bold = Main text
Capov. grey = Comment text
1 | absque
2 12 | propter hoc in locis multae accessionis solis ad zenith capitum
3 10 | rem invisibilem, nisi per accidens, sed parvitas anguli, sub
4 11 | omnino arcualis figurae, et accideret, quod quanto sol esset altior,
5 3 | parte visus supra naturam et activum, dicunt visum fieri extramittendo.
6 7 | autem sit radii angulariter adiuncti a recto incessu declinatio,
7 10 | medium diaphanorum plurium, adiunctis his principiis, quae sumit
8 6 | numerare. Qualiter autem haec admiranda contingunt, sic fiet manifestum.
9 13 | Cum autem color sit lumen admixtum cum diaphano, diaphanum
10 8 | super speculum fit in angulo aequali angulo incidentiae. - Et
11 7 | viam lineae dividentis per aequalia angulum, quem continet radius
12 7 | incidentiae radii ad angulos aequos super superficiem secundi
13 12 | penetrat radius solis scilicet aer purus continens nubem, secundo
14 14 | color eius plus assimilatus albedini et luci. Si vero fuerit
15 | aliam
16 | alias
17 | aliis
18 | aliquid
19 | aliquo
20 12 | medietas illius figurae vel amplius cadat in superficiem terrae
21 3 | Aristoteles aperte in libro de animalibus ultimo dicens: «oculus profundus
22 6 | minimas legere, aut arenam, ant granum, aut gramina, aut
23 3 | extramissionem, exprimit Aristoteles aperte in libro de animalibus ultimo
24 11 | arcualem, sed secundum figuram aperturae ex parte solis, per quam
25 10 | sive prope positae; et ita appareant eis omnes res visibiles
26 10 | oculo distantiae, qualiter apparebit res notae distantiae et
27 9 | quod res visae in speculis apparent in concursu visus directe
28 10 | duorum diaphanorum, et loco apparentiae rei visae per medium diaphanorum
29 11 | continuam non secundum figuram arcualem, sed secundum figuram aperturae
30 12 | Quod Aristoteles dicit arcum varium apud ortum et occasum
31 14 | sunt secundum colores omnes arcus varii variationes.~
32 6 | litteras minimas legere, aut arenam, ant granum, aut gramina,
33 13 | est in potestate pictorum assimilare iridem, cum tamen sit possibilis
34 2 | visibilis est substantia assimilata naturae solis lucens et
35 12 | rotundam, sed in figuram assimilatam curvae superficiei pyramidis
36 13 | tamen sit possibilis eius assimilatio secundum dispositionem non
37 14 | clarum, erit color eius plus assimilatus albedini et luci. Si vero
38 13 | multiplicatio, apparet color magis attinens hyazintino et obscuro. Et
39 1 | ipsum «propter quid», quod attinet ad perspectivum, pro modulo
40 3 | dicti sensus scilicet visus, auditus, olfactus, exeunt ab instrumentis,
41 12 | et apud nos apparet iris australis; et quia conus praedictae
42 3 | hoc longiores nasus sunt boni olfactus.»~
43 1 | iride, quod est physici, in brevem sermonem coarctavit. Ideoque
44 8 | finitissimo, ordinatissimo, brevissimo et optimo, quo ei possibile
45 9 | lineae ductae a re visa cadentis in super ficiem secundi
46 3 | instrumentis, sicut aqua exit a canalibus, et propter hoc longiores
47 12 | accessionis solis ad zenith capitum non apparet omnino iris
48 14 | permixtionem vaporum fumosorum et claritas luminis fuerit pauca, sicut
49 14 | diaphani recipientis, tum ex claritate et obscuritate luminis imprimentis.
50 13 | quadrifarie dividatur, secundum claritatem scilicet et obscuritatem
51 14 | secundum alias connumerationes claritatis et obscuritatis luminis
52 14 | diaphanum purum et lumen clarum, erit color eius plus assimilatus
53 13 | multiplicatio, apparet color magis clarus et luminosus; ubi vero minor
54 1 | physici, in brevem sermonem coarctavit. Ideoque in praesenti ipsum «
55 6 | pars Perspectivae perfecte cognita ostendit nobis modum, quo
56 8 | experimenta similia illis, quibus cognovimus, quod refractio radii super
57 14 | manifestae sunt secundum colores omnes arcus varii variationes.~
58 14 | unius iridis ad aliam in coloribus suis tum accidit ex puritate
59 13 | et diversitates, varietas coloris in diversis partibus unius
60 13 | connumerationes sint omnium colorum generationes et diversitates,
61 2 | exterius totaliter visum complet. ~
62 6 | duorum diaphanorum non sit completa radii discontinuatio; medium
63 6 | plenam continuitatem et completam discontinuitatem non potest
64 6 | Aristoteles tertiam partem complevit, quae plus ceteris partibus
65 11 | speculum convexum, ita, ut concavitas nubis recipiat radios reflexos
66 11 | visu semisphaera et cum a concavitate nubis descendat roratio,
67 11 | convexum et interius illius est concavum. Quod patet per naturam
68 12 | rorationis, ut per has fracturas concurrant radii in densitate rorationis,
69 11 | quam in superiori parte condensatam.~
70 13 | figuram suam in loco quodam congregat lumen et in loco conveniente
71 2 | radians, cuius radiatio coniuncta radiationi corporis lucentis
72 6 | contiguitate angulariter coniunguntur. - Hoc autem manifestum
73 5 | linearum rectarum angulariter conjunctarum. ~
74 12 | ibique iterum fracti sicut a cono pyramidali se diffundant
75 12 | ceteris. Quod ipse Aristoteles consequenter innuit dicens: hoc esse
76 2 | putant illi, qui partem considerant et non totum. Sed sciendum,
77 3 | Mathematici vero et physici considerantes ea, quae sunt supra naturam,
78 9 | per idem experimen tum et consimiles ratiocinationes, quibus
79 3 | eius non dividitur, neque consumitur, sed exit ab eo virtus visualis
80 12 | solis scilicet aer purus continens nubem, secundo nubes ipsa,
81 2 | erigitur super figuras, quas continent lineae et superficies radiosae,
82 7 | per aequalia angulum, quem continet radius imaginabiliter in
83 6 | esse nisi punctus unius contingens duas partes non directe,
84 6 | Qualiter autem haec admiranda contingunt, sic fiet manifestum. Radius
85 11 | enim in nube illuminationem continuam non secundum figuram arcualem,
86 6 | per hoc, quod subiectum continui est corpus unius naturae;
87 6 | generatus, nec possit penitus continuitas illius solvi, nisi interrupta
88 6 | medium autem inter plenam continuitatem et completam discontinuitatem
89 10 | apparere brevissimas, et e contrario brevissimas et longe distantes
90 11 | etiam iris minor; cuius contrarium sensui est manifestum. -
91 12 | iris australis; et quia conus praedictae figurae est prope
92 13 | congregat lumen et in loco conveniente disgregando diminuit, et
93 11 | solis in roratione nubis convexae. Dico ergo, quod exterius
94 11 | rorationem in summo esse convexam pyramidaliter, ad terram
95 11 | reflexionem radiorum solis super convexitatem rorationis a nube descendentis,
96 2 | stellis, sive ex aliquo corpore radiante. Nec putandum,
97 2 | radiatio coniuncta radiationi corporis lucentis exterius totaliter
98 6 | Primam partem couplet scientia nominata de visu;
99 12 | sed in figuram assimilatam curvae superficiei pyramidis rotundae
100 6 | necesse est a contiguitate decidere. Cum autem totalis radius
101 7 | adiuncti a recto incessu declinatio, sic imaginabimus. Intelligamus
102 | deinde
103 12 | fracturas concurrant radii in densitate rorationis, ibique iterum
104 12 | venientis, quarto inferius et densius eiusdem rorationis. Necesse
105 11 | cum a concavitate nubis descendat roratio, necesse est illam
106 11 | pyramidaliter, ad terram descendentem, ideoque in propinquitate
107 11 | convexitatem rorationis a nube descendentis, sicut super speculum convexum,
108 8 | Quod autem sic determinetur anguli quantitas in fractione
109 6 | eius partes in diversis diaphanis existentes in illorum contiguitate
110 2 | In primis igitur dicimus, quod Perspectiva est scientia,
111 12 | meridiana. - Quod Aristoteles dicit arcum varium apud ortum
112 3 | Et iterum in eodem: «Tres dicti sensus scilicet visus, auditus,
113 13 | paucitatem, et secundum harum sex differentiarum connumerationes sint omnium
114 6 | partibus sui subtilitate multo difficilior et naturarum profunditate
115 12 | sicut a cono pyramidali se diffundant non in pyramidem secundi
116 13 | conveniente disgregando diminuit, et haec dispositio receptionis
117 13 | multiplicatione ordinata diminutio non sit, nisi per resplendentiam
118 12 | dicens: hoc esse propter diminutionem eius, quod resplendet de
119 11 | altior, et quanto sol esset dimissior, esset etiam iris minor;
120 9 | ab oculo in continuum et direc tum protractum et lineae
121 6 | diaphanorum non sit completa radii discontinuatio; medium autem inter plenam
122 6 | continuitatem et completam discontinuitatem non potest esse nisi punctus
123 13 | lumen et in loco conveniente disgregando diminuit, et haec dispositio
124 13 | eius assimilatio secundum dispositionem non fixam. ~
125 6 | penetrans per plura diaphana diversarum naturarum in illorum contiguitate
126 6 | contiguitate duorum diaphanorum diversi generis necesse est a contiguitate
127 13 | diaphano, diaphanum vero diversificetur, secundum puritatem et impuritatem,
128 14 | Diversitas vero unius iridis ad aliam
129 13 | colorum generationes et diversitates, varietas coloris in diversis
130 5 | radii est per plura diaphana diversorum generum, in quorum contiguitate
131 13 | lumen autem quadrifarie dividatur, secundum claritatem scilicet
132 7 | est secundum viam lineae dividentis per aequalia angulum, quem
133 3 | remote; nam motus eius non dividitur, neque consumitur, sed exit
134 6 | punctus unius contingens duas partes non directe, sed
135 7 | diaphani in profunditatem eius ducta. ~
136 | e
137 10 | diaphana recipiant radios egredientes ab oculo secundum quantitatem
138 9 | apparet esse in concursu radii egredientis ab oculo in continuum et
139 4 | est in positione radiorum egredientium.~
140 2 | radiante. Nec putandum, quod egressio radiorum visualium sit positio
141 | ei
142 | eis
143 10 | et situm; et patens est eisdem modus figurandi diaphana
144 | eo
145 | eodem
146 12 | Erunt igitur in universo quattuor
147 3 | visus, auditus, olfactus, exeunt ab instrumentis, sicut aqua
148 6 | partes in diversis diaphanis existentes in illorum contiguitate
149 12 | superficiei pyramidis rotundae expansam in oppositum solis. Ideoque
150 12 | est prope terram et ipsius expansio est in oppositum solis,
151 9 | manifestum est per idem experimen tum et consimiles ratiocinationes,
152 8 | fractione radii, ostendunt nobis experimenta similia illis, quibus cognovimus,
153 6 | autem manifestum est per experimentum illud, quod ponitur principium
154 1 | opportunitate suscepimus explicandum.~
155 15 | Explicit tractatus de iride secundum
156 3 | fit per extramissionem, exprimit Aristoteles aperte in libro
157 6 | profunditate longe mirabilior extitit. - Haec namque pars Perspectivae
158 3 | partem visus, quae fit per extramissionem, exprimit Aristoteles aperte
159 3 | activum, dicunt visum fieri extramittendo. Hanc partem visus, quae
160 11 | concavitatem nubis incidentibus. Facerent enim in nube illuminationem
161 7 | superficie diaphani ex omni parte faciat angulos aequales. Dico igitur,
162 10 | quem voluerint, in oculo facti, et restringant radios receptos,
163 9 | re visa cadentis in super ficiem secundi perspicui propinguiorem
164 6 | admiranda contingunt, sic fiet manifestum. Radius visualis
165 12 | solis. Ideoque est eius figura arcualis, et apud nos apparet
166 10 | patens est eisdem modus figurandi diaphana ita, ut illa diaphana
167 8 | operatio naturae est modo finitissimo, ordinatissimo, brevissimo
168 13 | luminis non est dispositio fixa, manifestum est, quod non
169 13 | secundum dispositionem non fixam. ~
170 12 | rorationis, ibique iterum fracti sicut a cono pyramidali
171 11 | ergo, quod iris fiat per fractionem radiorum solis in roratione
172 12 | radii et quantitate anguli fractionis in contiguitate duorum diaphanorum,
173 12 | et rorationis, ut per has fracturas concurrant radii in densitate
174 12 | diaphanorum, radios solares primo frangi in contiguitate aeris et
175 10 | super res visibiles, sive fuerint illae res visibiles magnae
176 14 | habens permixtionem vaporum fumosorum et claritas luminis fuerit
177 6 | nisi interrupta esset eius generatio, necesse est, ut in contiguitate
178 13 | connumerationes sint omnium colorum generationes et diversitates, varietas
179 6 | radius a principio uno sit generatus, nec possit penitus continuitas
180 5 | plura diaphana diversorum generum, in quorum contiguitate
181 10 | est perfecte in rationibus geometralibus posito diaphano notae magnitudinis
182 6 | arenam, ant granum, aut gramina, aut quaevis minuta numerare.
183 6 | legere, aut arenam, ant granum, aut gramina, aut quaevis
184 | hac
185 | Hanc
186 13 | paucitatem, et secundum harum sex differentiarum connumerationes
187 12 | nubis et rorationis, ut per has fracturas concurrant radii
188 12 | in hac hora plus, quam in horis ceteris. Quod ipse Aristoteles
189 | huic
190 | huius
191 13 | apparet color magis attinens hyazintino et obscuro. Et quia luminum
192 | iam
193 12 | in densitate rorationis, ibique iterum fracti sicut a cono
194 10 | visibiles, sive fuerint illae res visibiles magnae sive
195 | illam
196 | illi
197 | illis
198 11 | incidentibus. Facerent enim in nube illuminationem continuam non secundum figuram
199 7 | angulum, quem continet radius imaginabiliter in continuum et directum
200 7 | incessu declinatio, sic imaginabimus. Intelligamus radium ab
201 2 | radiorum visualium sit positio imaginata solum absque re, sicut putant
202 6 | infundatur aqua, videbitur, quod immissum est. - Manifestatur etiam
203 14 | claritate et obscuritate luminis imprimentis. Si enim fuerit diaphanum
204 14 | tum accidit ex puritate et impuritate diaphani recipientis, tum
205 13 | diversificetur, secundum puritatem et impuritatem, lumen autem quadrifarie
206 14 | luminis et puritatis et impuritatis diaphani satis manifestae
207 7 | angulariter adiuncti a recto incessu declinatio, sic imaginabimus.
208 7 | aequales. Dico igitur, quod incessus radii in secundo diaphano
209 7 | aeris secundum diaphanum incidentem in continuum et directum
210 11 | sole in concavitatem nubis incidentibus. Facerent enim in nube illuminationem
211 7 | protrahi et a puncto, in quo incidit super diaphanum, lineam
212 6 | pars apud nos intacta et incognita usque ad tempus hoc permansit.
213 6 | ut possibile sit nobis ex incredibili distantia litteras minimas
214 12 | a nube venientis, quarto inferius et densius eiusdem rorationis.
215 6 | ut iam non videatur et infundatur aqua, videbitur, quod immissum
216 11 | ex parte solis, per quam ingrederentur radii in nubis concavitatem. -
217 12 | Aristoteles consequenter innuit dicens: hoc esse propter
218 3 | auditus, olfactus, exeunt ab instrumentis, sicut aqua exit a canalibus,
219 6 | speculis. Tertia pars apud nos intacta et incognita usque ad tempus
220 7 | declinatio, sic imaginabimus. Intelligamus radium ab oculo per medium
221 12 | parvae esse mensurae, non intelligendum est de parvitate quantitatis,
222 11 | exterius nubis est convexum et interius illius est concavum. Quod
223 5 | medium diaphani unius generis interpositi inter videntem et rem visam. -
224 6 | continuitas illius solvi, nisi interrupta esset eius generatio, necesse
225 3 | passivum, dicunt visum fieri intussuscipiendo. Mathematici vero et physici
226 10 | distantia non facit rem invisibilem, nisi per accidens, sed
227 | ipse
228 | ipsius
229 | ipso
230 10 | His itaque manifestis, scilicet quantitate
231 6 | distantia litteras minimas legere, aut arenam, ant granum,
232 11 | Quod patet per naturam levis et ponderosi. Et illud,
233 | licet
234 15 | tractatus de iride secundum Lincolniensem.~
235 7 | et directum protractus et linea a puncto incidentiae radii
236 7 | incidit super diaphanum, lineam protrahi in profunditatem
237 5 | rectum, sed per viam plurium linearum rectarum angulariter conjunctarum. ~
238 6 | ex incredibili distantia litteras minimas legere, aut arenam,
239 12 | minor. Et propter hoc in locis multae accessionis solis
240 10 | magnitudinis et situs secundum locum et magnitudinem et situm;
241 10 | magnae sive parvae, sive longae sive prope positae; et ita
242 3 | canalibus, et propter hoc longiores nasus sunt boni olfactus.»~
243 6 | ostendit nobis modum, quo res longissime distantes faciamus apparere
244 8 | nobis hoc principium phi losophiae naturalis, scilicet quod «
245 2 | assimilata naturae solis lucens et radians, cuius radiatio
246 2 | coniuncta radiationi corporis lucentis exterius totaliter visum
247 14 | assimilatus albedini et luci. Si vero fuerit diaphanum
248 13 | nisi per resplendentiam luminosi super speculum, vel a diaphano,
249 12 | quantitatis, sed de parvitate luminositatis, quae accidit propter transitum
250 13 | apparet color magis clarus et luminosus; ubi vero minor est radiorum
251 13 | hyazintino et obscuro. Et quia luminum multiplicatio et a multiplicatione
252 10 | ordo rei visae, et quod magna distantia non facit rem
253 10 | fuerint illae res visibiles magnae sive parvae, sive longae
254 10 | situs secundum locum et magnitudinem et situm; et patens est
255 14 | impuritatis diaphani satis manifestae sunt secundum colores omnes
256 6 | videbitur, quod immissum est. - Manifestatur etiam illud idem per hoc,
257 10 | His itaque manifestis, scilicet quantitate anguli,
258 3 | fieri intussuscipiendo. Mathematici vero et physici considerantes
259 10 | quantitate, qua voluerint; et res maximas, cum voluerint, faciant
260 13 | unius et eiusdem iridis maxime accidit propter multitudinem
261 12 | occasum solis parvae esse mensurae, non intelligendum est de
262 12 | apparet omnino iris in hora meridiana. - Quod Aristoteles dicit
263 1 | hoc Aristoteles in libro meteorologicorum non manifestavit «propter
264 6 | incredibili distantia litteras minimas legere, aut arenam, ant
265 14 | ortum et occasum, erit color minoris splendoris et magis obfuscatus.
266 | minus
267 6 | aut gramina, aut quaevis minuta numerare. Qualiter autem
268 6 | naturarum profunditate longe mirabilior extitit. - Haec namque pars
269 6 | libro de speculis: si in vas mittatur quid, sumatur distantia,
270 5 | corpus habens naturam huius modi spiritualis, per quam ipsum
271 | modo
272 1 | attinet ad perspectivum, pro modulo nostro et temporis opportunitate
273 10 | situm; et patens est eisdem modus figurandi diaphana ita,
274 3 | profundus videt remote; nam motus eius non dividitur, neque
275 12 | Et propter hoc in locis multae accessionis solis ad zenith
276 13 | luminum multiplicatio et a multiplicatione ordinata diminutio non sit,
277 6 | partibus sui subtilitate multo difficilior et naturarum
278 | nam
279 | namque
280 3 | et propter hoc longiores nasus sunt boni olfactus.»~
281 3 | quod est ex parte visus naturale et passivum, dicunt visum
282 3 | Unde philosophi naturales tangentes id, quod est ex
283 10 | perspectivus a philosopho naturali, scilicet quod secundum
284 8 | principium phi losophiae naturalis, scilicet quod «omnis operatio
285 11 | quod apparet nobis de nube, necessario est minor semisphaera, licet
286 | neque
287 6 | partem couplet scientia nominata de visu; secundam illa,
288 | nostro
289 9 | ratiocinationes, quibus novimus, quod res visae in speculis
290 12 | continens nubem, secundo nubes ipsa, tertio supremum et
291 12 | resplendet de radio solis in nubibus.~
292 6 | gramina, aut quaevis minuta numerare. Qualiter autem haec admiranda
293 14 | minoris splendoris et magis obfuscatus. Et similiter secundum alias
294 14 | recipientis, tum ex claritate et obscuritate luminis imprimentis. Si
295 13 | secundum claritatem scilicet et obscuritatem et tunc secundum multitudinem
296 14 | connumerationes claritatis et obscuritatis luminis et puritatis et
297 13 | magis attinens hyazintino et obscuro. Et quia luminum multiplicatio
298 3 | animalibus ultimo dicens: «oculus profundus videt remote;
299 | omni
300 | omnis
301 | omnium
302 8 | naturalis, scilicet quod «omnis operatio naturae est modo finitissimo,
303 1 | modulo nostro et temporis opportunitate suscepimus explicandum.~
304 12 | medietas vel minus cadat ex opposito solis in nubem. Ideoque
305 10 | faciant apparere magnas et optime visu perceptibiles.~
306 8 | ordinatissimo, brevissimo et optimo, quo ei possibile est».~
307 13 | multiplicatio et a multiplicatione ordinata diminutio non sit, nisi
308 8 | naturae est modo finitissimo, ordinatissimo, brevissimo et optimo, quo
309 10 | videtur aliquid, et situin et ordinem radiorum apparet quantitas
310 10 | apparet quantitas et situs et ordo rei visae, et quod magna
311 6 | Perspectivae perfecte cognita ostendit nobis modum, quo res longissime
312 8 | quantitas in fractione radii, ostendunt nobis experimenta similia
313 11 | Et huic tertiae parti Perspectivae subalternata
314 6 | et quo res longe positas parvas faciamus apparere quantum
315 10 | nisi per accidens, sed parvitas anguli, sub quo videtur:
316 3 | parte visus naturale et passivum, dicunt visum fieri intussuscipiendo.
317 11 | illius est concavum. Quod patet per naturam levis et ponderosi.
318 14 | claritas luminis fuerit pauca, sicut accidit prope ortum
319 6 | manifestum. Radius visualis penetrans per plura diaphana diversarum
320 12 | quattuor diaphana, per quae penetrat radius solis scilicet aer
321 6 | sit generatus, nec possit penitus continuitas illius solvi,
322 10 | apparere magnas et optime visu perceptibiles.~
323 6 | incognita usque ad tempus hoc permansit. Scimus tamen, quod Aristoteles
324 14 | diaphanum recipiens habens permixtionem vaporum fumosorum et claritas
325 1 | propter quid», quod attinet ad perspectivum, pro modulo nostro et temporis
326 10 | his principiis, quae sumit perspectivus a philosopho naturali, scilicet
327 9 | in super ficiem secundi perspicui propinguiorem oculo ad angulos
328 9 | videtur per medium plurium perspicuorum, non apparet esse ut ipsa
329 5 | visualis et facit angulum, et pervenit radius ad rem visam non
330 8 | manifestavit nobis hoc principium phi losophiae naturalis, scilicet
331 3 | Unde philosophi naturales tangentes id,
332 10 | quae sumit perspectivus a philosopho naturali, scilicet quod
333 13 | quod non est in potestate pictorum assimilare iridem, cum tamen
334 6 | discontinuatio; medium autem inter plenam continuitatem et completam
335 11 | patet per naturam levis et ponderosi. Et illud, quod apparet
336 6 | experimentum illud, quod ponitur principium in libro de speculis:
337 10 | sive longae sive prope positae; et ita appareant eis omnes
338 2 | egressio radiorum visualium sit positio imaginata solum absque re,
339 4 | Perspectiva igitur veridica est in positione radiorum egredientium.~
340 10 | rationibus geometralibus posito diaphano notae magnitudinis
341 13 | assimilare iridem, cum tamen sit possibilis eius assimilatio secundum
342 6 | principio uno sit generatus, nec possit penitus continuitas illius
343 6 | completam discontinuitatem non potest esse nisi punctus unius
344 13 | manifestum est, quod non est in potestate pictorum assimilare iridem,
345 12 | est igitur per ea, quae praedicta sunt de fractione radii
346 12 | australis; et quia conus praedictae figurae est prope terram
347 1 | sermonem coarctavit. Ideoque in praesenti ipsum «propter quid», quod
348 6 | Primam partem couplet scientia
349 2 | In primis igitur dicimus, quod Perspectiva
350 12 | diaphanorum, radios solares primo frangi in contiguitate aeris
351 5 | Cuius partes principales sunt tres secundum triplicem
352 10 | diaphanorum plurium, adiunctis his principiis, quae sumit perspectivus
353 6 | Cum autem totalis radius a principio uno sit generatus, nec possit
354 | pro
355 6 | difficilior et naturarum profunditate longe mirabilior extitit. -
356 3 | animalibus ultimo dicens: «oculus profundus videt remote; nam motus
357 2 | superficies radiosae, sive proiecta sint illa radiosa ex sole,
358 9 | ficiem secundi perspicui propinguiorem oculo ad angulos aequales
359 6 | positas et quo res magnas propinquas faciamus apparere brevissimas
360 6 | distantes faciamus apparere propinquissime positas et quo res magnas
361 11 | descendentem, ideoque in propinquitate terrae plus quam in superiori
362 9 | in concursu visus directe protracti et lineae ductae super speculi
363 9 | in continuum et direc tum protractum et lineae ductae a re visa
364 7 | in continuum et directum protractus et linea a puncto incidentiae
365 6 | discontinuitatem non potest esse nisi punctus unius contingens duas partes
366 14 | coloribus suis tum accidit ex puritate et impuritate diaphani recipientis,
367 13 | diversificetur, secundum puritatem et impuritatem, lumen autem
368 14 | obscuritatis luminis et puritatis et impuritatis diaphani
369 14 | Si enim fuerit diaphanum purum et lumen clarum, erit color
370 12 | radius solis scilicet aer purus continens nubem, secundo
371 2 | aliquo corpore radiante. Nec putandum, quod egressio radiorum
372 2 | imaginata solum absque re, sicut putant illi, qui partem considerant
373 12 | iterum fracti sicut a cono pyramidali se diffundant non in pyramidem
374 11 | rorationem in summo esse convexam pyramidaliter, ad terram descendentem,
375 12 | pyramidali se diffundant non in pyramidem secundi rotundam, sed in
376 12 | assimilatam curvae superficiei pyramidis rotundae expansam in oppositum
377 | qua
378 13 | impuritatem, lumen autem quadrifarie dividatur, secundum claritatem
379 6 | granum, aut gramina, aut quaevis minuta numerare. Qualiter
380 7 | Quanta autem sit radii angulariter
381 12 | intelligendum est de parvitate quantitatis, sed de parvitate luminositatis,
382 | quantum
383 12 | rorationis a nube venientis, quarto inferius et densius eiusdem
384 | quas
385 12 | Erunt igitur in universo quattuor diaphana, per quae penetrat
386 | qui
387 13 | per figuram suam in loco quodam congregat lumen et in loco
388 10 | restringant radios receptos, quomodocunque voluerint, super res visibiles,
389 | quorum
390 2 | naturae solis lucens et radians, cuius radiatio coniuncta
391 2 | sive ex aliquo corpore radiante. Nec putandum, quod egressio
392 2 | lucens et radians, cuius radiatio coniuncta radiationi corporis
393 2 | cuius radiatio coniuncta radiationi corporis lucentis exterius
394 11 | possibile est iridem fieri radiis solaribus per incessum rectum
395 12 | eius, quod resplendet de radio solis in nubibus.~
396 2 | sive proiecta sint illa radiosa ex sole, sive ex stellis,
397 2 | continent lineae et superficies radiosae, sive proiecta sint illa
398 12 | ipsa, tertio supremum et rarius rorationis a nube venientis,
399 9 | experimen tum et consimiles ratiocinationes, quibus novimus, quod res
400 10 | patens est perfecte in rationibus geometralibus posito diaphano
401 13 | diminuit, et haec dispositio receptionis luminis non est dispositio
402 10 | facti, et restringant radios receptos, quomodocunque voluerint,
403 10 | diaphana ita, ut illa diaphana recipiant radios egredientes ab oculo
404 11 | ita, ut concavitas nubis recipiat radios reflexos et sic appareat
405 14 | Si vero fuerit diaphanum recipiens habens permixtionem vaporum
406 14 | puritate et impuritate diaphani recipientis, tum ex claritate et obscuritate
407 5 | per viam plurium linearum rectarum angulariter conjunctarum. ~
408 | recte
409 7 | radii angulariter adiuncti a recto incessu declinatio, sic
410 5 | transitus radii ad rem visam est rectus per medium diaphani unius
411 5 | est speculum, et ab ipso reflectitur ad rem visam. - Aut transitus
412 11 | possibile est, ut iris fiat per reflexionem radiorum solis super convexitatem
413 11 | concavitas nubis recipiat radios reflexos et sic appareat iris, quia,
414 8 | quibus cognovimus, quod refractio radii super speculum fit
415 12 | in superficiem terrae et reliqua medietas vel minus cadat
416 3 | oculus profundus videt remote; nam motus eius non dividitur,
417 13 | diminutio non sit, nisi per resplendentiam luminosi super speculum,
418 12 | diminutionem eius, quod resplendet de radio solis in nubibus.~
419 10 | voluerint, in oculo facti, et restringant radios receptos, quomodocunque
420 11 | concavitate nubis descendat roratio, necesse est illam rorationem
421 11 | fractionem radiorum solis in roratione nubis convexae. Dico ergo,
422 11 | roratio, necesse est illam rorationem in summo esse convexam pyramidaliter,
423 12 | curvae superficiei pyramidis rotundae expansam in oppositum solis.
424 12 | non in pyramidem secundi rotundam, sed in figuram assimilatam
425 14 | et impuritatis diaphani satis manifestae sunt secundum
426 2 | considerant et non totum. Sed sciendum, quod species visibilis
427 2 | et haec subalternat sibi scientiam, quae erigitur super figuras,
428 6 | ad tempus hoc permansit. Scimus tamen, quod Aristoteles
429 1 | ipsum «quid» physici est scire, «propter quid» vero perspectivi.
430 | se
431 6 | scientia nominata de visu; secundam illa, quae vocatur de speculis.
432 12 | vel occasum apparet iris semicircularis et est maior; sole vero
433 12 | sitibus apparet iris portio semicirculi. Et quanto sol altior, tanto
434 11 | minor; cuius contrarium sensui est manifestum. - Necesse
435 3 | iterum in eodem: «Tres dicti sensus scilicet visus, auditus,
436 1 | quod est physici, in brevem sermonem coarctavit. Ideoque in praesenti
437 | SEU
438 13 | paucitatem, et secundum harum sex differentiarum connumerationes
439 | sibi
440 8 | ostendunt nobis experimenta similia illis, quibus cognovimus,
441 14 | et magis obfuscatus. Et similiter secundum alias connumerationes
442 12 | vero existente in aliis sitibus apparet iris portio semicirculi.
443 10 | eis omnes res visibiles in situ, quo voluerint, et in quantitate,
444 10 | quo videtur aliquid, et situin et ordinem radiorum apparet
445 10 | locum et magnitudinem et situm; et patens est eisdem modus
446 12 | duorum diaphanorum, radios solares primo frangi in contiguitate
447 11 | est iridem fieri radiis solaribus per incessum rectum a sole
448 2 | visualium sit positio imaginata solum absque re, sicut putant
449 6 | penitus continuitas illius solvi, nisi interrupta esset eius
450 2 | totum. Sed sciendum, quod species visibilis est substantia
451 1 | perspectivi et physici est speculatio de iride. Sed ipsum «quid»
452 9 | protracti et lineae ductae super speculi superficiem ad angulos undique
453 [Title]| DE IRIDE SEU DE IRIDE ET SPECULO~ ~
454 5 | habens naturam huius modi spiritualis, per quam ipsum est speculum,
455 14 | occasum, erit color minoris splendoris et magis obfuscatus. Et
456 2 | radiosa ex sole, sive ex stellis, sive ex aliquo corpore
457 | suam
458 2 | figuras visuales, et haec subalternat sibi scientiam, quae erigitur
459 11 | tertiae parti Perspectivae subalternata est scientia de iride. Non
460 6 | illud idem per hoc, quod subiectum continui est corpus unius
461 2 | quod species visibilis est substantia assimilata naturae solis
462 6 | plus ceteris partibus sui subtilitate multo difficilior et naturarum
463 | sui
464 | suis
465 6 | si in vas mittatur quid, sumatur distantia, ut iam non videatur
466 10 | adiunctis his principiis, quae sumit perspectivus a philosopho
467 11 | est illam rorationem in summo esse convexam pyramidaliter,
468 7 | illius diaphani, quae cum superficie diaphani ex omni parte faciat
469 12 | figuram assimilatam curvae superficiei pyramidis rotundae expansam
470 2 | quas continent lineae et superficies radiosae, sive proiecta
471 11 | propinquitate terrae plus quam in superiori parte condensatam.~
472 12 | secundo nubes ipsa, tertio supremum et rarius rorationis a nube
473 1 | et temporis opportunitate suscepimus explicandum.~
474 1 | perspectivum, pro modulo nostro et temporis opportunitate suscepimus
475 6 | intacta et incognita usque ad tempus hoc permansit. Scimus tamen,
476 6 | quae vocatur de speculis. Tertia pars apud nos intacta et
477 11 | Et huic tertiae parti Perspectivae subalternata
478 6 | tamen, quod Aristoteles tertiam partem complevit, quae plus
479 12 | nubem, secundo nubes ipsa, tertio supremum et rarius rorationis
480 [Title]| Textus~ ~
481 6 | contiguitate decidere. Cum autem totalis radius a principio uno sit
482 2 | corporis lucentis exterius totaliter visum complet. ~
483 | totum
484 15 | Explicit tractatus de iride secundum Lincolniensem.~
485 5 | secundum triplicem modum transitionis radiorum ad rem visam. Aut
486 12 | luminositatis, quae accidit propter transitum radiorum per multitudinem
487 5 | principales sunt tres secundum triplicem modum transitionis radiorum
488 | tunc
489 | ultimo
490 | Unde
491 12 | Erunt igitur in universo quattuor diaphana, per quae
492 6 | totalis radius a principio uno sit generatus, nec possit
493 | usque
494 3 | ab eo virtus visualis et vadit recte ad res visas.» Et
495 14 | colores omnes arcus varii variationes.~
496 13 | generationes et diversitates, varietas coloris in diversis partibus
497 14 | secundum colores omnes arcus varii variationes.~
498 12 | Aristoteles dicit arcum varium apud ortum et occasum solis
499 6 | libro de speculis: si in vas mittatur quid, sumatur distantia,
500 12 | rarius rorationis a nube venientis, quarto inferius et densius
501 4 | Perspectiva igitur veridica est in positione radiorum
502 9 | esse ut ipsa est secundum veritatem, sed apparet esse in concursu
503 6 | sumatur distantia, ut iam non videatur et infundatur aqua, videbitur,
504 6 | videatur et infundatur aqua, videbitur, quod immissum est. - Manifestatur
505 5 | generis interpositi inter videntem et rem visam. - Aut transitus
506 3 | dicens: «oculus profundus videt remote; nam motus eius non
507 3 | consumitur, sed exit ab eo virtus visualis et vadit recte
508 9 | protractum et lineae ductae a re visa cadentis in super ficiem
509 3 | visualis et vadit recte ad res visas.» Et iterum in eodem: «Tres
510 2 | Sed sciendum, quod species visibilis est substantia assimilata
511 6 | unius naturae; radium igitur visualem in contiguitate duorum diaphanorum
512 2 | quae erigitur super figuras visuales, et haec subalternat sibi
513 2 | quod egressio radiorum visualium sit positio imaginata solum
514 6 | visu; secundam illa, quae vocatur de speculis. Tertia pars
515 6 | faciamus apparere quantum volumus magnas, ita ut possibile
516 12 | multae accessionis solis ad zenith capitum non apparet omnino
|