Caput
1 1| improbet, crimen quod versetur in iudicio, requirat; cum audiat
2 1| nullam audaciam, nullam vim in iudicium vocari, sed adulescentem
3 1| ab eius filio, quem ipse in iudicium et vocet et vocarit,
4 1| existimet, quibus otiosis ne in communi quidem otio liceat
5 3| senectutem, quod iam diu minus in foro nobiscumque versatur,
6 3| sic habeant, quaecumque in equite Romano dignitas esse
7 3| esse maxima, eam semper in M. Caelio habitam esse summam
8 5| Caelio; quem et absentem in amplissimum ordinem cooptarunt
9 6| ista maledicta pervulgata in omnes, quorum in adulescentia
10 6| pervulgata in omnes, quorum in adulescentia forma et species
11 7| patiebatur optimi adulescentis in tali illum oratione versari.
12 8| libertate seiungas; deinde ut ea in alterum ne dicas, quae cum
13 9| deductum; nemo hunc M. Caelium in illo aetatis flore vidit
14 9| cum patre aut mecum aut in M. Crassi castissima domo,
15 10| scimus et vidimus esse hunc in illius amicis. Quis negat?
16 11| Tot igitur annos versatus in foro sine suspicione, sine
17 11| ratio ac militaris. Qua in aetate nisi qui se ipse
18 12| iam aliquot annos esset in foro, Caelius; et multi
19 12| umquam fuisse tale monstrum in terris ullum puto, tam ex
20 13| hostis huic civitati? quis in voluptatibus inquinatior,
21 13| voluptatibus inquinatior, quis in laboribus patientior? quis
22 13| laboribus patientior? quis in rapacitate avarior, quis
23 13| rapacitate avarior, quis in largitione effusior? Illa
24 13| effusior? Illa vero, iudices, in illo homine mirabilia fuerunt,
25 14| spicione deprehendi. Cuius in magnis catervis amicorum
26 14| errasse se, sicuti non numquam in eodem homine me quoque erroris
27 15| Catilinae participem fuisse; in quo non modo crimen non
28 15| oratio. Qui enim tantus furor in Caelio, quod tantum aut
29 15| Caelio, quod tantum aut in moribus naturaque volnus
30 15| moribus naturaque volnus aut in re atque fortuna? ubi denique
31 15| fortuna? ubi denique est in ista suspicione Caeli nomen
32 16| accusaret, neque eius facti in altero suspicionem quaereret,
33 17| respondeam. Tabulas, qui in patris potestate est, nullas
34 17| esse venalem, cuius hic in aediculis habitat decem,
35 18| semigrarit. Quod quidem iam in hac aetate minime reprehendendum
36 18| suis coli posset, conduxit in Palatio non magno domum.
37 18| paulo ante dixit: ~Utinam ne in nemore Pelio— ~ Ac longius
38 20| quibus oppugnatur; palam in eum tela iaciuntur, clam
39 21| dico, ut invidiosum sit in eos, quibus gloriosum etiam
40 21| Nam quae sit multitudo in foro, quae genera, quae
41 22| Hoc ex genere si qui se in hoc iudicium forte proiecerint,
42 22| mutari nullo modo potest, in voluntate testium collocari
43 25| removeantur, ut aliquando, in quibus causa nititur, ad
44 25| Herennium, perattente. In quo etsi magna ex parte
45 25| multa de moribus et, qui in reliqua vita mitis esset
46 25| reliqua vita mitis esset et in hac suavitate humanitatis,
47 25| periucunde soleret, fuit in hac causa pertristis quidam
48 26| illud me commovet, quod sibi in Lupercis sodalem esse Caelium
49 26| commemorant sodalitatem in accusando, ut, ne quis id
50 27| pertimescebam; aliquot enim in causis eum vide ram frustra
51 27| convivium renuerit, qui in hortis fuerit, qui unguenta
52 28| Equidem multos et vidi in hac civitate et audivi,
53 29| deficiat, si, quae dici in eam sententiam possunt,
54 29| cum eos accusator erexerit in rem, in vitia, in mores,
55 29| accusator erexerit in rem, in vitia, in mores, in tempora,
56 29| erexerit in rem, in vitia, in mores, in tempora, emittere
57 29| rem, in vitia, in mores, in tempora, emittere in hominem
58 29| mores, in tempora, emittere in hominem et in reum, cum
59 29| emittere in hominem et in reum, cum is non suo crimine,
60 29| sed multorum vitio sit in quoddam odium iniustum vocatus. ~
61 30| postulo, quin criminibus, quae in hunc proprie conferuntur,
62 30| crimina, auri et veneni; in quibus una atque eadem persona
63 31| exstitisse. Res est omnis in hac causa nobis, iudices,
64 33| sed illa horrida, quam in statuis antiquis atque imaginibus
65 34| Cum ex amplissimo genere in familiam clarissimam nupsisses,
66 34| aemulam domesticae laudis in gloria muliebri esse admonebat,
67 34| avita et usque a nobis cum in viris tum etiam in feminis
68 34| nobis cum in viris tum etiam in feminis repetita moverunt?
69 35| effrenata atque praecipiti in forum deferri iudiciumque
70 36| minimum fratrem, qui est in isto genere urbanissimus;
71 36| voluisti; fuisti non numquam in isdem hortis; vis nobilis
72 37| Diceret talis pater: "Cur te in istam vicinitatem meretriciam
73 38| quisque istam effugere potest in tam maledica civitate? Vicinum
74 38| expeditissima. Quid enim esset, in quo se non facile defenderet?
75 38| facile defenderet? Nihil iam in istam mulierem dico; sed,
76 38| decretum semper aliquem, cuius in hortos, domum, Baias iure
77 39| commendavit et tradidit, ut in amore atque in voluptatibus
78 39| tradidit, ut in amore atque in voluptatibus adulescentiam
79 39| omnemque vitae suae cursum in labore corporis atque in
80 39| in labore corporis atque in animi contentione conficeret,
81 39| convivia delectarent, nihil in vita expetendum putaret,
82 40| genera virtutum non solum in moribus nostris, sed vix
83 40| moribus nostris, sed vix iam in libris reperiuntur. Chartae
84 41| probaverunt, prope soli iam in scholis sunt relicti. Multa
85 42| rationem, dum modo illa in hoc genere praescriptio
86 42| trucidetur, ne incurrat in alterius domum atque famam,
87 43| quorum partim nimia libertas in adulescentia, partim profusa
88 44| 44] At vero in M. Caelio (dicam enim iam
89 45| est, perspexistis; atque in eo non solum ingenium elucere
90 45| quibus disputo, non facile in eodem homine esse posse.
91 45| quicquid est, quod nos facimus in dicendo, quoquomodo facimus
92 46| esse ullam putatis, cur in tantis praemiis eloquentiae,
93 46| pauci semperque fuerint, qui in hoc labore versentur? Obterendae
94 46| familiarum deserendus. Quare in hoc genere labor offendit
95 47| hominem admodum adulescens in iudicium vocavisset? hic,
96 47| voluptatibus teneretur, in hac acie cotidie versaretur,
97 47| appeteret inimicitias, in iudicium vocaret, subiret
98 47| integumenta non quaerat, sed in turpissimis rebus frequentissima
99 48| nullam nominabo; tantum in medio relinquam. ~
100 49| cupiditati palamque sese in meretricia vita collocarit,
101 49| uti instituerit, si hoc in urbe, si in hortis, si in
102 49| instituerit, si hoc in urbe, si in hortis, si in Baiarum illa
103 49| in urbe, si in hortis, si in Baiarum illa celebritate
104 50| quae abs te crudeliter in meos me absente facta sunt,
105 50| sunt, neglego; ne sint haec in te dicta, quae dixi. Sed
106 51| Duo sunt enim crimina una in muliere summorum facinorum,
107 51| necaretur. Magnum crimen vel in legatis insidiandis vel
108 51| legatis insidiandis vel in servis ad hospitem domini
109 52| 52] Quo quidem in crimine primum illud requiro,
110 53| tamque prudenti non venisse in mentem rem tanti sceleris
111 54| testem, qui tantum facinus in famam atque fortunas suas
112 54| potuisset et, quod facinus in alienum hominem intentum
113 54| acciperet, id omisisset curare in hospitem? quod per ignotos
114 54| temptatum esse neglegeret? quod in agris locisve publicis factum
115 54| factum reprehenderet, id in urbe ac suae domi coeptum
116 54| esse leniter ferret? quod in alicuius agrestis periculo
117 54| praetermitteret, id homo eruditus in insidiis doctissimi hominis
118 55| haec una vox veritatis. In crimine ipso nulla suspicio
119 55| ipso nulla suspicio est, in re nihil est argumenti,
120 55| re nihil est argumenti, in negotio, quod actum esse
121 55| ut res minime dubitanda in con tentione ponatur, utrum
122 57| tam demens hic, cui vos in genium certe tribuitis,
123 57| iudices, aut quis ignorat, in eius modi domo, in qua mater
124 57| ignorat, in eius modi domo, in qua mater familias meretricio
125 57| familias meretricio more vivat, in qua nihil geratur, quod
126 57| quod foras proferendum sit, in qua inusitatae, libidines,
127 57| gerantur, qui versentur isdem in voluptatibus, quibus occulta
128 58| paratum, quo pacto, cui, quo in loco traditum? Habuisse
129 58| vimque eius esse expertum in servo quodam ad eam rem
130 59| immortales! cur interdum in hominum sceleribus maximis
131 59| praesentis fraudis poenas in diem reservatis? Vidi enim,
132 59| dolorem vel acerbissimum in vita, cum Q. Metellus abstraheretur
133 59| putavit, tertio die post quam in curia, quam in rostris,
134 59| post quam in curia, quam in rostris, quam in re publica
135 59| curia, quam in rostris, quam in re publica floruisset, integerrima
136 61| requiro, quid attinuerit ferri in eum locum constitutum, cur
137 62| balneas publicas constituerat? in quibus non invenio quae
138 62| esse posset. Nam si essent in vestibulo balnearum, non
139 62| balnearum, non laterent; sin se in intimum conicere vellent,
140 63| provinciam susceperint, ut in balneas contruderentur,
141 63| diligentiamque cognoscite. "In balneis delituerunt." Testes
142 63| venisset, pyxidem teneret in manu, conaretur tradere,
143 63| repentino hominum impetu se in fugam coniecisse. O magna
144 65| cum Licinius venisset, cum in manu teneret veneni pyxidem?
145 65| iam exitus, non fabulae; in quo cum clausula non invenitur,
146 66| possent? Nullum argumentum in re, nulla suspicio in causa,
147 66| argumentum in re, nulla suspicio in causa, nullus exitus criminis
148 67| fortes viros ab imperatrice in insidiis atque in praesidio
149 67| imperatrice in insidiis atque in praesidio balnearum collocatos;
150 67| se numquam profecto, si in istum locum processerint,
151 67| explicabunt. Quam volent in conviviis faceti, dicaces,
152 67| operam, aliam ineant gratiam, in aliis se rebus ostentent,
153 68| argumenti ista manumissio; in qua aut crimen est Caelio
154 69| consecuta? Nihil est, quod in eius modi mulierem non cadere
155 69| turpitudine aliqua dicerentur, in istam quadrare apte viderentur. ~
156 71| ut audiretur Vetti nomen in causa, ut illa vetus aeraria
157 72| 72] M. vero Caelius cur in hoc iudicium vocatur? cui
158 73| roboris accessisset aetati, in Africam profectus est Q.
159 73| officii diligentissimo; in qua provincia cum res erant
160 73| adulescentium exemplo, qui post in civitate summi viri et clarissimi
161 74| meum, cui misero praeclari in rem publicam beneficii memoria
162 74| concessit aequalium, plus ut in foro, plus ut in negotiis
163 74| plus ut in foro, plus ut in negotiis versaretur causisque
164 75| 75] In hoc flexu quasi aetatis (
165 76| sapientia, quae non cadit in hanc aetatem; de impetu
166 76| ad gloriam; quae studia in his iam aetatibus nostris
167 76| contractiora esse debent, in adulescentia vero tamquam
168 76| adulescentia vero tamquam in herbis significant, quae
169 77| effervisse videtur huius vel in suscipiendis vel in gerendis
170 77| vel in suscipiendis vel in gerendis inimicitiis vis,
171 78| publicam violatam esse diceret, in iudicium vocarit, ipse esse
172 78| iudicium vocarit, ipse esse in re publica civis turbulentus;
173 78| obtestorque vos, iudices, ut, qua in civitate paucis his diebus
174 78| mei fratris incendit, qui in Palatio atque in urbis oculis
175 78| incendit, qui in Palatio atque in urbis oculis servitia ad
176 78| inflammandam urbem incitavit: in hac civitate ne patiamini
177 79| hoc unico filio nititur, in huius spe requiescit, huius
178 79| iucunditate sustentate, ut in alterius dolore vel pietati
|