|
1.
sed ad vos ego iam, nobiles viri et adolescentes generosi, orationem converto,
ad quos avita virtute et Germano illo invicto robore Italiae imperium
commigravit quique hoc gymnasium super alia Germaniae nostrae studia frequentatis,
fecundatis magnoque ornamento et decori estis.
2.
hortor, ad ea vos primum studia convertere velitis, quae animos vestros
mitiores cultioresque reddere possunt et a consuetudine vulgari avocare.
3.
altioribus vos studiis dedentes habete ante oculos veram animi nobilitatem
existimantes vos non decorem, sed dehonestamentum imperio nostro afferre, si
tantum equos et canes alentes et ecclesiasticas praebendas et non litterarum
studia sectemini.
4.
cogitate dignitatibus vestris splendorem virtute, doctrina et eruditione
quaerentes sanctisque moribus titulos addere, ut vos dignos illis homines
existiment et vos illae, non vos illas tanquam aucupes gregem avium
persequamini.
5.
aemulamini, nobiles viri, priscam nobilitatem Romanam, quae accepto Graecorum
imperio ita omnem sapientiam et eloquentiam eorum iunxerunt, ut dubium sit, an
aequasse aut superasse omnem Graecam inventionem et doctrinae supellectilem
videantur.
6.
ita et vos accepto Italorum imperio exuta foeda barbarie Romanarum artium
affectatores esse debebitis.
7.
tollite veterem illam apud Graecos, Latinos et Hebraeos scriptores Germanorum
infamiam, qua illi nobis temulentiam, immanitatem, crudelitatem et, si quid
aliud, quod bestiae et insaniae proximum est, ascribunt.
8.
magno vobis pudori ducite Graecorum et Latinorum nescire historias et super
omnem impudentiam regionis nostrae et terrae nescire situm, sidera, flumina,
montes, antiquitates, nationes, denique quae peregrini homines de nobis ita
scite collegere, ut apud me magnum miraculumsit, quomodo Graeci et Romani
homines tam exacta diligentia et exquisita doctrina terram nostram, maximam
Europae partem, ut eorum vocabulo utar, asperam et crudam prae illa, puto,
siderum conversione perlustraverint moresque nostros, affectus et animos verbis
tanquam picturis et lineamentis corporum expresserint.
9.
exuite, generosi viri, exuite et purgate latrocinia, quae illi apud nos tanquam
virtuti data commemorant!
10.
mirumque est, quod in quibusdam adhuc Germaniae partibus supra mille et
quingentos ferme annos ingenuus ille morbus perduret, dum latrocinalis agminis
principes non submovemus, coelo iam laetiore et terra nostra exclusis paludibus
excisisque vastis nemoribus et inclitis urbibus habitata.
11.
adeo difficile emendatur, quod consuetum est, et in multa se tempora diffundit,
quod a multis probatur.
12.
ita factum est, ut collimitiae gentes in nos fabam cudant, dum cum imperio nos
multa externarum gentium vitia induisse praedicant nomenque nostrum nescio qua
sempiterna invidia et calumnia persequantur illisque ingenia nostra semper
suspecta et formidolosa sunt.
13.
pudeat, nobiles viri, in sugillationem et amaram cavillationem Germani nominis
modernis quorundam historiis, qui se novarum Decadum editione illud priscum Romanum
imperium aequasse gloriantur, clarissimos principes nostros natalicio illorum
nomine suppresso barbaros tantum vocari.
14.
tantum potuit vetus et inexpiabile inter nos odium et antiqua discordia
numinum, quam nisi provida natura Alpibus et elatis in sidera scopulis
diremisset, a mutuis caedibus pro hostili utrimque spiritu nunquam
temperaretur.
15.
pudeat, quaeso, multis memorabilibus bellis per nos confectis aut profligatis
in Pannonia, Gallia et Italia et contra Asiae immanissimum tyrannum Christiano
sanguine rotantem neminemque inter vos hodie inveniri, qui res Germanica
virtute gestas aeternitati commendet, externos autem multos fore, qui suis
historiis praeter omnem legem historiae virtuti nostrae velut aspides
obstrepant ambitu et lenocinio orationis, ne dicam figmentis et mendaci
inventione, quibus illud genus hominum in laudes suas effusissimum est, rebus a
nobis clarissime gestis derogantes.
16.
nescioque prorsus, an sapientiae aut inconsiderationi nostrae dandum sit, quod
nuper scriptorum insignia et comitem imperatorium laurum tanquam infelix omen
nostri imperii Tarpeio colli ultro remisimus.
17.
aliis concessa laureandi licentia, ut apud nos tandem nullus imperii honos
maneret.
|