27. O diem
illum, iudices, funestum senatui bonisque omnibus, rei publicae luctuosum, mihi
ad domesticum maerorem gravem, ad posteritatis memoriam gloriosum! quid enim
quisquam potest ex omni memoria sumere inlustrius quam pro uno civi et bonos
omnis privato consensu et universum senatum publico consilio mutasse vestem?
quae quidem tum mutatio non deprecationis est causa facta, sed luctus: quem
enim deprecarere, cum omnes essent sordidati, cumque hoc satis esset signi esse
improbum, qui mutata veste non esset? hac mutatione vestis facta tanto in luctu
civitatis, omitto quid ille tribunus omnium rerum divinarum humanarumque praedo
fecerit, qui adesse nobilissimos adulescentis, honestissimos equites Romanos,
deprecatores salutis meae iusserit, eosque operarum suarum gladiis et lapidibus
obiecerit: de consulibus loquor, quorum fide res publica niti debuit.
28.
exanimatus evolat ex senatu, non minus perturbato animo atque vultu quam si
annis ante paucis in creditorum conventum incidisset; advocat contionem, habet
orationem talem consul qualem numquam Catilina victor habuisset: errare homines
si etiam tum senatum aliquid in re publica posse arbitrarentur; equites vero
Romanos daturos illius diei poenas quo me consule cum gladiis in clivo
Capitolino fuissent; venisse tempus iis qui in timore fuissent -- coniuratos
videlicet dicebat -- ulciscendi se. si dixisset haec solum, omni supplicio
esset dignus; nam oratio ipsa consulis perniciosa potest rem publicam
labefactare; quid fecerit videte.
29a. L.
Lamiam, qui cum me ipsum pro summa familiaritate quae mihi cum patre eius erat
unice diligebat, tum pro re publica vel mortem oppetere cupiebat, in contione
relegavit, edixitque ut ab urbe abesset milia passuum ducenta, quod esset ausus
pro civi, pro bene merito civi, pro amico, pro re publica deprecari.