1-confl | confu-grada | grand-optim | oracu-tener | tenue-vultu
bold = Main text
Caput grey = Comment text
502 126 | videatur. Sed huic tamen ipsi confugiendum est ad aequitatis locos,
503 29 | prudentiam eius impedias confusione partium nec memoriam multitudine;
504 134 | lege laudanda audaciamque confutet eius qui, cum palam contra
505 55 | maximeque definitiones valent conglobatae et consequentium frequentatio
506 54 | vocis, vultus et gestus congruens et apta ad animos permovendos
507 6 | sacerdotum, haruspicum, coniectorum, humanum, quod spectatur
508 34 | istam distributionem: nunc coniecturae locos quaero. C.P. In verisimilibus
509 51 | sunt exempla et item ad coniecturam faciendam loci, in contrariis
510 109 | repetitae ex inveniendi locis coniiciantur. Quod quamquam satis est
511 7 | id de quo quaeritur alia coniugata appellantur [alia] ex genere,
512 56 | aut amore, ut fratrum, ut coniugum, ut liberorum, ut familiarium,
513 115 | temeritati, non prudentiae esse coniunctam.
514 21 | constructioque verborum tum coniunctionibus copuletur, tum dissolutionibus
515 28 | eis qui disceptant aliqua coniunctionis aut causa aut spe significanda:
516 19 | Communia autem simplicium coniunctorumque sunt haec quinque quasi
517 88 | quos usus familiaritasque coniunxit, quamquam etiam caritate
518 118 | noluissent, de incestu tamen, et coniuratione quae facta me consule est,
519 137 | sic inter se sunt pleraque connexa et apta, ut quae paullo
520 44 | disputatione creditum non sit, conquerenda conditio communis periculi
521 36 | gestarum vestigiis nobilitati, consecrati an profani.
522 82 | rebus quae post mortem erunt consecutae. ~
523 18 | proposueris aut redundes; consecutio autem, ne generibus, numeris,
524 18 | in coniunctione servandi, consecutioque verborum. Numeros aures
525 130 | conventis hominum et quasi consensu obtinentur, atque etiam
526 7 | similia aut dissimilia aut consentanea aut dissentanea: ut ea quae
527 133 | stulta, iniqua, contraria consequantur. Cum autem aliud scriptor
528 30 | audiamur, trium rerum aliqua consequemur; nam aut magna quaedam proponemus
529 31 | in narratione quae tandem conservanda sunt? C.P. Quoniam narratio
530 106 | feci, salutis omnium et conservandae reipublicae causa,' relatumque
531 135 | Deinde amplificandi causa de conservandis legibus, de periculo rerum
532 38 | Iam facta et eventus aut consilii sunt aut imprudentiae, quae
533 120 | admisso consequi possent, consistetque in singulis, et ea aut eorum
534 100 | aequitate et iure maxime consistit. ~
535 67 | oratione sanandos, ut in consolandis maeroribus, ut in iracundia
536 26 | persimilis. Nam ut illa constat ex notis litterarum et ex
537 20 | pars orationis quae rem constituat paene ante oculos, is enim
538 31 | quasi sedes ac fundamentum constituendae fidei, ea sunt in ea servanda
539 100 | necessaria videtur. Quare de constituendis actionibus, de accipiendis
540 99 | Atque etiam ante iudicium de constituendo ipso iudicio solet esse
541 101 | resistendum. Nam aut ita constituendum est ut id quod obiicitur
542 109 | Disceptatio autem cum est constituta, propositum esse debet oratori
543 79 | habitus animi sic affecti et constituti ut sint singuli inter se
544 72 | frequenter utamur, et in ipsa constructione verborum ut paria paribus
545 21 | saepius iterata ponantur, constructioque verborum tum coniunctionibus
546 17 | mirabilius quam sermonis consuetudo patitur ornamus. ~
547 118 | coniuratione quae facta me consule est, quaerendum putaverunt.
548 61 | propositum voco. Sed est consultatio quasi pars causae quaedam
549 64 | Rursus autem ex cognitionis consultatione, ubi sit necne sit aut fuerit
550 4 | partes? C.P. Infinitam, quam consultationem appello, et definitam, quam
551 106 | et personis, et rursum ad consultationis formam rationemque revocantur.
552 81 | extollendis et despicientia in contemnendis honoribus et liberalitatem
553 119 | amentem ut poenas ac iudicia contemneret.
554 104 | Gracchum. Haec, quae primam contentionem habent ex arguendo et resistendo,
555 7 | aliquid argumenti: ut rerum contentiones, quid maius, quid par, quid
556 82 | partibus; sed in toto quasi contextu orationis haec erunt illustranda
557 103 | ipsae defensionis rationes continent causas. Sed distinguendi
558 103 | Itaque ea quae sic referuntur continentia causarum vocentur: quamquam
559 53 | in singulis verbis sed in continentibus soluta, quae dicuntur sine
560 19 | autem aut longitudine aut contractione orationis aut ambiguitate
561 23 | dilatetur aut in verbum contrahatur oratio—ex verbo cum aut
562 133 | aut captionis aut vitii, contrariam autem si probarint, fore
563 55 | consequentium frequentatio et contrariarum et dissimilium et inter
564 108 | vel alio se eadem de re contrarie scripto defendere, tum disceptatio
565 28 | officii, iustitiae, fidei, contrariisque rebus in adversarios conferendis,
566 7 | contrarium, ut ea quae sunt ipsi contrariove eius aut similia aut dissimilia
567 61 | quasi pars causae quaedam et controversiae: inest enim infinitum in
568 106 | disceptationes eae quae in his controversiis oriuntur quae sunt certis
569 92 | si ipsa minus honestas, contumelia tamen et dedecus magnopere
570 92 | proferantur; addantur etiam contumeliae atque ignominiae; nemo enim
571 91 | quam ignominiam, infamiam, contumeliam, dedecus fugiat? quarum
572 130 | ea aut consuetudine aut conventis hominum et quasi consensu
573 130 | privatum tabulae, pactum conventum, stipulatio. Quae autem
574 23 | Reliquum est igitur ut dicas de conversa oratione atque mutata. C.P.
575 16 | sua sponte fusum, alterum conversum atque mutatum. Prima vis
576 24 | exercitatio maxime in hoc toto convertendi genere versatur. ~
577 116 | fateatur, argumentis peccata convinci; et hic etiam exempla ponentur. ~
578 86 | commodi efficiunt, ut opes et copiae.
579 119 | aut vires aut animum aut copias aut opes abfuisse demonstrabit,
580 21 | verborum tum coniunctionibus copuletur, tum dissolutionibus relaxetur.
581 35 | feminarum: atque haec quidem in corpore; animi autem aut quemadmodum
582 38 | nam aut in animis aut in corporibus aut extra esse possunt.
583 125 | complecteretur in iudiciis corruptis ea verbo uno praevaricationis
584 125 | corruptum sit, si unus accusator corruptus sit non rescindere: nititur
585 21 | contrariis sumpta verbis, crebra crebris, paria paribus respondeant:
586 21 | contrariis sumpta verbis, crebra crebris, paria paribus respondeant:
587 119 | aut multos arbitros quorum crederet nemini: aut non se tam ineptum
588 78 | pietas, vulgo autem bonitas, creditis in rebus fides, in moderatione
589 101 | id esse quod adversarius criminetur, aut si neque de facto neque
590 115 | apertus esset, ut locum crimini relinqueret. Communis ille
591 44 | periculi si ingeniis hominum criminosorum sit exposita vita innocentium. ~
592 114 | movent et quasi tacita sunt criminum testimonia, atque hoc quidem
593 112 | si audax, si levis, si crudelis, si impotens, si incautus,
594 103 | 103] Deinde uni cuique rationi opponendum est ab
595 36 | aprici, et illa fortuita, culti an inculti, celebres an
596 91 | ad honestatem natum, malo cultu pravisque opinionibus corruptum.
597 88 | tum parentum patriaeque cultus eorumque hominum qui aut
598 112 | si imperii, si pecuniae cupiditas, si periculi timor, si aes
599 9 | molestiam aut ad metum aut ad cupiditatem (tot enim sunt motus genera,
600 76 | una; quae vero moderandis cupiditatibus regendisque animi motibus
601 38 | error aut metus aut aliqua cupiditatis causa permovit. Est etiam
602 95 | suademus erit persuadendum sed curandum etiam ut illa facilia, proclivia,
603 134 | summae stultitiae putet esse damnandos? quid impedierit scriptorem
604 112 | facinoris voluptas maior quam damnationis dolor.
605 83 | ita referuntur in consilio dando sententiaque dicenda ut
606 136 | ne diverticula peccatis darentur atque ut ex facto cuiusque
607 132 | iustum hominem si ad integrum daretur scripturum fuisse, sed planius;
608 126 | littera de accusatore solet dari iudici; ex nomine ipso,
609 1 | aliquando Roma exeundi potestas data est; deinde ista tua studia
610 131 | hoc causarum genus esse debebunt ea quae dicenda erunt in
611 97 | sententiis dicendis brevia esse debent; non enim supplex ut ad
612 120 | quam contra salutem valere debere; testiumque et quaestionum
613 139 | appellantur, vel, ut oratorem decet, late exprimere illius exercitationis
614 106 | causa,' relatumque est ab Decio: 'Ne sceleratissimum quidem
615 104 | coniectura, ceperitne pecunias Decius; in definitione, minueritne
616 34 | numquam aliter fit certumque declarat, ut fumus ignem. Verisimilia
617 41 | quidem quin definitio genere declaretur et proprietate quadam aut
618 63 | persequendum aliquid aut declinandum, ut quibus rebus adipisci
619 52 | in cursu ipso orationis declinationes ad amplificandum dantur
620 14 | acriter, confirmat tabulis, decretis, testimoniis, accuratiusque
621 91 | quis laudem, quis ullum decus tam umquam expetat quam
622 30 | et maxime in perorando, dederit occasionem nobis aliquam
623 137 | quae paullo ante praecepta dedimus ambigui quaeque proxime
624 138 | sententiam, alterius verba defendamus. Ita quae modo de scripto
625 101 | quod feceris concedendumve defendas.
626 138 | contrariis legibus nostra lex defendenda est. Deinde est efficiendum
627 108 | de re contrarie scripto defendere, tum disceptatio ex scripti
628 103 | causa, quae nisi esset, quod defenderet non haberet: firmamentum
629 138 | quibus locis in ambiguo defendimus eam significationem quae
630 102 | Et quoniam semper is qui defendit non solum resistat oportet
631 107 | aut cautionis opponuntur defensioni contraria. Ac ne hoc quidem
632 121 | omnibus argumentis, obscuratis defensionibus; defensori aut praeteritis
633 121 | obscuratis defensionibus; defensori aut praeteritis aut obscuratis
634 123 | in isto genere accusatori defensorique praecepta. Uter enim definiendo
635 124 | consuetudinem mentemque sermonis defensoris definitio, tamen accusator
636 29 | genus naturamque causae, si definias, si dividas, si neque prudentiam
637 124 | praevaricationem accusator esse definiat omnem iudicii corruptelam
638 126 | praeceptum, ut cum uterque definierit quam maxime potuerit ad
639 139 | nam et partiri ipsum et definire et ambigui partitiones dividere
640 9 | quem exposui locorum; in definita autem adhibenda sunt illa
641 4 | consultationem appello, et definitam, quam causam nomino. ~
642 55 | sunt ad fidem; maximeque definitiones valent conglobatae et consequentium
643 41 | 41] C.F. Quid? definitionis quae ratio est et quae via?
644 61 | inest enim infinitum in definito, et ad illud tamen referuntur
645 128 | autem causa, quae aut cum degredientur a causa dici volent aut
646 15 | diluenda aut obscuranda aut degressionibus obruenda; perorationes autem
647 100 | in ipsum iudicium saepe delabantur tamen ante iudicium tractanda
648 12 | aut a maioribus ad minora delabimur: aut haec inaequabili varietate
649 48 | oratoris ars sed foris ad se delata tamen arte tractat, et maxime
650 20 | est si et verba gravitate delecta ponuntur et translata et
651 22 | inauditum aut novum dicas. Delectat enim quidquid est admirabile,
652 12 | Quia quibus in orationibus delectatio finis est varii sunt ordines
653 10 | sententiaeque moderator: ita ut aut delectetur aut statuat aliquid. Statuit
654 69 | saneque varium, unum ex eo delegimus, quod ad laudandos claros
655 83 | teneamus. C.P. Est igitur in deliberando finis utilitas, ad quem
656 13 | sunt enim ad audiendum qui deliberant sua causa parati. Nec multum
657 11 | spem aut reformidationem deliberantis. C.F. Cur igitur exponis
658 83 | quid effici non potest, deliberatio tollitur quamvis utile sit,
659 13 | 13] C.F. Quid? in deliberatione quid spectas? C.P. Principia
660 89 | rerum contentio plerumque deliberationes efficit ne aut opportuna
661 137 | imprudentiae causa quae non ad delictum sed ad casum necessitatemve
662 119 | copias aut opes abfuisse demonstrabit, aut alienum tempus aut
663 111 | et ab eo effici potuisse demonstret. Utilitatis coniectura movetur
664 121 | ab accusatore ponentur, denuntiabiturque insidiarum commune periculum,
665 78 | iustitia dicitur, eaque erga deos religio, erga parentes pietas,
666 114 | scriptum aut obsignatum aut depositum quippiam. Haec enim et talia
667 127 | secum faciat non re sed depravatione verbi se urgeri queratur.
668 28 | extenuando aut compensando aut deprecando.
669 137 | contra acerbitatem verborum deprecandum. Sin scripta inter se dissentient,
670 131 | fecissent, ad eius facti deprecationem ignoscendi petenda venia
671 114 | vestigium, ut cruor, ut deprehensum aliquid, quod ablatum ereptumve
672 30 | aliquid ad tempus apte, ne derelinquamus; et quae suo loco de amplificatione
673 90 | generi hominum consilium des, saepe sane laudanda est. ~
674 123 | praecepta. Uter enim definiendo describendoque verbo magis ad sensum iudicis
675 65 | perseverantia, in altero autem descriptio generis alicuius et quasi
676 41 | ex paribus. Quam ob rem descriptiones quoque sunt in hoc genere
677 36 | an inculti, celebres an deserti, coaedificati an vasti,
678 80 | colendo aut divinis rebus deserviendo aut parentibus, amicis,
679 45 | C.F. Plane istuc ipsum desidero. ~
680 99 | iamne sit aut num iam esse desierit aut illane lege hisne verbis
681 81 | in nimis extollendis et despicientia in contemnendis honoribus
682 106 | notatae fiunt rursus infinitae detractis et temporibus et personis,
683 91 | honesta tam expetunt quam devitant turpia; quis enim honorem,
684 139 | vel anguste disserere, ut dialectici qui appellantur, vel, ut
685 97 | Principia autem in sententiis dicendis brevia esse debent; non
686 117 | genus erit ipsum laudandum, dicendumque ne argumentis teneretur
687 97 | hortarique ad se breviter dicentem audiendum. Tota autem oratio
688 29 | mox de narratione dilucida dicentur, eadem etiam huc poterunt
689 118 | sine cupiditate quaesitum, dictaque quaestionis argumentis et
690 71 | Conficitur autem genus hoc dictionis narrandis exponendisque
691 100 | quid sit ambigitur, de qua dicturi sumus; quae in aequitate
692 97 | quid velit, quibus de rebus dicturus sit debet, hortarique ad
693 129 | quoniam iure se fecisse dicunt, iuris est omnis ratio nobis
694 83 | 83] C.F. Accepi ista, didicique breviter non solum quemadmodum
695 23 | factum verbum in plura verba diducitur, ex oratione cum aut definitio
696 112 | vel in longinquum tempus differendi: aut si iudicii poena levior
697 7 | ex similitudine, alia ex differentia, alia ex contrario, alia
698 89 | utilitatem relinquantur, ad hanc difficultatem explicandam praecepta referamus.
699 95 | labefactanda est aut efficiendi difficultates efferendae, neque aliis
700 59 | duo sunt, si aut memoriae diffidas eorum apud quos agas vel
701 104 | adversariorum contentio diffusam habet quaestionem; ut in
702 132 | significationem qua utetur ipse dignam scriptoris prudentia esse
703 14 | reliqua oratione paullulum digrediens de cursu dicendi utitur
704 139 | verisimilia ab incredibilibus diiudicare et distinguere aut male
705 99 | venit aut concertata aut diiudicata aut confecta non sunt, tamen
706 23 | tractatur ut aut ex verbo dilatetur aut in verbum contrahatur
707 80 | praecipue atque insigniter diligendis.
708 57 | est, minuta est enim omnis diligentia; hic autem locus grandia
709 25 | maxime est. Facit enim et dilucidam orationem et illustrem et
710 12 | simplicia coniunctis, obscura dilucidis, laeta tristibus, incredibilia
711 15 | fidem posita aut per se diluenda aut obscuranda aut degressionibus
712 28 | tollenda ea minuendave aut diluendo aut extenuando aut compensando
713 122 | enumeratione ut quidque diluerit et miseratione ad extremum. ~
714 120 | 120] Consequentia autem diluet exponendo non esse illa
715 105 | retinendo aucta est potius quam diminuta,' et ubi ita refertur: '
716 130 | est duplex, cuius altera directa et veri et iusti et ut dicitur
717 24 | ut cum semel dictum sit directe sicut natura ipsa tulerit,
718 46 | quorum alterum ad fidem directo spectat, alterum se inflectit
719 75 | propria virtutum genera sunt dirigenda. Sed hic locus virtutum
720 46 | alterum se inflectit ad motum. Dirigitur cum proposuit aliquid quod
721 23 | removentur aut circuitus diriguntur aut in coniunctione fit
722 28 | conferendis, et cum eis qui disceptant aliqua coniunctionis aut
723 100 | civili aut de aequo et bono disceptantur cadunt in eam formam in
724 69 | temporis aut in praeteriti disceptatione versatur, quorum alterum
725 106 | civitatis indemnatum necare. Ita disceptationes eae quae in his controversiis
726 43 | iudiciis non habent, in liberis disceptationibus habere possunt. Hoc in genere,
727 10 | auscultator est modo qui audit aut disceptator, id est, rei sententiaeque
728 28 | est in personis nostris, disceptatorum, adversariorum; e quibus
729 129 | quae cum quale sit quippiam disceptatur quaeri ex utraque parte
730 86 | utilitate ante dicamus, quae in discernendis bonis malisque versatur.
731 77 | modis in rebus commodis discernitur, et ea quae absunt non expetendo
732 29 | est. Sed facillime auditor discit et quid agatur intellegit
733 132 | esse defendet aut etiam discrepare cum ceteris scriptis vel
734 21 | asperos habeat concursus neque disiunctos atque hiantes et sit circumscripta
735 68 | sit in his inveniendi et disponendi requiro. C.P. Quid? tu aliamne
736 19 | usitatis verbis propriis, dispositis aut circumscriptione conclusa
737 65 | genera, quorum in altero disputandum est, aliud an idem sit,
738 75 | patens ex multis et variis disputationibus nunc in quamdam angustam
739 98 | de verissimo accusatore disputatur aut cum hereditatis sine
740 70 | primo primum, si placet, disputemus. C.F. Mihi vero placet.
741 41 | propriis oritur plerumque magna dissensio, definiendum est saepe ex
742 7 | dissimilia aut consentanea aut dissentanea: ut ea quae sunt quasi coniuncta
743 137 | deprecandum. Sin scripta inter se dissentient, tanta series artis est
744 135 | obtemperandi, alia abrogandi: dissentire adversarii vocem atque legis.
745 139 | reprehendere, et eadem vel anguste disserere, ut dialectici qui appellantur,
746 7 | quaeritur et ad id totum de quo disseritur; tum definitio adhibetur,
747 26 | litteraturae quodammodo et in dissimili genere persimilis. Nam ut
748 7 | contrariove eius aut similia aut dissimilia aut consentanea aut dissentanea:
749 41 | contrariis, saepe etiam ex dissimilibus, saepe ex paribus. Quam
750 100 | tempore magis agendi quam dissimilitudine generis. Nam omnia quae
751 55 | frequentatio et contrariarum et dissimilium et inter se pugnantium rerum
752 60 | ponenda sunt contraria, quorum dissolutio in brevitate lucebit, aculei
753 21 | coniunctionibus copuletur, tum dissolutionibus relaxetur.
754 95 | proclivia, iucunda videantur. Dissuadentibus autem aut utilitas labefactanda
755 85 | causarum ex suasione et dissuasione, suasori proponitur simplex
756 79 | proprio virtutis genere distincti: a quibus ut quaeque res
757 45 | expositi conficienda et distinguenda dilucide est]. C.F. Plane
758 103 | rationes continent causas. Sed distinguendi gratia rationem appellamus
759 139 | incredibilibus diiudicare et distinguere aut male sumpta aut male
760 10 | C.P. Auditorum eam genere distingui. Nam aut auscultator est
761 12 | haec inaequabili varietate distinguimus, cum parva magnis, simplicia
762 78 | quibusque positis quid sequatur distinguit et iudicat, quae virtus
763 3 | 3] C.F. Quot in partes distribuenda est omnis doctrina dicendi?
764 68 | C.F. Cognita igitur omni distributione propositarum consultationum,
765 34 | 34] C.F. Teneo istam distributionem: nunc coniecturae locos
766 57 | cadat, et a quorum caritate divellatur, quae amittat aut amiserit,
767 87 | ut honos, ut gloria, alia diversa, ut vires, forma, valetudo,
768 136 | exceperit in lege laudabit, ne diverticula peccatis darentur atque
769 29 | causae, si definias, si dividas, si neque prudentiam eius
770 139 | definire et ambigui partitiones dividere et argumentorum locos nosse
771 6 | Quomodo igitur duo genera ista dividis? C.P. Quae sine arte putantur,
772 129 | ratio nobis explicanda. Quod dividitur in duas partes primas, naturam
773 33 | confirmationem et reprehensionem dividuntur. Nam in confirmando nostra
774 80 | virtutis praecipue colendo aut divinis rebus deserviendo aut parentibus,
775 82 | acciderit, maximeque si id divinitus accidisse potuerit videri;
776 52 | explicatio perorationis. Nam est divisa in duas partes, amplificationem
777 44 | confirmationem et reprehensionem diviseras orationis fidem, et dictum
778 82 | tum quod quisque senserit, dixerit, gesserit ad ea quae proposita
779 95 | quoniam de utilitate iam diximus, de efficiendi ratione dicamus.
780 91 | quidem nobis erit illud, ut doceamus qua via bona consequi malaque
781 4 | Earum duae valent ad rem docendam, narratio et confirmatio,
782 85 | suscipiatur. Sic suasori utrumque docendum est, dissuasori alterum
783 44 | fictum aut falsum esse possis docere, aut redarguenda ea quae
784 118 | Atheniensium, Rhodiorum, doctissimorum hominum, apud quos etiam (
785 1 | quod ego malim quam te quam doctissimum esse? Otium autem primum
786 3 | partes distribuenda est omnis doctrina dicendi? C.P. In tres. C.F.
787 50 | corporis aut consuetudine dolendi aut metu supplicii ac mortis
788 50 | fatendo quam infitiando dolere; multi etiam suam vitam
789 50 | resistendum est, quod et dolorem fugientes multi in tormentis
790 32 | animorum, colloquia personarum, dolores, iracundias, metus, laetitias,
791 92 | voluptates vitationesque dolorum proferantur; addantur etiam
792 76 | prudentia in suis rebus domestica, in publicis civilis appellari
793 118 | institutis, qui cum de servis in dominos quaeri noluissent, de incestu
794 96 | de incerto statu fortunae dubiisque eventis rerum futurarum
795 68 | fidem et ad inveniendum ducantur omnia? Collocandi autem
796 140 | ad quos si nobis eisdem ducibus aliisve perveneris, tum
797 | dum
798 77 | communes distributa est, duobusque modis in rebus commodis
799 81 | audacia imitatur et patientiam duritia immanis et iustitiam acerbitas
800 106 | necare. Ita disceptationes eae quae in his controversiis
801 68 | tu aliamne censes et non eamdem quae est exposita, ut ex
802 133 | 133] eamque sententiam quam significari
803 95 | armorum, pecuniae, sociorum, earumve rerum quae ad quamque rem
804 | eas
805 64 | effici? ut cum quaeritur, ecquisnam perfecte sapiens esse possit?
806 48 | iamdudum assumpta dixisti, ecquonam modo artis indigent? C.P.
807 39 | ut telum, cruor, clamor editus, titubatio, permutatio coloris,
808 82 | quisque generatus, quemadmodum educatus, quemadmodum institutus
809 117 | reus ipsum sua cautione effecisse, testes effugere non potuisse;
810 7 | eventus, id est, quae sunt effecta de causis: ut distributiones,
811 7 | alia ex causis, alia ex effectis, alia ex comparatione maiorum
812 110 | efficiendi, eventum id quod est effectum. Atque ipsa quidem partitio
813 95 | efficiendi difficultates efferendae, neque aliis ex praeceptis
814 28 | comparantur aut meritis nostris efferendis aut dignitate aut aliquo
815 46 | probabilia ex quibus id efficias quod aut dubium aut minus
816 139 | ex eis quae sumpta sunt efficiatur, et vera a falsis, verisimilia
817 95 | rerum quae ad quamque rem efficiendam pertinent possimus uti requirendum
818 47 | aperta ponemus quodque ex his efficietur, si id apertum sit, non
819 89 | plerumque deliberationes efficit ne aut opportuna propter
820 86 | alia quod aliquid commodi efficiunt, ut opes et copiae.
821 139 | media illa nostra Academia effloruerunt; neque sine ea aut inveniri
822 60 | videatur esse puerilis. Id effugiet qui non omnia minima repetet
823 81 | honoribus et liberalitatem effusio et fortitudinem audacia
824 89 | perspicua sunt, consilio multum egeremus. Sed quia temporibus, quae
825 105 | gratam et aequam per vim egerit.
826 105 | Non minuit maiestatem quod egit de Caepione turbulentius;
827 | eiusdem
828 | eiusmodi
829 25 | orationis genere consentient eiusque vim ac varietatem subsequentur. ~
830 21 | genus erit dicendi primum elegantia et iucunditate verborum
831 79 | 79] Nihil enim est aliud eloquentia nisi copiose loquens sapientia,
832 3 | rebus invenire, in verbis eloqui dicitur, collocare autem,
833 41 | quibus proprium quid sit eluceat. Sed quoniam de propriis
834 92 | imperitosque dicemus, fructus, emolumenta, voluptates vitationesque
835 90 | illi autem alteri quaestus emolumentum fructusque proponitur. Atque
836 83 | alterum sed etiam quemadmodum eniterer ut possem ipse iure laudari.
837 57 | in amplificatione nimis enucleandum est, minuta est enim omnis
838 52 | partes, amplificationem et enumerationem. Augendi autem et hic est
839 58 | autem bonorum ac malorum enumerationes et exempla valent plurimum.
840 88 | parentum patriaeque cultus eorumque hominum qui aut sapientia
841 67 | est disputandi genus ad eosdem illos animi motus, quod
842 132 | 132] C.F. Illud equidem quod iam unum restare video,
843 80 | mensurae, ut siderum, ut equorum, ut venandi, ut armorum,
844 114 | deprehensum aliquid, quod ablatum ereptumve videatur, ut responsum inconstanter,
845 38 | permotione cum aut oblivio aut error aut metus aut aliqua cupiditatis
846 89 | habent maximam, persaepe evenit ut utilitas cum honestate
847 32 | consentient: si cuiusque facti et eventi causa ponetur: si testata
848 110 | appello rationem efficiendi, eventum id quod est effectum. Atque
849 106 | reipublicae causa civem eversorem civitatis indemnatum necare.
850 88 | aut sapientia aut opibus excellunt ad caritatem referri solet,
851 135 | quod excipiendum putarint exceperint. Quaerenda etiam ratio est,
852 136 | defendet, quodque nihil exceperit in lege laudabit, ne diverticula
853 134 | impedierit scriptorem quo minus exciperet illud quod adversarius tamquam
854 100 | subeundisque iudiciis, de excipienda iniquitate actionis, de
855 135 | poterit, quibus alii quod excipiendum putarint exceperint. Quaerenda
856 121 | insidiarum commune periculum, excitabunturque animi ut attendant. Ab reo
857 105 | Romani dolor iustus vim illam excitavit, non tribuni actio; maiestas
858 124 | tractatur sed tamquam explicando excutiendoque verbo, ut si in reo pecunia
859 126 | vimque verbi, tum similibus exemplisque eorum qui ita locuti sunt
860 96 | vero ad augendum habeat exemplorum aut recentium quo notiora
861 40 | similitudinem veri primum exemplum, deinde introducta rei similitudo;
862 24 | permixte. Eloquendi autem exercitatio maxime in hoc toto convertendi
863 139 | decet, late exprimere illius exercitationis et subtiliter disputandi
864 1 | quoniam aliquando Roma exeundi potestas data est; deinde
865 40 | partim etiamsi videntur esse exigua per se, multum tamen cum
866 22 | alia dici ab oratore, alia existimari videntur, idque comitate
867 94 | propter principium aut propter exitum conficientes vocantur. Cum
868 70 | breviter, atque a principiis exordiar et laudandi et vituperandi. ~
869 58 | causis quae ad delectationem exornantur ei loci tractandi sunt qui
870 69 | contentio. Itaque illud superius exornatio dicitur, quod cum latum
871 11 | orator? C.P. Delectationem in exornatione, in iudicio aut saevitiam
872 12 | probabilibus inteximus, quae in exornationem cadunt omnia. ~
873 10 | iudicii, deliberationis, exornationis— quae quia in laudationes
874 91 | quis ullum decus tam umquam expetat quam ignominiam, infamiam,
875 77 | discernitur, et ea quae absunt non expetendo et ab eis quae in potestate
876 91 | bona. Nam neque honesta tam expetunt quam devitant turpia; quis
877 54 | semper quasi naturalis et non explanata oratio, sed gravibus referta
878 96 | huiusmodi sententiae quae aut ad explendas cupiditates aut ad odium
879 72 | similitudinem versuum, sed ad explendum aurium sensum, apto quodam
880 8 | quaeris, sed planius quod vis explicabitur cum ad orationis ipsius
881 129 | iuris est omnis ratio nobis explicanda. Quod dividitur in duas
882 89 | relinquantur, ad hanc difficultatem explicandam praecepta referamus.
883 32 | narrandum eadem illa superiora explicandi et illustrandi praecepta
884 124 | genus tractatur sed tamquam explicando excutiendoque verbo, ut
885 64 | causae rationesque rerum explicantur.
886 28 | quattuor istas mihi partes explicare. C.P. Faciam, et a principiis
887 134 | latoris sensum quam a lege explicari: cur ita scripserit si ita
888 122 | plane causam redarguendo explicarit, enumeratione ut quidque
889 9 | C.F. Quomodo igitur ista explicas? C.P. Habeo communia praecepta
890 19 | nimis est comptum atque expolitum, si est auctoritas et pondus
891 70 | honeste vivendum valent, exponam breviter, atque a principiis
892 71 | hoc dictionis narrandis exponendisque factis sine ullis argumentationibus,
893 120 | Consequentia autem diluet exponendo non esse illa certa indicia
894 11 | deliberantis. C.F. Cur igitur exponis hoc loco genera controversiarum?
895 139 | 139] Expositae sunt tibi omnes oratoriae
896 45 | sumpta ex eis locis qui sunt expositi conficienda et distinguenda
897 59 | firmamentis orationis et breviter expositis vim est habitura causa maiorem.
898 132 | Recte intellegis; eo enim exposito munus promissi omne confecero.
899 131 | plerisque locis aequitatis. Expositum est ut potui brevissime
900 6 | oratione aut libera aut expressa: in quo insunt scripta,
901 57 | malis sit futurusve sit exprimatur breviter—cito enim arescit
902 65 | alicuius et quasi imago exprimenda est, ut qualis sit avarus
903 139 | ut oratorem decet, late exprimere illius exercitationis et
904 22 | ipsius amabiles mores: qui exprimuntur aut significando iudicio
905 116 | locus ad augendum, non esse exspectandum dum fateatur, argumentis
906 73 | atque fatalia. Omnis enim exspectatio eius qui audit et admiratio
907 58 | sunt qui movere possunt exspectationem, admirationem, voluptatem;
908 32 | quae habet admirationes, exspectationes, exitus inopinatos, interpositos
909 70 | partitione tria genera causarum exstiterunt, unum quod a meliori parte
910 28 | minuendave aut diluendo aut extenuando aut compensando aut deprecando.
911 74 | corporis, animi, prima sunt externa, quae ducuntur a genere:
912 74 | generibus bona malave versantur, externis, corporis, animi, prima
913 81 | animi superbia in nimis extollendis et despicientia in contemnendis
914 38 | animis aut in corporibus aut extra esse possunt. Huius igitur
915 40 | introducta rei similitudo; fabula etiam nonnumquam, etsi est
916 28 | mihi partes explicare. C.P. Faciam, et a principiis primum
917 22 | obscuram aut minus probabilem faciant; itaque etiam hoc loco nobis
918 9 | communia praecepta fidem faciendi et commovendi. Quoniam fides
919 95 | sed curandum etiam ut illa facilia, proclivia, iucunda videantur.
920 52 | sane velim audire. C.P. Facilior est explicatio perorationis.
921 112 | quam facti praemium: aut si facinoris voluptas maior quam damnationis
922 114 | ipso in loco visus in quo facinus, ut pallor, ut tremor, ut
923 94 | quaeritur quid sit optimum factu, aut utilitas aut spes efficiendi
924 134 | idque fateatur, adsit tamen factumque defendat. Deinde infirmet
925 7 | quibus aut naturae rerum aut facultates comparantur. ~
926 119 | non tam impotentes fuisse. Facultatum autem infirmatione utetur
927 90 | virtuti bonique naturam fallaciter imitando adulterat, quam
928 81 | autem sunt diligenter, ne fallant ea nos vitia, quae virtutem
929 78 | in disputando vera atque falsa quibusque positis quid sequatur
930 112 | alienum, si angustiae rei familiaris: si audax, si levis, si
931 88 | fratres et alii quos usus familiaritasque coniunxit, quamquam etiam
932 56 | coniugum, ut liberorum, ut familiarium, aut honestate, ut virtutum,
933 73 | agimus accidisse divina atque fatalia. Omnis enim exspectatio
934 101 | neges, aut illud quod factum fateare neges eam vim habere atque
935 50 | morique maluerint falsum fatendo quam infitiando dolere;
936 102 | nominis controversia factum fatetur.
937 101 | dicat et rectum esse quod feceris concedendumve defendas.
938 106 | sicut ab Opimio: 'Iure feci, salutis omnium et conservandae
939 131 | sua sponte et voluntate fecissent, ad eius facti deprecationem
940 35 | virium, aetatis, marium, feminarum: atque haec quidem in corpore;
941 134 | scripsisse dicat, non esse ferendum a quoquam potius latoris
942 54 | graviora sunt quam causa fert, diligenter quid quemque
943 37 | fortuita autem sacrificia, festi dies, nuptiae.
944 55 | similitudines et exempla; fictae etiam personae, muta denique
945 44 | adversarius sumpserit, si fictum aut falsum esse possis docere,
946 8 | necessaria. C.F. Quoniam de fide respondisti, volo audire
947 35 | spectantur, valetudinis, figurae, virium, aetatis, marium,
948 1 | 1] CICERO FILIUS. Studeo, mi pater, Latine
949 61 | quaestionum genera, quorum alterum finitum temporibus et personis,
950 9 | commovendi. Quoniam fides est firma opinio, motus autem animi
951 15 | si totae sunt molestae; firmamenta ad fidem posita aut per
952 104 | 104] Ex rationis autem et firmamenti conflictione et quasi concursu
953 104 | et fusa sunt; rationum et firmamentorum contentio adducit in angustum
954 103 | defenderet non haberet: firmamentum autem quod contra ad labefactandam
955 50 | oderant. Atque haec exemplis firmanda sunt.
956 71 | accommodate. Non enim dubia firmantur sed ea quae certa aut pro
957 106 | personis et temporibus notatae fiunt rursus infinitae detractis
958 130 | publicum lex, senatusconsultum, foedus, privatum tabulae, pactum
959 131 | quoniam breviter aperti fontes sunt quasi quidam aequitatis,
960 140 | quae exposui, quasi indicia fontium illorum: ad quos si nobis
961 133 | contrariam autem si probarint, fore ut multa vitia, stulta,
962 48 | non parit oratoris ars sed foris ad se delata tamen arte
963 81 | liberalitatem effusio et fortitudinem audacia imitatur et patientiam
964 77 | venientibus malis obstat fortitudo, quae quod iam adest tolerat
965 44 | oportet singula: sic universa frangentur. Commemoranda sunt etiam
966 88 | coniuges autem et liberi et fratres et alii quos usus familiaritasque
967 56 | parentum, aut amore, ut fratrum, ut coniugum, ut liberorum,
968 113 | motus, qui etiam citius in fraudem quam ratio utilitatis impellit.
969 55 | conglobatae et consequentium frequentatio et contrariarum et dissimilium
970 122 | peroratione facienda— alteri frequentatione argumentorum et coacervatione
971 59 | longitudine orationis, aut frequentatis firmamentis orationis et
972 72 | vetustis aut translatis frequenter utamur, et in ipsa constructione
973 41 | quadam aut etiam communium frequentia ex quibus proprium quid
974 92 | indoctos imperitosque dicemus, fructus, emolumenta, voluptates
975 90 | alteri quaestus emolumentum fructusque proponitur. Atque etiam
976 91 | quanto magis homines mala fugiant quam sequantur bona. Nam
977 91 | infamiam, contumeliam, dedecus fugiat? quarum rerum dolor gravis
978 79 | virtutum omnium dedecus fugiens laudemque maxime consequens
979 50 | resistendum est, quod et dolorem fugientes multi in tormentis ementiti
980 34 | fit certumque declarat, ut fumus ignem. Verisimilia reperiuntur
981 31 | et quaedam quasi sedes ac fundamentum constituendae fidei, ea
982 104 | resistendo, lata, ut dixi, et fusa sunt; rationum et firmamentorum
983 16 | est eloquendi sua sponte fusum, alterum conversum atque
984 111 | enim in consilio capiendo futuri temporis praecipiebantur,
985 10 | praeteritis, ut iudex, aut de futuris, ut senatus. Sic tria sunt
986 64 | sit necne sit aut fuerit futurumve sit quaeritur, unum genus
987 57 | amiserit, in quibus malis sit futurusve sit exprimatur breviter—
988 26 | praeter memoriam, quae est gemina litteraturae quodammodo
989 82 | maxime, quemadmodum quisque generatus, quemadmodum educatus, quemadmodum
990 7 | distributiones, ut genera partium generumve partes: ut primordia rerum
991 130 | ea quae sine litteris aut gentium iure aut maiorum more retinentur.
992 86 | necessaria, ut liberi, coniuges, germani, parentes: quorum alia sunt
993 82 | quisque senserit, dixerit, gesserit ad ea quae proposita sunt
994 79 | a quibus ut quaeque res gesta est, ita sit honesta necesse
995 36 | vasti, obscuri an rerum gestarum vestigiis nobilitati, consecrati
996 121 | accusatoris erit quasi membratim gesti negotii suspiciosa explicatio,
997 54 | quibus actio vocis, vultus et gestus congruens et apta ad animos
998 67 | saepe faciendum est, vel gignendos vel concitandos. Atque haec
999 112 | iniuriae dolor, si honoris, si gloriae, si imperii, si pecuniae
1000 104 | iurene occiderit Opimius Gracchum. Haec, quae primam contentionem
1001 54 | duplicata, et ea quae ascendunt gradatim ab humilioribus ad superiora;
|