-5-

1. sed ad vos ego iam, nobiles viri et adolescentes generosi, orationem converto, ad quos avita virtute et Germano illo invicto robore Italiae imperium commigravit quique hoc gymnasium super alia Germaniae nostrae studia frequentatis, fecundatis magnoque ornamento et decori estis.

2. hortor, ad ea vos primum studia convertere velitis, quae animos vestros mitiores cultioresque reddere possunt et a consuetudine vulgari avocare.

3. altioribus vos studiis dedentes habete ante oculos veram animi nobilitatem existimantes vos non decorem, sed dehonestamentum imperio nostro afferre, si tantum equos et canes alentes et ecclesiasticas praebendas et non litterarum studia sectemini.

4. cogitate dignitatibus vestris splendorem virtute, doctrina et eruditione quaerentes sanctisque moribus titulos addere, ut vos dignos illis homines existiment et vos illae, non vos illas tanquam aucupes gregem avium persequamini.

5. aemulamini, nobiles viri, priscam nobilitatem Romanam, quae accepto Graecorum imperio ita omnem sapientiam et eloquentiam eorum iunxerunt, ut dubium sit, an aequasse aut superasse omnem Graecam inventionem et doctrinae supellectilem videantur.

6. ita et vos accepto Italorum imperio exuta foeda barbarie Romanarum artium affectatores esse debebitis.

7. tollite veterem illam apud Graecos, Latinos et Hebraeos scriptores Germanorum infamiam, qua illi nobis temulentiam, immanitatem, crudelitatem et, si quid aliud, quod bestiae et insaniae proximum est, ascribunt.

8. magno vobis pudori ducite Graecorum et Latinorum nescire historias et super omnem impudentiam regionis nostrae et terrae nescire situm, sidera, flumina, montes, antiquitates, nationes, denique quae peregrini homines de nobis ita scite collegere, ut apud me magnum miraculumsit, quomodo Graeci et Romani homines tam exacta diligentia et exquisita doctrina terram nostram, maximam Europae partem, ut eorum vocabulo utar, asperam et crudam prae illa, puto, siderum conversione perlustraverint moresque nostros, affectus et animos verbis tanquam picturis et lineamentis corporum expresserint.

9. exuite, generosi viri, exuite et purgate latrocinia, quae illi apud nos tanquam virtuti data commemorant!

10. mirumque est, quod in quibusdam adhuc Germaniae partibus supra mille et quingentos ferme annos ingenuus ille morbus perduret, dum latrocinalis agminis principes non submovemus, coelo iam laetiore et terra nostra exclusis paludibus excisisque vastis nemoribus et inclitis urbibus habitata.

11. adeo difficile emendatur, quod consuetum est, et in multa se tempora diffundit, quod a multis probatur.

12. ita factum est, ut collimitiae gentes in nos fabam cudant, dum cum imperio nos multa externarum gentium vitia induisse praedicant nomenque nostrum nescio qua sempiterna invidia et calumnia persequantur illisque ingenia nostra semper suspecta et formidolosa sunt.

13. pudeat, nobiles viri, in sugillationem et amaram cavillationem Germani nominis modernis quorundam historiis, qui se novarum Decadum editione illud priscum Romanum imperium aequasse gloriantur, clarissimos principes nostros natalicio illorum nomine suppresso barbaros tantum vocari.

14. tantum potuit vetus et inexpiabile inter nos odium et antiqua discordia numinum, quam nisi provida natura Alpibus et elatis in sidera scopulis diremisset, a mutuis caedibus pro hostili utrimque spiritu nunquam temperaretur.

15. pudeat, quaeso, multis memorabilibus bellis per nos confectis aut profligatis in Pannonia, Gallia et Italia et contra Asiae immanissimum tyrannum Christiano sanguine rotantem neminemque inter vos hodie inveniri, qui res Germanica virtute gestas aeternitati commendet, externos autem multos fore, qui suis historiis praeter omnem legem historiae virtuti nostrae velut aspides obstrepant ambitu et lenocinio orationis, ne dicam figmentis et mendaci inventione, quibus illud genus hominum in laudes suas effusissimum est, rebus a nobis clarissime gestis derogantes.

16. nescioque prorsus, an sapientiae aut inconsiderationi nostrae dandum sit, quod nuper scriptorum insignia et comitem imperatorium laurum tanquam infelix omen nostri imperii Tarpeio colli ultro remisimus.

17. aliis concessa laureandi licentia, ut apud nos tandem nullus imperii honos maneret.