Chapter, Paragraph, Number
1 Intro | Eerwaarde broeders in het bisschopsambt en in
2 Intro | in het bisschopsambt en in het priesterschap, geliefde
3 Intro, 0,1| zondag aangeduid 1 is in de geschiedenis van de kerk
4 Intro, 0,1| het christelijk mysterie. In het ritme van week na week
5 Intro, 0,1| gevierd wordt, de voleinding in zijn persoon van de eerste
6 Intro, 0,1| Het is de dag waarop men in aanbidding en dankbaarheid
7 Intro, 0,1| die men tegelijkertijd, in de hoop die doet leven,
8 Intro, 0,1| laatste dag' waarop Christus in heerlijkheid zal komen (
9 Intro, 0,1| Deze oproep tot vreugde die in de paasliturgie hernomen
10 Intro, 0,1| Christus en die, toen zij in de vroege morgen van de
11 Intro, 0,1| die voelden hoe hun hart in hen brandde, toen de Verrezene
12 Intro, 0,2| verbazingwekkende werkelijkheid die in het licht van het geloof
13 Intro, 0,2| mensengeschiedenis, maar zich tevens in het middelpunt van het mysterie
14 Intro, 0,2| voorbereiding van de paaskaars in de veelbetekenende liturgie
15 Intro, 0,2| liturgie van de paasnacht in herinnering roept, behoort
16 Intro, 0,2| ontvangen hebben te geloven in de verrezen Heer, kunnen
17 Intro, 0,3| fundamentele belang ervan, dat in de loop van tweeduizend
18 Intro, 0,3| die de gelovigen aanzet in het licht van Christus na
19 Intro, 0,3| initiatieven die u, broeders in het bisschopsambt, individueel
20 Intro, 0,3| op dit belangrijke punt in de jaren na het Concilie
21 Intro, 0,3| aanbieden om u te steunen in uw pastoraal engagement
22 Intro, 0,3| beminde gelovigen, alsof ik in de verschillende gemeenschappen
23 Intro, 0,3| dag des Heren' te vieren, in de geest aanwezig ben. Heel
24 Intro, 0,3| gerijpt toen ik bisschop was in Krakau, en na de aanvang
25 Intro, 0,3| Naar mijn gevoel wordt in deze brief de levende dialoog
26 Intro, 0,3| echte 'dag des Heren', ook in de veranderende omstandigheden
27 Intro, 0,4| de zondag tot voor kort in de van oudsher christelijke
28 Intro, 0,4| waardoor voorzien werd in de zondagsrust als een blijvend
29 Intro, 0,4| als een blijvend element in de normen met betrekking
30 Intro, 0,4| Tegenwoordig is echter, zelfs in landen waarin de wetgeving
31 Intro, 0,4| invulling van de zondag. In brede kring is de praktijk
32 Intro, 0,4| weekeinde' gemeengoed geworden in de betekenis van een wekelijkse
33 Intro, 0,4| gebeuren, dat de mens, zelfs in feestkledij, niet meer in
34 Intro, 0,4| in feestkledij, niet meer in staat is feest te vieren,
35 Intro, 0,4| helpt 'zichzelf' te zijn, in volledige overeenstemming
36 Intro, 0,4| te geven van de hoop die in hen is (vgl. 1Pe 3,15).
37 Intro, 0,4| bevorderen, opdat deze, ook in moeilijke omstandigheden,
38 Intro, 0,5| de zondagsviering, zowel in de steden als in de meest
39 Intro, 0,5| zowel in de steden als in de meest afgelegen dorpen,
40 Intro, 0,5| talrijke gelovigen lijkt in het geweten niet alleen
41 Intro, 0,5| brengen door samen met anderen in het hart van de kerkgemeenschap
42 Intro, 0,5| bidden. Bij dat alles komt in de missielanden en in de
43 Intro, 0,5| komt in de missielanden en in de landen die van oudsher
44 Intro, 0,6| gelovigen een helder inzicht in de onvervangbare waarde
45 Intro, 0,6| onvervangbare waarde van de zondag in het christelijk leven te
46 Intro, 0,7| dag beschouwt, waaraan wij in deze brief aandacht besteden.~
47 Intro, 0,7| een dag die zich helemaal in het hart van het christelijk
48 I, 1,8 | 8. In de christelijke ervaring
49 I, 1,8 | schepping'. Wanneer dit in al zijn omvang doorzien
50 I, 1,8 | door Johannes bevestigd in de inleiding op zijn evangelie: "
51 I, 1,8 | Kolossenzen schrijft: "Want in Hem is alles geschapen in
52 I, 1,8 | in Hem is alles geschapen in de hemelen en op aarde,
53 I, 1,8 | aanwezigheid van Christus in het scheppingswerk van God
54 I, 1,8 | moment van zijn terugkomst in heerlijkheid, "wanneer Hij
55 I, 1,8 | overdragen opdat God alles in alles zij" (1Kor 15,24 en
56 I, 1,8 | kosmische zending' van Christus in. Dit christocentrische perspectief
57 I, 1,8 | loop der tijden, aanwezig in de welwillende blik van
58 I, 1,8 | Eerste Verbond kenmerkt en in zekere zin de gewijde dag
59 I, 1,8 | uittocht bij de binnenkomst in het beloofde land (vgl.
60 I, 1,8 | Joz 21,44; Ps 95,11) wordt in het Nieuwe Testament hernomen
61 I, 1,8 | Nieuwe Testament hernomen in een nieuwe belichting, die
62 I, 1,8 | volk van God is geroepen in die rust binnen te gaan
63 I, 2 | In het begin schiep God de
64 I, 2,9 | zien. De wereld is goed in de mate waarin zij verankerd
65 I, 2,9 | geschapen is, en zijn val die in de wereld het begin is van
66 I, 2,10 | van God te maken. Zoals ik in de encycliek Laborem exercens
67 I, 2,10 | hoofdstukken van Genesis in zekere zin het "evangelie
68 I, 2,10 | aarde met alles wat zij in zich bevat aan zich te onderwerpen,
69 I, 2,10 | te onderwerpen, de wereld in rechtvaardigheid en heiligheid
70 I, 2,10 | wetenschap, techniek en cultuur in al hun uiteenlopende verschijningsvormen
71 I, 2,10 | snelle ontwikkeling is, in de wereldgeschiedenis, de
72 I, 2,11 | rust op alle dingen maar in het bijzonder op de mens,
73 I, 2,11 | door hem te roepen zich in een liefdesverbond vast
74 I, 2,11 | meer zal verwezenlijken in het perspectief van het
75 I, 2,12 | 12. In het plan van de Schepper
76 I, 2,12 | betrekking tot de sabbat in verband brengt niet alleen
77 I, 2,12 | door de farao bevrijdt. In het ene en in het andere
78 I, 2,12 | bevrijdt. In het ene en in het andere geval zou men,
79 I, 2,12 | 54,4-8).~Om werkelijk tot in het hart van de 'sabbat',
80 I, 2,12 | huwelijksintensiteit eigen maken die zowel in het Oude als in het Nieuwe
81 I, 2,12 | die zowel in het Oude als in het Nieuwe Testament de
82 I, 2,12 | bijvoorbeeld tot uitdrukking in die prachtige bladzijde
83 I, 2,12 | bate van hen, met de dieren in het wild, met de vogels
84 I, 2,12 | het wild, met de vogels in de lucht en met wat er kruipt
85 I, 2,12 | oorlog sla Ik het land uit en in veiligheid laat Ik hen wonen.
86 I, 2,12 | altijd, als mijn bruid, in recht en gerechtigheid,
87 I, 2,12 | recht en gerechtigheid, in goedheid en erbarming, als
88 I, 2,12 | erbarming, als mijn bruid, in onverbrekelijke trouw: dan
89 I, 3,13 | Verbond, is dus geworteld in de diepte van Gods plan.
90 I, 3,13 | voorschriften, maar binnen in de decaloog, de 'tien woorden'
91 I, 3,13 | beschrijven en universeel in het hart van de mens gegrift
92 I, 3,13 | gebod een plaats te geven in de context van de fundamentele
93 I, 3,13 | aangekondigd en voorgehouden wordt. In dezelfde orde van denken
94 I, 3,14 | heiliging' van de sabbat in het eerste bijbelse scheppingsverhaal
95 I, 3,14 | wordt. Het gesprek verloopt in werkelijkheid via de verschillende
96 I, 3,15 | ritme van de bezigheden die in expressieve taal vertaald
97 I, 3,15 | expressieve taal vertaald wordt in termen als 'nieuwheid' en '
98 I, 3,15 | als een bepalend element in een soort "heilige architectuur"
99 I, 3,15 | medewerker van de Schepper in de wereld kan wijden zonder
100 I, 4,16 | sabbat verplicht stelt, wordt in het boek Exodus op karakteristieke
101 I, 4,16 | wijzen op het werk van God: "In zes dagen immers heeft de
102 I, 4,16 | aarde, de zee met al wat er in is gemaakt. Maar de zevende
103 I, 4,16 | rustte, maar om te rusten in de Heer door Hem heel de
104 I, 4,17 | die de Heer verricht heeft in relatie tot de sabbatsrust
105 I, 4,17 | sabbatsrust komt ook naar voren in Deuteronomium (5,12-15)
106 I, 4,17 | niet zozeer gelegd wordt in het scheppingswerk, maar
107 I, 4,17 | scheppingswerk, maar meer in het verlossingswerk van
108 I, 4,17 | verlossingswerk van God in de uittocht: "Bedenk dat
109 I, 4,17 | dat gij slaaf zijt geweest in Egypte en dat de Heer uw
110 I, 4,17 | betekenis van de 'dag des Heren' in een perspectief waarin de
111 I, 4,17 | door God zijn verricht.~In de mate waarin de van dank
112 I, 4,17 | Daarmee treedt de mens in de dimensie van de 'rust'
113 I, 5,18 | voleinding van de wereld. Wat God in de schepping bewerkstelligd
114 I, 5,18 | zijn voltooiing gevonden in de dood en verrijzenis van
115 I, 5,18 | door de komst van Christus in heerlijkheid. In Hem wordt
116 I, 5,18 | Christus in heerlijkheid. In Hem wordt de 'geestelijke'
117 I, 5,18 | voortaan zijn uitdrukking in de vreugde waarmee Christus
118 I, 5,18 | bracht (vgl. Joh 20,19-23). In het paasmysterie heeft de
119 I, 5,18 | Gal 4,6), leren kennen. In het licht van dit mysterie
120 I, 5,18 | ingepast en volledig ontsluierd in de glorie die straalt van
121 II, 1,19 | alleen met Pasen maar ook in het verloop van elke week."
122 II, 1,19 | verloop van elke week." In deze woorden getuigde paus
123 II, 1,19 | als het oosten, benadrukt. In de oosterse kerken is elke
124 II, 1,19 | middelpunt van alle eredienst.~In het licht van die ononderbroken
125 II, 1,19 | gezegd is, zijn wortels heeft in het werk zelf van de schepper
126 II, 1,19 | schepper en rechtstreekser in het bijbelse mysterie van
127 II, 1,19 | overwegen en een plaats in hun leven te geven.~ ~
128 II, 1,20 | verspreide kinderen van God in eenheid verenigd worden,
129 II, 2,21 | onderscheiden werden. Dat werd al in het begin van de tweede
130 II, 2,21 | titel toe die de septuagint in de openbaring van het Oude
131 II, 2,22 | 22. In de eerste tijden van de
132 II, 2,22 | dagen niet algemeen bekend in de streken waar het evangelie
133 II, 2,22 | zijn karakter van vaste dag in de week. Hierin ziet men
134 II, 2,22 | kerkvaders benadrukken dit in hun geschriften en prediking
135 II, 2,22 | leerlingen had moeten uitleggen. In het licht van deze teksten
136 II, 3,23 | tegenover de joodse sabbat nader in te vullen. Op de dag van
137 II, 3,23 | voor de joden de plicht in de synagoge bijeen te komen
138 II, 3,23 | Wet voorgeschreven rust in acht nemen. De apostelen
139 II, 3,23 | voorgelezen" (vgl. Hnd 13,27). In sommige streken kon men
140 II, 3,23 | onderscheid te maken, vooral in reactie op de hardnekkigheid
141 II, 3,23 | die reeds de profeten, die in de geest zijn leerlingen
142 II, 3,23 | zijn lijden en sterven. In de achtdaagse cyclus echter
143 II, 3,23 | en de joodse sabbat wordt in het bewustzijn van de kerk
144 II, 3,23 | kerk steeds groter, maar in sommige periodes in de geschiedenis
145 II, 3,23 | maar in sommige periodes in de geschiedenis zal men
146 II, 3,23 | dag des Heren waarnemen. In heel wat christelijke streken
147 II, 4,24 | vgl. Gn 1,1-2 en 4) die in het boek Genesis het scheppingsverhaal
148 II, 4,24 | schepping waarvan Christus in heerlijkheid de eerstelingen
149 II, 4,25 | heil te gedenken dat hem in het doopsel geboden is en
150 II, 4,25 | van hem een nieuwe mens in Christus gemaakt heeft. "
151 II, 4,25 | Christus gemaakt heeft. "In de doop zijt gij met Hem
152 II, 4,25 | verrezen, door uw geloof in de kracht van God die Hem
153 II, 4,25 | sporen doopsels niet alleen in de paasnacht te vieren,
154 II, 4,25 | niets anders is dan een in herinnering roepen van het
155 II, 5,26 | de dag van de Heer bezien in het licht van een aanvullende
156 II, 5,26 | alleen het begin van de tijd in zich draagt, maar meer nog
157 II, 5,26 | nog de voltooiing ervan in het 'komende tijdperk'.
158 II, 5,26 | hen sterkt op hun weg.26 In het licht van de laatste
159 II, 6,27 | 27. In dit christocentrisch perspectief
160 II, 6,27 | deze dag gaven en die nog in een aantal talen terug te
161 II, 6,27 | eeuwige weerspiegeling, in het weekritme van de tijd,
162 II, 6,27 | vinden we als thema terug in het Getijdengebed.32 Het
163 II, 6,27 | krijgt een bijzondere nadruk in het gemeenschappelijk nachtelijk
164 II, 6,27 | gemeenschappelijk nachtelijk gebed in de oosterse liturgieën ter
165 II, 6,27 | en begin van de zondag. In haar bijeenkomst, generatie
166 II, 6,27 | die verschijnt aan hen die in het duister en de schaduw
167 II, 6,27 | toen hij het goddelijk Kind in zijn armen nam dat gekomen
168 II, 7,28 | paasmysterie, ook gegrift in de diepe betekenis van elke
169 II, 7,28 | wekelijks pasen' wordt zo in zekere zin het 'wekelijks
170 II, 8,29 | Verrezene een gebeurtenis die in 'het heden' van elke leerling
171 II, 8,29 | Geconfronteerd met Hem in de zondagse bijeenkomst
172 II, 8,29 | Steek uw hand uit en leg die in mijn zijde, en wees niet
173 II, 8,29 | het geloof. Het feit, dat in de liturgie van de zondagen,
174 II, 8,29 | zijn evangelie hernieuwt in een versterkt bewustzijn
175 II, 9,30 | identiteit van deze dag, ook in de context van de moeilijkheden
176 II, 9,30 | vooral beleefd moet worden in al zijn diepte. Een oosters
177 II, 9,30 | vertelt, dat de gelovigen in elke streek al regelmatig
178 II, 9,30 | markeren? De problemen die in onze tijd het nakomen van
179 II, 9,30 | kinderen. Zij voelt zich in het bijzonder geroepen tot
180 II, 9,30 | betrokkenheid, opdat ieder van hen in normale levensomstandigheden
181 II, 9,30 | Vaticaans Concilie heeft in dezelfde geest, toen het
182 II, 9,30 | van de kerkelijke kalender in overeenstemming met wijzigingen
183 III, 1,31 | Christus is nog steeds te horen in de kerk die daarin het vruchtbare
184 III, 1,31 | zich bidden en inwendig, in het binnenste van hun hart,
185 III, 1,31 | Zij zijn één geworden in Christus (vgl. Gal 3,28)
186 III, 1,31 | ervan tegenover de wereld. In de samenkomst van de leerlingen
187 III, 1,31 | van de leerlingen wordt in de tijd het beeld van de
188 III, 1,31 | dat op voorbeeldige wijze in de Handelingen van de apostelen
189 III, 1,31 | gemeenschappelijk leven en ijverig in het breken van het brood
190 III, 1,31 | breken van het brood en in het gebed" (Hnd 2,42).~ ~
191 III, 2,32 | intense uitdrukking maar, in een bepaald opzicht, ook
192 III, 2,32 | bloed van de Heer, vooral in de eucharistie verkondigd,
193 III, 2,32 | eucharistie van de Heer staan in het centrum van het leven
194 III, 2,33 | verscheen (vgl. Joh 20,19). In die kleine kern van leerlingen,
195 III, 2,33 | van alle tijden aanwezig. In hun getuigenis weerklinkt
196 III, 2,33 | geschonken werd: "Vrede zij u." In de terugkomst van Christus
197 III, 2,33 | bijeen te komen om het geloof in zijn verrijzenis te belijden
198 III, 2,33 | die aangekondigd worden in de zaligspreking: "Zalig
199 III, 2,33 | en de eucharistie wordt in het evangelie van Lucas
200 III, 2,33 | evangelie van Lucas aangeduid in de geschiedenis van de twee
201 III, 2,33 | Hij hen leidde tot inzicht in het Woord en uiteindelijk
202 III, 3,34 | wordt het meest zichtbaar in het voltallig en actief
203 III, 3,34 | vermelding van de bisschop in het eucharistisch gebed
204 III, 3,34 | concreet verwerkelijkt wordt. In de viering zelf stelt de
205 III, 3,34 | dat Hij haar doet groeien in de eenheid van alle gelovigen
206 III, 4,35 | uiting moet komen. Zoals ik in andere omstandigheden de
207 III, 4,35 | eucharistie op zondag".46 In die optiek heeft het Tweede
208 III, 4,35 | viering van de zondagsmis".47 In dezelfde richting gaan latere
209 III, 4,35 | eucharistievieringen die in de regel in andere kerken
210 III, 4,35 | eucharistievieringen die in de regel in andere kerken of kapellen
211 III, 4,35 | rekening houden met de viering in de parochiekerk, met name
212 III, 4,35 | en tot uitdrukking komt in de gemeenschappelijke viering
213 III, 4,35 | ontwikkeld wordt zowel in de viering rondom de bisschop,
214 III, 4,35 | rondom de bisschop, vooral in de kathedraal, als bij de
215 III, 4,35 | kathedraal, als bij de samenkomst in de parochie, waar de pastoor
216 III, 4,36 | bijeengebracht "door" en "in" de eenheid van de Vader,
217 III, 4,36 | Levens.50 Het is goed er in dit verband op te wijzen,
218 III, 4,36 | verband op te wijzen, dat het in de eerste plaats de taak
219 III, 4,36 | toeleggen de inleiding op de mis in te passen in het vormingsplan
220 III, 4,36 | inleiding op de mis in te passen in het vormingsplan van de
221 III, 4,36 | religieuze gemeenschappen die in de parochie gevestigd zijn,
222 III, 4,36 | parochie gevestigd zijn, in de zondagsmis van de parochie,
223 III, 4,36 | gelegenheid te ervaren wat zij in grote mate gemeen hebben,
224 III, 4,36 | legitiem kenmerk van zijn, in gehoorzaamheid aan het oordeel
225 III, 4,36 | van personen of groepen en in het bijzonder met de vruchten
226 III, 5,37 | 37. In het perspectief van de tocht
227 III, 5,37 | van de tocht van de kerk in de loop der tijden zijn
228 III, 5,37 | Heren", de eeuwige zondag. In feite is de verwachting
229 III, 5,37 | dit komt tot uitdrukking in elke eucharistieviering.
230 III, 5,37 | bruids'-karakter te tonen, in zekere zin op de eschatologische
231 III, 5,37 | vooruitloopt. Door haar kinderen in de eucharistische samenkomst
232 III, 6,38 | wordt, doorleefd en gevoed in dat intense wekelijks ritme,
233 III, 6,38 | hopen. Om die reden worden in het 'universele' gebed niet
234 III, 7,39 | voortdurend inzicht verschaffen in de heilsgeschiedenis en
235 III, 7,39 | heilsgeschiedenis en met name in het paasmysterie waarin
236 III, 7,39 | spreekt, want Hij is aanwezig in zijn Woord "wanneer de heilige
237 III, 7,39 | wanneer de heilige schriften in de kerk gelezen worden".
238 III, 7,39 | schatkamers van de bijbel in ruimere mate worden opengesteld."
239 III, 7,39 | hervormingen, waarover Paulus VI in zijn commentaar bij het
240 III, 7,40 | mogelijkheid het woord van God in de taal van de aanwezige
241 III, 7,40 | verkondigen ons ertoe brengen in te zien, dat dat ons een '
242 III, 7,40 | oplegt, namelijk om "ook in de wijze van lezen of zingen
243 III, 7,40 | verkondiging van het woord van God in de geest van de gelovigen
244 III, 7,40 | van de bijbelse teksten, in het bijzonder die van de
245 III, 7,40 | van de gewijde teksten, in een geest van gebed en getrouw
246 III, 7,40 | misdienaars, gelovigen68 al in de loop van de week de zondagsvieringen
247 III, 7,41 | woord van God, met name in het kader van de eucharistische
248 III, 7,41 | dialoog van God met zijn volk. In deze dialoog worden de wonderen
249 III, 7,41 | of meer impliciete wijze in het credo vervat zijn. De
250 III, 7,41 | liturgie voorziet uitdrukkelijk in deze vernieuwing tijdens
251 III, 7,41 | toegediend tijdens de mis. In dat kader krijgt de verkondiging
252 III, 7,41 | Israël, net als het volk in de woestijn aan de voet
253 III, 7,41 | Geest op zodanige wijze in ons doet weerklinken, dat
254 III, 8,42 | op natuurlijke wijze over in de tafel van het eucharistisch
255 III, 8,42 | te beleven, aspecten die in de zondagse eucharistie
256 III, 8,42 | wendt tot de Vader en zich in vereniging met Christus
257 III, 8,42 | en deze te interpreteren in het licht van God. Het is
258 III, 8,42 | door Christus, met Hem en in Hem, in de eenheid van de
259 III, 8,42 | Christus, met Hem en in Hem, in de eenheid van de heilige
260 III, 8,42 | 1,16; Joh 1,3) en dat ze in Hem, die na de staat van
261 III, 8,42 | doxologie aan te sluiten in geloof en hoop op het eschatologisch
262 III, 8,42 | Vader opdat God zij alles in alles" (1Kor 15,24.28).~ ~
263 III, 8,43 | opgaande' beweging vinden we in elke eucharistische viering
264 III, 8,43 | vol dankbaarheid en hoop. In de zondagsmis echter komt
265 III, 8,43 | nog duidelijker naar voren in de bijzondere band met de
266 III, 8,43 | die eeuwig aanwezig blijft in het offerkarakter van de
267 III, 8,43 | werkelijk unieke werkzaamheid in de woorden van de consecratie
268 III, 8,43 | offerde aan het kruis. "In dit goddelijk offer dat
269 III, 8,43 | offer met dat van de kerk: "In de eucharistie wordt het
270 III, 8,43 | heel duidelijk naar voren in de zondagse samenkomst die
271 III, 9,44 | bijzonder duidelijk naar voren in het paasmaalkarakter dat
272 III, 9,44 | communie te gaan, mits zij in de gewenste gesteldheid
273 III, 9,44 | vergeving hebben ontvangen in het sacrament van de verzoening,
274 III, 9,44 | sacrament van de verzoening,73 in de geest van de heilige
275 III, 9,44 | geest van de heilige Paulus in zijn vermaan aan de gemeenschap
276 III, 9,44 | handeling geweld aan te doen, in de viering duidelijk naar
277 III, 9,44 | van het teken van vrede, in de Romeinse liturgie veelzeggend
278 III, 9,44 | betoont met alles wat zich in de viering voltrekt,74 en
279 III, 9,44 | hebben aan het ene brood met in gedachte het nadrukkelijke
280 III, 0,45 | leerlingen van Christus in de juiste gesteldheid om,
281 III, 0,45 | Geest, de taken die hun in hun gewone leven wachtten,
282 III, 0,45 | de verrijzenis, geroepen in hun gewone dagelijkse leven
283 III, 0,45 | evangeliseren en te getuigen. In die zin moeten het gebed
284 III, 0,45 | de leerling van Christus in zijn gewone leefomgeving
285 III, 0,45 | voelt zich bij zijn broeders in het krijt staan vanwege
286 III, 1,46 | van de zielenherders heeft in het algemeen bij de gelovigen
287 III, 1,46 | En ook al is er wel eens in een bepaalde periode of
288 III, 1,46 | sprake geweest van slapte in het nakomen van deze plicht,
289 III, 1,46 | waarmee priesters en gelovigen in gevaarlijke of netelige
290 III, 1,46 | heeft kunnen vaststellen.~In zijn eerste Apologie gericht
291 III, 1,46 | de martelaren van Abitina in de provincie Africa proconsularis
292 III, 1,47 | gewetensplicht, die zijn grond vindt in een innerlijke behoefte
293 III, 1,47 | voorgeschreven. Meestal gebeurde dit in de vorm van aansporingen,
294 III, 1,47 | het Concilie van Elvira in 300 waar niet gesproken
295 III, 1,47 | tijdens het Concilie van Agde in 506).79 Deze decreten van
296 III, 1,47 | traditie voor de eerste keer in de vorm van een universele
297 III, 1,48 | zijn er opnieuw, net als in de heldhaftige beginperiode,
298 III, 1,48 | heldhaftige beginperiode, in heel wat streken van de
299 III, 1,48 | verrijzen van de Heer te vieren in het sacrament van het Nieuwe
300 III, 1,48 | de heiliging van de dag in gebed, liefdadigheidswerken
301 III, 1,49 | bijwonen van de mis, tenzij in geval van verhindering om
302 III, 1,49 | dat iedereen daadwerkelijk in staat wordt gesteld dit
303 III, 1,49 | voorschrift na te komen. In die zin worden de bepalingen
304 III, 1,49 | vigiliemis' genoemd wordt, is in feite de mis van de zon-
305 III, 1,49 | als ze 's zondags niet in hun woonplaats zijn, alle
306 III, 1,49 | doen de mis bij te wonen in de plaats waar zij zich
307 III, 1,49 | van buiten komen, met name in die plaatsen die veel toeristen
308 III, 2,50 | bijzondere zorg voor te bereiden. In de modellen die door pastorale
309 III, 2,50 | en plaatselijke gewoonten in overeenstemming met de liturgische
310 III, 2,50 | en begunstigt het delen in het ene geloof en dezelfde
311 III, 2,50 | de dag naar voren komen in overeenstemming zijn met
312 III, 3,51 | actief zijn van de gelovigen in alle vormen van deelname
313 III, 3,51 | priesterschap "actief meedoen in de aanbieding van de eucharistische
314 III, 3,51 | zij aldus een actieve rol in de liturgische handeling",
315 III, 4,52 | ogenblikken van de dag die niet in de context van de liturgie
316 III, 4,52 | vreugde van de Verrezene in het gewone kader van het
317 III, 4,52 | kinderen bijvoorbeeld zijn in alle rust bij elkaar. Zij
318 III, 4,52 | zich gezamenlijk ergens in te verdiepen of te genieten
319 III, 4,52 | zouden er indien mogelijk ook in het leven van de leek geen
320 III, 4,52 | catechetische gesprekken die in de vooravond van de zondag
321 III, 4,52 | de zondag of 's middags in de geest van de gelovigen
322 III, 4,52 | zondagsheiliging' is misschien in heel wat milieus wat moeilijk
323 III, 4,52 | echter openbaart het geloof in de handelende aanwezigheid
324 III, 4,52 | aanwezigheid van de Verrezene en in de kracht van de heilige
325 III, 4,52 | gave van de Geest ziet men in heel wat kerkelijke kringen
326 III, 4,52 | verlangen naar het gebed in zijn veelvoudige vormen
327 III, 4,52 | gaan en daar, al dan niet in gezinsverband, gedurende
328 III, 5,53 | zich niet mogen verheugen in het dienstwerk van een priester
329 III, 5,53 | opdraagt. Dat komt vaak voor in de jonge kerken waar een
330 III, 5,53 | kunnen zich ook voordoen in landen met een lange christelijke
331 III, 5,53 | maakt dat er een priester in elke parochiegemeenschap
332 III, 5,53 | Woord en van de eucharistie, in persona Christi, in de persoon
333 III, 5,53 | eucharistie, in persona Christi, in de persoon van Christus,
334 III, 6,54 | eucharistie te verlangen.97 In heel veel landen geven radio
335 III, 6,54 | op het moment, dat deze in een kerk of kapel plaatsvindt.
336 IV, 1,55 | vreugdevolle aanroepingen die in de liturgie van oost en
337 IV, 1,55 | week vol vreugde" lezen we in de Didascalia apostolorum.
338 IV, 1,55 | Het vreugdeblijk werd ook in de liturgische praktijk
339 IV, 1,56 | overeenkomstig de kerkorde in de tijd kunnen variëren,
340 IV, 1,56 | zijn, maar uw droefenis zal in vreugde verkeren" (Joh 16,
341 IV, 1,57 | achterlaten. De vreugde in christelijke zin opgevat
342 IV, 1,57 | donkere nacht van het lijden; in een bepaald opzicht is het
343 IV, 1,58 | diepste grondslag voorzien in de vreugde van de verheerlijkte
344 IV, 1,58 | vereerde voorganger Paulus VI in zijn exhortatie over de
345 IV, 1,58 | de christelijke vreugde in wezen een geestelijk deelhebben
346 IV, 1,58 | menselijke, vreugde die zich in het hart van de verheerlijkte
347 IV, 1,58 | de trouw van de gedoopten in het met vreugde vieren van
348 IV, 1,58 | gezamenlijk mee te nemen in de hernieuwing van zijn
349 IV, 1,58 | verkwikking voor het feest in eeuwigheid."105 In die geest
350 IV, 1,58 | feest in eeuwigheid."105 In die geest van geloof wordt
351 IV, 2,59 | verdiept, dat wil zeggen in het licht van het goddelijk
352 IV, 2,59 | goddelijk plan "het heelal in Christus onder één hoofd
353 IV, 2,59 | te brengen, alle wezens in de hemelen en alle wezens
354 IV, 2,59 | en alle wezens op aarde, in Hem" (Ef 1,10). Ook de herdenking
355 IV, 2,59 | zondag de vervollediging en, in een bepaald opzicht, binnen
356 IV, 2,60 | tijd heel zijn betekenis; in de opeenvolging der weken
357 IV, 2,60 | de tijd voor het gevaar in zichzelf gekeerd te raken,
358 IV, 2,61 | is de vaders niet ontgaan in hun overweging van het bijbelse
359 IV, 2,61 | de tijd zelf vervult en in zekere zin 'vermenigvuldigt'
360 IV, 2,61 | zin 'vermenigvuldigt' door in mannen en vrouwen de levensvreugde
361 IV, 2,62 | De christen zal dan ook in gedachten moeten houden,
362 IV, 2,62 | zijn plechtig vastgelegd in de tien geboden, maar moeten
363 IV, 2,62 | moeten nu gelezen worden in het licht van de theologie
364 IV, 2,62 | dat gij slaaf zijt geweest in Egypte en dat de Heer uw
365 IV, 2,63 | van de anderen doordat zij in de geschiedenis telkens
|