14 - Ad Caesarem Pausilipium. - Regnum sapientis

Late minaces horruimus Lechi
Regnare Thracas. Latius imperat,
Qui solus, exemptusque vulgo
Certa sui tenet arma voti.

Imbelle pectus parce fidelibus
Munire parmis; neu latus aspero
Lorica cinctu, neu decorum
Arcus amet pharetraeque collum.

An Cimber, an te lectus ab ultimis
Pictus Britannis ambiat, an Geta,
Nil allabores; ipse miles,
Ipse tibi pugil, ipse ductor.

Exile regnum, Pausilipi, sumus:
Sed se obsequentem qui sibi subdidit,
Hic grande fecit, si suasmet
Ipse roget peragatque leges.

Armata regem non faciet cohors,
Non tincta vulgi purpura sanguine,
Aut nobili stellatus auro
Frontis apex, teretique gemma.

Rex est, profanos qui domuit metus:
Qui cum stat unus, castra sibi facit;
Casumque fortunamque pulchro
Provocat assiduus duello.

Non ille vultum fingit ad improbi
Decreta vulgi, non popularia
Theatra, non illum trophaea,
Non volucri movet aura plausu.

Beatus, a quo non humilem gravis
Fortuna vocem, non tumidam levis
Expressit umquam curiosis
Dum tacitus premit ora fatis.

Ad prima si quis vulnera non gemit,
Solo peregit bella silentio:
Celare qui novit sinistros,
Ille potest bene ferre casus.

Ille, et caducis se licet undique
Suspendat auris pontus, et in caput
Unius et flammas, et undam, et
Vertat agens maria omnia Auster,

Rerum ruinas, mentis ab ardua
Sublimis aula non sine gaudio
Spectabit, et late ruenti
Subiciens sua colla caelo

Mundum decoro vulnere fulciet;
Interque caeli fragmina, lugubre
Telluris insistet sepulchrum, ac
Incolumis morientis aevi

Heres, ab alto prospiciet, magis
Haec magna quam sint quae pedibus premit,
Quam quae relinquet; iam tum Olympi
Non dubius moriturus hospes.

Quo cum volentem fata reduxerint,
Nil interest, an morbus, an hosticus
Impellat ensis, quo supremum
Urget iter. Semel advehemur

Quam navigamus semper in insulam,
Seu lata magnis stravimus aequora
Regis carinis, seu Quirites
Exigua vehimur phaselo.

Illo beatum margine me meus
Exponat asser. Cur ego sistere
Aeterno reformidem quietus
Litore, si peritura linquam?