Chapter, Paragraph
1 Intro,1| Zoon gezonden, geboren uit een vrouw" (Gal 4,4). De volheid
2 Intro,1| Gods Zoon geboren is uit een vrouw, geboren is onder
3 I,2 | evangelie heeft Lucas ons een beknopte beschrijving gegeven
4 I,2 | geboorte: "In die dagen kwam er een besluit van keizer Augustus,
5 I,2 | keizer Augustus, dat er een volkstelling moest gehouden
6 I,2 | doeken en legde Hem neer in een kribbe, omdat er voor hen
7 I,2 | gij zult zwanger worden en een zoon ter wereld brengen,
8 I,2 | afgehangen van de instemming van een mens, als toen. 1~
9 I,3 | heerlijkheid aanschouwd, zulk een heerlijkheid als de Eniggeborene
10 I,3 | plaats van het eeuwige Woord, een van wezen met de Vader.
11 I,3 | zich heeft genomen, geeft een heel eigen kosmische betekenis
12 I,4 | heeft Hij ons meegedeeld als een overvloed van wijsheid en
13 I,4 | Christus, de Zoon die een van wezen is met de Vader,
14 I,4 | mensen delen, verheven tot een waardigheid die haar gelijke
15 I,4 | heeft Hij werk verricht, met een menselijke geest heeft Hij
16 I,4 | geest heeft Hij gedacht, met een menselijke wil heeft Hij
17 I,4 | heeft Hij gehandeld, met een menselijk hart heeft Hij
18 I,5 | genoemd in de Joodse Oudheden, een door de geschiedschrijver
19 I,5 | zij op aanstichting van een zekere Chrestos veelvuldig
20 I,5 | de joodse kringen in Rome een bron van onderlinge strijd
21 I,5 | was geworden. Er is nog een ander belangrijk getuigenis,
22 I,5 | tussen 111 en 113 meldt dat een groot aantal mensen gewoon
23 I,5 | waren bijeen te komen "op een vaste dag en voor de dageraad,
24 I,5 | dageraad, om in beurtzang een loflied te zingen tot Christus
25 I,5 | zingen tot Christus als tot een God". 7~Maar de grote gebeurtenis,
26 I,5 | schrijvers slechts terloops een enkel woord wijden, wordt
27 I,6 | van God, en gaat alles wat een mens kan verhopen, te boven.
28 I,6 | verhopen, te boven. Het is een geheim van genade.~In Christus
29 I,6 | godsdienst niet langer "een tastend zoeken naar God" (
30 I,6 | vgl. Hnd 17,27), maar een antwoord in geloof op de
31 I,6 | de zich openbarende God: een antwoord waarbij de mens
32 I,6 | zijn Schepper en Vader; een antwoord dat mogelijk is
33 I,6 | van alle dingen in God, een voltooiing die de glorie
34 I,6 | de heerlijkheid; het is een bestaan in de nieuwheid
35 I,6 | schepping is in werkelijkheid een openbaring van zijn heerlijkheid.
36 I,6 | de mens (vivens homo) is een zichtbaar worden van Gods
37 I,7 | vgl. Lc 15,1-7). Het is een zoeken dat begint in het
38 I,7 | aan God toe op grond van een uitverkiezing uit liefde:
39 I,7 | De mens heeft zich op een dwaalspoor laten leiden
40 I,7 | daartoe mens geworden door een lichaam en een ziel aan
41 I,7 | geworden door een lichaam en een ziel aan te nemen in de
42 II,9 | tijd binnengegaan: is er een grotere 'vervulling' denkbaar?
43 II,9 | vervulling' denkbaar? En is wel een andere 'vervulling' mogelijk?
44 II,9 | genomen (vgl. Gn 3,19): dat is een onmiddellijk duidelijk gegeven.
45 II,9 | gegeven. Maar er is in de mens een onweerstaanbaar verlangen
46 II,9 | leven. Hoe moet men zich een voortleven na de dood voorstellen?
47 II,9 | iemands vorige bestaan zal hij een nieuw leven ontvangen in
48 II,9 | Uit dit geloof, dat bij een aantal oosterse godsdiensten
49 II,9 | reïncarnatie uit, en spreekt over een zelfontplooiing die de mens
50 II,9 | belangeloze gave van zichzelf, een gave die alleen in de ontmoeting
51 II,10 | christendom heeft de tijd een fundamentele betekenis.
52 II,10 | mensgeworden Woord, wordt de tijd een dimensie van God, die in
53 II,10 | en zoals dat, zij het op een andere wijze, nog gebeurt
54 II,10 | liturgie binnen de loop van een jaar. Het zonnejaar wordt
55 II,11 | Toen Jezus van Nazaret op een dag naar de synagoge van
56 II,11 | terugkeer naar het licht; om een jaar van Jahwe's genade
57 II,11 | Op deze wijze brengt Hij 'een genadejaar van de Heer'
58 II,11 | jubileumjaar, dat wil zeggen 'een genadejaar van de Heer',
59 II,11 | Jezus doet, en niet enkel een gedenkdag die jaarlijks
60 II,12 | weet was het jubileumjaar een tijd die op bijzondere wijze
61 II,12 | Dat vijftigste jaar moet een heilig jaar voor u zijn:
62 II,12 | slaven vrijlaten. Het moet een jobeljaar voor u zijn; iedereen
63 II,12 | naar zijn familie" (25,10). Een van de meest opmerkelijke
64 II,13 | het jubeljaar zijn voor een groot deel bij een ideaal
65 II,13 | voor een groot deel bij een ideaal gebleven - het was
66 II,13 | andere kant werden ze tot een prophetia futuri, de aankondiging
67 II,13 | voorschriften vervat lagen, een soort sociale leer af te
68 II,13 | voorgeschreven tijd moest een jubeljaar worden afgekondigd,
69 II,13 | ter hulp komen. Dat was een eis van rechtvaardig bestuur.
70 II,13 | beschermen van de zwakken, en een koning moest daarin uitmunten,
71 II,13 | 13). Deze traditie heeft een strikt theologische grondslag
72 II,13 | Voorzienigheid. Er was namelijk een door allen gedeelde overtuiging:
73 II,13 | beheerder ervan, anders gezegd: een dienaar die verplicht was
74 II,13 | van het jubeljaar ligt zo een van de wortels van de kerkelijke
75 II,13 | sociale leer, die altijd een onderdeel was van het kerkelijk
76 II,13 | onderricht en die in deze eeuw een sterke ontwikkeling heeft
77 II,14 | onder woorden brengt met "een genadejaar afkondigen van
78 II,14 | precies dat ÔgenadejaarÕ, een jaar van kwijtschelding
79 II,14 | straffen voor die zonden, een jaar van verzoening tussen
80 II,14 | verzoening tussen tegenstanders, een jaar van talrijke bekeringen
81 II,14 | gelegenheden kondigt de kerk een 'genadejaar van de Heer'
82 II,15 | 15. In het leven van een individu zijn jubilea gewoonlijk
83 II,15 | van die gedenkdagen hebben een parallel op profaan terrein,
84 II,15 | christenen geven er altijd een religieus karakter aan.
85 II,15 | zestigjarige of 'diamanten' feest - een bijzonder genadejaar voor
86 II,15 | of duizend jaar geleden een stad of gemeente werd gesticht.
87 II,15 | diocesen. Al deze jubilea van een individu of een gemeenschap
88 II,15 | jubilea van een individu of een gemeenschap spelen een belangrijke
89 II,15 | of een gemeenschap spelen een belangrijke en duidelijke
90 II,15 | buiten beschouwing laat) een buitengewoon belangrijk
91 II,15 | gebruikt wordt. Is ook dat niet een teken van de ongeëvenaarde
92 II,16 | want de komst van God is een ook uitwendig, zichtbaar,
93 II,16 | moment, aan de vooravond van een nieuw millennium, is een
94 II,16 | een nieuw millennium, is een van de vurigste gebeden
95 II,16 | bid dat het Jubileumjaar een goede gelegenheid zal zijn
96 III,17 | wij heden dankbaar en met een gevoel van verantwoordelijkheid
97 III,17 | naar hetgeen niet alleen een getuigenis is van de geschiedenis
98 III,18 | Tweede Vaticaans Concilie een providentiële gebeurtenis
99 III,18 | millennium. Immers: hoewel het een Concilie was als de daaraan
100 III,18 | toch heel anders. Het was een Concilie dat geconcentreerd
101 III,18 | twintigste eeuw kenmerkten, een eeuw die de beproevingen
102 III,18 | de concentratiekampen en een eeuw die weerzinwekkende
103 III,18 | gezegd dat Vaticanum II een nieuw tijdperk in het leven
104 III,18 | oude' vindt in het 'nieuwe' een volkomener vorm. Hetzelfde
105 III,18 | van ieder van hen ' heeft een duidelijke bijdrage betekend
106 III,18 | aan de voorbereiding op een nieuwe lente in het christelijk
107 III,20 | Jubileumjaar 2000. Als we naar een analogie in de liturgie
108 III,21 | Concilie op de kerk. Ze ruimen een grote plaats in voor de
109 III,21 | kerk vaststellen. Zij zijn een uiting van de kracht die
110 III,21 | kerk wordt bezield door een nieuw besef van de heilbrengende
111 III,22 | richtlijnen om te komen tot een nieuwe wereldorde na de
112 III,22 | wat de kenmerken zijn van een rechtvaardig systeem op
113 III,22 | Oostblok en van het gevaar van een kernoorlog, in de encycliek
114 III,22 | rechten in het kader van een juiste verhouding tussen
115 III,23 | voorafgaande tijd te beleven als een 'nieuwe advent'. 9 Vervolgens
116 III,23 | het jaar 2000 als het ware een hermeneutische sleutel geworden
117 III,23 | we ons zouden lenen voor een nieuw millennarisme zoals
118 III,23 | Integendeel: we willen tot een bijzondere gevoeligheid
119 III,23 | uit die verwachting, zoals een moeder in barensweeën, om
120 III,24 | reizen van de paus zijn een belangrijk onderdeel geworden
121 III,24 | vooravond van het Concilie een veelzeggende pelgrimstocht
122 III,24 | pauselijke reizen hebben een systematisch karakter gekregen,
123 III,25 | de afzonderlijke kerken een eigen rol toe: met hun eigen
124 III,25 | voormalige koninkrijk Kongo een aanvang nam (1491), wordt
125 III,25 | liturgisch en spiritueel gebied een enorme rijkdom vormen die
126 III,26 | Mariajaar was als het ware een vooruitgrijpen op het Jubileum;
127 III,27 | tachtig waren getekend door een groeiende dreiging tengevolge
128 III,27 | oorlog'; het jaar 1989 heeft een vreedzame oplossing gebracht,
129 III,27 | als het ware de vorm van een 'organische' ontwikkeling
130 III,27 | krijgt men de neiging om een werkelijk profetische betekenis
131 III,27 | zorg aan het werk was: "Zal een vrouw haar zuigeling vergeten?" (
132 III,28 | evenzeer als het Mariajaar een nieuwe en belangrijke tussenstap
133 III,28 | Met deze bedoeling heb ik een Brief aan de gezinnen geschreven,
134 III,28 | heeft de kerk erkend dat een van haar opdrachten was,
135 III,28 | Gods Zoon niet juist door een gezin, het gezin van Nazaret,
136 IV,29 | volgende vraag: is het mogelijk een duidelijk omschreven programma
137 IV,29 | reeds enige elementen van een dergelijk programma.~Het
138 IV,29 | initiatieven vraagt om een ruime raadpleging, willen
139 IV,30 | allerlei activiteiten over een langere periode uiteindelijk
140 IV,30 | datum toe te groeien in een eerste fase, waarin onderwerpen
141 IV,30 | geconcentreerd zou worden in een tweede fase van drie jaar
142 IV,31 | De eerste fase zal dus een vóór-voorbereidend karakter
143 IV,31 | Christus heeft het mede een wezenlijk christologische
144 IV,31 | men zich niet beperkt tot een louter verstandelijk herdenken
145 IV,31 | Heilige Stoel, met behulp van een daartoe opgericht comité,
146 IV,31 | suggesties doen. Tegelijk zal op een meer fijnmazige wijze door
147 IV,31 | commissies in de lokale kerken een bewustwordingsproces op
148 IV,32 | 32. Een jubileum is altijd een tijd
149 IV,32 | Een jubileum is altijd een tijd van bijzondere genade, '
150 IV,32 | van bijzondere genade, 'een door de Heer gezegende dag':
151 IV,32 | opgemerkt, heeft het als zodanig een vreugdevol karakter. Het
152 IV,32 | Jubileum van het jaar 2000 moet een groot gebed van lof en dank
153 IV,32 | is heel in het bijzonder een vreugde die berust op de
154 IV,32 | verzoening. 15 Deze Synode was een buitengewoon belangrijke
155 IV,33 | plaats van aan de wereld een getuigenis te geven van
156 IV,33 | getuigenis te geven van een door het geloof geïnspireerd
157 IV,33 | leven, in denken en handelen een schouwspel hebben geboden
158 IV,33 | schouwspel hebben geboden dat een waar anti-getuigenis en
159 IV,33 | waar anti-getuigenis en een schandaal was.~Weliswaar
160 IV,33 | zal de mensheid niet enkel een eeuw maar een millennium
161 IV,33 | niet enkel een eeuw maar een millennium achter zich laten.
162 IV,33 | zwakheden uit het verleden is een daad van oprechtheid en
163 IV,34 | wil, en die voor de wereld een ergernis betekenen. 18 Helaas,
164 IV,34 | Eenheid der Christenen is een van de voornaamste centra
165 IV,34 | Uiteindelijk is de eenheid een gave van heilige Geest.
166 IV,34 | gewaardeerd worden.~Dat is dus een van de opdrachten voor de
167 IV,34 | nodigt ons allen uit tot een gewetensonderzoek en tot
168 IV,34 | Iedereen begrijpt dat daarvoor een grote inspanning nodig is.
169 IV,35 | 35. Er is nog een ander droevig onderwerp
170 IV,35 | kerk niet anders dan met een berouwvol hart kunnen terugzien:
171 IV,35 | culturele omstandigheden van een bepaald tijdperk zorgvuldig
172 IV,35 | menen dat, terwille van een oprecht getuigenis voor
173 IV,35 | waarheid, zij de mening van een ander het zwijgen dienden
174 IV,35 | moesten schuiven. Vaak was er een samengaan van verschillende
175 IV,35 | beweegredenen dat leidde tot een klimaat van onverdraagzaamheid
176 IV,35 | geesten wisten zich daaraan op een of andere wijze te onttrekken.
177 IV,35 | momenten uit het verleden kan een les getrokken worden voor
178 IV,35 | worden voor de toekomst, een les die iedere christen
179 IV,36 | het verlangen geuit naar een ernstig gewetensonderzoek
180 IV,36 | waardoor zij genoegen nemen met een vage godsdienstigheid die
181 IV,36 | niet hebben getoond "door een gebrekkig godsdienstig,
182 IV,36 | systemen, bij veel christenen een gebrek aan onderscheidingsvermogen
183 IV,36 | instemmen? En is het ook niet een van de duistere kanten van
184 IV,36 | van God, zonder daarmee een aan democratie en sociologie
185 IV,36 | Tweede Vaticaans Concilie? Een andere vitale kwestie betreft
186 IV,36 | richtlijnen van het Concilie voor een open, respectvolle en hartelijke
187 IV,36 | allen tijde gepaard gaat met een zorgvuldige onderscheiding
188 IV,36 | zorgvuldige onderscheiding en een moedig getuigenis van de
189 IV,36 | geldig en betekenen voor ons een uitnodiging tot nog grotere
190 IV,37 | hebben kunnen leiden tot een ontwikkeling van de kerk
191 IV,37 | millennium is de kerk weer een kerk van martelaren geworden.
192 IV,37 | delen van de wereld tot een rijk zaad aan martelaren
193 IV,37 | getuigen van Christus is tot een gemeenschappelijk erfdeel
194 IV,37 | bijeenbrengen. En dat zal zeker een duidelijk oecumenisch karakter
195 IV,37 | van de heiligverklaring, een praktijk die nog steeds
196 IV,38 | Noord-Amerika het voorstel aanvaard, een Synode voor Amerika te houden
197 IV,38 | verschil tussen Noord en Zuid.~Een Synode met continentaal
198 IV,38 | dringende vraagstuk is. Ze is een grote uitdaging voor de
199 IV,38 | en hindoeïsme verkondigen een duidelijke verlossingsleer.
200 IV,38 | gelegenheid van het grote Jubileum een Synode bijeen te roepen
201 IV,38 | godsdiensten aanwezig zijn als een afspiegeling van de Waarheid
202 IV,38 | worden.~Ook voor Oceanië zou een regionale Synode nuttig
203 IV,40 | de volgende naar voren: een nieuw zicht op Christus
204 IV,40 | met dat van het Jubileum, een dieper verstaan van het
205 IV,41 | oecumenisch gezien zal het een zeer belangrijk jaar zijn
206 IV,42 | moet bij alle gelovigen een werkelijk verlangen naar
207 IV,42 | heiligheid worden gewekt, een sterke begeerte naar bekering
208 IV,42 | persoonlijke vernieuwing, in een klimaat van steeds inniger
209 IV,42 | Het eerste jaar zal dus een gunstig moment zijn voor
210 IV,42 | gunstig moment zijn voor een hernieuwde waardering van
211 IV,42 | heilsmysterie. Daartoe zal een gedegen bestudering van
212 IV,44 | vivificantem - "... heeft een pneumatologisch karakter,
213 IV,46 | van het menselijk leven; een groter verantwoordelijkheidsbesef
214 IV,46 | terrein zijn deze tekenen: een aandachtiger luisteren naar
215 IV,47 | van God ongetwijfeld tot een rijper bewustzijn van hun
216 IV,47 | verantwoordelijkheden en tot een levendiger besef van de
217 IV,49 | leven van de christen is als een pelgrimstocht naar het huis
218 IV,49 | staat, wordt op die manier een grote lofprijzing van de
219 IV,50 | de Verlosser van de mens, een weg te gaan van waarachtige
220 IV,50 | oproep tot ommekeer als een onmisbare voorwaarde van
221 IV,50 | de grondslagen zelf van een ethisch juiste opvatting
222 IV,51 | en buitengestotenen. In een wereld als de onze, getekend
223 IV,51 | economisch gebied, kan dit zelfs een karakteristiek aspect genoemd
224 IV,51 | Jubileumjaar voorstellen als een gunstig moment om onder
225 IV,51 | gunstig moment om onder meer een aanzienlijke vermindering,
226 IV,51 | internationale schulden waaronder een groot aantal volkeren gebukt
227 IV,53 | van de afgelopen decennia, een zeer gunstige gelegenheid
228 IV,53 | voor de joden en de moslims een eerste plaats moeten worden
229 IV,53 | monotheïstische godsdiensten een eigen betekenis hebben.~
230 IV,53 | organiseren zijn op plaatsen met een zeer grote symbolische betekenis
231 IV,53 | gevaar van syncretisme en van een oppervlakkig en bedrieglijk
232 IV,54 | heeft Maria uitverkoren voor een zending die enig is in de
233 IV,54 | Gods verstaan worden als een warme en dringende uitnodiging
234 IV,55 | het grote Jubileum vormt een hoofdstuk apart: ze zal
235 IV,55 | benadrukken. Het jaar 2000 zal een intens eucharistisch jaar
236 IV,55 | kunnen worden gegeven door een gezamenlijke ontmoeting
237 IV,55 | christenen. Het gaat daarbij om een zeer belangrijk gebeuren;
238 IV,55 | moet worden voorbereid, in een geest van broederlijke samenwerking
239 IV,55 | andere tradities, en ook in een geest van dankbare openheid
240 IV,55 | volgelingen van Christus.~Een ding is zeker: iedereen
241 IV,55 | jaar 2000, waaraan zeker een speciale genade van de Heer
242 V,56 | evangelie schiet zij op en wordt een grote boom die met haar
243 V,57 | negentiende eeuw bracht een leek, André Kim, het christendom
244 V,57 | de toekomst zal de kerk een missionair karakter hebben:
245 V,59 | helpen bij het vinden van een oplossing voor de voornaamste
246 V,59 | weten te treffen dat zij met een hernieuwd geloof en een
247 V,59 | een hernieuwd geloof en een daadwerkelijke edelmoedigheid
|