Indice | Parole: Alfabetica - Frequenza - Rovesciate - Lunghezza - Statistiche | Aiuto | Biblioteca IntraText
Niccolò Bacigalupo
Eneide

IntraText CT - Lettura del testo

  • 1
Precedente - Successivo

Clicca qui per nascondere i link alle concordanze

1

Appenn-a han visto Enea tiâ sciû ö mandillo

Sciûsciase ö naso e mettise a scraccâ,

Tutti han çercôu dove pösâ ö bacillo,

Pe sentilo ciû comodi a parlâ.

Quando l'é stæto ognûn quieto e tranquillo

Che se pûeiva sentî ûnn-a mosca sghæuâ,

Enea, dall'äto so caregon

Ö commensa, c'ûn de commozion:

 

2

Mi fasso pe , bèlla reginn-a,

Ma se parlo, mi ö fasso pe vosciâ

Quando penso ai caxi, ä rovinn-a,

A morte de Creûsa e pappâ,

Mi ghe confesso che n'ho a mussa pinn-a

Sciâ scûse l'esprescion, ma chi a ghe stâ,

E invece de contâ di avvenimenti

Mi tieivo di tacchi e di aççidenti.

 

3

Ma andemmo , sebben segge za l'ôa

D'andâse a inghœûgge in mezo a duî lensœû,

Benché sente ö magon, serrâme a gôa

E me vegne ö sappin comme ai figgiœû,

Se sciâ vœû che ghe conte, scignôa

Mi m'arrendo e faiô comme sciâ vœû,

E ghe desteghiô tutta a stoia

E l'incendio terribile de Troia.

 

4

Sti bonægia de greci inveninæ

De no pûeinelo mette ciû derë,

Doppo avei caccioû via sangue e dinæ

Senza costrûto e mette avanti ûn ,

Comme tûtti i batösi e i mandilæ

Han misso man ai færi mestë,

All'inganno, ai manezzi, all'impostûa:

Arti che riescian dacché ö mondo ö dûa!

 

5

Sciâ s'immagine ûn , che han misso man

Con di travi e de tôe ben cömentæ,

A ûn cavallo che ö l'ëa scinn-a doman,

Äto comme i balûardi da çittæ;

Poi finzendo, i ruffien, de fûtte ö can,

Han piggioû sporta e færi e son filæ,

Ma lasciando i ciû bûlli e i ciû batôsi

Dentro da pansa cavallo ascösi.

 

6

Pe contro a Troia, forse sciâ ö saviâ,

Gh'é un'isöa comme quella de Berzezzi,

Ûnn'a votta, fiorente e popolâ,

Aôa ûn mûggio de sasci, a picco e sgrezzi;

I greci, fando mostra de filâ,

Se ghe son fermæ dietro in sce i ormezzi;

Noî, cose serve dighe ûnn-a bôxia,

Semmo stæti bedûin, l'emmo sciorbia!

 

7

Sciâ se pœû immaginâ quant'allegria

Quanto sciato, che , che ramadan!

Stemmo allegri figgiœû che a le finîa,

Sti brûttöî finalmente se ne van!

Chi s'abbrassa, chi spaxima, chi cria,

Chi s'ammalocca, chi se tocca a man,

E chi sâta, chi balla, chi sgambetta,

Chi cianze da-o piaxei, chi s'incicchetta!

 

8

Comme quande se sente ö campanin

Che ö l'é ö segno termine da schœûa

Tûtti quanti i scolai, grendi e piccin,

S'asbrian, se spuncian, pe sciortî de fœûa,

Pensando za a-e delizie scrollin,

pampano e da lippa all'AccassϞa,

Cosî noi, quæxi imbriæghi, invexendæ

S'asbriemmo a futti , fœûa da çittæ.

 

9

E tûtti pe-o campo abbandonoû

Chi da ûn canto e dall'âltro a frûgattâ;

Chi gh'ëa e navi, se dîva, chi accampoû

Gh'ëa Diomede, chi quello mandilâ

D'Ulisse, chi Achille ö se retioû;

Chi gh'ëa ö stato maggiö, chi gh'ëa l'armâ,

Chi gh'ëa a primma caxon noströ gûao

Quello becco fottûo de Menelao.

 

10

Ma tûtti da-o cavallo s'ëan fermæ,

E ciascûn tiava a mezo a so opinion,

Chi vueiva tiâlo dentro da çittæ,

Chi dâghe fœûgo sensa remiscion,

Chi scì, chi , s'ëan tanto inveninæ,

Da dâse brütô, belinon

E ö cæto ö s'ëa za fæto coscì grosso,

Che se stavan pe mette e man addosso.

 

11

Tutt'assemme Laoconte, ûn de comando,

Che ö l'aveiva ciù musse che dinæ,

Ö s'asbria in sce a ciassa giastemmando

Co-a faccia rössa e i œûggi stralûnæ;

E comme a l'é st'affare, ö cria, da quando

Séi vegnûi coscì nesci, abbelinæ?

E piggiæ pe beduin quelle pellisse

De greci e quello mandilâ d'Ulisse?

 

12

Cose gh'é? cose ? ma in davvei

Me che raxonæ dall'ombrisallo

Ma comme se pϞ che veddei

Per côse han lascioû chi questo cavallo?

Ma da figgiœû, fæme ö piaxei,

Mandæ a fûtte i greci e ö so regallö,

Per mi, tant'è l'affare a no l'é liscia

E in Troia stö cavallo ö ghe piscia.

 

13

E coscì, senza azzunze ûnn'a parolla

Ö te piggia l'amîa con a so lansa,

E con tûtta a so forza ö te ghe-a molla

Che a se ghe va a ciantâ drita in ta pansa;

Ö cavallo botta, ö scroscie, ö scrolla,

E ö rimbomba con tanta risonanza,

Che ghe vœiva ûnn-a manega de matti,

vedde che ö l'ëa pin de sordatti.

 

14

Tutt'assemme ûnn-a strœûppa de paisen

Portan davanti a-o re, che ö l'ëa arrivoû,

Ûn zûenotto co-a faccia da putten,

Streito comme ûn salamme e ammanettoû;

Ö l'ëa ascoso, dixeivan, in fen,

E appenn-a che l'han visto, ö se mostroû,

E da asperti, pe savei chi ö fösse,

Te l'han ligoû senza tante mösse.

 

15

Stö zûenotto, ö l'ëa ûn greco, che d'inteisa

Con quella remenâ de mandilæ,

Morto pe morto, ö s'ëa piggioû l'impreisa

De fâli cavallo, intrâ in çittæ.

Aôa attenta, scignöa, che chi ghe a speisa

Sciâ sente che regîö, che abilitæ!

E da stö greco sciâ i conosce tûtti,

Cose son sti ruffien, sti farabûtti.

 

16

Quande l'han visto, mi ghe lascio !

Ghe vosciûo i savi e i matti pe salvalö!

Lascian tûtti ö cavallo, pe corrî

A veddilo dappresso, a circondalo;

Vœûan vedde tûtti, tûtti sta a sentî,

Dîghe tûtti ûnn-a cosa e cuggionalo

E o strenzeiva ö scagabûggia

Da pöeighe ciû infiâ mancö ûn'agûggia.

 

17

Poi, ö se misso a criâ: Poviö Schenön!

Te ghe l'han proprio missö e rebattûo,

I troien, me vœan morto, e con raxön,

I conçittadin, m'han fottûo,

Vöî dæghe ö restö senza compasciön,

Ammazzæme figgiœû, che ve sprezûo,

Me ciû cao de finîla in t'ûnn-a votta,

Che provâ questo spaximo de potta!

 

18

Ö l'aveiva ö singûlto, ö crescentin,

Ö tegniva ö respïo comme i figgiœû

Tanto che ö Re con tûtti i çittadin,

Ch'ëan za prönti a crövilo de rissœû,

N'han avûo compasciön; divan: meschin,

Andæ , n'aggiæ püia, fæve chœû,

E inscisteivan, pregandolo che ö disse

Cose ö fâva, chi ö l'ëa, donde ö vegnisse.

 

19

E che ö voeiva fâne ingoâ de vesce,

Rivolgendose a-o re, che ö l'ëa presente:

Sciâ no credde, scignor, che mi ghe tesce

Di romanzi, ö che immagine, che invente;

Mi son greco, anzi scì, no me rincresce

De dîghelo in sce-a faccia avertamente

Che mi son ûn bellinön a çento döggie

Ma nisciun m'ha mai dito: contacöggie.

 

20

Sciâ l'aviâ, za m'immagino, sentîo

Parlâ de Palamede, rinomoû

Comme ommo valoroso, onesto e ardîo,

Che i greci per invidia han ammazzoû.

Quando pe sta guæra ö le partîo,

Pe vôéntæ papà, l'ho accompagnoû;

Vivo mi ho sciûscioû sempre in coverta

E nisciûn se azzardoû de dâme a berta.

 

21

Ma morto, pe invidia e tradimento.

De quello brûtto mandilâ d'Ulisse,

Mi n'ho sentîo tanto rincrescimento.

Che no saveivo ciû cose me disse!

Ho sbraggioû comme un matto, e zûamento,

Se no ghe l'ho picchæ, ghe l'ho promisse,

L'ho provöcoû, g'ho ditö cose ö l'ea

Pendin da forca, avanzo de galea.

 

22

E da quello momento ö s'é sprezûoû

Stö vile, stö brutû, de fame a pelle;

ghe diô, cose ö l'agge immanegoû

De regii, perché desse in ciampanelle

E ö non ha dæto fondo, ö n'ha quietoû,

Scin che Calcante consûltando e stelle...

Ma cose staggo chi a sciûgaghe e balle?

Son chi son, unn-a botta, e che a falle!

 

23

Ma noî, za punti cûrioxitæ

S'eimo missi a pregalö comme i santi,

Perché ö ne lasciesse â meitæ

Ö se fesse coraggio e ö tiasse avanti,

Saveivimo che i greci ëan mandilæ

E n'aveivimo avûo prœûve bastanti,

Ma quandö pe derê ö s'ha da piggiâ

Son tûtte cuggie, no se pœu sarvâ.

 

24

, finzendo ûn momento d'inçertezza,

Ö se reiso, e coscì ö l'ha continûoû

Stæme dunque a sentî: l'ëa za ûnn-a pezza

Che fra i greci s'ëa dîto e combinoû

De çercâ, con l'andasene a sarvezza,

Vedendo che ö l'ëa ûn caxo disperoû,

Ma e battaglie, a burrasca, a pestilenza

N'han sempre fætö ritardâ a partenza;

 

25

Aôa poi, ch'ëan decisi de filâ,

Prontö ö cavallo e i ordini za dæti

Se mette torna ö vento de meistrâ

E besœûgna stâ , cöi baûli fæti;

Ma sciccome gh'ëa da zinzannâ

Pe poi no se trovâ torna in ti cæti,

Euripilo han spedìo, perché ö sentisse

L'oracolo de Delfo cose ö disse;

 

26

E a risposta ve a chì: se pe vegnî

Aveivan piggioû a pelle a ûnn-a zûenotta,

Aôa poi che l'ëa ö caxo de partî,

BesϞgnava come l'atra votta,

Ma co-a diverscitæ... miæ che brûtûi,

Che ghe vueiva ûn belin, non ûnn-a potta,

Cioè pe parlâ comme se fa in famiggia

Ghe sæiva vosciûo ûn masccio e ûnn-a figgia.

 

27

Quande se propaloû questo verdetto

Ognidûn se sentîo strenze o panê

No savendose ancon chi l'eletto

E temendo ognidûn d'esilo ,

Ma mi poi, che saveivo da ûn pessetto

Che çercavan de mettiméo derê,

No me ghe vosciûo gûæi a mangiâ a lamma

E a vedde ûn tiö de quello pellegramma.

 

28

E de fæto, Calcante, interrogoû

(A l'ëa cosa za inteisa e combinâ)

Perché ö disse chi ö l'ëa sto disgrazioû

Che se sæiva dovûo sacrificâ,

Ö se reiso all'invito, ö se cegoû

Doppo d'esise fæto ûn pregâ,

E comme me l'aveivo previsto

Chi ö le andæto a çercâ? mi poviou Cristo!

 

29

Ghe lascio , comme se son resciôæ

Quando a scelta a l’é chéita adosso a mi,

Tutti a reo se son parsci recoviæ

De vedde e cose andâ a finî coscì.

M'han sûbito ligoù pe l'anscietê

Che mi no ghe ne desse ûn cianto ,

E in quinta e sprescia, han preparoû l'artâ

E legne, ö fœûgo, i sacri anghæsi, a .

 

30

Me son visto fottûo! primma de mûi

Ho vosciûo, sacranon, veddighe drento,

Ho aspëtoû quande tûtti ëan a dormî,

E me son deslìgou in t'ûn momento,

E dalli, in te quante ö staggo a

Me son trovoû fœûa dell'accampamento,

E poi mettime a andâ comme ûnn-a leccia;

Pe sta votta Calcante ö no me beccia.

 

31

Pin d'anscietæ, de spaximo, de puia,

Senza pûeime sfamâ c'ûn de pan,

Scin che n'ho visto ch'ëan andæti via,

Mi son stæto ammûggioû in t'ûn pâtan

Quande poi... ma a storia a le finia,

Mi son chi che me metto in so man,

Sciâ ne fassan de mi, cose se

Ma sciâ m'aggian un'ombra da caitæ.

 

32

Cose serve! ö n'ha tanto inverdûgoû

Che cianzeivimo quæxi comme

Quindi ö re pe so bocca ö l'ha ordinou

Che ö se desmanettasse in sce döi

E ö ga dîto: va , ti ë perdonoû;

D'aôa in poi, ti no ciù prexonné,

Ti restiæ con noi atri e ti troviæ

Ûnn-a patria in te Troia, e in noi, di fræ.

 

33

Ma contine ûn pittin cose vœû

Questo enorme cavallo che han lascioû;

Han fæto ûn voto primma de partî,

O l’ë inganno o magía che han preparoû?

A quarcosa, perdie, ö l'ha da servì,

Che dunque l'avieivan fabbricoû!

E , che ö l'aspetava a balla a-o botto,

Ghe lascio , se ö ne g'ha dæto sotto.

 

34

Aôa, per tûtto , ö se misso a criâ:

Mi greco son ciû pe ûn aççidente,

Vœûggio vedde un pittin, chi m'obblighiâ

A fâme ö rûffian a questa gente;

Conto tûtto, perdie, vœûggio mostrâ

Che almeno mi ve son riconoscente;

E d'in cangio a-o servixio che ve fasso

Voi atri ascì, me brûxiæ ö paggiasso.

 

35

I greci, han sempre avûo da divozion

Pe Santa Ratalegua e l'han portâ,

Primma de vegnî in guæra, in procescion;

E chi, gh'aveivan misso sciû ûn artâ.

a g'ha sempre mostroû da protezion

Scinn-a a-o giorno che quello mandilâ

D'Ulisse, che ö l'aveiva un e sampette,

Ö se azzardoû de tiâghe sciû e fâdette.

 

36

E d'alöa in poi, ghe ciû stæto verso

Che ghe ne vûesse andâ unn-a pe drito,

E voti e tridui, tûtto tempo perso,

E zazuin e novenn-e all'infinito;

A l'aveiva piggiæ tanto a-o reverso

Che quande l'han vosciûa cangiâ de scîto

A se missa a giâ i œûggi, a cianse, a sûâ

E a l'ha fæto trei bötti in sce l'artâ.

 

37

Figgiœu cai, chi no ghe ciù remiscion,

Alöa Calcante o ne se misso a ,

A santa a no vϞ intende de raxon,

A vœû andasene a casa, a vœû partî;

Quande a l'aviâ avûo soddisfazion,

Solo alôa se porriâ torna vegnî;

Se dûnque, persûadeive che ghe spûssa

Ö fiato a Troia e che ghe scrito: sûssa

 

38

E l'é pe so vûentæ, che han fabbricoû

Sto cavallo de legno che le chi,

O l'é ûn voto pe-a santa, e l'han lascioû

Invece de palladio o che so mi,

E l'han fæto tant'âto e spertegoû

Perché pûesci remesciâ de

E rende i so calcoli sbagliæ

Con portavelo drento da çittæ.

 

39

E l'é chi dove sta tûtto ö segreto;

Dæme a mente figgiêu che no v'inganno,

Se ö rompî, se ö guastæ, ve ö diggo sccetto,

Vöi, sei belli fottûi fin da quest'anno;

Ma se invece gh'aviei cûra e rispetto,

solo i greci ve fan ciû danno,

Ma dovian a figûa de præe Michë,

Che ö se ö metteiva in stoppin da .

 

40

E noi da belinoïn s'emmo credûo

E cûgge e scene, e sciortîe,

Noi ch'eimo sempre stæti ûn osso dûo

Pe Diomede e pe Achille e che perdîe

Dexe anni de patî, no n'han fottûo,

Se semmo rovinæ pe due böxie;

Ma pe futtine ben, pe dâne adosso,

N'è successo ûn anghæso ancon ciû grosso.

 

41

Laoconte che ö l'ëa stæto nominoû

Cappellan de Nettûno, in sce l'artà

Ö l'aveiva za ûn toro preparôu

E ö l'ëa za pe daghe ûnn-a massûa,

Quande dall'Isöa, che g'ho za çittôu,

(Se ghe penso me ven ancon da sûâ)

Se vedde vegnî a nêuo, döi sacramenti

Che ä sagoma, a-o regìo, paivan serpenti.

 

42

Vegnivan stêumago addrizzôu,

Co-a bocca spalancâ pinn-a de bava

Tûtto ö resto corpo arriguelôu,

Ö regïava in te l'ægûa e ö se regïava,

Se servivan da côa comme battûou

Che paiva læte ö tanto ö scciûmmava;

E vegnûi corrindo in fin ä spiaggia

Se son missi a scigôà neigri raggia.

 

43

Semmo tûtti restæ senza respîo,

Senza gambe e ciû gianchi che un lenzêu,

ghe stæto che ûn ûrlo, ûn sbraggio, un crio,

«Andævene, son chi, sarva chi pêu»,

I serpenti in t'ûn botto, in t'ûn asbrîo,

S'arrissan a Laoconte e a-i figgiêu

E primma a questi, senza tante cûgge

Te i strenzan, te i ingöan che pän fregugge.

 

44

E a Laoconte che ö i voeiva soccorî

Se ghe asbrîan, se ghe inghêuggian in sce l'atto,

Se ghe doggian in gîo, te ö fan scroscî,

ö sbraggia, ö l'ûrla, ö cria pëzo che ûn matto,

E ghe scappa e correzze a ciû no ,

In t'ûn momento te ghe dan recatto,

E te ö ridûan coscì che ö te diventa

Ûn mûggetto de strasse e rûmenta.

 

45

Poi se desghêuggian, quande l'han finîo,

E scigoando ädreitûa comme ûn vapore,

Se ne van, senza ascâdi e senza asbrîo,

Senza manco ciû giâse in çimma a töre;

E , sotto l'artâ, comme in t'un nîo

S'accomodan, se giân, senza che i scöre

Nisciûn de noî, che ahimé, senza pensaghe,

S'aveivimo cagôu tûtti in te braghe.

 

46

Quande se semmo repiggiæ ûn momento

E a quanto l'é successo emmo pensôu,

S'é dito in generale, che ö portento

Se l'aveiva Laoconte meritôu,

Per avei avûo a tolla e l'ardimento

De tiâ a lansa in legno consacrôu

E che, pe appaxentâ a divinitæ,

Ö cavallo ö doveiva intrâ in çittæ.

 

47

E sûbito a-o laôu se semmo missi

Con päfæri, badî, masse, piccoin,

A daghe drento pe andâ in menissi

A porta, e pe ûn sguaro in ti bastioin.

E con corde, con lëve, atri bordissi,

Adattemmo a-o cavallo î scalandroin,

E , tia, forza, arranca, ö mescia, ö passa

Sciû coraggio figgiêu, che ö le in sciâ ciassa.

 

48

A brûttûi, bulicugge, orbi inaiæ,

Besêugna proprio che ne ö lasciæ ,

Træ votte ö se fermôu pe intrâ in çittæ,

E pe trae votte ö se sentîo scroscî!

E paiva che ö dixesse: Cose

Ö reciocco færo, sentî?

Ma noî, ninte, ëimo sordi, emmo vosciûo,

Mettisegheo da noî, ben rebattûo.

 

49

Alôa Cassandra, che a n'ëa gûæi credûa

Perché paiva che a fosse ascemelâ,

A l'arve a bocca e a spiffera ädreitûa

Tutto quanto doveiva capità;

Ma nisciûn ghe mente e se ne cûa,

Gh'è chi invece a cugionn-a e a piggia a ,

Ghe dixan che a l'ha a testa fêua de cascia

E ghe dan ciappetto e da bagascia.

 

50

E frattanto a nêutte ciancianin

A l'aveiva inghêuggeito tæra e

E a sorpreisa che quelli mascarsoin

Ne vûeivan d'arescöso preparâ;

A poco a poco, tutti i çittadin

Ëan andæti in sce ö letto ûn a quetâ

E doppo avei provôu tante emozioin

Dormivan ädreitûa comme succoin.

 

51

Alôa dall'isoa donde a fâva ö scemmo

Sciorte a flotta di greci in ordinanza;

Pe intende a Schenon, (miæ che ghe semmo)

A brûxia ûn fûrgaô mentre che a s'avanza;

A-o segno convegnûo con sto malemmo,

ö s'accosta a-o cavallo e ö gh'arve a pansa

Ciancianinetto, tûtta quella scciûmma

Pe ûnn-a corda, in tæra a se calûmma.

 

52

Vegnûi tûtti de fêua senza parlâ

(Ëan d'accordo, primma de sciortî)

Ognid'ûn sa dove ö deve andâ,

Cose ghe tocca e comme ö deve agî,

Chi a-o palazzo re, chi all'arsenâ

Chi a-e porte pe piggiale e fâle arvî,

E chi va petrolio e coi brichetti

Pe fâne brûstolì comme oxeletti.

 

53

L'ëa l'ôa primmo sêunno, e mi ronfava

Comme ûn sûcco dappresso ä scignöa,

Quando, mentre che meno ghe pensava,

Veddo Ettore stecchìo comme un'anciöa,

Pin de sangue, strassôu che ö me fissava.

Ö no l'ëa ciû quell'Ettore d'alöa

Che ö tornava trionfante e pin de botta,

Percose Achille ö gh'ëa restôu de sotta.

 

54

Ö l'aveiva ûnn-a barba speronsîa

Tutta pinn-a de bratta e insanguinâ,

Ûn muro allampanôu da mette puîa,

A roba tûtta sguari astrofoggiâ,

No gh'ëa posto da faghe ûnn-a ferîa,

Tanto a pelle ö l'aveiva pertûsà,

E me paiva che fosse ö primmo

A parlaghe, dixendoghe coscì:

 

55

E brao, cameadda, comme a l'é, ti ë chi?

Dove diao ti t'é andæto a bûzzarâ?

E cose ti æ fottûo? l'é pe coscì

Che nöiatri te stavimo a aspettâ;

Per cose mai, ti æ quella faccia ,

Brûtto de sangue comme ûn maxellâ?

Contime, parla, cose t'é successo?

A-oa ti l'æ piggiæ, tanto, l'é ö stesso.

 

56

E , senza risponde a-e parolle,

Ö l'ha tiôu sciû ûn sospîo da strenze ö chêu:

Scappa, ö m'ha dito, Enea, primma che a scrolle

E ti resti de dentro a-o rattaiêu,

l'e tempo de fa de braghe molle,

Se ne deve sciortî comme se pêu,

E mi sön vegnûo apposta pe avvertîte,

Troia a l'ha in stoppin, sön messe dîte.

 

57

Sarva almeno i gexû co-i reliquai

Fûtti tûtto in t'ûn baûlo e fanni fîto,

Mettíte in t'ûn vagon, piggia ö tramvai

E portili a straquâ in te ûn atro scito:

Doppo ûn mondo de lastime e de guai

Ti ghe ö torniæ a piggiâ torna pe drîto

E ti fondiæ a çittæ dell'Arpexella,

Ciû grande ancon de Troia e ancon ciû bella.

 

58

E ö sparisce: frattanto pe-a çittæ

Se commensa a sentî cianze e sbraggiâ,

Ûn remescio, ûn tambûscio, ûn saviæ

Comme quando se sente sbatte ö ,

Poi ö piggia ciû forza e intenscitæ,

Ö cresce, ö monta che ö me adesciâ;

Sâto da-o letto e tastonando a-o scûo,

Camminn-o in sce a terrazza bello nûo.

 

59

Comme quando a campann-a a martelletto,

A n'adescia de nêutte in t'ûn scrollon,

Co-i êûggi ancon serræ, se sâta ö letto,

E se cöre tremândo da-o barcon,

E se vedde a gragnêua che a lascia netto

E ûn incendio che ö porta a distrûzion,

E sovven solo allöa che s'é scordôu

Da quarche compagnia d'ëse assegûoû;

 

60

Coscì mi stavo a amiâ co-e balle in man

A rovinn-a de Troia e rovinn-a;

Za l'incendio che primma ö l'ëa lontan

Ö l'aumenta de forza, ö s'avvixinn-a,

Ö l'attacca Tursci, ö piggia man,

Da-e artûe, tûtto , scinn-a ä marinn-a

Che l'ëa tûtto ûnn-a fiamma, ûnn-a förnaxe,

L'aia pinn-a de zimme, ö de braxe.

 

61

Me sûbito a testa in ballon,

ciû cose fûtte e cose ,

M'infio e braghe, metto ö çenturon,

Me ven coæ de sciortî pe andame a ,

Sciorto e abbretiö ammûggio ûn pelotton

De militi acchêuggeiti in scappâ,

E ghe diggo: battemosene a mössa

che se gh'é: merda o berretta rössa.

 

62

E in marcia: quand'ecco che incontremmo

Ö sciö Oberti, che ö l'ëa seatê in Campetto,

Capitanio da quinta, mëzo scemmo

Da-o sciato, da-o remescio, da-o spaghetto,

Ö scappava vestîo comme ûn malemmo

Co-i argenti de casa in t'ûn sacchetto;

Ö sciö Oberti, ghe crîo, sciâ vegne chì

Comm'a l'é, sciâ ghe molla vosciâ ascì ?

 

63

ö se ferma, e tremando a ciû pûei,

Ö me dixe: A l'é a votta che a falla,

sön miga demöe, fan pe davvei

Sti ruffien n'êuan de cugge e tian con balla,

E sciâ vêu che scappe? ma me pai

Ö çervello in ta testa ö ghe traballa,

Semmo bell'e fottûi ghciû verso,

Sciâ ghe vedde, che l'é tempo perso.

 

64

Stö brûttö de cavallo ö bêutta

Strêuppe e strêuppe de greci a tutt'andâ

Sciortan da tutti i canti e vegnan sciû

Ädreitûa comme funzi. Ei bello

Ma scì cuggie, ne ven sempre de ciû

E se mettan , sûbito a piccâ;

E quello brûtto siôto de Schenon

Che ö ne bûzara, ö ne mincionn-a ancon.

 

65

Tûtti scappan, gh'é che i granatë

Che fan ûn de rexistenza a-o scûo

Ma piggian i compagni per foestë

E i ammassan pe mettise a-o segûo;

Sciâ se credde, sciö Enea, l'emmo derë

Ben ciantôu, senza spago e rebattûo;

Vosciâ sciâ vedde, cose dighe,

Ma vêuggio sarvâ a pansa a-e fighe.

 

66

me sâta ûnn-a vêuggia mascarsonn-a

De mettime a corrî dove fa cado,

Primma amîo chi ho con : ghö Câsabonn-a

E ghö Döi södi, chirurgo Ansâdo,

Ö sciû Gherscí, Nattin Carabalonn-a,

Cesare ö giardinë, sunnôu Bado,

Capitan Questa, Piransola e Rigo

Con Ciöngin ö procûoû e Campantigo.

 

67

Tûtti bûlli da reo, tûtti çernûi

Che pûeivo ëse mëgio accompagnôu,

Ma pe fali ciû cädi e ciû segûi

Me ghe son misso in mëzo e g'ho parlôu:

Zovenotti, v'ho sempre conosciûi

Pe ûn ciû cado che l'âtro e desgaggiôu

che sei tanti eroi, se savesse,

Me n'accorzieivo solo che v'ammiesse!

 

68

Ma, perdîe tûtto , ghêu de cöggie

Chi se tratta de fáse massacrâ

In zielo ghe l'emmo a çento döggie,

se pêu ciû ne vinse ne appattâ,

Se sei unn-a niâ de bullicöggie,

Solo böin a men.... e a cagâ,

Perdiesann-a, l'é tempo de provâlo

Con piggiâlo in , senza mezualo!

 

69

Ste parolle, per , sön fêugo e fiamme

Che s'ëan cädi, buggï son diventæ;

Comme ûn branco de lôi, morti da fämme,

Comme matti furiosi deslighæ,

Senza piano d'attacco e senza esamme,

Nöi s'asbriemmo ädreitûa dentro a çittæ

E botte ruffiann-e a ciû ,

Che me fâvan mâveggia scinn-a a .

 

70

Ma in che moddo porriô rende e tradûe

A rovinn-a l'orrö de quella nêutte!

che Troia a precipite, a derûe

Sotto a forza d'ûn argano che a bêutte,

Vëgi, donne brûxæ, figgie fottûe,

Sacchezzi, malazioin de tûtte e chêutte

Sangue e morti, ammûggiæ pe tutti i canti

Giastemme e sacranoin da tiâ i santi,

 

71

Ö primmo di nemixi che incontremmo

Ö l'é Zorzin, perla di negozianti,

E ö ne piggia pe greci... Eh cose femmo,

Ö se mette a sbraggiâ, vegnimmo avanti,

Noi âtri l'é bello che se demmo,

E voi ve ne stæ a pisciâ pei canti?

Ah brûtûi... ma ö s'afferma spaventôu,

Accorzendose alôa che ö s'êa sbagliôu.

 

72

Comme quande succede quarche votta

Che ûnn-a figgia, acchêuggendo da viovetta

A te posa ûnn-a man sorva ûnn-a sotta

Che a l'êa ascosa in ti fiori e in te l'erbetta,

A ûn schitto, a te piggia ûnn-a giavotta

Comme se l'æse visto a sciâ Cichetta,

E a se mette a scappâ senza ciû giâse,

Tegnindo larga a man pe brûttase,

 

73

Coscì Zorzin, quande ö n'ha conosciûo

Fæto ûn bottö ö se misso pe scappâ,

Ma piggiôu de sorpreisa e mëzo a-o scûo,

Indeciso in sce a stradda da piggiâ,

Ö s'ingamba, ö va longo boccûo

Criando: agiutto, me !

Noi se femmo coraggio, e in sce l'atto

Visto e visto, se ghe recatto.

 

74

E superbo Ciöngin de sta bravûa

Ö ne dixe: miæ cose me sovven,

Doviescimo pe fâla ciû segua

Piggiâ e armi e ö vestî de sti rûffien;

Ö forse ûn inganno, ûn'impostûa,

Ma , cai, me ne fûtto bell'e ben,

A guæra in sce sta mascima a se basa:

Chi ë bulicugge se ne stagghe a casa

 

75

E ö se mette a divisa de Zorzin

A fêlûa ciûmasso, ö çenturon

E coscì fa ö sciö Bado, ö sciô Nattin

E coscì tûtti senza distinzion,

In manea che visti da vixin

E protetti da-o scûo, da confûxion

Ne riûscîo per ûn po' de fâla franca,

Ammazzandone ûn muggio all'arma gianca.

 

76

Ma scì, contro ö destin ghscrîto: Menn-a

E s'ha bello prefutte e remescià

Perché quando ö s'ha in fondo a-o da schenn-a

Barba d'ommo riesce a destaccâ,

Tutt'assemme ligâ, c'ûnn-a cadenn-a,

Co-i cavelli spalle e despuggiâ,

Nöi vedemmo Cassandra in ta marmaggia

Tiâ pe forza, insûltâ da stî canaggia.

 

77

A sta vista, Ciöngin che ö l'ëa ö amante

Ö se caccia in mûggio inveninôu

Pe salvâla o pe mûi co-a galante;

E nöi l'emmo in sce l'atto seguitôu;

Chi l'é dove piccôu n'emmo ciû tante,

Chi l'é dove de ciû n'emmo piggiôu,

Ma se devo ö giusto parallello,

Quelle ch'emmo piggiôu sön ciû bello.

 

78

Perché i nostri, vedendone a-o vestî,

Ne piggiavan pe greci, e sciabbræ,

Sasci, travi, de tûttô adosso a nöî,

Che pueivimo dîghe: ve sbagliæ.

I nemixi, riuscindo a descrovî

Ch'ëimo troien da greci mascheræ.

Mi ghe lascio pensâ, bella reginn-a

Se n'han fæto de nöi tanta toninn-a.

 

79

E chì cazze Ciongin, co-a pansa averta,

Lamentando ö scagno e a famiggia,

Campantigo co-a croxe descoverta,

Ö s'arigûela , comme ûnn-a sbiggia,

E ascì, prinçipà da gente asperta

Ti te andæto a fûtte, ö sciö Caviggia

Ne l'ha protettô ö prinçipato e ö cenzo

Ne-a santa Compagnia de S. Vincenzo.

 

80

Mi fasso pe pe lôdame,

Ma ho tentôu e brêgôu quante ho posciûo

Senza daghe de ciatto e risparmiâme

Pe restâ mi ascì, bell'e fottûo.

Ma ö destin, perché ö voeiva conservame

Pe ûn giammin ciû angoscioso e ancön ciû dûo,

Ö m'ha fæto sciortî san comme ûn pescio

Da sta poca zizoeta de remescio.

 

81

De tanti ch'ëimo, solo , Nattin,

(Za buscetto e inciagôu comme S. Rocco)

Ö sûnnôu Bado, ö noto Chitarrin

Mëzo morto e arissôu comme ûn malocco

A forza de strepelli e de buttoin

Se riûscimmo a sarvâ tûtti in t'un tocco

E sospinti da-i sbraggi e da-o fracasso

Andemmo in strambælon, finn-a a-o palasso.

 

82

paiva che ghe fosse ö finimondo

Tanto ö l'ëa ö ramandan, e botte, ö ;

I greci, c'ûn asâto furibondo,

S'ëan missi a fûtte a porta maggiô

I Troien, tiâvan d'insimma in fondo,

Tûtta a roba de casa adosso a ,

Guardarobi, comô, carreghe indôê,

Sofâ, potronne, casserolle, oinæ.

 

83

Chì me ven torna coæ d'andame a

In soccorso da Corte e di assediæ;

Ö busillis ö l'ëa de pûei passâ

Perché e porte e i rastelli eân barrichæ;

Me sovven d'ûnn-a porta riservâ

Fæta in tempi ciû belli e fortunæ

Da Andromaca prescelta ciû che a grande

Pe portâ ö pivetto a-o pappâ grande.

 

84

Me gh'infio co-i compagni, e andemmo scinn-a

In sce ö teito de dâto a-i luxernæ:

gh'aveivan costrûto ûnn-a latrinn-a

Da döve d'in sce ö setto accomodæ

Se gôdiva da vista da marinn-a

Da campagna di monti e da cittæ

In moddo che re Priamo cagando

Ö veddeiva i confin comando.

 

85

Se mettemmo co-i færi a travaggiâ

Pe puèi futtila da quell'artûa

A scäsemmo d'in fondo e a sön de

Levemmo e ciavi donde a l'ëa tegnûa,

Picca, batti a commensa ûn a löcciâ.

Femmo leva, a precipita, a derûa

E a n'accheûgge ûn miggiâ, tûtti in t'ûn masso

Sotto ûn monte de merda e cäsinasso.

 

86

In sce a porta maggiö, tûtto luxente

Pin de croxi, de sciarpe e de galloin,

Pirro ô se dava comme ûn aççidente

Alternando co-e botte, i sacranoin.

Comme quando ûn batoso prepotente

Ö se in drîto de mezûâ mascoin

Solo percöse ö le vestîo da festa

E ö l'ha ö vinetto che ö gh'ascâda a testa.

 

87

C'ûn picosso in te man, sto bulicugge

Ö piccava in ta porta a ciû posso,

Marmo, fæeri, cantæ, paivan fregugge,

Cazzeiva tûtto , dosso e bordosso,

Finalmente ö portâ : che ö se doggie

Sotto a forza da leva e picosso,

Ö fa vedde ö cortile e i colonnati,

E stanze Re attuale e di antenati.

 

88

gh'ëa ûn mûggio de donne e de figgiœû

Mezi morti dao sciâto e dao spavento,

Chi in camixa o inghϞggeito in ti lensϞ,

Chi n'aveiva ädreitûa de vestimento.

Ö l'ëa ûn lûo continûoû de strenze ö chœû

Per chi avesse ûn pittin de sentimento,

Ûnn-a mostra de chœûsce e de tettin

Da perde ö çervello a ûn capûssin.

 

89

Pirro ö passa a traverso all'avertûa

E ö se caccia in te donne despûggiæ,

Tanto a porta a va in scandole, a derûa

E te gh'intra ûnn'ondâ de mandilæ;

Scia se pœû immaginâ, con quell'arsûa

S'ëan ommi da troväse imbarassæ,

Figgie, vidûe, maiæ, ghe passan tûtte,

Seggian zovene o vëgie, o belle o brûtte.

 

90

Ma scicomme gh'ëa pan pe tûtti,

Cöre ö resto a frûga in ti appartamenti;

Ö l'ëa ûn fiûmme che ö libera i so flûtti,

E ö l'inghœûggie campagne e casamenti,

L'ëa tûtto bön, pe questi farabûtti,

Öu, mobiglia, fucciare ed ornamenti,

In te meno de quanto ö staggo a ,

Le tûtto andæto a fäse benedî.

 

91

Chi l'é tempo che conte in che manëa

Priamo ö le andæto a fâse bûzarâ,

Quando proprio ö l'ha visto che gh'ëa

Moddo de vinse o pöesise appattà,

Ö s'é sûbito fissôu in te l'idea

De mettise ö braghë pe andase a ,

Ö se infioû l'uniforme, a sciabbra, a lûmma

Con çinquanta centimetri de ciûmma.

 

92

In to mëzo ai reali appartamenti,

Gh'ëa a cappella da Corte e da famiggia.

Chi, co-e figgie, co-e nϞe, coi pochi argenti

Che a l'aveiva salvoû da-o parapiggia,

Stava Ecuba annicciâ, battendo i denti,

Aspëttando ogni , de piggià a striggia

E con cênti, preghee, comme fa e donne,

A tiâva da-o çe, santi e madonne.

 

93

Quande Priamo, armoû comme ûn zûenotto,

Ö l'é comparso in faccia a moggië

Sorpreisa, mäveggiâ e l'ha fæto ûn botto

credendo mai ciû che ö fosse ;

Ma figgio ca-o, ti n'æ bevûo ciù ûn gotto,

A ghe dixe, ti ö che ti æ ö braghë?

E te ven ancon cûæ de fa ö gradasso,

Se ti perdi e cörezze ad ogni passo?

 

94

Famme questo piaxei, stâ a sciörti,

Che se dunque te piggian a patatte,

Eh figgio caö, se ti æ cûæ de mûî,

ghnecessitæ d'andâse a batte,

Stanni chì, che mûiemo tûtti duî

Senza fâse piggiâ pe teste matte...

E a ö persûade coscì, che a te l'assetta,

Mäestoso sovrano, in sce a banchetta.

 

95

Ecco intanto Polite, ö caga in nîö,

Ûn bello zovenetto pin d'arzillö,

Ö se vedde arrivâ, fûto, scoriö,

Da Pirro, che ö ghe vûeiva ö bacillö.

Questo chì che ö l'aveiva za ferîö

Co-a fûtta in corpo d'avei fæto pillo,

Ö continûa a piccâ, scinché ö meschin

Davanti ai parenti, ö tîa ö gambin.

 

96

Priamo a sta vista ö se ciû tegnûö,

Benchè vegio, impotente e podagroso:

A brûttö mandilâ, beccö fottûö,

Siôtö, vile, rûffian d'ûn pigöggiösö,

Ö ghe sbraggia, n'aviæ mai ciû credûo

Che ti pöesci ëse tanto assimentoso!

Ti æ tanta prepotenza e tanto chœû

D'ammazzame in sce a faccia i figgiϞ?

 

97

Achille pappâ, scibben che ö fosse

Ûn nemigo e ûn batösö comme ,

Quande g'ho domandoû d'Ettore e osse

Ö l'ha reise e ö l'ha avûo pietæ de ;

E ti invece, brûtö, ti de mosse

E de ciû ti me bûrli? acciappa chì,

Ö tia fœûa a sciabbra e ö te g'asbria unn-a botta,

Destegando corezze pe desotta.

 

98

Ma a sciabbra che a pesava ciû che

A tocca solo Pirro e a cazze in tæra;

Stö chì, poi, edûcôu comme ûn muatë,

Ö commensa a risponde c'ùnn-a gnæra,

E ö ghe dixe: finiscila braghæ,

Vanni a tiâ de corezze sotto tæra,

E digghe a pappà che ö te i agotte.

Ma frattanto, ti vannite a fotte.

 

99

Ö l'abæra pe ö collo e c'ûn streppon

Ö leva da assettoû d'in sce a banchetta,

Ö strascinn-a tremante e in strambælon,

C'ûnn-a man ö gh'acciappa a perûcchetta

E con l'âtra piccândo squadrön,

Ö te ö taggia, ö te sgûara, ö te l'affetta;

E coscì l'é finîo stö gran sovrano,

Proprio comme ûn strasson, comme ûn babano.

 

100

Mi vedendo coscì n'ho ciû posciûo,

Arvî a bocca e parlâ dall'anscietæ;

Ma tûtt'assemme poi, me sovvegnûo

Da povia famiggia e de poæ:

Ö l'ëa ascì, comme ö re, mezo fottûo.

E ö l'aveiva all'incirca a stessa etæ;

Ho pensôu ä casa, gardetto,

A moggë che aveivo lasciâ in letto.

 

101

Vêuggio andâli a sarvâ, ma primma amîo

Chi di amixi m'aveiva accompagnôu;

Pesta! no gh'ëa nisciûn, chi l'ëa ferîo,

Chi l'ëa stanco, chi morto e chi stroppiôu

Tûtti per ûn se, pe ûn m'han dæto ô gïo,

Insomma, e-o bello solo abbandonôu;

Mi pe levâme d'in ti a-i cavalli

Vortime indietro, piggiâ ö liscio e dalli.

 

102

Appenn-a me sön giôu pe scappâ via,

Che me torno a fermâ! perdingolinn-a

In sce i schên d'ûn artâ, tûtta abbrensûia

Giâna, fûta, co-a pelle de gallinn-a,

Veddo quella putten che co-a luçia

A n'aveiva cacciôu, tûtti in rovinn-a,

Elena, intendo, e sciâ capisce ben,

De chi parlo, se parlo d'unn-a putten.

 

103

Me sön sentîo ûn scciûppon de raggia

Pensando che pe , Troia a l'ëa in fiamme;

E comme, ho dîto, , questa canaggia

A torniâ sann-a e salva a-o reamme,

Mentre nöi ne tocchiâ dormî in sce-a paggia

Limoxinando pe muî famme?

a torna reginn-a e a de mösse

Con mariö, comme se ninte fösse?

 

104

perdiessann-a che n'andiâ cöscì,

che ö caxo ö me a vegnî in ti ,

Me ven coæ de levaghe ö presumî

E daghe quattro patte in sce ö panë,

E scibben che a ö veo, ghe perde

A mettime c'ûn siôto comme ,

N'importa ninte, aviô a soddisfaziön

De vendicame ûn de stö saccön.

 

105

Tutt'assemme me sento imbarlûgâ

E veddo tûtto cæo comme de giorno,

E in mëzo da lûxe che a me

Che a ghe fasse ûn'aureola d'intorno,

Cose veddo? l'immagine adorâ

Da povia mammâ che ö soggiorno

A l'aveiva lasciôu d'in mëzo a-i santi

E tûtta bella a m'ëa vegnua davanti.

 

106

A me piggia pe man e dolcemente

A me parla e a me dixe: ma figgiêu,

Dimme ûn pittin, cose te sâta in mente,

Perché ti sbotti e ti te a piggi a-o chêu,

Pe ûnn-a fucciara tanto inconcludente.

Mentre poi ti pensi a casa têu?

E poæ, moggië, bardascia

Ti te scordæ, pe sta bagascia?

 

107

E a stæta manco bonn-a

Né quello scemelan che ö l'ha rapîa,

A tanto, de mettilo in t'ûn

A Troia, a Frisia, a Misia e compagnia,

Perché ti ö sacci, l'e vœntæ çe

Che da ûn pessetto ö v'ha piggôu de mîa,

E per quanto çerchæ de e de ,

Ö  ve vêu dâve adosso e desmatâ.

 

108

Se poi te che mi conte ünn-a vescia

Piggia chì che te presto i speggetti,

Cön sti chì, ti veddiæ cose se mescia

Lasciû in çë pe cacciave in menissetti,

Dunque lascia cörrî, a casa in sprescia,

stä chì a perde ö tempo e a frexetti,

E dovunque ti andiæ mi te aggiutto

E mi te vegniô apprêuvo dappertûtto.

 

109

E a sparisce: me metto ö pincenez

E, perdiesann-a, cose veddo mai!

Paiva proprio che i santi che l’é in çë

Avessan cangiôu forma in tanti diai,

Pe futtine ädreitûa, co-e man, cöi ,

Brûxia, römpi, sconquassa, arranca e dai;

Quando ho visto coscì, mi son scappôu

Verso casa, avvilìo, mortificôu.

 

110

A malapenn-a introû, natûralmente,

Son andæto a çercâ de pappâ

Che ö l’ëa in letto a dormî tranquillamente

Senza manco pensâ a sto calabâ;

Ö ciammo, ö scrollo, un , ma inutilmente;

tranquillo ö se torna a giâ de ,

Ghe conto a cosa, ö se vœû sciatâ,

Vœûggio vestilo, ö se vœû mesciâ.

 

111

Ma figgio cao, te che in ti panni

Aggîe ancon vœûggia de sciûgame e cuggie

Mentre me l'ho sciûghæ za pe tant'anni

Che me son arrivæ söttö e zenuggie?

Son carego de crûzî e de malanni

Che l'é tempo che lasce e che me doggie,

L'é bello che mi l'ho in bacillö

Lascime dunque muî, queto e tranquillö.

 

112

E dûo comme ûn , fermo, intestoû

Ö vûeiva cegase a nisciûn patto,

Mi ö pregavo che m'eo mezo sfiatoû,

E sempre ciû dûo sempre ciû ciatto;

Strillava ö figgiœû che ö s'ëa adescioû,

Cianzeiva moggië, coe serve e ö gatto;

Visto poi che l'ëa tûtto inutilmente,

Ho finîo pe tiâ qualche aççidente.

 

113

Ah sci? ti vϞ intende de raxon,

Me son misso a sbraggiâ, ti vœû mûi chì?

E che a seggie coscì, ma sacranon,

Vœûggio alôa de mösse ûn mi ascì!

Se dovemmo andâ tûtti in perdizion

Andemmo pure e commensiô da ,

Recco e Rûa e Canâ de Rapallo,

Muimmo tûtti, perdie! che mi me sciallo.

 

114

E dixendo coscì, sfroddro ö squaddron,

Piggio ûn sciœuppö e me ö metto a caregâ,

Me forniscio de balle e munizion,

E fasso pe sciortî, pe andame a ,

Ma poi quande son , pe infiâ ö pörtön,

Eccote moggië bell'aquegâ

Che a m'abbranca a me strenze pe zenuggie

E a me cria: maio caö de cuggie.

 

115

E a dixe che se sciorto, a ven le ascì

E a me mostra ö figgiœû che a l'ha in te brasse.

A cianze, a l'ûrla, a cria, tanto che ,

No so ciû cose digghe e cose fasse.

In to mentre che nöi atri stemmo ,

Mi pe andamene e perché passe,

Me succede ûnn-a specie de portento

Che ö ne fa perde a voxe e ö sentimento.

 

116

Ecco che in sce a testa a-o Giulin,

de veddighe ûn fœugo che ö parpelle

Comme quello spiritö de vin,

Senza toccâlöbrûxiaghe a pelle

Ö portemmo ädreitûa sotto ö brönzin,

Ghe cacciemmo de l'ægua in te çervelle,

Ö crovimmo de strasse, ghe buffemmo,

Ma scì balle, ciû femmo, meno femmo.

 

117

Quande Anchise ö l'ha visto stö portento

(Tra parentesi, Anchise ö l'ëa poæ)

Ö se misso a sbraggiâ tûtto contento:

Scialla scialla figgiœû ve sciatæ,

Ö l'é ûn miaco co-e cugge, in zuamento,

Ö l'é ûn prodigio da divinitæ;

Se l'é veo quanto diggö, Ente Supremö,

Danne ancon ûnn-a prœûva e ghe veddiemo.

 

118

Ö n'aveiva ancon finîo de

Queste parolle, che se sente ûn tron

E ûnn-a stella, che a l'ëa de dâto a noî,

Piggiâ ö volo diretta a settentrion,

C'ûnna striscia de lûxe da

E ûnn-a spûssa de povie da cannon,

Che poæ, dao miracolo convinto,

Ö s'é misso a sbraggià: me daggo vinto.

 

119

gh'ëa tempo da perdise in te balle,

Se vueivimo ëse pronti a fûtte ö can;

Piggio poæ, me ö carego in sce spalle,

Diggo a-o Giulietto che ö me dagghe man,

E Creûsa inghœûggeitâ in to so scialle,

A ne ven de derë poco lontan,

Poi diggo ai servitoi ch'ëan a aspetâ

Stæ ben attenti a quello ch'ei da .

 

120

Piggiæ ö poco de bon che pûei portâ

Sciortî e porte a ûn per ûn pe no all'œggio,

E pe stradde diverse, andæ a aspetâ

Che vegnimmo noi ascì in sce quello schœûggio

Dove ghunn-a capella rovinnâ

E ûn bell'erböeto che ö me d'ofeûggio,

Aôa in marcia, che chi se cûggionn-a

E preghæ i santi, che ve a mandan bonn-a.

 

121

Se mettemmo in cammin, ciancianinetto.

e stradde ciû sarvæghe e abbandonæ,

Mi che ignoravo cose ö l'ëa ô spaghetto,

Aôa eo pin de spavento e d'anscietæ;

Finalmente arrivemmo a ûn carogetto;

Che ö metteiva da-e porte da Çittæ,

Quando sento di passi pe derë

E ö poæ ö sbraggia figgiœû l'emmo a-o panë.

 

122

Perdo a bûscioa ädreitûa, cöro, m'infio

Dove n'aveivo mai misso de ,

Me poso ûn , torno a piggià l'asbrîo

Senza mai dame mente pe derë,

E frattanto che cöro e no me gîo

Ecco li, che mi perdo moggië,

Né me n'accorso mai, scinn-a a-o momento,

Che arrivo ao scîto dell'appuntamento.

 

123

Sciâ se pœû immaginâ, che crï, che centi

Quande ho visto che a n'ëa ciû con noî,

Se n'ho tioû tacchi e di aççidenti,

Se n'ho dîto e sbraggioû de tûtti i coî;

Lascio Giulio e poæ, co-i pochi argenti,

In custodia di nostri servitôi,

E m'asbrio testa e , torna inderë

Deciso a tûtto, pe trovâla ,

 

124

Rifassö ö cammin, torno in çittæ

Amiando dapertûtto e inûtilmente,

Piggio a stradda da dove êimo passæ,

A ciammo a perdifiato e a no me sente,

Poi ritorno corrindo a casa

Pe vedde, chi sa mai, se pe aççidente

A se ghe fosse torna andæta a asconde

Pe aveime perso senza savei donde.

 

125

Ma scì balle, a casa a l'ëa za pinn'a

De Greci che ne favan ö bordello,

Sciamme, zimme, tissoin, fûmme, rovinn-a

L'aveivan za cangiâ in t'un Mongibello;

Torno indietro de corsa e vaddo scinn-a

A-o Palazzo Re, poi da-o Castello.

Ai Portici, in te gexe ch'ëan stivæ,

De mobili, de roba e de dinæ.

 

126

E metteivan tûtto, in sci artæ,

In tæra, a futticû, sacrestie,

Vasi, gioielli, mobili indoræ,

Argenti, prie preziose e drapperie,

Ommi, donne, gardetti incâdenæ

Che mandavan di lûi da scciappâ e prie,

Ma scì cuggie, a veddö pe ûnn-a potta

E me metto a giâ indietro ûn'âtra votta.

 

127

Senza savei, che pesci ciû piggiâ,

A ciammo pe nomme in tûtti i canti,

Tûtt'assemme, me a veddo capitâ

Ben ciû grande solito davanti

Me se særa ö respîo, me ven da suâ,

Ciammo aggiuttö ä madonna e a tûtti i santi,

Ma ciancianinetto a s'avvixinn-a

E a se mette a , co-a voxinn-a:

 

128

Compagno di giorni fortunæ

Percose ti te sciâti inutilmente?

Pe fâme divedde a anscietæ

E a noia de viaggiâ fra tanta gente!

Iddio, che ö e cose pe meitæ,

Ö m'ha fæto creppâ d'ûn aççidente:

A-oa a l'é comme a l'é, se devo

me vëo de n'avei ciû da mûî.

 

129

Ö ben, che pe ûn te rincresciâ

Pe savei döve appussâ ö pennello,

Ma ûn de diëta a te ,

Tanto ciû che ti manco ciû noëllo

Ma quando ti lesto de viaggiâ,

N'aggite pûia che ti appendiæ ö cappello

E in t'ûnn-a botta ti troviæ a luçia,

A gloria, l'abbondansa e a scignoria.

 

130

Atro t'ho da bello marîo,

Che ti pensi a-o figgiêu che t'ho lasciôu,

Tîtelo sciû, pin de timö de Dio,

Bravo comme poæ, ben edûcôu.

Vœûggime ben, mîa de sta allegro, e addio.

A sparisce e resto abbellinou,

Çerco de dâghe ancön l'ûrtimo abbrasso,

Ma sbatto l'aia, senza strenze ûn casso.

 

131

Fûto, fûto pensando a-i caxi ,

Sön törnôu capella rovinâ

Döve gh'ëa con figgiö e con poæ

Ûnn-a folla de gente radûnâ

Pronta a dividde e nostre avverscitæ

Seguitandone in tæra comme in :

Troia a l'ëa ûn fôu... gh'ëa da ûn bellin,

Dunque, ho dîto, mettemöse in cammin.





Precedente - Successivo

Indice | Parole: Alfabetica - Frequenza - Rovesciate - Lunghezza - Statistiche | Aiuto | Biblioteca IntraText

Best viewed with any browser at 800x600 or 768x1024 on Tablet PC
IntraText® (V89) - Some rights reserved by EuloTech SRL - 1996-2008. Content in this page is licensed under a Creative Commons License