27 - Ad Paulum Iordanum Ursinum
Bracciani Ducem. - Bracciani agri amoenitatem commendat, ad quam per ferias
Septembres secesserat Roma
Huc o quietis apta Musis otia,
Levesque Ludorum chori;
Huc feriantum Phoebe Musarum pater,
Huc hospitales Gratiae;
Huc delicatis ite permixti Iocis
Non inverecundi Sales:
Hic otiosi mite Bracciani solum
Vago coronemus pede.
Clemens supino clivus assurgit iugo,
Caelumque paulatim subit,
Et solida subter terga scopulorum arduo
Securus insessu premit:
Arcisque iactat inter alta turrium
Insigne propugnacula,
Timenda quondam Caesarum turmis ducum,
Timenda magno Borgiae,
Cum per minantum militum aeratos globos
Metuenda iaceret fulmina,
Ageretque profugum Caesarem, et quassum metu,
Adusque promissum Nihil.
Hic ille magnus frenat Etruscas opes
Ursinus heroum decus.
Heres avitae laudis, et princeps caput
Magnaeque laus Oenotriae.
Circum coruscis scena quercetis viret,
Caelumque verrit frondibus,
Suosque colles vestit, et patentibus
Sese theatris explicat.
Admota muris pone Nympharum domus
Aprica praebet litora:
Ripamque Baccho iungit, et vallum prope
lentis flagellat fluctibus.
Maiore nusquam stagna Neptuno sonant,
Aut aestuantis Larii,
Aut qui severo tangit Albanus lacu
Inenatabilem Styga:
Aut quae procellis gaudet, et magno fremit
Superba ponto Iulia:
Nec maior usquam spumat, et rupes truci
Benacus assultat salo.
Intonsa curvo monte circumstant iuga,
Mitesque despectant aquas.
Nivosus illinc terga Romanus movet,
Caeloque diducit minas:
Illinc caducis ilicem quassat comis
Sublime Cymini caput,
Crudumque Boream frangit impotentibus
Deproeliaturum Notis,
Terrisque late regnat, et caeli minis
Opponit hibernum latus.
Amica sternit interim lacum quies,
Fluctusque fluctu nititur,
Et ipsa secum pigra luctatur Thetis,
Aquaeque colludunt aquis:
Quas vel carina, vel citata turgido
Findit phaselus linteo:
Pinnaque late vitreum cogens pecus
Volente lino truditur,
Setaque piscem ducit, et raris procul
Lacum coronat retibus.
Hinc alta lucet divitis Pollae domus,
Hinc pinguis Anguilaria:
Trebonianas hinc amica vineas
Vadosa plangunt aequora:
Hinc delicati fundus Aureli nitet,
Lymphae salutaris pater:
Undaque morbos arcet, et vivacibus
Luem fluentis eluit.
At qua superbum fontibus nomen dedit,
Suumque Flora marginem,
Vivis perennes decidunt saxis aquae,
Camposque decursu lavant,
Patremque longe Tybrin, et regem sonant,
Romaeque servitum fluunt.
Sincera circum regna naturae nitent,
Et artis immunes loci:
Adhucque virgo sulcus, et montes adhuc
Molles inexperti manus,
Meramque Bacchus Tethyn, et Bacchum Thetis,
Et pinguis invitat Ceres.
Hinc ille laetus surgit, et tenacibus
Inserpit ulmis Evius,
Udoque cornu turget, et fluentibus
Crinem racemis impedit.
Non Lesbos illi, non odorati magis
Vineta rident Massici,
Aut quae Falernis educata solibus
Sublucet uvae purpura.
Sed nec Falisci glaream malit soli,
Nec pinguis uber Rhaetiae;
Nec flava tantum culta felicis Cypri,
Graiamve dilexit Rhodon,
Quantum suis superbit, et sese suis
Miratur in canalibus.
Circum beatis imperat campis Ceres
Lateque rura possidet:
Et arva flavo messium fluctu tument,
Motuque culmorum natant.
Innube rarus inquinat caelum vapor,
Aut tensa nimbis vellera:
Aut e Boreis bella ventorum plagis,
Raucusque silvarum fragor
Auditur usquam: non protervis insonant
Exercitati Syrtibus,
Euris et Austris contumaces Africi,
Et perduellibus Notis.
Tantum serenus Vesper, et tenerrima
Etesiarum flamina,
Albique soles, et serena lucidis
Aspirat aura montibus:
Puramque caelo provehunt Horae facem,
Et Phoebus Horarum pater
Peculiari luce colles irrigat,
Pronaque perfundit die.
Ramis tepentes ingruunt Favonii
Iocantis aurae sibilo,
Et temperatis provocant suspiriis,
Lenique somnum murmure.
At non loquaces interim nidi tacent,
Matresque nidorum vagae.
Sed aut maritis turtur in ramis gemit,
Et saxa rumpit questibus,
Aut laeta late cantibus mulcet loca
Famosa pellex Thraciae,
Silvisque coram plorat, et crudelibus
Accusat agris Terea:
Quaecumque maestae vocibus dicunt aves,
Respondet argutum nemus.
Affatur alnum quercus, ornum populus,
Affatur ilex ilicem,
Et se vicissim collocuta redditis
Arbusta solantur sonis.
Huc o Quiritum ductor, huc Oenotriae
O magne regnator plagae
Iordane, tandem plenus urbis et fori,
Rerumque magnarum satur,
Sepone curis temet, et domesticis
Furare pectus otiis.
Hic vel tuarum lene tranabis vadum
Opacus umbris arborum,
Tuosque colles inter, et tuas procul
Perambulabis ilices:
Vel cum Decembri campus, et prima nive
Vicina canescent iuga;
Nunc impeditas mollibus plagis feras,
Silvamque praecinges metu:
Nunc incitato capream rumpes equo,
Teloque deprendes aprum;
Iactoque cervos collocabis spiculo,
Furesque terrebis lupos.
Quod si Latinae laus Alexander plagae,
Sacraeque sidus purpurae,
Tecum paterno feriabitur solo,
Seseque curis eximet,
Tuique cives, hospitesque civium
Toto fruemur gaudio.
|