|
VI. Kirkjan og hin
trúarbrögðin í sambandi við
hjálpræðið
Í framhaldi af
því sem áður hefur verið sagt er nauðsynlegt
að nokkur
atriði guðfræðilegrar íhugunar komi fram um
það sem sem hér er til umræðu
til að kanna samband kirkjunnar og hinna trúarbragðanna
þegar kemur að
hjálpræðinu. Umfram allt ber staðfastlega að
trúa því að "kirkjan, nú hér
á
jörð sem í útlegð, er nauðsynleg til
sáluhjálpar; því Kristur, sem er okkur
nærverandi í líkama sínum sem er kirkjan, er hinn
eini meðalgöngumaður og
vegurinn til hjálpræðis" ("Lumen Gentium", 14).
Þessa kenningu má ekki
setja upp á móti vilja Guðs um almennt
hjálpræði heldur er "nauðsynlegt að
halda utan um þessi tvö sannindi, það er að segja,
að allt mannkyn eigi
raunverulegan möguleika á hjálpræði í
Kristi og að kirkjan sé nauðsynleg
fyrir þetta hjálpræði" ("Redemptoris
Missio", 9). Því að fyrir þá sem ekki
eru formlegir meðlimir kirkjunnar "er hjálpræði
í Kristi aðgengilegt fyrir
mátt náðarinnar sem, þótt þeir hafi
leyndardómsfullt samband við kirkjuna,
setur þá ekki formlega í kirkjuna, heldur upplýsir
þá með þeim hætti sem
hæfir andlegri og efnislegri aðstöðu þeirra.
Þessi náð kemur frá Kristi;
hún er árangur fórnar hans og henni er miðlað af
Heilögum Anda" (sama).
Hvað varðar veg
náðar Guðs sem kemur til þess sem ekki er kristinn
einskorðaði annað Vatíkanþingið sig við
yfirlýsinguna um að Guð veitir hana
"eftir leiðum sem honum einum eru kunnar" (annað
Vatíkanþingið, tilskipunin
"Ad Gentes", 7). Í guðfræðinni er þess
nú leitað að skilja þessa spurningu
með dýpri hætti. En samtímis er það
ljóst að það mundi stríða gegn
kaþólskri trú að setja kirkjuna sem leið til
hjálpræðis til jafns við þær
leiðir sem önnur trúarbrögð bjóða upp
á.
Vissulega geyma hinar ýmsu
trúarhefðir trúarþætti sem þær
bjóða upp
á og eru hluti af því sem "Andinn kemur til leiðar
í hjarta mannsins og í
sögu þjóða, í menningum og
trúarbrögðum" ("Redemptoris Missio", 29). Engu
að síður verður ekki sagt að þeir eigi sér
guðdómlegt upphaf eða að þeir
virki sem sáluhjálp "ex opere operato" sem er eiginlegt
sakramentunum. Þar
að auki má ekki gleyma því að taki aðrir
trúarsiðir við af hjátrú eða
annarri villu (sbr. 1Kor 10:20-21) mynda þeir hindrun á vegi til
hjálpræðis.
Með komu frelsarans Jesú
Krists var það vilji Guðs að kirkjan sem
hann stofnaði yrði verkfæri hjálpræðis til handa
öllu mannkyni. Þessi
trúarsannleikur dregur ekki úr þeirri einlægu
virðingu sem kirkjan ber
fyrir trúarbrögðum heimsins þótt hún
útiloki jafnframt með gagngerum hætti
þann hugsunarhátt sem aðhyllist afskiptaleysi í
trúarefnum "og einkennist
af trúarlegri afstæðishyggju sem leiðir til þeirrar
sannfæringar að "ein
trú sé ekki verri en hver önnur""
("Redemptoris Missio", 36). Eins og
kærleikur hennar til allra manna krefst "boðar kirkjan, og er
bundin af því
að boða, að Kristur er "vegurinn, sannleikurinn og
lífið" (Jh 14:6) en í
honum verða mennirnir að leita fullnustu trúarlífsins og
í honum sætti Guð
allt við sig (sbr. 2Kor 5:18-19)" ("Nostra Aetate", 2).
|