29. Het gemeenschappelijk onderwerp van de verschillende ‘continentale’ Synodes als voorbereiding op het grote Jubileum van het jaar 2000, is de nieuwe evangelisatie. Een nieuw tijdperk van evangelieverkondiging is van wezenlijk belang, niet alleen omdat na 2000 jaar het grootste deel van de mensheid Christus nog steeds niet kent, maar ook omdat de situatie waarin Kerk en wereld zich op de drempel van het nieuwe millennium bevinden bijzondere uitdagingen inhoudt voor het godsdienstig geloof en de daaruit afgeleide zedelijke waarheden. Bijna overal constateert men de tendens om aan vooruitgang en welvaart te werken zonder aan God te denken, en om de religieuze dimensie van de mens als een louter persoonlijke aangelegenheid te beschouwen. Wanneer de samenleving niet langer vasthoudt aan de meest fundamentele waarheden over de mens, namelijk zijn relatie tot de Schepper en tot de door Christus in de heilige Geest tot stand gebrachte Verlossing, zal ze zich steeds verder verwijderen van de ware bronnen van leven, liefde en geluk. Deze eeuw vol geweld die ten einde loopt, heeft op huiveringwekkende wijze laten zien wat er kan gebeuren als waarheid en goedheid de plaats moeten ruimen voor machtsbegeerte en zelfverheffing. Als uitnodiging tot bekering, tot genade en tot wijsheid is de nieuwe evangelisatie de enige waarachtige hoop op een betere wereld en een helderder toekomst. De vraag is niet óf de Kerk iets wezenlijks te zeggen heeft aan de mannen en vrouwen van deze tijd: de vraag is hóe dit helder en overtuigend te zeggen!

Ten tijde van het Tweede Vaticaans Concilie heeft mijn voorganger paus Paulus VI in de Encycliek Ecclesiam suam verklaard dat het probleem van de verhouding tussen de Kerk en de moderne wereld een van de belangrijkste aandachtspunten is van onze tijd. Hij schreef dat "de noodzaak dit probleem op te lossen zo’n druk op onze geest legt, een prikkel en als het ware een innerlijke drang".¹⁴⁷ Sinds het Concilie heeft de Kerk voortdurend laten zien dat ze deze relatie in een geest van dialoog wilde voortzetten. Het verlangen naar dialoog is echter niet alleen maar een strategie om te komen tot een vreedzame coëxistentie van volkeren; de dialoog is een wezenlijk onderdeel van de zending van de Kerk, omdat hij zijn oorsprong vindt in de heilbrengende liefdesdialoog van de Vader met de mensheid door de Zoon in de kracht van de heilige Geest. De Kerk kan haar zending alleen maar vervullen op een manier die aansluit bij de wijze waarop God in Jezus Christus te werk is gegaan: Hij is mensgeworden, Hij heeft ons mensenleven gedeeld en de taal van mensen gesproken om zijn heilsboodschap mee te delen. De door de Kerk voorgestelde dialoog is gebaseerd op de logica van de Incarnatie. Het is dus alleen uit vurige en belangeloze solidariteit dat de Kerk de dialoog aangaat met de mannen en vrouwen in Azië die zoeken naar de waarheid in de liefde.

Het is absoluut noodzakelijk dat de Kerk als sacrament van de eenheid van de gehele mensheid in gesprek gaat met alle volkeren, te allen tijde en overal. Beantwoordend aan de haar toevertrouwde zending durft zij naar de volkeren van de wereld toe te gaan, ook al beseft ze dat ze temidden van de ontelbare mensenmenigte een "kleine kudde" is (vgl. Lc 12,32), maar ook het gist in het deeg van de wereld (vgl. Mt 13,33). Ze wil op de eerste plaats de dialoog aangaan met hen die haar geloof delen in Jezus Christus, Heer en Heiland. Maar over de christelijke wereld heen wil ze deze dialoog ook aangaan met de aanhangers van andere godsdienstige tradities, daarbij uitgaande van de godsdienstige verwachtingen die in ieder mensenhart aanwezig zijn. De oecumenische dialoog en de interreligieuze dialoog zijn een werkelijke roeping van de Kerk.

Oecumenische dialoog