24. Voorzien vanaf het begin van de wereld, voorbereid in het Oude Testament, gesticht door Christus Jezus en op de Pinksterdag in de wereld tegenwoordig gesteld door de heilige Geest, zet de Kerk overeenkomstig het eeuwig plan van God "dwars door de vervolgingen van de kant van de wereld en de vertroostingen van de kant van God heen haar pelgrimstocht voort",¹¹³ terwijl ze op weg is naar de voltooiing in de hemelse heerlijkheid. Omdat God verlangt dat "heel het menselijk geslacht één volk van God vormt, tot één lichaam van Christus samengroeit en tot één tempel van de heilige Geest wordt opgebouwd"¹¹⁴ is de Kerk in de wereld "het zichtbare teken van de liefde van God voor de mensheid, het sacrament der redding".¹¹⁵ Ze mag dus niet louter als een maatschappelijke organisatie of een instantie van maatschappelijk hulpbetoon worden beschouwd. Hoewel ze uit zondige mensen bestaat, moet ze worden gezien als de plaats bij uitstek waar God de mens ontmoet, waar Hij het geheim van zijn intieme leven wil openbaren en waar Hij zijn heilsplan voor de wereld ten uitvoer brengt.

Het geheim van Gods liefdesplan wordt aanwezig gesteld en ontplooit zich in de gemeenschap van de mannen en vrouwen die met Christus door het doopsel in de dood zijn begraven, zodat ook zij, zoals Christus door de heerlijkheid van de Vader uit de doden is opgestaan, een nieuw leven kunnen leiden (vgl. Rom 6,4). Centraal in het mysterie van de Kerk staat de band van communio die Christus de Bruidegom verenigt met alle gedoopten. Vanwege deze levende en levenwekkende liefdesband "behoren de christenen niet zichzelf toe, maar zijn eigendom van Christus".¹¹⁶ Met de Zoon verenigd door de liefdesband van de Geest, zijn ze verenigd met de Vader, en uit deze gemeenschap vloeit de onderlinge gemeenschap voort die ze door Christus in de heilige Geest met elkaar delen. ¹¹⁷ Het eerste doel van de Kerk is dus sacrament te zijn van de intieme vereniging van de mens met God, en omdat de onderlinge verbondenheid van mensen geworteld is in de vereniging met God, is de Kerk ook het sacrament van de eenheid van het menselijk geslacht. ¹¹⁸ In haar heeft deze eenheid reeds een aanvang genomen; tegelijkertijd is de Kerk "teken en instrument" van de volledige verwezenlijking van deze eenheid die nog moet komen. ¹¹⁹

Het is een wezenlijke eis van het leven in Christus dat alwie met de Heer een liefdesband aangaat, vrucht moet dragen: "Alleen wie met Mij verbonden blijft – zoals Ik met hem – draagt rijkelijk vrucht" (Joh 15,5); dit is temeer waar, omdat wie geen vrucht draagt, niet met Hem verbonden blijft: "als één van mijn ranken geen vrucht draagt snoeit [de Vader] die weg" (Joh 15,2). Verbondenheid met Jezus, die de bron is van de onderlinge gemeenschap van de christenen met elkaar, is absolute voorwaarde om vrucht te dragen; en de gemeenschap met de anderen, gave van Christus en van de Geest, is de schoonste vrucht die de ranken kunnen voortbrengen. In die zin zijn communio en missie onafscheidelijk met elkaar verbonden; ze "doordringen elkaar en sluiten elkaar in, zozeer dat de gemeenschap tegelijk de bron en de vrucht van de zending vormt: de gemeenschap is missionair en de zending is voor de gemeenschap".¹²⁰

Uitgaande van de theologie over de communio heeft het Tweede Vaticaans Concilie de Kerk kunnen beschrijven als het pelgrimerende volk van God, waarmee in zekere zin alle volkeren verbonden zijn. ¹²¹ Daarvan uitgaande hebben de synodevaders de mysterievolle band benadrukt tussen de Kerk en de aanhangers van de andere godsdiensten in Azië, en opgemerkt dat "deze op verschillende wijzen en in verschillende mate met haar [de Kerk] in betrekking staan".¹²² Onder zo uiteenlopende volkeren, culturen en godsdiensten is "het leven van de Kerk als gemeenschap uiterst belangrijk".¹²³ Inderdaad is de dienst der eenheid van de Kerk van bijzonder belang in Azië waar zoveel spanningen, verdeeldheden en conflicten zijn tengevolge van de verschillen op etnisch gebied en op het gebied van maatschappij, cultuur, economie, taal en godsdienst. In een dergelijke complexe situatie is het noodzakelijk dat de plaatselijke kerken in Azië, in verbondenheid met Petrus’ opvolger, nauwer met elkaar samenwerken, en zo een diepere eenheid van geest en hart bevorderen. Ook de betrekkingen met de andere kerken en christelijke kerkelijke gemeenschappen alsmede met de aanhangers van de andere godsdiensten zijn voor haar evangelisatieopdracht van vitaal belang. ¹²⁴ Met nieuw elan wil daarom volgens de Synode de Kerk in Azië zich wijden aan haar opdracht om zowel haar oecumenische betrekkingen als de interreligieuze dialoog te verbeteren, in het besef dat het bouwen aan de eenheid, het werken aan verzoening, het aanknopen van banden van solidariteit, het bevorderen van de dialoog tussen godsdiensten en culturen, het wegnemen van vooroordelen en het wekken van vertrouwen onder volkeren van wezenlijk belang zijn voor de evangelisatieopdracht van de Kerk op het continent. Dat alles vraagt van de katholieke gemeenschap een oprecht gewetensonderzoek, de moed om te streven naar verzoening en een hernieuwde betrokkenheid bij de dialoog. Op de vooravond van het derde millennium is het duidelijk dat, wil de Kerk in staat zijn het evangelie te verkondigen, men met kracht ernaar moet streven de eenheid in haar volle omvang te dienen, aangezien onderlinge gemeenschap en missie hand in hand gaan.

Onderlinge eenheid in de Kerk