1000-gehei | gehet-ontpl | ontro-verwa | verwe-zwits
Chapter, Paragraph
502 I,2 | stad van David, Betlehem geheten, om zich te laten inschrijven,
503 II,13 | het was meer iets wat gehoopt werd dan iets wat werkelijk
504 II,11 | Schriftwoord dat gij zojuist gehoord hebt, is thans in vervulling
505 IV,47 | betekenis van de kerkelijke gehoorzaamheid gebracht worden. 33~
506 IV,36 | onder meer tengevolge van de gehoorzaamheidscrisis ten opzichte van het leergezag
507 IV,37 | bisschoppen, priesters, maagden, gehuwden, weduwen, kinderen.~In onze
508 IV,33 | van een door het geloof geïnspireerd leven, in denken en handelen
509 II,12 | deze heel eigen wijze wordt gekarakteriseerd. Voor het sabbatjaar voorzag
510 IV,34 | smartelijke scheuringen gekend die heel duidelijk in strijd
511 IV,34 | jaren sterk oecumenisch gekleurd was. De Pauselijke Raad
512 IV,35 | te weerspiegelen van haar gekruisigde Heer, Hij die op onovertroffen
513 IV,35 | zonen en dochters, die haar gelaat hebben misvormd en haar
514 III,22 | tijd steeds sterker deden gelden. Zo ook hebben de pausen
515 IV,36 | waarheid, zijn nog steeds geldig en betekenen voor ons een
516 III,17 | Voorzienigheid voorbereid. Dat geldt ook voor het grote Jubileumjaar
517 I,5 | veroorzaakten". 6 De meeste geleerden blijken er in hun uitleg
518 II,14 | zijn verrijzenis. Bij deze gelegenheden kondigt de kerk een 'genadejaar
519 IV,37 | rijk zaad aan martelaren geleid. Het met zijn bloed getuigen
520 IV,53 | steeds op moeten worden gelet dat er geen gevaarlijke
521 I,4 | geworden, in alles aan ons gelijk, behalve in de zonde." 3~
522 I,4 | een waardigheid die haar gelijke niet kent: "Door zijn menswording
523 II,13 | Israëlitische slaven weer hun gelijken zouden worden en hun rechten
524 II,13 | Het jubeljaar moest de gelijkheid onder alle kinderen van
525 IV,55 | hoofdstuk apart: ze zal gelijktijdig in het Heilige Land, in
526 IV,43 | haar Bruidegom steeds meer gelijkvormig." 29~
527 I,5 | Testament, die weliswaar geloofsdocumenten zijn, maar zelfs als historische
528 V,56 | anderen die in Christus geloven, en tenslotte zelfs alle
529 II,11 | deze achtergrond kan men gemakkelijk het gebruik van de jubileumjaren
530 IV,52 | het God heeft vergeten of gemarginaliseerd. Het antwoord op de beschavingscrisis
531 IV,53 | bedoelingen te bevestigen, er ook gemeenschappelijke ontmoetingen gehouden kunnen
532 II,15 | jaar geleden een stad of gemeente werd gesticht. In de kerk
533 IV,46 | vooral op het gebied van de geneeskunde in dienst van het menselijk
534 IV,32 | en vrouwen, die in iedere generatie en in elke periode van de
535 V,58 | behoort toe aan de jonge generaties. Ze zijn in deze eeuw geboren
536 IV,36 | bestaat, of waardoor zij genoegen nemen met een vage godsdienstigheid
537 V,57 | spreekt in het decreet Ad gentes over de missionaire arbeid.
538 IV,31 | die zich in Christus heeft geopenbaard, hen te sterken in hun hoop
539 I,3 | kosmos', dat wil zeggen als geordend universum. En opnieuw is
540 I,5 | wordt in het volle licht geplaatst door de geschriften van
541 II,12 | had verkocht of was kwijt geraakt doordat hij slaaf was geworden.
542 II,12 | laten, was tot in detail geregeld door de voorschriften uit
543 V,56 | lidmaatschap van de kerk en de gerichtheid van alle mensen op het volk
544 IV,32 | vruchten van heiligheid die gerijpt zijn in het leven van zoveel
545 I,8 | het kruis zich "onder luid geroep en geween" (Heb 5,7) tot
546 IV,34 | volk gewilde eenheid hebben geschaad. Meer nog dan gedurende
547 IV,44 | mysterie van de menswording geschied is 'door de heilige Geest'.
548 III,25 | bij wat 2000 jaar geleden geschiedde te Nazaret, vervolgens te
549 I,2 | dienstmaagd des Heren; mij geschiede naar uw woord" (1,38). In
550 I,5 | Joodse Oudheden, een door de geschiedschrijver Flavius Josephus tussen
551 I,5 | verwonderlijk dat de profane geschiedschrijving, die zich bezig hield met
552 IV,55 | heilig Jubileumjaar zal heel geschikt vorm kunnen worden gegeven
553 IV,37 | gedrongen, naar de meest geschikte wegen te zoeken om die in
554 I,5 | licht geplaatst door de geschriften van het Nieuwe Testament,
555 IV,34 | aandrang om vergeving worden gesmeekt.~In deze laatste jaren van
556 IV,43 | zijn heilige Moeder heeft gespeeld. Wanneer haar verering goed
557 IV,34 | volledige eenheid wordt gestimuleerd.~Maar wij weten allemaal
558 V,59 | dat Christus, voor allen gestorven en verrezen, door zijn Geest
559 III,19 | heeft weliswaar niet de gestrenge toon gebruikt waarmee Johannes
560 I,8 | Christus, die met name in Gethsemani en op het kruis zich "onder
561 III,25 | de voorbereidingen worden getroffen om te gedenken dat de verspreiding
562 IV,36 | bisschoppen hebben het verlangen geuit naar een ernstig gewetensonderzoek
563 IV,53 | worden gelet dat er geen gevaarlijke misverstanden ontstaan,
564 II,11 | hart gebroken is, om aan de gevangenen vrijlating te melden, en
565 III,27 | geconfronteerd met nieuwe gevaren en dreigingen. Na de val
566 IV,53 | moeten worden ingeruimd. God geve dat, om de oprechtheid van
567 III,17 | heden dankbaar en met een gevoel van verantwoordelijkheid
568 IV,34 | verleden doet zich ook nu nog gevoelen; ze zijn ook in onze tijd
569 III,23 | willen tot een bijzondere gevoeligheid opwekken voor alles wat
570 III,24 | deze reizen verder hebben gevoerd. De pauselijke reizen hebben
571 IV,37 | rassen die Christus hebben gevolgd in de verschillende vormen
572 II,12 | van de meest opmerkelijke gevolgen van het jubeljaar was de
573 Intro,1 | de werkelijk bemoedigende gevolgtrekking: "Je bent dus niet langer
574 IV,47 | het handelen van de Geest, gewaarborgd wordt door het apostolisch
575 IV,34 | kerk levende christenen gewaardeerd worden.~Dat is dus een van
576 IV,29 | verschillende wijzen mij zeer gewaardeerde suggesties hebben doen toekomen:
577 I,8 | zich "onder luid geroep en geween" (Heb 5,7) tot God richtte:
578 III,22 | Mexico. Pius XII kwam in het geweer tegen het grote onrecht
579 IV,42 | verlangen naar heiligheid worden gewekt, een sterke begeerte naar
580 IV,47 | verschillende, door de Geest in haar gewekte gaven en charisma's gericht
581 IV,35 | onverdraagzaamheid en zelfs geweld in dienst van de waarheid.~
582 III,18 | ontwikkelingen in de wereld, met de geweldige beroeringen die de twintigste
583 III,19 | heeft het Concilie zich gewend tot de christenen van de
584 IV,34 | door God voor zijn volk gewilde eenheid hebben geschaad.
585 I,5 | een groot aantal mensen gewoon waren bijeen te komen "op
586 I,3 | geworden en heeft onder ons gewoond. Wij hebben zijn heerlijkheid
587 II,15 | een individu zijn jubilea gewoonlijk gebonden aan de geboortedatum,
588 II,9 | oosterse godsdiensten diep geworteld is, blijkt ondermeer dat
589 IV,45 | de voornaamste: aan hun gezag onderwerpt de Geest zelf
590 IV,55 | worden gegeven door een gezamenlijke ontmoeting van alle christenen.
591 IV,32 | genade, 'een door de Heer gezegende dag': zoals reeds werd opgemerkt,
592 IV,36 | ongodsdienstigheid, doordat zij het ware gezicht van God niet hebben getoond "
593 III,28 | heb ik een Brief aan de gezinnen geschreven, waarin ik opnieuw
594 III,23 | van cultuur, beschaving en gezonde tradities. Hoewel de schijn
595 IV,37 | terrein, heeft zij ervoor gezorgd in de martyrologia het getuigenis
596 I,6 | God, een voltooiing die de glorie is van God. De godsdienst
597 II,10 | haar doel bereikt in de glorievolle terugkeer van Gods Zoon
598 III,21 | exhortatie die binnenkort aan het godgewijde leven zal worden gewijd.~
599 IV,36 | getoond "door een gebrekkig godsdienstig, moreel en sociaal leven". 20~
600 IV,38 | christendom met die zeer oude godsdienstige vormen die, en dat is zeer
601 IV,36 | genoegen nemen met een vage godsdienstigheid die hun niet helpt om het
602 IV,35(19) | Concilie, Verklaring over de godsdienstvrijheid, Dignitatis humanae, 1.~
603 III,21 | die Christus aan heel het Godsvolk heeft geschonken, waarbij
604 II,12 | betrekking had op het sabbatjaar gold ook voor het 'jubeljaar' ('
605 II,14 | van Christus, zijn dood op Golgotha en zijn verrijzenis. Bij
606 II,15 | priesterfeest, het vijftigjarige of 'gouden' feest, het zestigjarige
607 I,5 | van Plinius de Jongere, gouverneur van Bithynia, die aan keizer
608 II,9 | van de tijd bereiken en de grenzen ervan overschrijden om zijn
609 II,10 | uitspreken van die woorden grift hij op de kaars de cijfers
610 IV,55 | jubileumviering actualiseert dit en grijpt tegelijk daarop vooruit.~
611 III,27 | waren getekend door een groeiende dreiging tengevolge van
612 III,25 | honderd jaar geleden op hun grondgebied aankwamen. Andere Afrikaanse
613 IV,46 | hen kwam" (Kol 1,5). De grondhouding van hoop spoort de christen
614 IV,49 | ons uitverkoren vóór de grondlegging der wereld, om heilig en
615 III,25 | continent (1492). Naast deze zo grootse gebeurtenissen moet ook
616 III,23 | zoals het gezin, tot de grootste toe, zoals volkeren en internationale
617 IV,35 | het Concilie vastgestelde gulden regel: "de waarheid legt
618 IV,53 | afgelopen decennia, een zeer gunstige gelegenheid zijn voor de
619 V,59 | goed om de woorden aan te halen van de Pastorale Constitutie
620 IV,48 | voor allen die van ganser harte hun vertrouwen stellen op
621 IV,36 | een open, respectvolle en hartelijke dialoog, die te allen tijde
622 V,59 | ingeeft. Hij zal zeer zeker de harten zo weten te treffen dat
623 I,5 | gezegd in de brief aan de Hebreeën: "Nadat God eertijds vele
624 IV,46 | anderzijds biedt zij hem hecht gefundeerde redenen om iedere
625 III,25 | vervolgt door de geschiedenis heen, te beginnen bij wat 2000
626 II,16 | tegenwoordigheid en van zijn heilbrengend handelen. In die geest verblijdt
627 IV,37 | orthodoxe kerken. Het aantal heilig- en zaligverklaringen is
628 IV,37 | ligt ten grondslag aan de heiligenverering. Door de heiligheid van
629 IV,44 | heilige Geest en aan zijn heiligmakende aanwezigheid binnen de gemeenschap
630 V,56 | verschillende cirkels zijn in de heilsdialoog. 36~In het licht van deze
631 IV,31 | gebeurtenissen, maar waarbij ook het heilskarakter tastbaar wordt door de viering
632 V,56 | en verbreidt daarbij het heilswerk dat in het paasmysterie
633 IV,33 | deze overgang maakt in het heldere besef hoe haar gang door
634 IV,42 | Hem en tegen de kerk op te helderen.~
635 IV,37 | ervoor moeten zorgen dat de heldhaftige deugden erkend worden van
636 V,59 | verduidelijken en om mee te helpen bij het vinden van een oplossing
637 II,12 | voor zichzelf als alleen Hèm toebehorend eigendom 'vrijgekocht'.~
638 IV,49 | Christus, die ons in de hemelen heeft gezegend met elke
639 IV,40 | andere hulpmiddelen". 24 De hemelse Vader komt ons immers zelf
640 I,2 | hen geen plaats was in de herberg" (2, 1.3-7).~Aldus ging
641 IV,31 | een louter verstandelijk herdenken van de gebeurtenissen, maar
642 II,9 | mens zich voortdurend zou herhalen. De mens keert terug naar
643 II,13 | hadden verloren. Anderzijds herinnerde het jubeljaar de rijken
644 III,23 | jaar 2000 als het ware een hermeneutische sleutel geworden voor mijn
645 V,59 | treffen dat zij met een hernieuwd geloof en een daadwerkelijke
646 I,3 | ordening van de schepping hernieuwt. De brief aan de Efeziërs
647 II,12 | voor u zijn; iedereen wordt hersteld in zijn vroeger bezit en
648 III,19 | geroepen zijn; ze heeft de hervorming van de liturgie, 'bron en
649 IV,35 | van onverdraagzaamheid en hevige emoties; alleen waarlijk
650 I,5 | geschiedschrijving, die zich bezig hield met meer spectaculaire gebeurtenissen
651 IV,29 | In feite bevat hetgeen hierboven gezegd is reeds enige elementen
652 IV,29 | waren, dankbaar dat zij hieromtrent talrijke voorstellen hebben
653 IV,29 | goed bewust. Daarom heb ik hierover de voorzitters van de Bisschoppenconferenties
654 IV,38 | systemen als boeddhisme en hindoeïsme verkondigen een duidelijke
655 IV,29 | meer gedetailleerde 'ad hoc'-initiatieven vraagt om
656 III,22 | arbeid en kapitaal. Men hoeft slechts te denken aan de
657 IV,36 | uitsluiting? Men kan zich afvragen hoevelen van hen de richtlijnen van
658 I,7 | believen zonder rekening te hoeven houden met Gods wil (vgl.
659 IV,52 | aftekent in het Westen, dat hoger ontwikkeld is op technisch
660 I,2(1) | laudibus Virginis Matris, Homilia IV, 8, Opera omnia, Edit.
661 IV,37 | zoals Paulus VI in zijn homilie bij de heiligverklaring
662 III,23(9) | Vgl. Encycliek Redemptor hominis (4 maart 1979), 1.~
663 I,6 | Met name de mens (vivens homo) is een zichtbaar worden
664 III,25 | van Polen in 1966 en van Hongarije in 1968, en het 600-jarig
665 IV,37 | de kerk aan God zelf de hoogste eer; in de martelaren vereerde
666 II,16 | ook uitwendig, zichtbaar, hoorbaar en tastbaar gebeuren, zoals
667 IV,48 | luisteren, de vrouw van het hopen die zoals Abraham de wil
668 IV,48 | God wist te aanvaarden, "hopend tegen alle hoop in" (Rom
669 IV,49 | zal worden gebruikt om de horizon van de gelovigen te verwijden
670 IV,38(23) | Concilie, Verklaring over de houding van de kerk ten opzichte
671 V,59 | Heer en Meester. Bovendien houdt de kerk eraan vast, dat
672 III,28 | willen binnenbrengen in ieder huisgezin. Op Vaticanum II heeft de
673 II,13 | in nood verkeerden, ter hulp komen. Dat was een eis van
674 IV,40 | geëigende instellingen en andere hulpmiddelen". 24 De hemelse Vader komt
675 IV,35(19) | godsdienstvrijheid, Dignitatis humanae, 1.~
676 II,15 | vijfentwintigjarige of 'zilveren' huwelijks- of priesterfeest, het vijftigjarige
677 II,15 | priester of bisschop, het huwelijkssacrament. Sommige van die gedenkdagen
678 II,13 | voor een groot deel bij een ideaal gebleven - het was meer
679 II,9 | reïncarnatie: afhankelijk van iemands vorige bestaan zal hij een
680 III,27 | eeuw als in de onze, door imperialistische systemen systematisch werden
681 III,23 | internationale organisaties, met inbegrip ook van de verschillende
682 IV,43 | diepste mysterie van de Incarnatie en wordt met haar Bruidegom
683 IV,33 | allerlei vormen van ontrouw, incoherentie en traagheid. Het erkennen
684 III,18 | zichtbaar zal moeten worden, indien de christenen zich willen
685 V,57 | verkondiging van het evangelie Indo-China en ook Australië en de eilanden
686 I,4 | Zoals Vaticanum II het zo indrukwekkend formuleert: "Hij maakt de
687 IV,33 | kerk heilig omdat zij is ingelijfd in Christus, toch wordt
688 III,18 | leven van de kerk heeft ingeluid. Dat is juist, maar tegelijk
689 IV,53 | eerste plaats moeten worden ingeruimd. God geve dat, om de oprechtheid
690 IV,35 | name in bepaalde eeuwen, ingestemd werd met methodes van onverdraagzaamheid
691 IV,46 | volkeren, met name bij de ingewikkelde betrekkingen tussen Noord
692 III,19 | plaatselijke kerken; zij heeft zich ingezet voor het bevorderen van
693 III,17 | mens, maar ook van Gods ingrijpen in wat de mensen meemaken.~
694 III,19 | het kader van deze diep ingrijpende vernieuwing heeft het Concilie
695 II,16 | grote Jubileumjaar.~Wat de inhoud betreft zal het grote Jubileumjaar
696 III,28 | het Jaar van het Gezin; inhoudelijk hangt het nauw samen met
697 III,20 | 20. De grote inhoudelijke rijkdom en de tot dan toe
698 I,7 | zonde, ja, van de dood zelf inhoudt. Door de dood op het kruis
699 IV,32 | metanoia) behandeld, die de inleidende voorwaarde is voor de verzoening
700 IV,52 | op technisch gebied, maar innerlijk is verschraald doordat het
701 IV,36 | de waarheid of de eis van innerlijke samenhang onder ogen te
702 III,18 | en het 'nieuwe' steeds innig met elkaar verweven. Het '
703 IV,32 | en het instrument, van de innige vereniging met God en van
704 IV,42 | in een klimaat van steeds inniger gebed en van solidariteit
705 I,7 | en de wereld zou kunnen inrichten naar eigen believen zonder
706 IV,34 | begrijpt dat daarvoor een grote inspanning nodig is. Men moet de dialoog
707 IV,34 | kan zijn van menselijke inspanningen, hoe noodzakelijk die ook
708 IV,36 | geworden van de theologie en de inspiratie voor heel het christelijk
709 IV,36 | zij er soms werkelijk mee instemmen? En is het ook niet een
710 IV,32 | zeggen het teken en het instrument, van de innige vereniging
711 III,23 | millennium hier en daar gebeurde. Integendeel: we willen tot een bijzondere
712 IV,50 | voor de herontdekking en intense viering van het boete-sacrament
713 IV,34 | het bidden om de eenheid intenser geworden, maar er moet met
714 IV,46 | emancipatie van de leken; de intensieve inzet voor de zaak van de
715 IV,55 | Jubileumjaar in Rome het Internationaal Eucharistisch Congres worden
716 IV,53 | gelegenheid zijn voor de interreligieuze dialoog, overeenkomstig
717 IV,46 | dag voorbereiden in hun inwendig leven, in de gemeenschap
718 II,12 | algemene 'emancipatie' van alle inwoners die naar bevrijding verlangden.
719 IV,31 | waarmee zij zich edelmoedig inzetten voor hun broeders en zusters.~
720 IV,53 | oppervlakkig en bedrieglijk irenisme.~
721 IV,53 | en de volgelingen van de islam kracht bij te zetten, moet
722 II,12 | gelegenheid kreeg iedere Israëliet de grond van zijn voorouders
723 II,12 | behoorde aan God, en de Israëlieten konden niet voorgoed in
724 II,13 | tijd zou komen waarop de Israëlitische slaven weer hun gelijken
725 III,22 | in Duitsland, Rusland, Italië, Spanje, en daarvoor nog
726 I,5(4) | Vgl. Ant, Iud. 20,200, en de welbekende
727 III,25 | Centraal Afrikaanse Republiek, Ivoorkust, Burundi en Burkina Faso
728 II,13 | niet de nooddruftige die jammert, de arme van helper verstoken?
729 III,25(11)| brief Euntus in mundum (25 januari 1988), aas 80 (1988), 935-
730 V,57 | de missies, door tot in Japan. Op het einde van de achttiende
731 III,25 | zullen binnenkort de eerste Japanse martelaars van vierhonderd
732 I,6 | is wat de proloog van het Johannesevangelie verkondigt: "Niemand heeft
733 I,5 | getuigenis van Plinius de Jongere, gouverneur van Bithynia,
734 V,58 | eveneens in de Brief aan alle jongeren van de wereld die daaraan
735 III,19 | Doper aan de oever van de Jordaan opriep tot boete en bekering (
736 I,5 | geschiedschrijver Flavius Josephus tussen 93 en 94 te Rome
737 I,2 | te laten inschrijven. Ook Jozef trok op en omdat hij behoorde
738 III,27 | haar zuigeling vergeten?" (Js 49,15).~Maar na 1989 zijn
739 IV,31 | karakteristieke trekken van het jubileumgebeuren.~
740 III,25 | christenheid behoort. De talrijke jubileumvieringen in deze kerken en in de
741 III,25 | Wat Azië betreft zal het jublileum onze gedachten doen uitgaan
742 IV,36 | zelfs op de theologische juistheid van hun geloof. Dit geloof,
743 IV,29 | Kardinalen, die op 13 en 14 juni 1994 in Buitengewoon Consistorie
744 II,13 | begon zich op basis van de juridische normen die in deze voorschriften
745 III,25 | 1491), wordt in landen als Kameroen, de Centraal Afrikaanse
746 IV,36 | niet een van de duistere kanten van deze tijd dat zoveel
747 IV,51 | gebied, kan dit zelfs een karakteristiek aspect genoemd worden van
748 IV,31 | wordt ingegaan op de meest karakteristieke trekken van het jubileumgebeuren.~
749 IV,47 | 1 Kor 13,1-8). Door deze katechetische verrijking van het geloof
750 II,11 | genadejaar van de Heer', is het kenmerk van al wat Jezus doet, en
751 III,22 | hebben zij uiteengezet wat de kenmerken zijn van een rechtvaardig
752 III,18 | beroeringen die de twintigste eeuw kenmerkten, een eeuw die de beproevingen
753 I,4 | waardigheid die haar gelijke niet kent: "Door zijn menswording
754 IV,54 | uitnodiging om terug te keren tot het Vaderhuis, als zij
755 IV,42 | geestelijk erfgoed van de kerkvaders, de heiligen van de kerk,
756 I,5 | geschiedenis. Dat wordt kernachtig gezegd in de brief aan de
757 III,22 | en van het gevaar van een kernoorlog, in de encycliek Sollicitudo
758 III,28 | geschreven, waarin ik opnieuw de kernpunten uiteen heb willen zetten
759 IV,50 | het 'positieve' aspect van keuze voor het goede dat gevonden
760 IV,45 | het leven van de mensen de kiemen doet ontluiken van het volle
761 V,57 | eeuw bracht een leek, André Kim, het christendom naar Korea;
762 I,7 | waardigheid van aangenomen kind. God zoekt dus de mens,
763 III,23 | gemeenschap ingeeft, vanaf de kleinste gemeenschap, zoals het gezin,
764 IV,37 | van de communio sanctorum klinkt luider dan die van alles
765 III,28 | mensheid. Men mag dus de hoop koesteren dat het in Nazaret begonnen
766 V,58 | in de eerste eeuw van het komend millennium rijpe mensen
767 II,12 | aan God, en de Israëlieten konden niet voorgoed in slavernij
768 IV,40 | Blijde Boodschap aan te kondigen, nauw verweven met dat van
769 III,25 | het voormalige koninkrijk Kongo een aanvang nam (1491),
770 V,57 | Kim, het christendom naar Korea; in die tijd bereikte de
771 III,24 | Scandinavische landen (1989), en kort geleden naar de Baltische
772 I,5 | aanvankelijk op Hem slechts korte hoewel duidelijke toespelingen
773 I,3 | de geschapen wereld als 'kosmos', dat wil zeggen als geordend
774 III,27 | dreiging tengevolge van de 'koude oorlog'; het jaar 1989 heeft
775 III,22 | voorafgaande tijd vastberaden hun krachten gewijd aan de bijzondere
776 IV,36 | Constitutie Lumen gentium krachtiger tot gelding komen door de
777 IV,46 | immers dat de hele natuur kreunt en barensweeën lijdt, altijd
778 I,2 | en legde Hem neer in een kribbe, omdat er voor hen geen
779 III,27 | licht van deze oplossing krijgt men de neiging om een werkelijk
780 I,5 | Christus, die bij de joodse kringen in Rome een bron van onderlinge
781 II,9 | geheimzinnige kosmische kringlopen, waarbij de geschiedenis
782 IV,29 | raadpleging, willen ze niet kunstmatig en moeilijk uitvoerbaar
783 V,57 | Terwijl in die zelfde tijd de kusten van Afrika ten zuiden van
784 II,12 | hem had verkocht of was kwijt geraakt doordat hij slaaf
785 II,12 | kon de grond niet voorgoed kwijtraken, want deze behoorde aan
786 III,22 | teruggekomen: ik heb de encycliek Laborem exercens in het bijzonder
787 II,13 | deze voorschriften vervat lagen, een soort sociale leer
788 III,19 | wijzen op Christus, "het Lam Gods dat wegneemt de zonde
789 I,5 | ter dood gebracht door de landvoogd Pontius Pilatus onder keizer
790 III,24 | alle plaatsen te bezoeken langs de weg die het Volk van
791 IV,54 | de Moeder te zijn van de langverwachte Heiland. De Maagd heeft
792 II,11 | profeet Jesaja toe, en daaruit las Hij de volgende passage (
793 IV,34 | betekenen. 18 Helaas, de last van deze zonden uit het
794 IV,37 | martelaarschap en heiligheid was. Later is de praktijk ontstaan
795 III,24 | Algemene Vergadering van de Latijnsamerikaans Bisschoppen te Puebla in
796 IV,38 | Algemene Vergadering van Latijnsamerikaanse Bisschoppen heeft met instemming
797 I,2(1) | Vgl. Bernardus, In laudibus Virginis Matris, Homilia
798 IV,36 | zoals Sacrosanctum Concilium leerde? Ziet men in de universele
799 IV,36 | gehoorzaamheidscrisis ten opzichte van het leergezag van de kerk verspreid worden.~
800 III,28 | willen zetten van wat de kerk leert over het gezin, en waarmee
801 I,2 | wikkelde Hem in doeken en legde Hem neer in een kribbe,
802 IV,35 | gulden regel: "de waarheid legt zich op geen enkele andere
803 IV,35 | verschillende beweegredenen dat leidde tot een klimaat van onverdraagzaamheid
804 V,56 | één doel voor ogen: onder leiding van de Trooster, de Geest,
805 I,8 | doorgrondt (vgl. 1 Kor 2,10), leidt ons, mensen daarin binnen
806 Intro | vrouwelijke religieuzen en alle lekengelovigen~
807 III,23 | sprake van dat we ons zouden lenen voor een nieuw millennarisme
808 III,18 | voorbereiding op een nieuwe lente in het christelijk leven
809 II,13 | aarde in het bijzonder (vgl. Lev 25,23). Dat God in zijn
810 IV,37 | van heiligheid ook in deze levensstaat, voelen we ons gedrongen,
811 IV,33 | onophoudelijk de boetvaardigheid en levensvernieuwing na." 16 De Heilige Deur
812 IV,40 | liturgie, ofwel door vrome lezing of door geëigende instellingen
813 III,24 | alsmede het Nabije Oosten: Libanon, Jeruzalem en het Heilig
814 IV,42 | van de gelovigen voor te lichten over de dwalingen omtrent
815 IV,36 | tijd. Want naast talrijke lichtpunten zijn er in deze tijd ook
816 V,56 | over het vraagstuk van het lidmaatschap van de kerk en de gerichtheid
817 I,4 | menselijk hart heeft Hij liefgehad. Geboren uit de maagd Maria,
818 I,7 | eeuwigheid af in het Woord liefheeft, en Hij wil hem in Christus
819 IV,34 | bede van Christus vòòr zijn lijden: "Vader ..., mogen zij ook
820 III,25 | millennium.~In dit licht gezien lijkt ons heel de christelijke
821 III,26 | ons geheugen. In dezelfde lijn werd 1983 als het Jaar van
822 IV,37 | steeds bijgewerkt, en in de lijst van heiligen en zaligen
823 III,25 | de christianisering van Litouwen in 1987. Daarnaast wordt
824 I,5 | dageraad, om in beurtzang een loflied te zingen tot Christus als
825 IV,49 | op die manier een grote lofprijzing van de Vader: "Gezegend
826 IV,54 | Zoals zij het zelf in de lofzang van het Magnificat zegt,
827 III,22 | pausen uit de nu ten einde lopende eeuw hebben in zekere zin
828 III,24 | pelgrimstocht maakte naar Loreto en Assisi (1962). Onder
829 V,57 | sterker het Westen zich losmaakt van zijn christelijke wortels,
830 IV,46 | wij zuchten over ons eigen lot, zolang wij nog wachten
831 II,9 | De ontplooiing van zijn lotsbestemming voltrekt hij door de belangeloze
832 IV,31 | zich niet beperkt tot een louter verstandelijk herdenken
833 V,56 | grote boom die met haar lover de gehele mensheid bedekken
834 I,2 | In zijn evangelie heeft Lucas ons een beknopte beschrijving
835 IV,40 | vierde hoofdstuk van het Lucas-evangelie: hierin is het thema van
836 IV,37 | communio sanctorum klinkt luider dan die van alles wat verdeeldheid
837 III,19 | van Christus. Aandachtig luisterend naar het Woord van God,
838 IV,40 | menswording en geboorte uit de maagdelijke schoot van Maria, de noodzaak
839 IV,37 | bisschoppen, priesters, maagden, gehuwden, weduwen, kinderen.~
840 III,23(9) | Encycliek Redemptor hominis (4 maart 1979), 1.~
841 IV,45 | de Geest, die volgens de maat van zijn rijkdom en overeenkomstig
842 IV,46 | zij behoren, in hun eigen maatschappelijke situatie, en zo ook in de
843 IV,50 | bijzonder belang in de moderne maatschappij, waar men vaak de grondslagen
844 III,22 | de encyclieken Mater et magistra en Pacem in terris van Johannes
845 IV,54 | zelf in de lofzang van het Magnificat zegt, heeft de Almachtige,
846 I,5 | Nadat God eertijds vele malen en op velerlei wijze tot
847 V,58 | Hij die had van de jonge man die Hem vroeg: "Wat moet
848 IV,49 | centraal staat, wordt op die manier een grote lofprijzing van
849 III,25 | Metropolitane Zetel van Manilla (1595). Ook zullen binnenkort
850 Intro | priesters en diakens, de mannelijke en vrouwelijke religieuzen
851 III,26 | plaatselijke kerken, met name in de Maria-heiligdommen van de gehele wereld. De
852 III,24 | Stanislaus, bisschop en martelaar.~Het is bekend naar welke
853 III,25 | binnenkort de eerste Japanse martelaars van vierhonderd jaar geleden (
854 IV,37 | verdeeldheid veroorzaakt. Het martyrologium van de eerste eeuwen ligt
855 IV,37 | de martelaren: "Sanguis martyrum - semen christianorum". 21
856 II,16 | Want de kerk respecteert de maten van de tijd: uren, dagen,
857 I,2(1) | Bernardus, In laudibus Virginis Matris, Homilia IV, 8, Opera omnia,
858 IV,31 | geboorte van Christus heeft het mede een wezenlijk christologische
859 I,4 | genade. Die heeft Hij ons meegedeeld als een overvloed van wijsheid
860 III,17 | ingrijpen in wat de mensen meemaken.~
861 IV,30 | nog van het jaar 2000; men meende daarom dat het goed zou
862 I,5 | onlusten veroorzaakten". 6 De meeste geleerden blijken er in
863 I,5 | Trajanus tussen 111 en 113 meldt dat een groot aantal mensen
864 IV,35 | velen in goede trouw kunnen menen dat, terwille van een oprecht
865 IV,35 | voor de waarheid, zij de mening van een ander het zwijgen
866 V,59 | de geschiedenis van het mensdom te vinden zijn in haar Heer
867 V,57 | ononderbroken door binnen de gehele mensenfamilie. De eerste evangelieverkondiging
868 I,7 | overwinnen dat overal in de mensengeschiedenis heerst. Het kwaad overwinnen:
869 IV,36 | schending van de fundamentele mensenrechten door totalitaire systemen,
870 III,27 | er moeilijk omheen, op te merken dat het Mariajaar onmiddellijk
871 I,6 | het heelal, en van zijn messiaans Rijk. De boeken van het
872 II,11 | deze 'tijd' en betreffen de messiaanse zending van Christus, die
873 IV,32 | kwestie van de bekering (metanoia) behandeld, die de inleidende
874 IV,35 | eeuwen, ingestemd werd met methodes van onverdraagzaamheid en
875 III,25 | met de oprichting van de Metropolitane Zetel van Manilla (1595).
876 V,57 | gericht op het gebied rond de Middellandse Zee. Tijdens het eerste
877 III,25 | jubilea vieren ze belangrijke mijlpalen in de heilsgeschiedenis
878 IV,46 | verantwoordelijkheidsbesef voor het milieu; datgene wat er gedaan wordt
879 III,23 | zouden lenen voor een nieuw millennarisme zoals dat op het einde van
880 II,15 | in de loop van deze twee millennia, indirect ook voor de hele
881 III,22 | grote onrecht van totale minachting voor de menselijke waardigheid
882 IV,35 | dienden op te leggen of minstens ter zijde moesten schuiven.
883 V,57 | christelijke wortels, hoe meer het missiegebied aan het worden is in de
884 III,25 | de verspreiding van het missiewerk op de Filippijnen begon
885 V,57 | toekomst zal de kerk een missionair karakter hebben: dat behoort
886 IV,33 | hart te zuiveren van begane misstappen en van allerlei vormen van
887 IV,35 | die haar gelaat hebben misvormd en haar hebben verhinderd,
888 I,4 | van Adam de door de zonde misvormde gelijkenis met God heeft
889 IV,43 | gelovigen voorgehouden als model van doorleefd geloof. "De
890 IV,33 | daad van oprechtheid en moed, die ons geloof helpt versterken,
891 IV,33 | Christus, toch wordt zij niet moede boete te doen: voor God
892 IV,36 | zorgvuldige onderscheiding en een moedig getuigenis van de waarheid,
893 V,59 | zal leiden tot de Heer. Moge de nederige Maagd uit Nazaret
894 II,13 | Israël herstellen door nieuwe mogelijkheden te bieden aan families die
895 I,6 | en in wie iedere mens de mogelijkheid heeft God antwoord te geven.
896 IV,35 | deze betreurenswaardige momenten uit het verleden kan een
897 III,25 | gang door de eeuwen, en monden eveneens uit in het grote
898 IV,36 | gebrekkig godsdienstig, moreel en sociaal leven". 20~Het
899 IV,53 | zal voor de joden en de moslims een eerste plaats moeten
900 V,56 | tweeduizend jaar. Zoals het mosterdzaadje uit het evangelie schiet
901 IV,38 | natus est nobis Salvator mundi": deze waarheid moet in
902 III,25(11)| Apostolische brief Euntus in mundum (25 januari 1988), aas 80 (
903 II,12 | was ieder zevende jaar zo'n jubileumjaar: het was het '
904 III,25 | zijrivieren hun wateren naartoe doen vloeien. Het jaar 2000
905 III,24 | te bezoeken, alsmede het Nabije Oosten: Libanon, Jeruzalem
906 III,27 | op de Balkan en in andere naburige gebieden. Dat dwingt de
907 I,5 | brief aan de Hebreeën: "Nadat God eertijds vele malen
908 IV,40 | dus gewijd zijn aan het nadenken over Christus, Woord van
909 IV,34 | naar het jaar 2000. Het naderbijkomende einde van het tweede millennium
910 IV,33 | is dus goed dat, bij het naderend einde van het tweede millennium
911 Intro,1 | millennium van de nieuwe tijd nadert, komt spontaan de gedachte
912 IV,48 | vooral worden beschouwd en nagevolgd als de vrouw die trouw was
913 III,25 | koninkrijk Kongo een aanvang nam (1491), wordt in landen
914 III,21 | continentaal, regionaal, nationaal en diocesaan vlak. Het centrale
915 III,27 | opgedoemd van overdreven nationalisme, zoals dat helaas blijkt
916 IV,38 | mensen verlicht. 23 "Ecce natus est nobis Salvator mundi":
917 IV,50 | het evangelie bevestigde natuurwet. Dit is het geëigende kader
918 II,12 | schulden overeenkomstig nauwkeurig omschreven voorschriften.
919 V,57 | in Europa, eerst van het nazisme en vervolgens van het communisme,
920 IV,36 | christenen zich voor de Heer nederig afvragen wat voor verantwoordelijkheid
921 II,9 | ontvangen in verhevener of nederiger vorm tot hij de volkomen
922 I,5 | geworden, heeft zich in alle nederigheid voltrokken. Het is dus niet
923 I,2 | Hem in doeken en legde Hem neer in een kribbe, omdat er
924 IV,47 | Constitutie Lumen gentium is neergelegd. Dit belangrijke document
925 IV,50 | waarachtige ommekeer, met het 'negatieve' aspect van bevrijding van
926 III,24 | bezocht (1964), maakte hij negen andere grote apostolische
927 III,24 | Polen tijdens de viering van negenhonderdste gedenkdag van de dood van
928 III,27 | oplossing krijgt men de neiging om een werkelijk profetische
929 I,5 | van Rome in 64, waarvan Nero valselijk de christenen
930 I,6 | Johannesevangelie verkondigt: "Niemand heeft ooit God gezien; de
931 I,6 | het is een bestaan in de nieuwheid van leven tot lof van Gods
932 III,22 | gebracht. Ook de pauselijke Nieuwjaarsboodschappen, waarmee in 1968 onder het
933 III,19 | leven zowel op universeel niveau als in de plaatselijke kerken;
934 IV,38 | verlicht. 23 "Ecce natus est nobis Salvator mundi": deze waarheid
935 II,13 | en moest men allen die in nood verkeerden, ter hulp komen.
936 II,13 | zegt: "Redt hij niet de nooddruftige die jammert, de arme van
937 IV,42 | naaste, met name met de meest noodlijdenden.~Het eerste jaar zal dus
938 IV,39 | het centrale thema, zal noodzakelijkerwijze theologisch, dat wil zeggen
939 IV,38 | instemming van het episcopaat van Noord-Amerika het voorstel aanvaard, een
940 V,57 | evangelieverkondiging in het Noorden en Zuiden van dat grote
941 II,13 | basis van de juridische normen die in deze voorschriften
942 V,59 | Vanuit het Vaticaan, 10 november 1994, in het zeventiende
943 III,21 | apostolische exhortatie Evangelii nuntiandi, die in 1975 na de derde
944 IV,29 | voorstellen hebben uitgewerkt en nuttige richtlijnen hebben gegeven.
945 I,4 | aan de Efeziërs lezen we: Ò" Hem hebben wij de verlossing
946 IV,38 | verkondigd worden.~Ook voor Oceanië zou een regionale Synode
947 III,22 | en de Apostolische brief Octogesima adveniens van Paulus VI.
948 IV,37 | meest overtuigende vorm van oecumene die van de heiligen, de
949 IV,37 | heiligverklaring van de Oegandese martelaren reeds opmerkte. 22~
950 I,3 | is Hij het beginsel en oerbeeld van alles wat door God in
951 III,19 | Johannes de Doper aan de oever van de Jordaan opriep tot
952 III,25 | diepere verbondenheid aan de oevers van deze grote rivier te
953 II,14 | jubileumjaar precies dat ÔgenadejaarÕ, een jaar van kwijtschelding
954 IV,42(27) | Fidei depositum (11 oktober 1992): aas 86(1994), 116.~
955 III,27 | 27. Men kan er moeilijk omheen, op te merken dat het Mariajaar
956 I,2(1) | Matris, Homilia IV, 8, Opera omnia, Edit. Cicterc. (1966),
957 IV,49 | gelovige gemeenschap, en omsluit tenslotte de hele mensheid.~
958 III,25 | missionarissen uit Portugal pas omstreeks 1500 zouden arriveren. Dit
959 IV,42 | lichten over de dwalingen omtrent de persoon van Christus,
960 IV,33 | zegt daarover: "De kerk omvat zondaars in haar eigen schoot
961 IV,52 | het goed zijn, het veel omvattende thema te bestuderen van
962 IV,46 | opnieuw zo te werken aan de omvorming van de werkelijkheid dat
963 IV,37 | weer teruggekeerd; vaak onbekend als 'de onbekende soldaten'
964 III,26 | geworden en geboren uit de onbevlekte maagd Maria. Het Mariajaar
965 IV,46 | beter te doen verstaan, die ondanks de schaduwen waardoor ze
966 II,11 | kennen, Hij bevrijdt de onderdrukten, Hij geeft aan de blinden
967 IV,37 | het martelaarschap hebben ondergaan niet verloren te laten gaan,
968 V,59 | beantwoorden; en dat in het ondermaanse aan de mensen geen andere
969 II,9 | diep geworteld is, blijkt ondermeer dat de mens niet wil berusten
970 II,13 | onderdeel was van het kerkelijk onderricht en die in deze eeuw een
971 IV,38 | verdiepen, waarbij Hij duidelijk onderscheiden wordt van de stichters van
972 IV,36 | gaat met een zorgvuldige onderscheiding en een moedig getuigenis
973 IV,36 | christenen een gebrek aan onderscheidingsvermogen is zodat zij er soms werkelijk
974 IV,47 | document heeft uitdrukkelijk onderstreept dat de eenheid van het Lichaam
975 IV,37 | eeuwen grote moeilijkheden ondervond op organisatorisch terrein,
976 V,58 | Hem om Hem nog verder te ondervragen. Als zij de weg weten te
977 IV,45 | voornaamste: aan hun gezag onderwerpt de Geest zelf ook de charismatisch
978 IV,53 | zetten, moet daarom worden onderzocht of er historische bijeenkomsten
979 III,27 | staten ernstig hun geweten te onderzoeken, waarbij zij moeten erkennen
980 IV,51 | zoveel conflicten en zoveel onduldbare verschillen op sociaal en
981 II,15 | dat niet een teken van de ongeëvenaarde invloed die de geboorte
982 IV,44 | persoon is die liefde is, de ongeschapen gave die de eeuwige bron
983 IV,47 | leden van het Volk van God ongetwijfeld tot een rijper bewustzijn
984 IV,36 | zijn voor de toenemende ongodsdienstigheid, doordat zij het ware gezicht
985 II,9 | niet wil berusten in het onherroepelijk karakter van de dood. Hij
986 IV,36 | soms in verwarring door onjuiste theologische stellingnamen,
987 I,5 | zekere Chrestos veelvuldig onlusten veroorzaakten". 6 De meeste
988 IV,50 | oproep tot ommekeer als een onmisbare voorwaarde van de christelijke
989 II,16 | wetende dat 'bij God niets onmogelijk is'.~
990 V,57 | apostelen de zending van de kerk ononderbroken door binnen de gehele mensenfamilie.
991 IV,51 | Mt 11,5; Lc 7,22, is het onontkoombaar dat uitdrukkelijker wordt
992 IV,33 | uitzuivering geroepen, streeft zij onophoudelijk de boetvaardigheid en levensvernieuwing
993 IV,35 | gekruisigde Heer, Hij die op onovertroffen wijze blijk gaf van geduldige
994 III,22 | het geweer tegen het grote onrecht van totale minachting voor
995 IV,36 | ernstige vormen van sociale onrechtvaardigheid en uitsluiting? Men kan
996 II,9 | wezenlijk geestelijke en onsterfelijke natuur.~De christelijke
997 V,57 | India en China toe. Met de ontdekking van Amerika aan het einde
998 IV,36 | leven". 20~Het valt niet te ontkennen dat in het geestelijk leven
999 IV,36 | democratie en sociologie ontleende vorm aan te nemen die niet
1000 IV,45 | de mensen de kiemen doet ontluiken van het volle heil dat aan
1001 II,9 | dient na te streven. De ontplooiing van zijn lotsbestemming
1002 II,9 | geopenbaarde waarheid. De mens ontplooit zich in God, die hem tegemoet
|