grassetto = Testo principale
   Capitolo, Paragrafo, Capoverso                   grigio = Testo di commento

 1 lib,   0, 1 |   Intellexi quidem quanti intersit in ea republica vitam degere,
 2 lib,   0, 1 |            republica vitam degere, in qua per ocium et animi tranquillitatem,
 3 lib,   0, 2 |            forum statuas ponere et in ea re optimi artifices contendissent,
 4 lib,   0, 3 |        artificio facta, spectanti, in mentem incidit ut non de
 5 lib,   0, 4 |           decus parantur, profecto in his rebus exequendis horum
 6 lib,   0, 5 |    compositi viderentur, nisi suos in primis ad currus equi advocarentur.~
 7 lib,   0, 6 |            Gratum aspectu animans, in quo admirere tantas adesse
 8 lib,   0, 6 |   mansuetudiune, tamque concitatis in pectoribus, tam placidum
 9 lib,   0, 6 |  proteratur. Quin et didicit equus in acie ad symphoniam et cantum,
10 lib,   0, 7 |      Longum esset recensere quanta in suos principes equi beneficia
11 lib,   0, 7 |            et pro tumulo tituloque in suum nomen condita urbs
12 lib,   0, 8 |      huiusmodi pleraque omnia, cum in mentem venissent, quod non
13 lib,   0, 8 |        indigna videretur matetria, in qua ingenium experirer,
14 lib,   0, 8 |          elegans dignumque adfuit, in nostris libellis transtuli.
15 lib,   0, 9 |       eaque de re fuisse me parcum in scribendo, forte magis quam
16 lib,   0, 9 |            quam ut tibi, quacumque in re possimus, sumus in dies
17 lib,   0, 9 |    quacumque in re possimus, sumus in dies gratiores. Sed rem
18 tra,   0, 1 |            ad eam rem apta. Patrem in primis esse seligendum hunc,
19 tra,   0, 2 |           deinceps modice immodica in dextram propendens partem,
20 tra,   0, 5 |        caprarum), non gracilia nec in hanc aut in illam partem
21 tra,   0, 5 |           gracilia nec in hanc aut in illam partem plus satis
22 tra,   0, 6 |                               Toto in equo, colorem alij subcinericium
23 tra,   0, 7 |            Itaque huiusmodi formam in patre gregis optavere; voluere
24 tra,   0, 8 |          crasso, sed decenti atque in primis clunibus ventreque
25 tra,   0, 8 |          ventreque latis. Reliquis in rebus aetate et omnium membrorum
26 tra,   0, 10|                                    In his aetatem cognosci dentium
27 tra,   0, 10|            duodecimo, aiunt medijs in quibusque dentibus nigricantem
28 tra,   0, 11|                      Aliorum ratio in vetulis noscendis equis
29 tra,   0, 13|            tempora captanda quibus in venerem coniuges cogantur.
30 tra,   0, 13|          Namque providendum ne tum in lucem prodeat soboles, cum
31 tra,   0, 14|            adhinniant. Ergo, quasi in legitimis nuptijs administrandum
32 tra,   0, 14|  discordiam aut litem superet neve in satietatem incidat. Modum
33 tra,   0, 14|            sed amoeno et umbratili in loco admittantur.~
34 tra,   0, 15|    assiduitatem amovendam. Si vero in amore fuerint femellae ardentiores,
35 tra,   0, 16|       periclitetur. Curandumque ne in otio, algore fameque marcescat,
36 tra,   0, 16|        remanserit pullus aut mater in nutricatu si fuerit invalida,
37 tra,   0, 16|        decoquendum sit facile. Quo in genere sunt furfures trititij
38 tra,   0, 17|     quamdiu minores sint, habendos in delitijs iubent, non duriter
39 tra,   0, 18|              Modice igitur roranti in pratulo, mane plusculis
40 tra,   0, 20|           agentibus, cum vero idem in saltum cursumve irrumpat,
41 tra,   0, 21|    commendati videantur, his tamen in primis artibus imbuendos
42 tra,   0, 22|                          Namque ut in civibus quisque, aut commilitonum
43 tra,   0, 22|  collectitius miles fieri, momento in arma vocari concitarique
44 tra,   0, 22|           obtinentur; sic et ipsis in equis. Ergo ut mitis, mansuetus,
45 tra,   0, 22|         obtemperans sit, omni cura in primis assiduitateque esse
46 tra,   0, 23|            momento et repente omne in tyrone imperium experiendum
47 tra,   0, 24|       voluptatem illectandum atque in officium deducendum. Teneras
48 tra,   0, 24|           primum quibus assueverat in pratris herbas stabulo ad
49 tra,   0, 24|    provideatur, iubent lora altera in dexteram, altera in sinistram
50 tra,   0, 24|         altera in dexteram, altera in sinistram esse partem commendanda.
51 tra,   1, 2 |                         Quo quidem in opere curanda haec sunt:
52 tra,   1, 2 |        temperata oppugnatio; laeta in triumphi pompa gratulatio
53 tra,   1, 2 |       hilaritas. Fortasse et illud in primis curandum est, quod
54 tra,   1, 4 |   conferente usu, taedium dediscat in dies sui probatorumque virtutem
55 tra,   1, 5 |          et palearum acervos medio in curriculo interiectos habendos,
56 tra,   1, 5 |     utendum temperate; cavendumque in primis ut, cum valetudini
57 tra,   1, 5 |        ipsus idem sempiterne eodem in loco aut cursitandi aut
58 tra,   1, 5 |        deorsum; nunc frequentiorem in hanc, nunc in alteram partem
59 tra,   1, 5 |        frequentiorem in hanc, nunc in alteram partem diversionem
60 tra,   1, 6 |                           Atque ea in re iracundiae magistrum
61 tra,   1, 6 |          ut cunctando insuetus suo in metu fieri rerum illic horrendarum
62 tra,   1, 6 |      videatur adolescens, verum et in primis eadem ipsa, laboriosa
63 tra,   2    |                            2. Quae in equis adversas plerumque
64 tra,   2, 1 |       graves emanare aegrotationes in promptu est.~
65 tra,   2, 3 |           firmarique robur et omni in aetate florere bonamque
66 tra,   2, 4 |        pullo, humecto et viridanti in pratulo, monstrandam, et
67 tra,   2, 4 |         reddendum: hac semper lege in omni edocendi progressu
68 tra,   2, 4 |            ut minutis additamentis in dies assuetior usu reddatur.~
69 tra,   2, 5 |       frigentis umbram; nocuos et, in primis, lunae radios. Idcirco
70 tra,   2, 6 |           venerem admittendos, sed in utrisque considerandum qua
71 tra,   2, 7 | praetereundum est, quod aiunt, non in arenam aut curriculum ad
72 tra,   2, 8 |       ebulliens aestu sanguis mala in apostemata concrescat; item
73 tra,   2, 8 |        esse adaperiendam. Hac tota in re sic iubent: venam defatigatis
74 tra,   2, 8 |            Item iubent ne frigenti in loco neve ad auram neve
75 tra,   2, 9 |          Sordes ne obsint, maiorem in modum providendum admonent.
76 tra,   2, 9 |       stupeis omne caput tibiasque in primis, perfricanda. Frictionem
77 tra,   2, 11|     redierit, lautitia qua diximus in stabulum recipiendum.~
78 tra,   2, 12|    aestatem praesertim duro tantum in solo nudo, nullis substrato
79 tra,   2, 14|           treis purgatissimi ordei in singulos equos exhibendas,
80 tra,   2, 14|          equos exhibendas, infimam in scrobem, quo anterioribus
81 tra,   2, 15|                            Ceteris in rebus una omnes sententia
82 tra,   2, 15|          affirmant, si minus atque in dies minus delitiarum addent,
83 tra,   2, 17|            si quis roget quid omni in equorum educatione primum
84 tra,   2, 19|     novissimos bonos utilesque hac in re scriptores: Palladium,
85 tra,   2, 19|       decrevi non meas esse partes in ea re operas perdere, quandoquidem
86 tra,   3, 2 |            cuiusque morbi ratione, in primis iterum iterumque
87 tra,   3, 5 |                        His omnibus in rebus ne quid experiundi
88 tra,   3, 5 |        experiundi libidine medendo in horas inconsulte commutes,
89 tra,   3, 5 |      aegrotum habere, sed inchoata in cura tamdiu perseverato,