Cap.

  1     1|     obtinebam, Maxime Claudi quique in consilio estis, Sicinium
  2     2|         accusandi periculo profugus in assistendi venia perseveravit.
  3     2|    Aemilianus, qui si quippiam veri in me explorasset, nunquam
  4     3|             innocentia fretus spero in hoc quoque iudicio erupturam,
  5     3|       mentiens apud praefectum urbi in amplissima causa convictus
  6     3|             patroni Aemiliani multa in me proprie conficta et alia
  7     3|         conficta et alia communiter in philosophos sueta ab imperitis
  8     3|          maculae aut inhonestamenti in me admittam, videar cuipiam,
  9     4|            Audisti ergo paulo prius in principio accusationis ita
 10     5|          est quod Statium Caecilium in suis poematibus scripsisse
 11     6|            nolit videri? nisi forte in eo reprehendendus sum, quod
 12     7|      contemnendum philosopho, nihil in se sordidum sinere, nihil
 13     7|    fetulentum, praesertim os, cuius in propatulo et conspicuo usus
 14     7|          quicquam sermocinetur sive in auditorio dissertet sive
 15     7|            auditorio dissertet sive in templo preces alleget: omnem
 16     8|    amaritudinum praeministra semper in fetutinis et olenticetis
 17     8|       immanis, crocodillus ille qui in Nilo gignitur, ea quoque,
 18     8|            set elingui et plerumque in aqua recluso, multae hirundines
 19     8|              eas illi, cum egressus in praeripia fluminis hiavit,
 20     9|           et salva, Charine, ~ pars in amore meo, vita, tibi remanet; ~
 21    10|        Tibullum, quod ei sit Plania in animo, Delia in versu. et
 22    10|          sit Plania in animo, Delia in versu. et quidem C. Lucilium,
 23    10|          versus Platonis philosophi in puerum Astera, si tamen
 24    10|  phthimenois.~item eiusdem Platonis in Alexin Phaedrumque pueros
 25    11|             ineptus, qui haec etiam in iudicio? an vos potius calumniosi,
 26    11|          calumniosi, qui etiam haec in accusatione, quasi ullum
 27    12|           neque enim quicquam aliud in corporum forma diligendum
 28    13|         facis, ego me facile patiar in huiuscemodi versibus culpari
 29    13|       quando et quibus praesentibus in speculum inspexerim, quoniam,
 30    14|             iudicandum est, cum sit in ea vel magis miranda et
 31    14|     facilitas et similitudo. quippe in omnibus manu faciundis imaginibus
 32    14|           tamen similitudo aeque ut in speculis comparet; deest
 33    14|     similitudinem repraesentat, cum in eo visitur imago mire relata,
 34    15|          hominum retinendus videtur in statuis et imaginibus non
 35    15|         suam cuique visendam potius in lapide quam in argento,
 36    15|      visendam potius in lapide quam in argento, magis in tabula
 37    15|       lapide quam in argento, magis in tabula quam in speculo?
 38    15|       argento, magis in tabula quam in speculo? an turpe arbitraris
 39    15|    discipulis suis, crebro ut semet in speculo contemplarentur,
 40    15|         putas maiorem curam decoris in adseveranda oratione suscipiendam
 41    16|    ratiocinatio necessaria est, cur in planis quidem speculis ferme
 42    16|             et imagines videantur, [in] tumidis vero et globosis
 43    16|         omnia defectiora, at contra in cavis auctiora; ubi et cur
 44    16|        accendant; qui fiat ut arcus in nubibus varie, duos soles
 45    16|         Archimedes Syracusanus, vir in omni quidem geometria multum
 46    16|         relicto aratro mirarere tot in facie tua sulcos rugarum. ~ 
 47    16|            quod qui forte constitit in loco lumine conlustrato
 48    16|           modum tu quidem, quid ego in propatulo et celebri agam,
 49    17|       igitur Manio Curio duos solos in castris calones fuisse?
 50    17|            de se praedicarent, ipse in oratione sua scriptum reliquit,
 51    17|          sua scriptum reliquit, cum in Hispaniam consul proficisceretur,
 52    17|      uteretur, iussisse duos pueros in foro de mensa emi, eos quinque
 53    17|           de mensa emi, eos quinque in Hispaniam duxisse. haec
 54    17|         maledicto supersedisset aut in tribus servis multitudinem
 55    18|          hominum percenseas, nullum in illis pauperem reperies,
 56    18|           comparent, sed quemcunque in aliqua laude miramur, eum
 57    18|         enim paupertas apud Graecos in Aristide iusta, in Phocione
 58    18|          Graecos in Aristide iusta, in Phocione benigna, in Epaminonda
 59    18|         iusta, in Phocione benigna, in Epaminonda strenua, in Socrate
 60    18|              in Epaminonda strenua, in Socrate sapiens, in Homero
 61    18|        strenua, in Socrate sapiens, in Homero diserta. eadem paupertas
 62    18|       primordio fundavit, proque eo in hodiernum diis immortalibus
 63    19|             et praecipitat. etenim [in] omnibus ad vitae munia
 64    20|         idcirco divitiae non melius in fundis et in fenore quam
 65    20|             non melius in fundis et in fenore quam in ipso hominis
 66    20|            fundis et in fenore quam in ipso hominis animo aestimantur,
 67    20|          necesse est. quod si nihil in animo deest, de rebus extrariis
 68    20|           laboro, quarum neque laus in copia neque culpa in penuria
 69    20|           laus in copia neque culpa in penuria consistit. ~
 70    21|           sunt enim similiter etiam in ista vitae humanae tempestate
 71    22|        peragraret, paulo prius quam in caelum ob virtutes ascitus
 72    23|           ex sese gignit, tanti est in pretio, quanti lignum eius
 73    23|          pretio, quanti lignum eius in trunco. at tamen parce postea,
 74    24|         sitam Numidiae et Gaetuliae in ipso confinio meis scriptis
 75    24|             non video quid mihi sit in ea re pudendum, haud minus
 76    24|           animo hominis extrinsecus in hospitium corporis immigranti
 77    24|         malitiam potest? quando non in omnibus gentibus varia ingenia
 78    24|       splendidissima colonia sumus, in qua colonia patrem habui
 79    24|         perfunctum; cuius ego locum in illa re p., exinde ut participare
 80    24|        illud tuum Atticum Zarat, ut in eo nascerer. ~
 81    25|         quidem omnis Aemiliano fuit in isto uno destinata, me magum
 82    26|            quam regnare. idem Plato in alia sermocinatione de Zalmoxi
 83    26|             ut cetera. sicarium qui in iudicium vocat, comitatus
 84    26|            magum qualem isti dicunt in discrimen capitis deducit,
 85    27|       nuberet, scripsit nescio quid in epistula quod sibi videbatur?»
 86    28|             aperte intellegat nihil in philosophos non modo vere
 87    28|            occasionem fuisse, ut me in aliquo maleficio experirentur.
 88    28|          diem suum obiit, atque ita in me ac matrem suam nefarie
 89    29|           magiae quasi validissimum in principio dici animadvertisti,
 90    29|          remanet suspicionis, neque in piscatoribus mercede invitatis
 91    29|           qui nulli fuerunt), neque in ipso pretio rei venalis (
 92    29|     plurimum, non crederetur) -- si in his, ut dico, nulla suspicio
 93    30|      liquabilem, nec minus quae iam in opere serio scripsit: ~falcibus
 94    30|           hamis inuncanda. postremo in maleficio ille venenum nominat,
 95    31|  animadvertisset proxime Metapontum in litore Italiae suae, quam
 96    31|      amissurum non fuisset, si quid in his utile ad magian comperisset.
 97    31|          naturae de summis montibus in mare transferatis et penitus
 98    32|             gladium sicarius. nihil in rebus omnibus tam innoxium
 99    34|           sordide blateret ac saepe in rebus nequaquam difficilibus
100    35|            quae nominastis pleraque in litoribus omnibus congestim
101    36|           ex eadem secta ceterorum, in quibus id genus varia tractantur.
102    36|       Latine adnitar conscribere et in omnibus aut omissa adquirere
103    36|      quaestionum, atque eum maxime, in quo plura de piscium genere
104    37|        tragoediarum, quam forte tum in eo tempore conscribebat,
105    37|      experiamur, an et mihi possint in iudicio litterae meae prodesse.
106    38|             quidem necessariis, sed in iudicio alienis. pauca etiam
107    38|          pertinentibus legi iubebo, in quibus animadvertes cum
108    38|          etiam Romanis inusitata et in hodiernum quod sciam infecta,
109    38|            nec cetera animalia nisi in communibus differentis attingam.
110    38|         pergere; sed non est operae in istis diem terere, ut sit
111    39|              nosse quanta sit etiam in istis providentiae ratio
112    40|            ut sane sunt plurima cum in aliis omnibus rebus eodem
113    40|   interseminata, tum etiam nonnulla in piscibus. an remedia nosse
114    40|             ego clanculo, sed omnia in propatulo ago, ut quivis
115    40|      magnificum debere, si quo eat, in primori fronte animum gestare.
116    40|     similitudinem talorum suillorum in ventre eius conexa et catenata
117    40|         aselli piscis solius omnium in medio alvo corculum situm
118    41|         omnium deum sacerdotem? hoc in me accusas, quod ego et
119    41|        accusas, quod ego et Maximus in Aristotele miramur? cuius
120    41|          illecebris a me petitam eo in tempore, quo me non negabunt
121    41|        tempore, quo me non negabunt in Gaetuliae mediterraneis
122    42| percontatione consultantibus puerum in aqua simulacrum Mercuri
123    42|    philosophum; quem se a pedisequo in stipe Apollinis accepisse
124    43|         sollers et ore facundus, ut in eo aut divina potestas quasi
125    44|          possunt dicere omnes, quid in Thallo despuant, cur nemo
126    44|          hoc conserui eius qui sunt in ministerio vestro; omnium
127    44|          adeo iam diu ablegatus est in longinquos agros, ne familiam
128    44|      exhiberemus. adsunt XIIII, qui in oppido erant. Thallus solus,
129    44|             si tu interrogares; iam in media quaestione hic ibidem
130    44|             tribunali oculos trucis in te invertisset, faciem tuam
131    44|        caput succussisset, postremo in sinu tuo corruisset. ~
132    45|         exploret, cuius odore etiam in venaliciis vulgo sanitatem
133    47|            aut inlicitum non fuisse in quo tot conscios non timuerim,
134    48|    blanditus, tamen sollertiam tuam in percontando nequeo quin
135    48|             tam purgandi mei gratia in ea re, quam tu iam praeiudicasti
136    49|             49-~ ~Plato philosophus in illo praeclarissimo Timaeo
137    49|        sequens causa morborum inest in eorum vitio, quae iam concreta
138    49|     singularibus mixta sunt. tertio in corpore concrementa varii
139    50|        dicere exorsus sum, cum caro in humorem crassum et spumidum
140    51|         morbi esse, cum illa pestis in caput redundavit, haudquaquam
141    51|        succumbunt. Aristoteles adeo in problematis scriptum reliquit,
142    51|            de caducis. quibus tamen in alio libro, quem de invidentibus
143    51|            non audent, fateantur se in puero et muliere caducis
144    52|         potius quam mente corruere, in cubiculo despui quam in
145    52|             in cubiculo despui quam in isto splendidissimo coetu
146    52|         postremo ille quidquid agit in aegritudine facit, ignorans
147    53|      blandiatur, Aemiliane: non est in accusando versutia ac ne
148    53|          interrogares, quae fuerint in illo involucro, nescire
149    53|       eccille, qui clavis eius loci in hodiernum habet et a vobis
150    53|             solus intraret, linteum in mensa positum cerneret sine
151    53|            quidni enim? magicae res in eo occultabantur: eo neglegentius
152    54|         mulierem inspexisti?» «quid in sudario habuisti?» utrum
153    54|            egerint obicietur. votum in alicuius statuae femore
154    54|            signasti? tacitas preces in templo deis allegasti: igitur
155    54|         quid optasti? contra: nihil in templo precatus es: igitur
156    54|      dicetur aut e cella promptaria in forum atque in iudicium
157    54|           promptaria in forum atque in iudicium proferetur. ~ ~
158    55|         interrogas, Aemiliane, quid in sudario habuerim. at ego
159    55|         positum ullum sudarium meum in bybliotheca Pontiani possim
160    55|           tamen habeam dicere nihil in eo involutum fuisse, --
161    55|         dicam, cuius modi illas res in sudario obvolutas laribus
162    55|            Sacrorum pleraque initia in Graecia participavi. eorum
163    55|  celebratissima est, vulgo legitur, in omnibus manibus versatur,
164    56|          primitias impertit; nullum in villa eius delubrum situm,
165    56|            se qui fuere unum saltem in finibus eius aut lapidem
166    57|            lurconis Iuni Crassi, me in eius domo nocturna sacra
167    57|            se ait Crassus, quamquam in eo tempore vel Alexandreae
168    57|              qui non invitus de die in ganeas conrepat -- , in
169    57|             in ganeas conrepat -- , in illo cauponii nidore pinnas
170    57|           frustra captavit: Crassus in paucis quibus afuit mensibus
171    57|            eundem fumum sine labore in taberna vinaria sedens conspexit.
172    58|            Quintianus migrarat; ibi in vestibulo multas avium pinnas
173    58|            Quintianum, si quas avis in cena habuisset aut, quod
174    58|             quoad habitavit, passum in cubiculo suo Quintianum.
175    58|              nisi forte Crassus non in cubiculum reversus perrexit,
176    58|             est, dum non potest nec in testimonio dando discedere
177    59|       animadverti satis notabiliter in medio foro tibi, Aemiliane,
178    59|          obeunda vinulentum sudorem in balneo desudare. is tecum,
179    59|           tamen numquam carius quam in hoc testimonio locavit;
180    60|    haudquaquam occulta res acta est in Rufini cuiusdam domo, de
181    62|      probatis quid omnino superest, in quo suspicio aliqua magiae
182    62|           probe inter suos cognitus in taberna sua sedens propalam
183    62|            commentiri, quem afuisse in eo tempore scitis, quem
184    63|        denuntiastis? an ut possetis in rem absentem libere mentiri?
185    63|           lanugo malis deserpat, ut in capite crispatus capillus
186    64|   sublimiora quaepiam vestigavit et in extimo mundi tergo stetit.
187    64|         TOPON et OURANOUNôTON legit in Phaedro diligenter. idem
188    65|           declaravit, Maxime quique in consilio estis, competentissime
189    66|         domo ista debuisse, quin et in ceteris causis minime prosperum
190    67|         lubidinem nubsisse, et quod in villa ac non in oppido tabulae
191    67|             et quod in villa ac non in oppido tabulae nubtiales
192    67|         dixere me grandem dotem mox in principio coniunctionis
193    67|             amanti remotis arbitris in villa extorsisse. quae omnia
194    67|        fidius verear, Maxime quique in consilio estis, ne demissum
195    68|            eosque pupillos relictos in potestate paterni avi --
196    68|           aluit, non tamen libenter in ipso aetatis suae flore
197    68|            eam conciliare studebat [in] ceterum filios suos Sicinio
198    69|             cum a principibus viris in matrimonium peteretur, decrevit
199    69|    peteretur, decrevit sibi diutius in viduitate non permanendum;
200    69|             morbum quaesitum, malum in dies augeri, aegritudinem
201    69|          tibi, Aemiliane, non venit in mentem, priusquam ego Oeam
202    71|             cum hi, qui Pudentillam in matrimonium petiverunt,
203    71|         esset, omnia, ut saepe fit, in mariti domum conferret.
204    71|           fratrique divitiarum spes in facultatibus matris sitae
205    72|                           72-~ ~Cum in hoc statu res esset inter
206    72|           Appiis aufert, ut ad sese in domum matris suae transferar;
207    73|           commendat. non nihil a me in communibus studiis adiuvantur,
208    74|            Rufino, qui unum neminem in terris viliorem se aut improbiorem
209    74|           postulatum. et sane habet in istis quod sibi plaudat.
210    74|           probris palam notus, olim in pueritia, priusquam isto
211    74|        omnia infanda morigerus, mox in iuventute saltandis fabulis
212    75|                               75-~ ~In hac etiam aetate qua nunc
213    75|       pleraque tamen rei familiaris in nomen uxoris callidissima
214    75|         quaesivit. quae tamen omnia in paucis annis ita hic degulator
215    75|          ita hic degulator studiose in ventrem condidit et omnimodis
216    76|          experiundum permissa, nisi in facilitatem Pontiani incidisset,
217    76|     disciplinam matris agnovit, cum in puella videret immedicatum
218    78|              ita exarsit furore, ut in feminam sanctissimam et
219    78|         confessa est sese mea magia in amorem inductam dementire;
220    78|       Maxime, testato describsimus; in quibus omnia contra praedicationem
221    79|           gravius habendum est quod in iudicio subscribitur quam
222    79|      iudicio subscribitur quam quod in epistola scribitur. quin
223    79|            futurum est quod quisque in epistola sua vel amore vel
224    79|            periniurium est ei fidem in peioribus [habere, cui in
225    79|           in peioribus [habere, cui in melioribus] non haberes,
226    79|             nunc quod Pudentilla me in eo tempore non amabat, siquidem
227    81|            similiter pro me scripta in memet ipsum vertit cornua,
228    81|          manentibus eisdem litteris in accusationem transverteretur?
229    82|     concivere. turbabat impurus hic in medio foro bacchabundus,
230    84|         iudicii antevortit, ne quid in istis litteris ex otio novaretis.
231    85|        ultime, parentis tuae animum in istis scrutaris, oculos
232    85|         amorem revincis? tune, quid in cubiculo agat, perquiris,
233    85|       femina aestimetur. nihilne tu in ea cogitas nisi unam parentis
234    85|           audio, exeso matris utero in lucem proserpit atque ita
235    86|             amore, ut ais, scriptas in isto coetu legis, in quo
236    86|       scriptas in isto coetu legis, in quo si aliquem poetam lasciviorem
237    86|             tua scriptam, cum adhuc in eius sinu alerere, miseras
238    87|                87-~ ~Ceterum nequeo in animum inducere tam stultum
239    87|           aliquem fidelem missa, ut in re tali accurari solet?
240    87|         dicat hic pius filius, quid in eo tempore sequius agentem
241    88|               Quippe ita placuerat, in suburbana villa potius ut
242    88|          quinquaginta milia nummum [in] populum expunxisset ea
243    88|         inter me ac Pudentillam non in oppido sint, sed in villa
244    88|             non in oppido sint, sed in villa suburbana consignatae:
245    88|           modum interdicit: «uxorem in villa ne ducito»; immo si
246    88|            prolem multo auspicatius in villa quam in oppido ducitur,
247    88|           auspicatius in villa quam in oppido ducitur, in solo
248    88|             quam in oppido ducitur, in solo uberi quam in loco
249    88|         ducitur, in solo uberi quam in loco sterili, in agri cespite
250    88|         uberi quam in loco sterili, in agri cespite quam in fori
251    88|       sterili, in agri cespite quam in fori silice. mater futura
252    88|           fori silice. mater futura in ipso materno sinu nubat,
253    88|            ipso materno sinu nubat, in segete adulta, super fecundam
254    88|         enim sub ulmo marita cubet, in ipso gremio terrae matris,
255    88|            ibi et ille celeberrimus in comoediis versus de proximo
256    88|            consulatus et dictaturae in agris offerebantur. cohibeam
257    88|           offerebantur. cohibeam me in tam prolixo loco, ne tibi
258    89|   respondebo: nam [non] necesse est in re tam perspicua pluribus
259    91|             multo plura alia nomina in bybliothecis publicis apud
260    91|   concupisse atque adeo primo dotem in congressu grandem et uberem
261    91|            ipsae tabulae loquantur, in quibus omnia contra, quam
262    91|          impraesentiarum et provisa in posterum deprehendis: iam
263    92|   supellectilem cunctasque divitias in concordia coniugii et mutuo
264    92|           est; nam quodcumque aliud in dotem acceperis, potes,
265    92|              quod Pudentilla quoque in alio marito fecisset, si
266    93|         pecuniam sine mora redderet in praedis vili aestimatis
267    95|       advocatum facundiorem? multos in vita mea Romani nominis
268    95|           mea opinio fert, alicuius in eloquentia laudis et spei,
269    95|             virtutes paene diversae in illo viro congruunt. quamcumque
270    95|           sui perfecte absoluta, ut in illa neque Cato gravitatem
271    95|           quam benigne audias, quae in amico tuo Avito recognosces.
272    95|      permittam iam propemodum fesso in causa prorsus ad finem inclinata
273    96|           quid posses vel quas quis in isto negotio accusare? Pontianus
274    96|          mihi aut coram aut denique in testamento gratias egisset.
275    96|          eius, accusator meus, quam in omnibus minor vitae curriculum
276    97|      magistrum cum saepe alias, tum in extremo tempore vitae vocans,
277    97|             tamen proferri cuperem, in quo mei officiosissime et
278    97|  respondissent, primum eius maritum in paucis mensibus moriturum;
279    97|         voluere, quasi caeca bestia in cassum hiavit. Pontianus
280    98|         spem bonus patruus temperat in isto ac fovet, qui sciat
281    98|            illi fueris, ut saepe ne in occursu quidem filium fratris
282    98|            ab iis nunc magna fugela in ganeum fugit, amicos serios
283    98|             ipse magister convivio; in ludo quoque gladiatorio
284    99|          Claudi Maxime, vosque, qui in consilio estis, vosque etiam,
285    99|           mortem Pontiani filii sui in mala valetudine scriberet,
286    99|             coniectavere. solvo vos in praeteritum isto metu. namque
287   100|           attigisset, nomen maritus in uxoris tabulis non haberem.
288   100|        quidem inofficiosum; quidni? in quo obsequentissimum maritum
289   100|         hicine filius heres, qui te in ipso fratris sui funere
290   101|           emisse, Pudentillae nomen in tabulis esse, Pudentillae
291   101|           Estne ita ut dixi? uspiam in hac emptione nomen meum
292   101|             est, num vel hoc saltem in me collatum? ~ ~
293   102|          negant tabulae testamenti, in quibus non modo non cupide
294   103|     calumnias omnes refutavi, si me in omnibus non modo criminibus,