|
«Sed missa hec faciamus. Tandem esto, Acrinne, non patrum
istorum sententia (nunquam enim si satis eos novi tam iniqui iudices essent)
sed quovis alio pacto ornamenta tibi hec occuparis, superisque volentibus tu
patrem ab inferis excitatum ornatus offenderis. rogatusque ut scelus honestares
ita patri ea tibi ob istas quas attulisti causas fuisse adiudicata diceres,
quid censes? num parum exclamaret, an non voce maxima patrum iniquitatem
detestaretur? 'Siccine, patres, ornamenta hec que patria mea virtuti premium
contribuit, que universa civitas sue in me beneficentie meritorumque meorum
testificationem quandam fore voluere, quibus me senatus populusque Lacenas
cunctique civium ordines ob pericula, ob labores, ob vigilias, ob propulsatum
inimicorum impetum, ob libertatem, otium, quietem tranquillitatemque civibus
meis a me servatam condecoravit, vos ea adiudicastis insignia homini huic qui
suspicionibus suis ineptaque et futili curiositate otium quietemque domesticam
funditus substulit, sibique servilem quandam seque ac nostra familia indignam
conditionem imposuit. An tu is es, fili, quem natum arbitrabar ad glorie
claritatem, ad nominis posteritatem, ad optime de patria promerendum? Tunc,
fili, preter meam civiumque nostrorum de te expectationem operas ingeniumque
tuum in servanda huiusmodi inquieta inconstantique muliercula turpiter
perdidisti'. Hec ubi in longum pro rei dignitate deplorasset pater, unum te,
Acrinne, puto intueretur. Rogaretque et quanam virtutis laude quibusve meritis
fretus ipsa moveare petere ornamenta, siquidem cogitationum institutorumque
tuorum primos ultimosque tui conatus omnes inutili abiectissimaque in re
consumpseris. Sin tua diligentia non peccavit mulier, si observando coercendo
continendo functus mariti officio extitisti, an tandem idcirco huiusmodi te
ornamenta promeruisse gloriabere? Sin autem et tempora et ipsum te, dum quasi
pedisequus servus muliebrem inconstantiam sectabaris, perdere dedecebat, tune a
tua ignominia exordiere. Denique uxor si peccavit, quisnam erit qui tuam in ea
re diligentiam et vigilantiam probet, aut quemnam illius probrum et vitium quam
mulierem ipsam fedasse iudicabimus? Quid igitur? Vanam falsamque istanc tibi gloriam
usurpas. 'Ac malo quidem, filii', postremo diceret pater, 'operam ingenium
industriam studiumque vestrum maioribus in rebus exponatis. Ab more est viri
presertim frugi et bene consulti, quales vos esse opto, istic pendere atque
insistere scrutando pervestigando indagando, quam longe et apud quos et quo in
loco, quo tempore levis fallaxque, ut sunt omnes, femina rideat atque
confabuletur'. Quid tu, Mitio, demum aperte cum hec dicta percepisses, quanam
auderes fronte ipsa exposcere ornamenta? Illic ne hereres ut 'hactenus
importunam contumacem amaramque mulierem sedatam affabilem mitemque effeci
confecique ut omni suo in sermone optimum esse maritum me volgo predicaret:
nulle eius ineptie quamquam esset procax apud me tantum potuere ut in iram
irrumperem'. O idicirco meritum perquam maximum et admirabile! O mirificam
virtutem! O civem ad gloriam ad se familiamque patriamque nobilitandam natum,
qui quidem amenti infandeque mulieri gratificari et in ea re mariti belli nomen
nancisci didicit! Tu si cum istac temulenta muliere animo pacato et acclini
convixisti, profecto haud satis te habuisse stomachi declaras, aut si virum
esse te nondum fugerat, dum ita in ea eras affectus ut benivolentie officiis
cum ea tibi paratam certationem arbitrareris, illa prorsus maligna atque adeo
iniqua non erat. Sin autem natura facilis affabilisque fortassis illi fuerit,
non ea de re id tue tu tibi adscribito, nate, laudi quod paulum exasperantem
coniugem levi cura tolerasti.»
|