1-confl | confu-grada | grand-optim | oracu-tener | tenue-vultu
bold = Main text
Caput grey = Comment text
1002 57 | diligentia; hic autem locus grandia requirit. ~
1003 17 | ut sint alia sonantiora, grandiora, leviora et quodammodo nitidiora,
1004 105 | voluntate populi Romani rem gratam et aequam per vim egerit.
1005 130 | vicissitudinem referendae gratiae pertinet, quod in beneficio
1006 77 | omne quod est eius generis, grave, sedatum [non turbulentum].
1007 19 | verbis, si sententiae vel graves vel aptae opinionibus hominum
1008 53 | ab usu sint abhorrentia, gravia, plena, sonantia, iuncta,
1009 54 | non explanata oratio, sed gravibus referta verbis, ad augendum
1010 53 | Est igitur amplificatio gravior quaedam affirmatio quae
1011 107 | 107] Sed in gravissimis firmamentis etiam illa ponenda
1012 76 | quae calliditas, quaeque gravissimo nomine sapientia appellatur,
1013 20 | autem oratio est si et verba gravitate delecta ponuntur et translata
1014 135 | tum in perorando maxime graviter erit vehementerque dicendum. ~
1015 117 | habitae aut postulatio ut habeantur causam adiuvabunt, confirmandum
1016 21 | sed ad spiritum vocis apto habeatque similitudinem aequalitatemque
1017 47 | si id apertum sit, non habebimus necesse semper concludere. ~
1018 123 | praeceptionem quam incohatam habebunt in animis ei qui audient
1019 84 | perdifficilia sunt perinde habenda saepe sunt ac si effici
1020 55 | causa patitur, quae magna habentur, quorum est duplex genus:
1021 103 | esset, quod defenderet non haberet: firmamentum autem quod
1022 84 | est pro necessario saepe habetur.
1023 117 | possint. Sin quaestiones habitae aut postulatio ut habeantur
1024 114 | responsum inconstanter, ut haesitatum, ut titubatum, ut cum aliquo
1025 121 | 121] Harum causarum principia suspiciosa
1026 6 | ut responsa sacerdotum, haruspicum, coniectorum, humanum, quod
1027 14 | singula argumenta quasi hasta in manu collocata vehementer
1028 89 | optima tenere possemus, haud sane, quoniam quidem ea
1029 79 | sapientia, quae ex eodem hausta genere quo illa quae in
1030 98 | accusatore disputatur aut cum hereditatis sine lege aut sine testamento
1031 21 | concursus neque disiunctos atque hiantes et sit circumscripta non
1032 37 | quasi naturam notant, ut [hiems, ver, aestas, auctumnus
1033 99 | desierit aut illane lege hisne verbis sit actio quaeritur.
1034 132 | quemvis prudentem et iustum hominem si ad integrum daretur scripturum
1035 56 | suppetunt; usu, quae videntur hominibus aut prodesse aut obesse
1036 128 | si modo rerum magnitudo hominumve aut invidia aut dignitas
1037 91 | testis genus hominum ad honestatem natum, malo cultu pravisque
1038 83 | possumus), id est reliquis et honestatibus in civili ratione et commodis
1039 70 | dicendum solum sed etiam ad honeste vivendum valent, exponam
1040 66 | aequius, atque etiam, quid honestissimum, quid utilissimum, quid
1041 66 | etiam ex comparatione, quid honestius, quid utilius, quid aequius,
1042 66 | simpliciter solum quaeritur quid honestum sit, quid utile, quid aequum,
1043 66 | est. De honestate sic, ut honestumne sit pro amico periculum
1044 90 | Itaque huic generi laus, honor, gloria, fides, iustitia,
1045 91 | devitant turpia; quis enim honorem, quis gloriam, quis laudem,
1046 35 | propinqui, affines, opes, honores, potestates, divitiae, libertas,
1047 81 | despicientia in contemnendis honoribus et liberalitatem effusio
1048 112 | studium, si iniuriae dolor, si honoris, si gloriae, si imperii,
1049 87 | honestate coniuncta, ut honos, ut gloria, alia diversa,
1050 37 | mensis, ut dies, [ut] nox, hora, [tempestas] quae sunt naturalia:
1051 97 | rebus dicturus sit debet, hortarique ad se breviter dicentem
1052 97 | iudicem venit orator sed hortator atque auctor. Quare proponere
1053 80 | aut parentibus, amicis, hospitibus praecipue atque insigniter
1054 | huiusmodi
1055 102 | aequi et veri et recti et humani ad ignoscendum disputatione
1056 22 | iudicio ipsius et animo humano ac liberali, aut inflexione
1057 74 | infame praetermisso, si humile, vel praeterito vel ad augendam
1058 54 | quae ascendunt gradatim ab humilioribus ad superiora; omninoque
1059 46 | proponendum fuit permotis animis iacit ad extremum.
1060 48 | sine arte appellantur, quae iamdudum assumpta dixisti, ecquonam
1061 99 | actio illi qui agit aut iamne sit aut num iam esse desierit
1062 119 | alienum tempus aut locum non idoneum, aut multos arbitros quorum
1063 34 | certumque declarat, ut fumus ignem. Verisimilia reperiuntur
1064 49 | natura vani, si leves, si cum ignominia, si spe, si metu, si iracundia,
1065 92 | etiam contumeliae atque ignominiae; nemo enim est tam agrestis
1066 91 | tam umquam expetat quam ignominiam, infamiam, contumeliam,
1067 131 | eius facti deprecationem ignoscendi petenda venia est quae sumetur
1068 102 | veri et recti et humani ad ignoscendum disputatione tractandus
1069 99 | num iam esse desierit aut illane lege hisne verbis sit actio
1070 82 | genera accommodabuntur, ex illisque eisdem inveniendi locis
1071 | illorum
1072 | illum
1073 82 | contextu orationis haec erunt illustranda maxime, quemadmodum quisque
1074 20 | 20] Illustris autem oratio est si et verba
1075 26 | cera locis utitur et in his imagines ut litteras collocat. ~
1076 65 | generis alicuius et quasi imago exprimenda est, ut qualis
1077 90 | bonique naturam fallaciter imitando adulterat, quam immanissimus
1078 81 | quae virtutem videntur imitari. Nam et prudentiam malitia
1079 81 | et fortitudinem audacia imitatur et patientiam duritia immanis
1080 81 | imitatur et patientiam duritia immanis et iustitiam acerbitas et
1081 90 | imitando adulterat, quam immanissimus quisque acerrime sequitur,
1082 81 | malitia et temperantiam immanitas in voluptatibus aspernandis
1083 | Immo
1084 15 | provido, et quod respuunt immutandum est. ~
1085 17 | ea quae transferuntur aut immutantur aut ea quibus tamquam abutimur
1086 19 | ambiguitate aut inflexione atque immutatione verborum. Brevitas autem
1087 29 | si neque prudentiam eius impedias confusione partium nec memoriam
1088 134 | putet esse damnandos? quid impedierit scriptorem quo minus exciperet
1089 4 | narratio et confirmatio, ad impellendos animos duae, principium
1090 92 | versantur. Sin apud indoctos imperitosque dicemus, fructus, emolumenta,
1091 47 | ipsi aut percunctamur aut imploramus aut optamus—quae sunt cum
1092 112 | si levis, si crudelis, si impotens, si incautus, si insipiens,
1093 119 | animi motus aut non tam impotentes fuisse. Facultatum autem
1094 114 | signa praeteriti et quasi impressa facti vestigia: quae quidem
1095 26 | litterarum et ex eo in quo imprimuntur illae notae, sic confectio
1096 69 | claros viros suscipimus et ad improbos vituperandos. Genus enim
1097 73 | qui audit et admiratio et improvisi exitus habent aliquam in
1098 131 | de omni parte iuris. Si imprudenter aut necessitate aut casu
1099 38 | causa permovit. Est etiam in imprudentia necessitas ponenda. Rerum
1100 113 | quaeritur, ut aut spes aut metus impulisse videatur, aut aliquis repentinus
1101 49 | iracundia, si misericordia impulsi, si praemio, si gratia adducti;
1102 12 | minora delabimur: aut haec inaequabili varietate distinguimus,
1103 81 | verborum, et hanc oratoriam vim inanis quaedam profluentia loquendi.
1104 22 | aliquid aut invisum aut inauditum aut novum dicas. Delectat
1105 112 | crudelis, si impotens, si incautus, si insipiens, si amans,
1106 96 | sin autem reprimendi, de incerto statu fortunae dubiisque
1107 118 | dominos quaeri noluissent, de incestu tamen, et coniuratione quae
1108 137 | invidiosa querela. Et si incidet imprudentiae causa quae
1109 14 | perorationisque praeceptis, quae ad incitandos animos valent, et in reliqua
1110 56 | quibus ea violata sunt odia incitantur et miseratio nascitur.
1111 9 | opinio, motus autem animi incitatio aut ad voluptatem aut ad
1112 123 | ad eam praeceptionem quam incohatam habebunt in animis ei qui
1113 113 | commodi vitationeque alicuius incommodi quaeritur, ut aut spes aut
1114 39 | permutatio coloris, oratio inconstans, tremor, ceterorum aliquid
1115 82 | et si quid cui magnum aut incredibile acciderit, maximeque si
1116 12 | dilucidis, laeta tristibus, incredibilia probabilibus inteximus,
1117 139 | a falsis, verisimilia ab incredibilibus diiudicare et distinguere
1118 40 | etiam nonnumquam, etsi est incredibilis, tamen homines commovet. ~
1119 36 | illa fortuita, culti an inculti, celebres an deserti, coaedificati
1120 106 | civem eversorem civitatis indemnatum necare. Ita disceptationes
1121 39 | si postea visum, auditum, indicatum.
1122 92 | augendaque versantur. Sin apud indoctos imperitosque dicemus, fructus,
1123 90 | duo esse genera, alterum indoctum et agreste, quod anteferat
1124 119 | crederet nemini: aut non se tam ineptum ut id susciperet quod occultare
1125 35 | virtutibus, vitiis, artibus inertiis, aut quemadmodum commoti
1126 74 | modiceque laudato aut si erit infame praetermisso, si humile,
1127 91 | expetat quam ignominiam, infamiam, contumeliam, dedecus fugiat?
1128 9 | inveneris, collocare: cuius in infinita quaestione ordo est idem
1129 106 | temporibus notatae fiunt rursus infinitae detractis et temporibus
1130 4 | quasnam habet partes? C.P. Infinitam, quam consultationem appello,
1131 118 | disputatio est qua solent uti ad infirmandas quaestiones et meditata
1132 122 | nostris argumentationibus infirmandisque contrariis saepe erunt accusatori
1133 85 | est, dissuasori alterum infirmare sat est.
1134 119 | Defensionis autem primum infirmatio causarum: aut non fuisse,
1135 119 | fuisse. Facultatum autem infirmatione utetur si aut vires aut
1136 134 | factumque defendat. Deinde infirmet defensionem: cum adversarius
1137 49 | genere testium quam id sit infirmum saepe dicendum est, et argumenta
1138 102 | criminis, ipsam negationem infitiationemque facti; secundus quod non
1139 133 | neget aut contra factum infitietur; post iudicem ad vim scripti
1140 7 | dicis insita? C.P. Quae infixa sunt rebus ipsis, [tum ex
1141 46 | directo spectat, alterum se inflectit ad motum. Dirigitur cum
1142 17 | ab oratore modificata et inflexa quodammodo—qualia sunt ea
1143 102 | definitione atque descriptione aut informatione verbi, tertius aequi et
1144 44 | conditio communis periculi si ingeniis hominum criminosorum sit
1145 6 | C.F. Quid insita? C.P. Quae inhaerent in ipsa re. C.F. Testimoniorum
1146 90 | voluptas, quae maxime est inimica virtuti bonique naturam
1147 102 | ille status rationem habet iniqui criminis, ipsam negationem
1148 140 | rebus et malis, aequis, iniquis, utilibus, inutilibus, honestis,
1149 100 | iudiciis, de excipienda iniquitate actionis, de comparanda
1150 132 | absurdum aut inutile aut iniquum aut turpe esse defendet
1151 28 | adversariorum; e quibus initia benevolentiae conciliandae
1152 27 | motum animi valet—is enim initiis est et perorationibus concitandus—,
1153 61 | locum. C.P. Duo sunt, ut initio dixi, quaestionum genera,
1154 47 | varietas in argumentando et non iniucunda distinctio, ut cum interrogamus
1155 112 | si ulciscendi studium, si iniuriae dolor, si honoris, si gloriae,
1156 96 | satiandum aut ad ulciscendas iniurias pertinebunt; sin autem reprimendi,
1157 77 | capiendis incommodis et maxime iniuriis, et omne quod est eius generis,
1158 44 | criminosorum sit exposita vita innocentium. ~
1159 32 | exspectationes, exitus inopinatos, interpositos motus animorum,
1160 42 | aut denique necessitate, inscitia, casu.
1161 121 | suspicionum et accusatoris insidiae et item commune periculum
1162 121 | ponentur, denuntiabiturque insidiarum commune periculum, excitabunturque
1163 72 | oratione singulorum verborum insignibus quae habent plurimum suavitatis:
1164 80 | hospitibus praecipue atque insigniter diligendis.
1165 114 | causae communiter videntur insimulare et arguere omnes posse quorum
1166 112 | impotens, si incautus, si insipiens, si amans, si commota mente,
1167 5 | ex locis aut in re ipsa insitis aut assumptis. C.F. Quos
1168 37 | ipsis vetusta, recentia, instantia, paullo post aut aliquando
1169 133 | recitatione uti oportebit, deinde instare adversario, iterare, renovare,
1170 92 | 92] sed apud homines bene institutos plurimum de laude et de
1171 82 | quemadmodum educatus, quemadmodum institutus moratusque fuerit, et si
1172 132 | et iustum hominem si ad integrum daretur scripturum fuisse,
1173 88 | cum bona sint, facile est intellectu quae sint contraria.
1174 2 | enim et ego te meminisse intellegam quae accepisti et tu ordine
1175 132 | adversarius ex ambigue scripto intellegendum esse dicet aut absurdum
1176 139 | sine ea aut inveniri aut intellegi aut tractari possunt; nam
1177 29 | auditor discit et quid agatur intellegit si complectare a principio
1178 24 | retroque dicatur, deinde idem intercise atque permixte. Eloquendi
1179 | interdum
1180 114 | omnes posse quorum modo interfuerit aliquid: haec proprie attingunt
1181 19 | circumscriptione conclusa aut intermissione aut concisione verborum.
1182 30 | interventus alicuius aut interpellatio aut ab adversario dictum
1183 32 | exspectationes, exitus inopinatos, interpositos motus animorum, colloquia
1184 136 | cuiusque iudex legis mentem interpretaretur. Deinde erit utendum exemplis
1185 107 | scripti genus sed verbi interpretatio controversiam parit.
1186 127 | re confiteatur verbi se interpretatione defendat; defensor autem
1187 47 | iniucunda distinctio, ut cum interrogamus nosmet ipsi aut percunctamur
1188 2 | vicissim eisdem de rebus Latine interrogem? C.P. Sane, si placet. Sic
1189 59 | eorum apud quos agas vel intervallo temporis vel longitudine
1190 30 | ipsum aut res aut locus aut interventus alicuius aut interpellatio
1191 12 | incredibilia probabilibus inteximus, quae in exornationem cadunt
1192 40 | primum exemplum, deinde introducta rei similitudo; fabula etiam
1193 132 | esse dicet aut absurdum aut inutile aut iniquum aut turpe esse
1194 140 | aequis, iniquis, utilibus, inutilibus, honestis, turpibus quam
1195 135 | exceptum; aut iniqua lex aut inutilis futura dicetur, aut alia
1196 9 | sequitur igitur? C.P. Cum inveneris, collocare: cuius in infinita
1197 5 | oratoris, quid quaeret? C.P. Ut inveniat quemadmodum fidem faciat
1198 45 | 45] C.F. Quoniam unde inveniuntur quae ad fidem pertinent
1199 5 | argumentum? C.P. Probabile inventum ad faciendam fidem. ~
1200 24 | sicut natura ipsa tulerit, invertatur ordo et idem quasi sursum
1201 66 | pro amico periculum aut invidiam subire; de utilitate autem
1202 137 | odium iudicis cum quadam invidiosa querela. Et si incidet imprudentiae
1203 22 | suavis oratio cum aliquid aut invisum aut inauditum aut novum
1204 114 | haec proprie attingunt eos ipsos qui arguuntur, ut telum,
1205 112 | facti motus animorum, si ira recens, si odium vetus,
1206 32 | colloquia personarum, dolores, iracundias, metus, laetitias, cupiditates.
1207 14 | Est enim propositum ut iratum efficiat iudicem. ~
1208 118 | quaerendum putaverunt. Irridenda etiam disputatio est qua
1209 | istam
1210 28 | Perge igitur ordine quattuor istas mihi partes explicare. C.P.
1211 | istis
1212 45 | dilucide est]. C.F. Plane istuc ipsum desidero. ~
1213 133 | deinde instare adversario, iterare, renovare, interrogare num
1214 95 | illa facilia, proclivia, iucunda videantur. Dissuadentibus
1215 21 | dicendi primum elegantia et iucunditate verborum sonantium et lenium,
1216 78 | quid sequatur distinguit et iudicat, quae virtus omnis in ratione
1217 126 | aequitatis locos, ad rerum iudicatarum auctoritatem, ad finem aliquem
1218 126 | de accusatore solet dari iudici; ex nomine ipso, quod significat
1219 119 | tam amentem ut poenas ac iudicia contemneret.
1220 70 | deliberationis alterum, tertium iudiciorum. Quam ob rem de primo primum,
1221 53 | gravia, plena, sonantia, iuncta, facta, cognominata, non
1222 6 | scripta, pacta, promissa, iurata, quaesita. ~
1223 104 | Norbanus; in aequitate, iurene occiderit Opimius Gracchum.
1224 62 | utile; quale autem sit, iuste vivere sit necne utile.
1225 130 | altera directa et veri et iusti et ut dicitur aequi et boni
1226 28 | liberalitatis, officii, iustitiae, fidei, contrariisque rebus
1227 81 | patientiam duritia immanis et iustitiam acerbitas et religionem
1228 132 | sententiam quemvis prudentem et iustum hominem si ad integrum daretur
1229 105 | populi enim Romani dolor iustus vim illam excitavit, non
1230 95 | Dissuadentibus autem aut utilitas labefactanda est aut efficiendi difficultates
1231 103 | firmamentum autem quod contra ad labefactandam rationem refertur, sine
1232 57 | breviter—cito enim arescit lacrima, praesertim in alienis malis;
1233 15 | narrationes aut amputandae quae laedunt, aut relinquendae si totae
1234 12 | coniunctis, obscura dilucidis, laeta tristibus, incredibilia
1235 32 | dolores, iracundias, metus, laetitias, cupiditates. Sed iam ad
1236 104 | arguendo et resistendo, lata, ut dixi, et fusa sunt;
1237 139 | vel, ut oratorem decet, late exprimere illius exercitationis
1238 109 | videt quid in quoque loco lateat quique illos locos tamquam
1239 5 | locos? C.P. Eos in quibus latent argumenta. C.F. Quid est
1240 18 | simplicibus verbis quod non est Latinum, sic in coniunctis quod
1241 79 | disputando est, uberior est atque latior et ad motus animorum vulgique
1242 75 | virtutum atque vitiorum latissime patens ex multis et variis
1243 134 | ferendum a quoquam potius latoris sensum quam a lege explicari:
1244 69 | exornatio dicitur, quod cum latum genus esse potest saneque
1245 79 | honesta necesse est summeque laudabilis. ~
1246 136 | nihil exceperit in lege laudabit, ne diverticula peccatis
1247 82 | vero mors eorum quorum vita laudabitur silentio praeteriri debebit,
1248 69 | ex eo delegimus, quod ad laudandos claros viros suscipimus
1249 117 | primum genus erit ipsum laudandum, dicendumque ne argumentis
1250 83 | breviter non solum quemadmodum laudarem alterum sed etiam quemadmodum
1251 83 | eniterer ut possem ipse iure laudari. Videamus igitur deinceps
1252 10 | exornationis— quae quia in laudationes maxime confertur, proprium
1253 74 | quo breviter modiceque laudato aut si erit infame praetermisso,
1254 59 | reliqua est, nonnumquam laudatori, suasori non saepe, accusatori
1255 92 | bene institutos plurimum de laude et de honestate dicemus,
1256 91 | honorem, quis gloriam, quis laudem, quis ullum decus tam umquam
1257 79 | virtutum omnium dedecus fugiens laudemque maxime consequens verecundia
1258 117 | potuisse; deinde singuli laudentur [quae autem essent laudabilia
1259 74 | vel ad augendam eius quem laudes gloriam tracto; deinceps
1260 90 | anteponat. Itaque huic generi laus, honor, gloria, fides, iustitia,
1261 129 | partes primas, naturam atque legem, et utriusque generis vis
1262 125 | probari oportere eos qui leges scripserint ratum habere
1263 130 | primis, ut nostros mores legesque tueamur quodammodo naturali
1264 43 | defensionem contra crimen in legitimis iudiciis non habent, in
1265 136 | aequitas perturbetur si verbis legum ac non sententiis pareatur.
1266 78 | moderatione animadvertendi lenitas, amicitia in benevolentia
1267 81 | religionem superstitio et lenitatem mollitia animi et verecundiam
1268 71 | argumentationibus, ad animi motus leniter tractandos magis quam ad
1269 21 | iucunditate verborum sonantium et lenium, deinde coniunctione quae
1270 8 | adhibebimus iudicium ut levia semper reiiciamus, nonnumquam
1271 112 | differendi: aut si iudicii poena levior quam facti praemium: aut
1272 17 | alia sonantiora, grandiora, leviora et quodammodo nitidiora,
1273 112 | familiaris: si audax, si levis, si crudelis, si impotens,
1274 1 | occupationibus meis anteferrem libenter. ~
1275 6 | voluntate et ex oratione aut libera aut expressa: in quo insunt
1276 22 | ipsius et animo humano ac liberali, aut inflexione sermonis
1277 77 | animi dicitur: cuius est liberalitas in usu pecuniae, simulque
1278 28 | genere virtutis, et maxime liberalitatis, officii, iustitiae, fidei,
1279 50 | cariores quam ipsi sibi essent liberarent, alii autem aut natura corporis
1280 43 | iudiciis non habent, in liberis disceptationibus habere
1281 83 | autem id est sine quo salvi liberive esse non possumus), id est
1282 56 | fratrum, ut coniugum, ut liberorum, ut familiarium, aut honestate,
1283 34 | adolescentiam procliviorem esse ad libidinem; propriae autem notae argumentum
1284 108 | verborum ambiguitatem, ut liceat ei qui contra dicat eo trahere
1285 126 | consequentibus, quod ea littera de accusatore solet dari
1286 26 | utitur et in his imagines ut litteras collocat. ~
1287 26 | memoriam, quae est gemina litteraturae quodammodo et in dissimili
1288 117 | ponderandam, aut eos esse cuiusque locupletissimos testes qui id de quo agatur
1289 126 | exemplisque eorum qui ita locuti sunt suam definitionem sententiamque
1290 13 | C.P. Principia vel non longa vel saepe nulla; sunt enim
1291 15 | est contra reo? C.P. Omnia longe secus. Sumenda principia
1292 112 | perrumpendi periculi, vel in longinquum tempus differendi: aut si
1293 21 | et sit circumscripta non longo anfractu sed ad spiritum
1294 55 | etiam personae, muta denique loquantur; omninoque ea sunt adhibenda,
1295 81 | inanis quaedam profluentia loquendi. Studiis autem bonis similia
1296 79 | eloquentia nisi copiose loquens sapientia, quae ex eodem
1297 60 | dissolutio in brevitate lucebit, aculei pungent. Sed erit
1298 19 | sunt haec quinque quasi lumina, dilucidum, breve, probabile,
1299 67 | sanandos, ut in consolandis maeroribus, ut in iracundia comprimenda
1300 12 | distinguimus, cum parva magnis, simplicia coniunctis, obscura
1301 81 | voluptatibus aspernandis et magnitudinem animi superbia in nimis
1302 140 | cognosces. C.F. Ego vero, ac magno quidem studio, mi pater;
1303 92 | contumelia tamen et dedecus magnopere moveat.
1304 59 | expositis vim est habitura causa maiorem.
1305 62 | autem sit, sitne ius id quod maiori parti sit utile; quale autem
1306 12 | maiora ascendimus aut a maioribus ad minora delabimur: aut
1307 91 | videndum, quanto magis homines mala fugiant quam sequantur bona.
1308 91 | doceamus qua via bona consequi malaque vitare possimus;
1309 38 | Rerum autem bonarum et malarum tria sunt genera, nam aut
1310 74 | tribus in generibus bona malave versantur, externis, corporis,
1311 1 | est, mi Cicero, quod ego malim quam te quam doctissimum
1312 86 | quae in discernendis bonis malisque versatur. Bonorum autem
1313 81 | imitari. Nam et prudentiam malitia et temperantiam immanitas
1314 91 | hominum ad honestatem natum, malo cultu pravisque opinionibus
1315 50 | ementiti persaepe sint morique maluerint falsum fatendo quam infitiando
1316 14 | argumenta quasi hasta in manu collocata vehementer proponit,
1317 36 | naturalia, maritimi an remoti a mari, plani an montuosi, leves
1318 36 | autem et illa naturalia, maritimi an remoti a mari, plani
1319 35 | figurae, virium, aetatis, marium, feminarum: atque haec quidem
1320 38 | esse possunt. Huius igitur materiae ad argumentum subiectae
1321 88 | Est etiam quaedam quasi materies subiecta honestati, quae
1322 140 | habere orator sine illis maximarum rerum artibus facultatem
1323 1 | deinde ista tua studia vel maximis occupationibus meis anteferrem
1324 139 | partitiones, quae quidem e media illa nostra Academia effloruerunt;
1325 96 | maximeque sit in hoc genere meditatus, ut possit vel utilia ac
1326 1 | vel maximis occupationibus meis anteferrem libenter. ~
1327 70 | exstiterunt, unum quod a meliori parte laudationis est appellatum,
1328 140 | perveneris, tum et haec ipsa melius et multo maiora alia cognosces.
1329 118 | Atque haec accusationis fere membra sunt. ~
1330 121 | autem accusatoris erit quasi membratim gesti negotii suspiciosa
1331 34 | reperiuntur ex partibus et quasi membris narrationis; ea sunt in
1332 2 | placet. Sic enim et ego te meminisse intellegam quae accepisti
1333 20 | ceteri tamen, et maxime mens ipsa moveri potest. Sed
1334 37 | auctumnus aut] anni tempora, ut mensis, ut dies, [ut] nox, hora, [
1335 80 | numerorum ac sonorum, ut mensurae, ut siderum, ut equorum,
1336 136 | facto cuiusque iudex legis mentem interpretaretur. Deinde
1337 124 | accedat ad consuetudinem mentemque sermonis defensoris definitio,
1338 28 | conciliandae comparantur aut meritis nostris efferendis aut dignitate
1339 18 | verborum. Numeros aures ipsae metiuntur, ne aut non compleas verbis
1340 9 | aut ad molestiam aut ad metum aut ad cupiditatem (tot
1341 60 | Id effugiet qui non omnia minima repetet sed brevia singula
1342 127 | causarum locus ille communis, minime esse concedendum ut is qui
1343 78 | Sunt autem aliae quasi ministrae comitesque sapientiae, quarum
1344 94 | et saepe aut maior aut minor, ut et illa quae maximam
1345 12 | ascendimus aut a maioribus ad minora delabimur: aut haec inaequabili
1346 12 | generum distributiones, aut a minoribus ad maiora ascendimus aut
1347 7 | comparatione maiorum aut parium aut minorum:] ut definitio, ut contrarium,
1348 67 | tollendo aut in cupiditate minuenda. Cui quidem generi contrarium
1349 28 | collocata sit, tollenda ea minuendave aut diluendo aut extenuando
1350 22 | aut augendi alterius aut minuendi sui causa alia dici ab oratore,
1351 57 | amplificatione nimis enucleandum est, minuta est enim omnis diligentia;
1352 17 | incredibiliter tollimus quaeque mirabilius quam sermonis consuetudo
1353 22 | quae motum aliquem animi miscet oratio, quaeque significat
1354 57 | miserabile quam ex beato miser, et hoc totum quidem moveat,
1355 57 | periculo.] Nihil est enim tam miserabile quam ex beato miser, et
1356 56 | sunt odia incitantur et miseratio nascitur.
1357 122 | enumeratione ut quidque diluerit et miseratione ad extremum. ~
1358 49 | si metu, si iracundia, si misericordia impulsi, si praemio, si
1359 122 | animorum incitandi, reo mitigandi. Atque haec quidem utrique
1360 76 | scientia pollet una; quae vero moderandis cupiditatibus regendisque
1361 15 | sane; nam auditorum aures moderantur oratori prudenti et provido,
1362 78 | creditis in rebus fides, in moderatione animadvertendi lenitas,
1363 10 | id est, rei sententiaeque moderator: ita ut aut delectetur aut
1364 121 | misericordiam allicientur et modice benevolentia iudicum colligetur.
1365 74 | ducuntur a genere: quo breviter modiceque laudato aut si erit infame
1366 17 | aut prisca aut ab oratore modificata et inflexa quodammodo—qualia
1367 77 | distributa est, duobusque modis in rebus commodis discernitur,
1368 15 | relinquendae si totae sunt molestae; firmamenta ad fidem posita
1369 35 | cupiditate, metu, voluptate, molestia. Atque haec quidem in natura
1370 9 | aut ad voluptatem aut ad molestiam aut ad metum aut ad cupiditatem (
1371 81 | superstitio et lenitatem mollitia animi et verecundiam timiditas
1372 25 | cum rerum et cum verborum momentis commutanda maxime est. Facit
1373 73 | opinata, sive significata monstris, prodigiis, oraculis, sive
1374 36 | remoti a mari, plani an montuosi, leves an asperi, salubres
1375 82 | quemadmodum institutus moratusque fuerit, et si quid cui magnum
1376 50 | tormentis ementiti persaepe sint morique maluerint falsum fatendo
1377 82 | requirentur. Neque vero mors eorum quorum vita laudabitur
1378 82 | aut in eis rebus quae post mortem erunt consecutae. ~
1379 76 | cupiditatibus regendisque animi motibus laudatur, eius est munus
1380 128 | omnino ad animos iudicum movendos ex eis quae sunt ante posita
1381 56 | amplificandum tria. Nam aut caritate moventur homines, ut deorum, ut patriae,
1382 20 | tamen, et maxime mens ipsa moveri potest. Sed quae dicta sunt
1383 22 | est admirabile, maximeque movet ea quae motum aliquem animi
1384 111 | demonstret. Utilitatis coniectura movetur si illud quod arguitur aut
1385 75 | vitiorum latissime patens ex multis et variis disputationibus
1386 140 | quidem studio, mi pater; multisque ex tuis praeclarissimis
1387 29 | confusione partium nec memoriam multitudine; quaeque mox de narratione
1388 105 | quam minuit is qui per vim multitudinis rem ad seditionem vocavit,'
1389 140 | tum et haec ipsa melius et multo maiora alia cognosces. C.F.
1390 119 | aut locum non idoneum, aut multos arbitros quorum crederet
1391 56 | obscurae causae, ut in terris mundoque admirabilia quae sunt, ex
1392 140 | ex tuis praeclarissimis muneribus nullum maius exspecto. ~
1393 55 | fictae etiam personae, muta denique loquantur; omninoque
1394 23 | conversa oratione atque mutata. C.P. Est itaque id genus
1395 16 | alterum conversum atque mutatum. Prima vis est in simplicibus
1396 32 | temporibus, si locis ea quae narrabuntur consentient: si cuiusque
1397 71 | autem genus hoc dictionis narrandis exponendisque factis sine
1398 32 | religione coniuncta: si probitas narrantis significabitur, si antiquitas,
1399 15 | benevolentiam conciliandam; narrationes aut amputandae quae laedunt,
1400 34 | partibus et quasi membris narrationis; ea sunt in personis, in
1401 31 | dilucide probabiliterque narremus, necessarium est, sed assumimus
1402 56 | incitantur et miseratio nascitur.
1403 91 | genus hominum ad honestatem natum, malo cultu pravisque opinionibus
1404 130 | legesque tueamur quodammodo naturali iure praescriptum est.
1405 64 | in quibus, ut in obscuris naturalibusque quaestionibus, causae rationesque
1406 54 | omninoque semper quasi naturalis et non explanata oratio,
1407 29 | complectare a principio genus naturamque causae, si definias, si
1408 34 | rerum ipsarum negotiorumque naturis.
1409 90 | honestis rebus sed etiam necessariis anteponit, in suadendo,
1410 84 | quod enim permagnum est pro necessario saepe habetur.
1411 38 | Est etiam in imprudentia necessitas ponenda. Rerum autem bonarum
1412 137 | ad delictum sed ad casum necessitatemve pertineat, quod genus paullo
1413 44 | reprehendendo. C.P. Aut totum est negandum quod in argumentatione adversarius
1414 102 | habet iniqui criminis, ipsam negationem infitiationemque facti;
1415 107 | continentur; quod enim factum negatur, id argui non potest scripto.
1416 133 | interrogare num aut scriptum neget aut contra factum infitietur;
1417 100 | positum; cuius scientia neglecta ab oratoribus plerisque
1418 50 | multi etiam suam vitam neglexerint ut eos qui eis cariores
1419 134 | quae plane scripta sint neglexerit, quae nusquam scripta sint
1420 121 | erit quasi membratim gesti negotii suspiciosa explicatio, sparsis
1421 34 | eventis, in rerum ipsarum negotiorumque naturis.
1422 119 | arbitros quorum crederet nemini: aut non se tam ineptum
1423 81 | quae sunt in eodem genere nimia.
1424 127 | quam proposui aequitate nitatur et ea cum secum faciat non
1425 46 | probaret sumpsitque ea quibus niteretur, atque his confirmatis ad
1426 133 | scripsisse, qui scripto nitetur, eum re exposita recitatione
1427 115 | efficiendi facultatibus niti oportebit, adiuncta illa
1428 17 | grandiora, leviora et quodammodo nitidiora, alia contra; tractatione
1429 87 | vires, forma, valetudo, nobilitas, divitiae, clientelae.
1430 36 | rerum gestarum vestigiis nobilitati, consecrati an profani.
1431 118 | servis in dominos quaeri noluissent, de incestu tamen, et coniuratione
1432 4 | et definitam, quam causam nomino. ~
1433 104 | definitione, minueritne maiestatem Norbanus; in aequitate, iurene occiderit
1434 47 | distinctio, ut cum interrogamus nosmet ipsi aut percunctamur aut
1435 139 | dividere et argumentorum locos nosse et argumentationem ipsam
1436 118 | civesque torquentur; de nostrorum etiam prudentissimorum hominum
1437 | nostros
1438 37 | quae temporis quasi naturam notant, ut [hiems, ver, aestas,
1439 106 | certis personis et temporibus notatae fiunt rursus infinitae detractis
1440 7 | partium enumeratio, tum notatio verbi; ex eis autem rebus
1441 7 | tum ex partibus, tum ex notatione, tum ex eis rebus quae quodammodo
1442 109 | thesauros aliquos argumentorum notatos habet, tamen ea quae sunt
1443 61 | personis neque temporibus notatum propositum voco. Sed est
1444 96 | exemplorum aut recentium quo notiora sint aut veterum quo plus
1445 17 | aut addita ad nomen aut nova aut prisca aut ab oratore
1446 16 | quae ex his facta sunt et novata aut similitudine aut imitatione
1447 22 | invisum aut inauditum aut novum dicas. Delectat enim quidquid
1448 37 | ut mensis, ut dies, [ut] nox, hora, [tempestas] quae
1449 | nulli
1450 61 | appello, alterum infinitum nullis neque personis neque temporibus
1451 | nullo
1452 119 | moribus, non ea vita, aut nullos animi motus aut non tam
1453 18 | coniunctione quaero. C.P. Numeri quidam sunt in coniunctione
1454 18 | consecutio autem, ne generibus, numeris, temporibus, personis, casibus
1455 80 | rebus studia litterarum, ut numerorum ac sonorum, ut mensurae,
1456 18 | consecutioque verborum. Numeros aures ipsae metiuntur, ne
1457 72 | geminata, ut circumscripta numerose, non ad similitudinem versuum,
1458 | numquam
1459 37 | sacrificia, festi dies, nuptiae.
1460 | nusquam
1461 56 | hominibus aut prodesse aut obesse vehementius, quorum sunt
1462 101 | constituendum est ut id quod obiicitur factum neges, aut illud
1463 38 | sit, permotione cum aut oblivio aut error aut metus aut
1464 15 | obscuranda aut degressionibus obruenda; perorationes autem ad misericordiam
1465 12 | magnis, simplicia coniunctis, obscura dilucidis, laeta tristibus,
1466 56 | ut divina, ut ea quorum obscurae causae, ut in terris mundoque
1467 22 | quae orationem aut magis obscuram aut minus probabilem faciant;
1468 17 | tamquam abutimur aut ea quae obscuramus, quae incredibiliter tollimus
1469 15 | aut per se diluenda aut obscuranda aut degressionibus obruenda;
1470 64 | sunt omnes in quibus, ut in obscuris naturalibusque quaestionibus,
1471 114 | tremor, ut scriptum aut obsignatum aut depositum quippiam.
1472 77 | nam quae venientibus malis obstat fortitudo, quae quod iam
1473 135 | dicetur, aut alia causa obtemperandi, alia abrogandi: dissentire
1474 69 | audientium, alterius ut obtineat, probet et efficiat quod
1475 130 | hominum et quasi consensu obtinentur, atque etiam hoc in primis,
1476 30 | maxime in perorando, dederit occasionem nobis aliquam ut dicamus
1477 104 | Norbanus; in aequitate, iurene occiderit Opimius Gracchum. Haec,
1478 1 | ista tua studia vel maximis occupationibus meis anteferrem libenter. ~
1479 20 | rem constituat paene ante oculos, is enim maxime sensus attingitur:
1480 50 | ementiti sint in eos quos oderant. Atque haec exemplis firmanda
1481 56 | a quibus ea violata sunt odia incitantur et miseratio
1482 28 | si in nos aliquod odium offensiove collocata sit, tollenda
1483 8 | 8] C.F. Omnibusne igitur ex his locis argumenta
1484 90 | gloria, fides, iustitia, omnisque virtus, illi autem alteri
1485 36 | salubres an pestilentes, opaci an aprici, et illa fortuita,
1486 88 | hominum qui aut sapientia aut opibus excellunt ad caritatem referri
1487 106 | subiecta ratio, sicut ab Opimio: 'Iure feci, salutis omnium
1488 104 | aequitate, iurene occiderit Opimius Gracchum. Haec, quae primam
1489 73 | quae admirabilia et nec opinata, sive significata monstris,
1490 9 | Quoniam fides est firma opinio, motus autem animi incitatio
1491 123 | magis ad sensum iudicis opinionemque penetrarit, et uter ad communem
1492 90 | veritatem solum sed etiam ad opiniones eorum qui audiunt accommodanda
1493 25 | Actio igitur sequitur, ut opinor. C.P. Est ita: quae quidem
1494 125 | 125] negat enim probari oportere eos qui leges scripserint
1495 102 | definiendo aut aequitate opponenda sed etiam rationem subiiciat
1496 103 | Deinde uni cuique rationi opponendum est ab accusatore id quod
1497 107 | stipulationis aut cautionis opponuntur defensioni contraria. Ac
1498 89 | deliberationes efficit ne aut opportuna propter dignitatem aut honesta
1499 47 | percunctamur aut imploramus aut optamus—quae sunt cum aliis compluribus
1500 89 | 89] Quodsi semper optima tenere possemus, haud sane,
1501 94 | autem quaeritur quid sit optimum factu, aut utilitas aut
|