, 1,8 | ontslapen zijn" (1Kor 15,20) de nieuwe schepping begonnen
219 I, 1,8 | schepping begonnen is en de weg heeft geopend tot wat
220 I, 1,8 | het koningschap aan God de Vader zal overdragen opdat
221 I, 1,8 | 1Kor 15,24 en 28).~Vanaf de dageraad der schepping sloot
222 I, 1,8 | perspectief was, geprojecteerd op de hele loop der tijden, aanwezig
223 I, 1,8 | der tijden, aanwezig in de welwillende blik van God
224 I, 1,8 | beëindigen van zijn werk "de zevende dag zegende en hem
225 I, 1,8 | bijbelse scheppingsverhaal van de priesterlijke auteur de
226 I, 1,8 | de priesterlijke auteur de geboorte van de 'sabbat'
227 I, 1,8 | auteur de geboorte van de 'sabbat' die zo sterk het
228 I, 1,8 | kenmerkt en in zekere zin de gewijde dag van het nieuwe
229 I, 1,8 | aankondigt. Het thema van de "rust van God" (vgl. Gn
230 I, 1,8 | van God" (vgl. Gn 2,2) en de rust door Hem verleend aan
231 I, 1,8 | verleend aan het volk van de uittocht bij de binnenkomst
232 I, 1,8 | volk van de uittocht bij de binnenkomst in het beloofde
233 I, 1,8 | nieuwe belichting, die van de definitieve "sabbatsrust" (
234 I, 1,8 | Het is dus noodzakelijk de grote bladzijde van de schepping
235 I, 1,8 | noodzakelijk de grote bladzijde van de schepping te herlezen en
236 I, 1,8 | schepping te herlezen en de theologie van de 'sabbbat'
237 I, 1,8 | herlezen en de theologie van de 'sabbbat' te verdiepen om
238 I, 1,8 | een volledig begrip van de zondag te komen.~ ~
239 I, 2 | In het begin schiep God de hemel en de aarde" (Gn 1,
240 I, 2 | begin schiep God de hemel en de aarde" (Gn 1,1)~
241 I, 2,9 | 9. De dichterlijke stijl van het
242 I, 2,9 | boek Genesis geeft goed de verbazing weer die de mens
243 I, 2,9 | goed de verbazing weer die de mens vervult bij het zien
244 I, 2,9 | vervult bij het zien van de onmetelijkheid van de schepping
245 I, 2,9 | van de onmetelijkheid van de schepping en het gevoel
246 I, 2,9 | betekenis, een lofzang op de Schepper van het heelal
247 I, 2,9 | heelal die voorbestemd is de enige Heer te zijn tegenover
248 I, 2,9 | enige Heer te zijn tegenover de telkens terugkerende verleiding
249 I, 2,9 | terugkerende verleiding de wereld zelf te vergoddelijken.
250 I, 2,9 | tegelijkertijd een lofzang voor de goedheid van het geschapene,
251 I, 2,9 | geheel en al gevormd door de machtige en barmhartige
252 I, 2,9 | hernieuwing ervan zien. De wereld is goed in de mate
253 I, 2,9 | zien. De wereld is goed in de mate waarin zij verankerd
254 I, 2,9 | nadat zij besmeurd is door de zonde, wordt zij opnieuw
255 I, 2,9 | zij zich met behulp van de genade wendt tot Hem die
256 I, 2,9 | vanzelfsprekend geen betrekking op de levenloze dingen of de dieren,
257 I, 2,9 | op de levenloze dingen of de dieren, maar op de menselijke
258 I, 2,9 | dingen of de dieren, maar op de menselijke wezens die Hij
259 I, 2,9 | menselijke wezens die Hij de onvergelijkelijke gave van
260 I, 2,9 | onvergelijkelijke gave van de vrijheid heeft willen geven,
261 I, 2,9 | risico's van dien. Direct na de scheppingsverhalen geeft
262 I, 2,9 | scheppingsverhalen geeft de bijbel een uiteenzetting
263 I, 2,9 | bijbel een uiteenzetting over de dramatische tegenstelling
264 I, 2,9 | tegenstelling die er bestaat tussen de grootsheid van de mens die
265 I, 2,9 | tussen de grootsheid van de mens die naar Gods beeld
266 I, 2,9 | geschapen is, en zijn val die in de wereld het begin is van
267 I, 2,9 | wereld het begin is van de duistere geschiedenis van
268 I, 2,10 | 10. De wereld is voortgekomen uit
269 I, 2,10 | wereld is voortgekomen uit de hand van God en draagt het
270 I, 2,10 | en ontwikkeld te worden. De 'voltooiing' van het werk
271 I, 2,10 | van het werk van God stelt de wereld open voor het werk
272 I, 2,10 | wereld open voor het werk van de mens open. "Op de zevende
273 I, 2,10 | werk van de mens open. "Op de zevende dag bracht God het
274 I, 2,10 | het goddelijk 'werk' geeft de bijbel ons niet alleen een
275 I, 2,10 | niet alleen een blik op de geheimnisvolle betrekking
276 I, 2,10 | geheimnisvolle betrekking tussen de Schepper en de geschapen
277 I, 2,10 | betrekking tussen de Schepper en de geschapen wereld, maar werpt
278 I, 2,10 | maar werpt ook een licht op de zending van de mens ten
279 I, 2,10 | licht op de zending van de mens ten opzichte van de
280 I, 2,10 | de mens ten opzichte van de kosmos. Het 'werk' van God
281 I, 2,10 | ware als voorbeeld voor de mens. Deze is immers niet
282 I, 2,10 | immers niet alleen geroepen de wereld te bewonen, maar
283 I, 2,10 | God te maken. Zoals ik in de encycliek Laborem exercens
284 I, 2,10 | exercens schreef, vormen de eerste hoofdstukken van
285 I, 2,10 | Concilie onderstreept wordt: "De mens is naar het beeld van
286 I, 2,10 | van God geschapen en heeft de opdracht gekregen om, door
287 I, 2,10 | opdracht gekregen om, door de aarde met alles wat zij
288 I, 2,10 | aan zich te onderwerpen, de wereld in rechtvaardigheid
289 I, 2,10 | alles erkennend, zichzelf en de totaliteit van de dingen
290 I, 2,10 | zichzelf en de totaliteit van de dingen naar Hem terug te
291 I, 2,10 | terug te voeren, zodat na de onderwerping van alles aan
292 I, 2,10 | onderwerping van alles aan de mens de naam van God over
293 I, 2,10 | onderwerping van alles aan de mens de naam van God over de gehele
294 I, 2,10 | mens de naam van God over de gehele wereld te bewonderen
295 I, 2,10 | te bewonderen zal zijn."~De opwindende geschiedenis
296 I, 2,10 | opwindende geschiedenis van de ontwikkeling van wetenschap,
297 I, 2,10 | snelle ontwikkeling is, in de wereldgeschiedenis, de vrucht
298 I, 2,10 | in de wereldgeschiedenis, de vrucht van de zending waardoor
299 I, 2,10 | wereldgeschiedenis, de vrucht van de zending waardoor God man
300 I, 2,10 | waardoor God man en vrouw de taak en de verantwoordelijkheid
301 I, 2,10 | man en vrouw de taak en de verantwoordelijkheid toevertrouwde
302 I, 2,10 | verantwoordelijkheid toevertrouwde de aarde te bevolken, haar
303 I, 2,10 | daarbij Gods wet onderhoudend.~De 'sabbat', vreugdevolle rust
304 I, 2,10 | vreugdevolle rust van de Schepper~
305 I, 2,11 | 11. Op de eerste bladzijde van Genesis
306 I, 2,11 | van God een voorbeeld voor de mens. Zijn 'rust' is dat
307 I, 2,11 | eveneens: "Hij rustte op de zevende dag van al het werk
308 I, 2,11 | antropomorfisme rijk aan betekenis.~De 'rust' van God kan niet
309 I, 2,11 | soort 'ledigheid' van God. De scheppingsdaad die de wereld
310 I, 2,11 | God. De scheppingsdaad die de wereld vestigt, is werkelijk
311 I, 2,11 | daaraan met betrekking tot de sabbatsvoorschriften: "Mijn
312 I, 2,11 | sabbatsvoorschriften: "Mijn Vader is tot op de dag van vandaag voortdurend
313 I, 2,11 | met werken" (Joh 5,17). De goddelijke rust op de zevende
314 I, 2,11 | De goddelijke rust op de zevende dag roept niet het
315 I, 2,11 | inactieve God, maar onderstreept de volledigheid van het werk
316 I, 2,11 | het ware uitdrukking van de pauze die God inlast met
317 I, 2,11 | eerder op het genieten van de schoonheid van dat wat voltooid
318 I, 2,11 | maar in het bijzonder op de mens, hoogtepunt van de
319 I, 2,11 | de mens, hoogtepunt van de schepping. Het is een blik
320 I, 2,11 | op een of andere manier de 'bruids'-dynamiek van de
321 I, 2,11 | de 'bruids'-dynamiek van de band die God wil aanknopen
322 I, 2,11 | perspectief van het heil dat de gehele mensheid wordt aangeboden
323 I, 2,11 | vleesgeworden Woord zal, door de eschatologische gave van
324 I, 2,11 | eschatologische gave van de heilige Geest en de vestiging
325 I, 2,11 | van de heilige Geest en de vestiging van de kerk als
326 I, 2,11 | Geest en de vestiging van de kerk als zijn lichaam en
327 I, 2,11 | lichaam en bruid, voor heel de mensheid het offer van barmhartigheid
328 I, 2,11 | barmhartigheid en het voorstel van de liefde van de Vader ontvouwen.~
329 I, 2,11 | voorstel van de liefde van de Vader ontvouwen.~
330 I, 2,12 | 12. In het plan van de Schepper is er een onderscheid
331 I, 2,12 | een zeer nauwe band tussen de orde van de schepping en
332 I, 2,12 | band tussen de orde van de schepping en de orde van
333 I, 2,12 | orde van de schepping en de orde van het heil. Het Oude
334 I, 2,12 | gebod met betrekking tot de sabbat in verband brengt
335 I, 2,12 | verband brengt niet alleen met de geheimnisvolle 'rust' van
336 I, 2,12 | geheimnisvolle 'rust' van God na de dagen van scheppingsactiviteit (
337 I, 2,12 | wordt aangeboden tijdens de bevrijding uit de slavernij
338 I, 2,12 | tijdens de bevrijding uit de slavernij van Egypte (vgl.
339 I, 2,12 | Egypte (vgl. Dt 5,12-15). De God die de zevende dag uitrust
340 I, 2,12 | Dt 5,12-15). De God die de zevende dag uitrust en zich
341 I, 2,12 | als Hij zijn kinderen van de onderdrukking door de farao
342 I, 2,12 | van de onderdrukking door de farao bevrijdt. In het ene
343 I, 2,12 | zou men, met een beeld dat de profeten dierbaar is, kunnen
344 I, 2,12 | dat Hij zich laat zien als de bruidegom tegenover zijn
345 I, 2,12 | werkelijk tot in het hart van de 'sabbat', van de 'rust'
346 I, 2,12 | hart van de 'sabbat', van de 'rust' van God door te dringen,
347 I, 2,12 | door bepaalde gegevens uit de hebreeuwse traditie zelf12,
348 I, 2,12 | traditie zelf12, moet men zich de huwelijksintensiteit eigen
349 I, 2,12 | in het Nieuwe Testament de betrekking tussen God en
350 I, 2,12 | sluiten, ten bate van hen, met de dieren in het wild, met
351 I, 2,12 | dieren in het wild, met de vogels in de lucht en met
352 I, 2,12 | het wild, met de vogels in de lucht en met wat er kruipt
353 I, 2,12 | en met wat er kruipt op de grond. Boog en zwaard en
354 I, 2,12 | onverbrekelijke trouw: dan zult gij de Heer leren kennen" (Hos
355 I, 3 | God zegende de zevende dag en maakte hem
356 I, 3,13 | 13. Het voorschrift van de sabbat, die onder het Oude
357 I, 3,13 | een voorbereiding is op de zondag van het nieuwe en
358 I, 3,13 | Verbond, is dus geworteld in de diepte van Gods plan. Juist
359 I, 3,13 | dit voorschrift niet naast de voorschriften die louter
360 I, 3,13 | voorschriften die louter met de eredienst te maken hebben,
361 I, 3,13 | voorschriften, maar binnen in de decaloog, de 'tien woorden'
362 I, 3,13 | maar binnen in de decaloog, de 'tien woorden' die de pijlers
363 I, 3,13 | decaloog, de 'tien woorden' die de pijlers van het morele leven
364 I, 3,13 | universeel in het hart van de mens gegrift zijn. Door
365 I, 3,13 | gebod een plaats te geven in de context van de fundamentele
366 I, 3,13 | geven in de context van de fundamentele structuren
367 I, 3,13 | fundamentele structuren van de ethiek, laten Israël en
368 I, 3,13 | ethiek, laten Israël en later de kerk zien, dat zij dit niet
369 I, 3,13 | slechts als een bepaling van de religieuze discipline van
370 I, 3,13 | religieuze discipline van de gemeenschap beschouwen,
371 I, 3,13 | onvermijdelijke uitdrukking van de betrekking met God die door
372 I, 3,13 | betrekking met God die door de bijbelse openbaring aangekondigd
373 I, 3,13 | moet dit voorschrift door de christenen van vandaag herontdekt
374 I, 3,13 | natuurlijk samengaan met de menselijke behoefte aan
375 I, 3,13 | hulp geroepen worden om de diepe betekenis ervan te
376 I, 3,13 | lopen er bij dit voorschrift de kantjes van af te lopen
377 I, 3,14 | 14. De zondag is allereerst een
378 I, 3,14 | allereerst een rustdag, omdat het de door God 'gezegende' dag
379 I, 3,14 | door Hem onderscheiden van de andere dagen om als enige
380 I, 3,14 | andere dagen om als enige de 'dag des Heren' te zijn.~
381 I, 3,14 | dag des Heren' te zijn.~Om de betekenis van deze 'heiliging'
382 I, 3,14 | van deze 'heiliging' van de sabbat in het eerste bijbelse
383 I, 3,14 | men naar het geheel van de tekst kijken. Daar ziet
384 I, 3,14 | is geen eendagsgod, maar de God van alle mensendagen.
385 I, 3,14 | mensendagen. Als Hij dan de zevende dag 'heiligt' door
386 I, 3,14 | moet men dat verstaan tegen de achtergrond van de diepgaande
387 I, 3,14 | tegen de achtergrond van de diepgaande dialoog van het
388 I, 3,14 | verloopt in werkelijkheid via de verschillende registers
389 I, 3,14 | verschillende registers van de liefde, vanaf de gewone
390 I, 3,14 | registers van de liefde, vanaf de gewone en indirecte blijken
391 I, 3,14 | indirecte blijken tot aan de meest intense, waar de woorden
392 I, 3,14 | aan de meest intense, waar de woorden van de Schrift en
393 I, 3,14 | intense, waar de woorden van de Schrift en de getuigenissen
394 I, 3,14 | woorden van de Schrift en de getuigenissen van talloze
395 I, 3,14 | gebruiken die ontleend zijn aan de ervaring van de huwelijksliefde.~
396 I, 3,14 | zijn aan de ervaring van de huwelijksliefde.~
397 I, 3,15 | Het hele mensenleven en de hele tijd van de mens moeten
398 I, 3,15 | mensenleven en de hele tijd van de mens moeten eigenlijk geleefd
399 I, 3,15 | voor en een dankzegging aan de Schepper. Maar de relatie
400 I, 3,15 | dankzegging aan de Schepper. Maar de relatie van de mens met
401 I, 3,15 | Schepper. Maar de relatie van de mens met God heeft ook behoefte
402 I, 3,15 | expliciet gebed, waarin de relatie een intens gesprek
403 I, 3,15 | wordt, dat alle aspecten van de persoon insluit. De 'dag
404 I, 3,15 | van de persoon insluit. De 'dag des Heren' is bij uitstek
405 I, 3,15 | des Heren' is bij uitstek de dag van die relatie, waarop
406 I, 3,15 | van die relatie, waarop de mens zijn zang naar God
407 I, 3,15 | God doet opstijgen en zo de stem van heel de schepping
408 I, 3,15 | opstijgen en zo de stem van heel de schepping wordt. Juist daarom
409 I, 3,15 | schepping wordt. Juist daarom is de zondag ook een rustdag.
410 I, 3,15 | zondag ook een rustdag. De onderbreking van het vaak
411 I, 3,15 | vaak benauwende ritme van de bezigheden die in expressieve
412 I, 3,15 | onthechting', is een erkenning van de afhankelijkheid van de persoon
413 I, 3,15 | van de afhankelijkheid van de persoon en van de kosmos
414 I, 3,15 | afhankelijkheid van de persoon en van de kosmos tegenover God. Alles
415 I, 3,15 | tegenover God. Alles is van God. De dag des Heren keert steeds
416 I, 3,15 | weekritme af te kondigen. De 'sabbat' is dus op suggestieve
417 I, 3,15 | heilige architectuur" van de tijd die de bijbelse openbaring
418 I, 3,15 | architectuur" van de tijd die de bijbelse openbaring karakteriseert.
419 I, 3,15 | karakteriseert.13 Dit is de plaats om erop te wijzen,
420 I, 3,15 | plaats om erop te wijzen, dat de kosmos en de geschiedenis
421 I, 3,15 | wijzen, dat de kosmos en de geschiedenis aan God toebehoren
422 I, 3,15 | aan God toebehoren en dat de mens zich niet aan zijn
423 I, 3,15 | werk als medewerker van de Schepper in de wereld kan
424 I, 3,15 | medewerker van de Schepper in de wereld kan wijden zonder
425 I, 4,16 | 16. Het gebod van de decaloog waarmee God het
426 I, 4,16 | God het onderhouden van de sabbat verplicht stelt,
427 I, 4,16 | geformuleerd: "Denk aan de sabbat: die moet heilig
428 I, 4,16 | Ex 20,8). Verderop geeft de geïnspireerde tekst de reden
429 I, 4,16 | geeft de geïnspireerde tekst de reden aan door te wijzen
430 I, 4,16 | In zes dagen immers heeft de Heer de hemel, de aarde,
431 I, 4,16 | dagen immers heeft de Heer de hemel, de aarde, de zee
432 I, 4,16 | heeft de Heer de hemel, de aarde, de zee met al wat
433 I, 4,16 | Heer de hemel, de aarde, de zee met al wat er in is
434 I, 4,16 | wat er in is gemaakt. Maar de zevende dag heeft Hij gerust
435 I, 4,16 | dag heeft Hij gerust en zo de sabbat gezegend en tot een
436 I, 4,16 | 20,11). Voordat het gebod de plicht oplegt iets te doen,
437 I, 4,16 | fundamentele werk van God, de schepping, betreft. Deze
438 I, 4,16 | het godsdienstig leven van de mens inspireren om uiteindelijk
439 I, 4,16 | inspireren om uiteindelijk de dag te bereiken waarop de
440 I, 4,16 | de dag te bereiken waarop de mens geroepen wordt te rusten.
441 I, 4,16 | geroepen wordt te rusten. De rust krijgt zo een gewijde
442 I, 4,16 | krijgt zo een gewijde waarde: de gelovige wordt uitgenodigd
443 I, 4,16 | rustte, maar om te rusten in de Heer door Hem heel de schepping
444 I, 4,16 | in de Heer door Hem heel de schepping te overhandigen,
445 I, 4,17 | 17. Het thema van de 'herinnering' aan de wonderdaden
446 I, 4,17 | van de 'herinnering' aan de wonderdaden die de Heer
447 I, 4,17 | aan de wonderdaden die de Heer verricht heeft in relatie
448 I, 4,17 | verricht heeft in relatie tot de sabbatsrust komt ook naar
449 I, 4,17 | Deuteronomium (5,12-15) waar de grondslag voor het voorschrift
450 I, 4,17 | verlossingswerk van God in de uittocht: "Bedenk dat gij
451 I, 4,17 | geweest in Egypte en dat de Heer uw God u met sterke
452 I, 4,17 | Daarom heeft Hij u geboden de sabbat te onderhouden" (
453 I, 4,17 | klaarblijkelijk een aanvulling op de eerdere. Samen openbaren
454 I, 4,17 | eerdere. Samen openbaren ze de betekenis van de 'dag des
455 I, 4,17 | openbaren ze de betekenis van de 'dag des Heren' in een perspectief
456 I, 4,17 | in een perspectief waarin de theologie van de schepping
457 I, 4,17 | waarin de theologie van de schepping en die van het
458 I, 4,17 | van het heil samenvallen. De inhoud van het voorschrift
459 I, 4,17 | voorschrift is dus niet op de eerste plaats slechts een
460 I, 4,17 | werk, maar het vieren van de wonderdaden die door God
461 I, 4,17 | door God zijn verricht.~In de mate waarin de van dank
462 I, 4,17 | verricht.~In de mate waarin de van dank en lof jegens God
463 I, 4,17 | herinnering' levendig is, krijgt de rust van de mens, de dag
464 I, 4,17 | levendig is, krijgt de rust van de mens, de dag van de Heer,
465 I, 4,17 | krijgt de rust van de mens, de dag van de Heer, zijn volle
466 I, 4,17 | van de mens, de dag van de Heer, zijn volle betekenis.
467 I, 4,17 | betekenis. Daarmee treedt de mens in de dimensie van
468 I, 4,17 | Daarmee treedt de mens in de dimensie van de 'rust' van
469 I, 4,17 | mens in de dimensie van de 'rust' van de Heer en neemt
470 I, 4,17 | dimensie van de 'rust' van de Heer en neemt hij er intensief
471 I, 4,17 | aan deel. Hij krijgt zo de mogelijkheid een zindering
472 I, 4,17 | zindering te ervaren van de vreugde die de Schepper
473 I, 4,17 | ervaren van de vreugde die de Schepper zelf na de schepping
474 I, 4,17 | die de Schepper zelf na de schepping ervoer, toen Hij
475 I, 5 | Van de sabbat naar de zondag~
476 I, 5 | Van de sabbat naar de zondag~
477 I, 5,18 | wezenlijk verbonden is met de gedachtenis van het heilswerk
478 I, 5,18 | heilswerk van God hebben de christenen, die het eigen
479 I, 5,18 | die het eigen karakter van de nieuwe en definitieve door
480 I, 5,18 | ingeluide tijd doorzagen, de dag na de sabbat als hun
481 I, 5,18 | tijd doorzagen, de dag na de sabbat als hun feestdag
482 I, 5,18 | genomen, omdat op die dag de verrijzenis van de Heer
483 I, 5,18 | die dag de verrijzenis van de Heer had plaatsgevonden.
484 I, 5,18 | paasmysterie van Christus vormt de volledige openbaring van
485 I, 5,18 | openbaring van het mysterie van de oorsprong, het hoogtepunt
486 I, 5,18 | oorsprong, het hoogtepunt van de heilsgeschiedenis en een
487 I, 5,18 | heilsgeschiedenis en een voorproef van de eschatologische voleinding
488 I, 5,18 | eschatologische voleinding van de wereld. Wat God in de schepping
489 I, 5,18 | van de wereld. Wat God in de schepping bewerkstelligd
490 I, 5,18 | wat Hij voor zijn volk bij de uittocht heeft gedaan, heeft
491 I, 5,18 | zijn voltooiing gevonden in de dood en verrijzenis van
492 I, 5,18 | van Christus, ook al zal de definitieve vervulling pas
493 I, 5,18 | vervulling pas komen met de parousia door de komst van
494 I, 5,18 | komen met de parousia door de komst van Christus in heerlijkheid.
495 I, 5,18 | heerlijkheid. In Hem wordt de 'geestelijke' zin van de
496 I, 5,18 | de 'geestelijke' zin van de sabbat ten volle verwerkelijkt,
497 I, 5,18 | verwerkelijkt, zoals Gregorius de Grote benadrukt: "Wij beschouwen
498 I, 5,18 | benadrukt: "Wij beschouwen de persoon van onze Verlosser,
499 I, 5,18 | Heer Jezus Christus als de echte sabbat."14 Daarom
500 I, 5,18 | sabbat."14 Daarom vindt de vreugde waarmee God op de
1-500 | 501-1000 | 1001-1500 | 1501-1748 |