|
Non placemus deum praedicantes hoc nomine
unico unicum, a quo omnia et sub quo universa. Dic testimonium, si ita scis. Nam te quoque palam et
tota libertate qua non licet nobis, domi ac foris audimus ita pronuntiare, Quod
deus dederit, et, Si deus voluerit. Ea voce et aliquem esse significas et omnem
illi confiteris potestatem, ad cuius spectas voluntatem, simul et ceteros negas
deos esse, dum suis vocabulis nuncupas, Saturnum, Iovem, Martem, Minervam. Nam
solum deum confirmas quem tantum deum nominias, ut, et cum illos interdum deos
appellas, de alieno et quasi pro mutuo usa videaris. De natura quoque dei quem
praedicamus, nec te latet. Deus bonus, Deus benefacit, tua vox est. Plane,
adicis, Sed homo malus, scilicet contraria propositione oblique et figuraliter
exprobrans ideo malum hominem, quia a deo bono abscesserit. Etiam quod penes
deum bonitatis et benignitatis omnis benedictio inter nos summum sit disciplinae
et conversationis sacramentum, Benedicat te deus tam facile pronuntias quam
Christiano necesse est, at cum in maledictum convertis dictionem dei, perinde
dicto omnem super nos potestatem eius consistere secundum nos confiteris. Sunt
qui etsi deum non negent, dispectorem plane et arbitrum et iudicem non putent
-- in quo utique nos maxime reiciunt, qui ad istam disciplinam metu praedicati
iudicii transvolamus -- sic deum honorantes, dum curis observationis et
molestiis animadversionis absolvunt, cui ne iram quidem adscribunt. Nam si
deus, inquiunt, irascitur, corruptibilis et passionalis est: porro quod patitur
quodque corrumpitur, etiam interitum potest capere, quem deus non capit. At
idem alibi animam divinam et a deo conlatam confitentes cadunt in testimonium
ipsius animae retorquendum adversus opinionem superiorem. Si enim anima aut
divina aut a deo data est, sine dubio datorem suum novit, et si novit, utique
et timet et tantum postremo adauctorem. An non timet quem magis propitium velit
quam iratum? Unde igitur naturalis timor animae in deum, si deus non novit
irasci? Quomodo timebitur, qui nescit
offendi? Quid timetur nisi ira? Unde ira nisi ex animadversione? Unde
animadversio nisi de iudicio? Unde iudicium nisi de potestate? Cuius potestas
summa, nisi dei solius? Hinc ergo tibi, anima, de conscientia suppetit domi ac
foris nullo irridente vel prohibente praedicare, Deus videt omnia, et Deo
commendo, et Deus reddet, et Deus inter nos iudicabit. Unde tibi hoc non
Christianae? Atque adeo et plerumque et vitta Cereris redimita, et pallio
Saturni coccinata, et deae Isidis linteata, in ipsis denique templis deum
iudicem imploras. Sub Aesculapio stas, Iunonem in aere exornas, [Minervam
calcias furvis galeam formis], et neminem de praesentibus deis contestaris. In
tuo foro aliunde iudicem appellas, in tuis templis alium deum pateris. O testimonium veritatis, quae apud ipsa daemonia
testem efficit Christianorum!
|