2-dicit | dicta-invol | ipsis-porte | porti-terra | terti-zeuxi
bold = Main text
Cap. grey = Comment text
1 textus| lingua dolosa [Psal. C, 2]. Interdum illud Psalmistae
2 textus| propriis tradidit, Petro Abaelardo haereseos crimen impegerit.
3 textus| tantas angustias deprehensus Abaelardus ad Romani examinis confugit
4 textus| homine dignum. Sed quaenam abjecta muliercula, quisnam hoc
5 textus| utero matris Ecclesiae velut aborsum praecidisti. In via Christi
6 textus| qui devorat pauperem in abscondito. Inter haec Petrus orabat:
7 textus| Trinitatis. Damnatur, proh dolor! absens, inauditus et inconvictus.
8 textus| tantum veritas simplici et absoluto est expressa eloquio. Hic
9 textus| libri opaca septem libris absolvit Post tales itaque et tam
10 textus| Christum deffendat, quaedam absona de dogmatibus Ecclesiae
11 textus| Subversi subvertistis, et vinum absorbuistis sicut qui devorat pauperem
12 textus| Ex quo quanta sequatur absurditas, nexus ipse rationis ostendit.
13 textus| mentio se ingessit, non absurdum est commemorare quae altercationis
14 textus| quoniam super hoc satis abundeque digessimus, tempestivum
15 textus| divinum saepe instrumentum accersis; et astruunt imperiti graviter
16 textus| luctamen laboris officiosius accingatur. ~Apologia Berengarii Pictavensis
17 textus| intimandum talia verba se non accommodant. Aut si ideo animae originem
18 textus| eloquio. Hic Romanus aurem accommodet. Hic superbiae strumam deponat
19 textus| sagittam posuisti, in quem acerbitatis tuae virus evomeres, quem
20 textus| lucubrationibus diserti hominis acquiescere, nisi potius tragoediam
21 textus| quibus et tu ex parte maxima acquiescis, animas scilicet olim ab
22 textus| volumini.» Nunc illud est acriter persequendum, cur vir sanctus,
23 textus| judicetur: Caesarem appello [Act. XXV].» At Bernardus abbas,
24 textus| talibus judicibus, talibus actoribus depravata: ~Hic satur, exiguo
25 textus| colubri soporati tandem aculeos suscitasti. Omissis omnibus,
26 textus| nunquam dormitare deberet acumen. Sed facile deviat a justitia,
27 textus| tuos rhythmico certamine acutaeque inventionis versutia semper
28 textus| sed Deum, ut Christianus. Acutulum sane responsum, et docto
29 textus| in faciem ejus, scilicet Adae, spiraculum vitae [Gen.
30 textus| Petri. Nunc, rigide censor, adesto, et fidem Petri sincero
31 textus| pingues, quorum colla thoris adipeis incrassata liquidam sudabant
32 textus| episcopus etiam praemissis adjungens: «Petrus, inquit, semper
33 textus| LXXVI]. Sed nihil est cur admiratione percelli debeant. Imo magis
34 textus| formosa superne: ~Spectatum admissi risum teneatis amici? ~Concedit
35 textus| coram supernis obtutibus adolere deberes, ut reus tuus Petrus
36 textus| audivimus a primis fere adolescentiae rudimentis cantiunculas
37 textus| quodam obnubit verborum adulterio. Vir sapiens, inquit Horatius, ~
38 textus| f. nodis] quasi rationi adversis orthodoxae veritatis gladio
39 | adversus
40 textus| generentur, tigribus agni.~Velut aegri somnia operis tui vanae
41 textus| suffarcinatus exierit de Aegypto, cum ore fulmineo contra
42 textus| negligat. Hujus imaginem aemulari, hujus te oportebat vestigia
43 textus| quidquid iniqua conflaret aemulatio, censurae apostolicae sobrium
44 textus| Quidlibet audendi semper fuit aequa potestas: ~Sed non ut placidis
45 textus| dilectio ejus dignitati aequipollenter respondere sufficiat, quomodo
46 textus| quam iracundiae incentivum. Aequum erat te reminisci quod Habacuc
47 textus| facit de seipso, sed ex aereo halitu sumpto et effuso.»
48 textus| coeli sitam clementiam, aeris temperiem, ubertatem terrae,
49 textus| revocare, cur ei coram populo aeternae blasphemiae characterem
50 textus| frequenti mugitu pium testatur affectum. Bos, inquam, bovem requirit,
51 textus| primo volumini terminus affigetur, ut ad ea quae promisimus
52 textus| impugnat fidem Petri, qui fidem affirmat Petri. Debet ergo invenire
53 textus| per ingenitae bonitatis affluentiam misericordiae recordatur:
54 textus| mandas, si sic decernis agendum; Quem penes arbitrium est,
55 textus| ducitur suspendendus. Quid agimus, anima? Quo nos vertimus?
56 textus| cum muliere coire, malum agit quisquis cum muliere coit.
57 textus| avibus generentur, tigribus agni.~Velut aegri somnia operis
58 textus| capite pendulo: «Damnamus, aiebant.» Alii vero damnantium tumultu
59 textus| rescribis: «Orationes a me, Aimerice, et non quaestiones flagitare
60 textus| est sine modo diligere.» Aimericum, sic enim dictus est, ad
61 textus| Cantica nuptiarum invitat alacritas convivarum. Sed, quoniam
62 textus| exemplar. Socrates mortem sui Alcibiadis philosophici vigoris ubertate
63 textus| sanctitudinis tuae odorem ales per orbem fama dispersit,
64 textus| ubertate testatur. Plato Alexim puerum, cni amatorias cantiunculas
65 | alia
66 | aliarum
67 | Alias
68 textus| dixisse comperio: imo sensum alienum verbis tuis vestitum deprehendo.
69 textus| vitam suam disponit; nec alienus est a Christi portione,
70 | aliis
71 | alioquin
72 | aliquando
73 textus| De cujus propositionibus aliquas exempli gratia interseram: «
74 | aliquem
75 | aliquis
76 | aliquod
77 | aliter
78 textus| occasionem. Denique post prandium allatus est liber Petri, et cuidam
79 textus| argumento gibbosus trans Alpes saltat, ut quid sit diligendum
80 textus| forcipe tulerat angelus de altari, purgares vitium labiorum
81 textus| absurdum est commemorare quae altercationis varietas occupaverit de
82 textus| sponsaeque juvenculabus alterna jucunditate plaudentibus,
83 textus| pronuntiasti. Nunc eum subito ad altiora subrigens [f. suberigens]
84 textus| cognitu, sagaci lectori ab altiori cardine retexam. Est liber,
85 textus| Nonne id etiam tuae memoriae altius est insignitum, quod fratres
86 textus| opinionis, sed testis est alumna tui patria nostri sermonis.
87 textus| papae non Deum didicerat amare, sed aurum. Sequitur postea
88 textus| ambulat, hic stat, Alter amat fletus, alter crispare cachinnum. ~
89 textus| Plato Alexim puerum, cni amatorias cantiunculas composuerat,
90 textus| Origenem scilicet Graecum, Ambrosium Mediolanensem, Retium Augustodunensem,
91 textus| praecidisti. In via Christi ambulantem, tanquam sicarius de occulto
92 textus| loquitur nimis, ille tacet; hic ambulat, hic stat, Alter amat fletus,
93 textus| furor, quidquid implacabilis amentiae turbo rotaret in Petrum,
94 textus| in Petrum exarsisse non amore correctionis, sed desiderium
95 textus| impingebas? Rursusque, si Petro amorem populi tollebas, quomodo
96 textus| Sponsi Sponsaeque firmavit amores. Tertius perplexitatem voluminis
97 textus| vestigia totis conatibus amplexari, ut calculo quem forcipe
98 textus| sponsaeque typo maritat amplexus. Porro nuptiis gaudia consonant.
99 textus| vegetabit me ad laborem? Quis amplius leniet moerentem?» Et post
100 textus| somno, ~Hic exporrectis ampullat verba labellis. ~Hic loquitur
101 textus| orthodoxae veritatis gladio amputatis, asserunt sancti Patres
102 textus| minuere sunt conati; praeterea Anaxagorae laudatam semper sententiam,
103 textus| Scribit enim Petrus ad ancillam Dei Heloissam sacris litteris
104 textus| linguis hominum loquar et angelorum, charitatem autem non habeam,
105 textus| calculo quem forcipe tulerat angelus de altari, purgares vitium
106 textus| Retium Augustodunensem, Bedam Angligenam. Quorum primus cum in caeteris
107 textus| Intra tot itaque et tantas angustias deprehensus Abaelardus ad
108 textus| philosophantur in textrinis aniculae. Sic propositiones Dagani
109 textus| originariam in coelo sedem animabus disponit. At quoniam de
110 textus| appretiatur asinus. Sic animales episcopi judicant sic casus
111 textus| personaret. At ille et Petri odio animatus, et vitis germine irrigatus,
112 textus| ille dicitur qui hominem animavit. Factus est ab ipso, non
113 textus| Testatur etiam rancorem animi ejus epistola ad Innocentium
114 textus| cujus littera vigilantibus animis, divinae cujusdam intelligentiae
115 textus| enim in funera fas distrahi animum, quoniam ad exponendum Cantica
116 textus| institutionem, nonum premere in annum; ut male tornatum opus rursus
117 textus| juste gubernaverint, ad antiquae honestatis vultum meritorium
118 textus| Rata namque est fama et ab antiquo quasi, naturae legibus promulgata,
119 textus| thesauris Dei: indeque ob antiquum vitae contagium in corporum
120 textus| pavisti, dum Deum diligendum aperte pronuntiasti. Nunc eum subito
121 textus| tauri pingues obsederunt me. Aperuerunt super me os suum [Psal.
122 textus| hoc dicendum pro nihilo aperuit os suum. Nemo enim de hoc
123 textus| officiosius accingatur. ~Apologia Berengarii Pictavensis contra
124 textus| conflaret aemulatio, censurae apostolicae sobrium nunquam dormitare
125 textus| enim quae gesta fuerant Apostolico, et statim a Romana sede
126 textus| te locutum: «Merito dixit Apostolus: Nostra conversatio est
127 textus| impii judicetur: Caesarem appello [Act. XXV].» At Bernardus
128 textus| pontifices insultare, pedem pedi applaudere, ridere, nugari conspiceres,
129 textus| invideo: imo labori vehementer applaudo. Sed, cum eorum expositiones
130 textus| Bernardus manum expositionis applicat, ut ab hirsutis litterae
131 textus| ebore mancus. Sic urbem appretiatur asinus. Sic animales episcopi
132 textus| Heloissam sacris litteris apprime institutam, familiarem satis
133 textus| majoribus hujus temporis approbari. Mirantur homines in te,
134 textus| ventrem, nec caudam piscis aptavit; sed humanorum membrorum
135 textus| meracissimum, cujus integritatem aqua non devirginaverat, quia
136 textus| Conceperunt ventum, et telas araneae texuerunt [Isa. LIX]. Praefatus
137 textus| industrios viros, Bernardus arat, quasi aliquid intentatum
138 textus| requirit, cum quo ducere collo aratra consuevit.» Pulchrum quidem
139 textus| Sperabamus in linguae tuae arbitrio coeli sitam clementiam,
140 textus| decernis agendum; Quem penes arbitrium est, et vis et norma loquendi. ~
141 textus| sacra vite prius severis arborem.~Nam illud, quod idem poeta
142 textus| cujusdam intelligentiae sudat arcanum. Ad hunc librum Bernardus
143 textus| aliquid secreti audire, et archimandrita noster tale quid intonat,
144 textus| oculati rerum cognitores arcu iniquitatis intenso toxicum
145 textus| Christiana disputatione ardenter et impigre declarabit. Nam
146 textus| patriarcham nudum stravit in area [Gen. IX], sonorius quam
147 textus| grossus camelus, Gallicano argumento gibbosus trans Alpes saltat,
148 textus| contradictorium est praeter malum.» Argumentum hoc scit esse frivolum,
149 textus| Chrisyppus; nec voluptatem, ut Aristippus, sed Deum, ut Christianus.
150 textus| exitium conjugatorum cohortes armasset. ~Augustinus erroribus suis
151 textus| dixerit senserit, secundus arrepti operis tractatus Christiana
152 textus| alios tui ingenii fructus articulus est vertendus. Quaerit a
153 textus| subtilis ad disputandum quam artifex ad loquendum, sic personat: «
154 textus| liquidam sudabant ad ruinam [f. aruinam]. Nec mirum. Visitaverant
155 textus| mutilum, nisi opem artis sibi asciscat. Laudantur sales Lucilii,
156 textus| animae originem coelestem ascribis, quia olim orta, id est
157 textus| haereticorum collegio sunt ascripti. Duo dixit Hilarius erroris
158 textus| incipientes ab homine et in asinum desinentes. Revolve, quaeso,
159 textus| discordiam commonendi non sunt asperitate invectionis. His et aliis
160 textus| plurimorum se reclamabat assensus. Hic hesternam crapulam
161 textus| vinum bibere. Quod quidam asserentes inter haereticos recepti
162 textus| originem animarum de coelo asseruisti esse. Quod qualiter in libro
163 textus| passione doloris sensisse asseruit. Contra quem sententiam
164 textus| veritatis gladio amputatis, asserunt sancti Patres noviter creatis
165 textus| de quo ipse Augustinus asseverat quod multo auro suffarcinatus
166 textus| splendeat, unus et alter ~Assuitur pannus . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ~
167 textus| opusculo ex testium probabilium astipulatione inserere, sed vereor paginam
168 textus| facundia esse simpliciter astruam. Sed super hoc hactenus;
169 textus| Quod qualiter in libro astruas, quoniam utile et facile
170 textus| animae originem de coelis astruis, quia quandoque beata futura
171 textus| instrumentum accersis; et astruunt imperiti graviter et granditer
172 textus| Romani examinis confugit asylum. «Filius sum, inquit, Romanae
173 textus| collatis membris, ut turpiter atrum ~Desinat in piscem mulier
174 textus| Quod Bernardus male attendit, qui quod Jesus nudo patuloque
175 textus| Minervae lepos! o sales Attici! o eloquentia Tulliana!
176 textus| scilicet breviter volentibus attingere summam rei, onerosum esset
177 textus| Tullius eloquii Romani maximus auctor consolatorium de morte filii
178 textus| celebris episcopus, in cujus auctoritatem plurimorum se reclamabat
179 textus| atque poetis ~Quidlibet audendi semper fuit aequa potestas: ~
180 textus| pontificalibus erat insolitum, audientes omnes dissecabantur cordibus
181 textus| Romanus aliquid secreti audire, et archimandrita noster
182 textus| gerebatur. Quanto salubrius audiretur suavis poetae Galli sententia
183 textus| Ecclesiae, in quibus eum non audit sobrietas Ecclesiae. Primum,
184 textus| dies est.» Quis est, cui audita tam ridicula veritate, labia
185 textus| haec sonat lector, stertit auditor. Alius cubito innititur,
186 textus| urgeri siccitate, quoniam audivimus a primis fere adolescentiae
187 textus| negotium misericordis culpam augere, sed minuere. Unde Psalmista
188 textus| Ambrosium Mediolanensem, Retium Augustodunensem, Bedam Angligenam. Quorum
189 textus| confoederet. Unde Retii Augustodunensis aurea sic depromit camoena: «
190 textus| sonum digitis callemus et aure. ~Quid plura? Tota Ars Poetica
191 textus| Unde Retii Augustodunensis aurea sic depromit camoena: «Mos
192 textus| expressa eloquio. Hic Romanus aurem accommodet. Hic superbiae
193 textus| Augustinus asseverat quod multo auro suffarcinatus exierit de
194 textus| Deum didicerat amare, sed aurum. Sequitur postea de modo
195 textus| scandalizavit haec effera austeraque disputatio, doloremque suum
196 textus| solem, miror qua fronte ausus tuos extenderis in opus
197 textus| semicinctia tua rugire daemones autumaremus, et beatulos nos tanto gloriaremur
198 textus| immitia, non ut ~Serpentes avibus generentur, tigribus agni.~
199 textus| damnatur a sacerdotibus Bacchi. Sic morbidus medicum curat.
200 textus| Christo vota persolvere, sed Baccho. Inter haec salutantur scyphi,
201 textus| jugulare Falernum, ~Nec Bacchus lymphae conjugium patitur. ~
202 textus| vulgaris proverbii: ~Vicini barbae propriam debes simulare. ~
203 textus| est correctio justi, sed barbaries incondita tyranni. Testatur
204 textus| astruis, quia quandoque beata futura est in coelis, eadem
205 textus| daemones autumaremus, et beatulos nos tanto gloriaremur patrono. ~
206 textus| tui severitas sanxisset. ~Beatus etiam Hieronymus in libro
207 textus| Retium Augustodunensem, Bedam Angligenam. Quorum primus
208 textus| Poetica jurata contra te bella suscepit. Deberes revera
209 textus| impugnat Petri.» Parce, parce, bellator inclyte. Non decet monachum
210 textus| Bernarde? ~Nil opus est bello, veniam pacemque rogamus, ~
211 textus| ubertatem terrae, fructuum benedictionem. Caput tuum nubes tangebat;
212 textus| officiosius accingatur. ~Apologia Berengarii Pictavensis contra Sanctum
213 textus| occurrent. Et quemadmodum ipse Berengarius te monet in epist. seq.,
214 textus| in personam hominis Dei (Bernardi scilicet abbatis Clar.)
215 textus| carmine promit, ~Nunc est bibendum, nunc pede libero ~Pulsanda
216 textus| vinum inquinabitur ab eo. Biberat episcoporum sobrietas sanguinem
217 textus| te, misericordiae potius blandum deberet sentire tactum quam
218 textus| ei coram populo aeternae blasphemiae characterem impingebas?
219 textus| conjugasti, libet aliqua de ipso boatu tragico speculari. Inter
220 textus| nuptias non esse absolute bonas. Perit igitur nuptiale bonum.
221 textus| irascitur, per ingenitae bonitatis affluentiam misericordiae
222 textus| Neque enim potest fieri ut bonus sit coitus si malus est
223 textus| simulacrum Helenae pinxit, non ei brachia simiae, nec chimaerae ventrem,
224 textus| Bernardus abbas, in cujus brachio fidebat praesulum multitudo,
225 textus| amat fletus, alter crispare cachinnum. ~Diversisque modis pax
226 textus| ad tua lora manus. ~Jura cadent rerum, vertetur sanctio
227 textus| Sic judicant verba luminis caeci, sic virum sobrium damnant
228 textus| unquam, Jesu bone, culpa tam caecos habuit judices, ut non utrinque
229 textus| mores! Sic judicat de sole caecus. Sic pingit in ebore mancus.
230 textus| tragico speculari. Inter caetera, ni fallor, oratoris nostri
231 textus| Angligenam. Quorum primus cum in caeteris libris, ut ait Hieronymus,
232 textus| interpositione interpolari. Caeterum cunctis nota teste non indigent.
233 textus| nostri lugubris musa sic calculat. «Decessit frater a vita,
234 textus| conatibus amplexari, ut calculo quem forcipe tulerat angelus
235 textus| organum Trinitatis disserunt calices facundi. Sic contra simplicem
236 textus| Legitimumque sonum digitis callemus et aure. ~Quid plura? Tota
237 textus| sua vini do vino. Cujus calor ita incesserat cerebris,
238 textus| Augustodunensis aurea sic depromit camoena: «Mos est, inquit, generosae
239 textus| disputant cornuti. Sic sanctum canes, sic margaritas porci corrodunt.
240 textus| Misericordiam et judicium cantabo tibi, Domine [Psal. C],
241 textus| Hieronymus, vicerit, in Canticis canticorum se ipsum vicit.
242 textus| reminisci quod Habacuc propheta [cap. III] Deo decantat, dicens:
243 textus| expergefacti, somnolenta voce, capite pendulo: «Damnamus, aiebant.»
244 textus| dogmata, sed nefandi commenti capitula legimus, quod scilicet Pater
245 textus| inter illa quae peperisti, capitulorum monstra locasses. ~Hinc
246 textus| digessimus, tempestivum est illud capitulum in eodem libro visitare,
247 textus| sagaci lectori ab altiori cardine retexam. Est liber, quem
248 textus| versus componit et arte carentes ~Ennius ingenio dives, et
249 textus| quod idem poeta in alio carmine promit, ~Nunc est bibendum,
250 textus| delinimentis facundiae remedioque carminis evaporare nolebat, cur non
251 textus| Taceo Pythagoram, Demetrium, Carneadem, Possidonium, reliquosque,
252 textus| diu vixisti, sic Ecclesiam castis institutionibus informasti,
253 textus| animales episcopi judicant sic casus ventilant, sic discutiunt
254 textus| quae non dixerit, et quam Catholica mente ea quae dixerit senserit,
255 textus| universalis fidei revocare. Plures Catholici quaedam culpanda dixerunt,
256 textus| apud Deum [Joan. I]. O vox Catholico digna doctore! o fidelis
257 textus| judices, ut non utrinque causae latera ventilarent, ut non
258 textus| salutantur scyphi, pocula celebrantur, laudantur vina, pontificum
259 textus| fidem Petri. Nunc, rigide censor, adesto, et fidem Petri
260 textus| Cujus calor ita incesserat cerebris, ut in somni lethargiam
261 textus| quod fratres tuos rhythmico certamine acutaeque inventionis versutia
262 textus| non excusat, eant mariti, certatim agant poenitentiam, eo quod
263 textus| somnum. Alius super molle cervical dormitionem palpebris suis
264 textus| quondam mihi in saeculo chara, nunc in Christo charissima,
265 textus| populo aeternae blasphemiae characterem impingebas? Rursusque, si
266 textus| saeculo chara, nunc in Christo charissima, etc. Vide supra, initio
267 textus| lacrymas in misericordia et charitate. Sedit autem in concilio
268 textus| hominum loquar et angelorum, charitatem autem non habeam, nihil
269 textus| non ei brachia simiae, nec chimaerae ventrem, nec caudam piscis
270 textus| arrepti operis tractatus Christiana disputatione ardenter et
271 textus| presbyter Lugdunensis, vir Christianissimus, et tam subtilis ad disputandum
272 textus| eum proscribendum ab orbe Christiano. Quid vulgus faceret? quid
273 textus| quaeso, Petrum tecum esse Christianum. Et si vis, tecum erit Catholicus.
274 textus| virtutem esse diligendam, ut Chrisyppus; nec voluptatem, ut Aristippus,
275 textus| ridiculi syllogismi rotatur in circulo. Unde poeta: Citharoedus,
276 textus| Psalmistae sedulo ruminabat: Circumdederunt me vituli multi, tauri pingues
277 textus| exemplaria, Bernarde, celebris circumquaque fama divulgat. Nec mirum
278 textus| Non discretus, non elegans citharista fuisti, qui funebres modulos
279 textus| in circulo. Unde poeta: Citharoedus, inquit, ~Ridetur corda
280 textus| modum, cum semper remaneat citra modum? Aut si sic intellexisti «
281 textus| cuidam praeceptum est ut voce clamosa Petri opuscula personaret.
282 textus| plaudentibus, tuba funebris subito clangit. Epulae in luctum eunt,
283 textus| Bernardi scilicet abbatis Clar.) dixit, joco legas, non
284 textus| quoniam lippis et tonsoribus claret quod non recte lamenta epithalamio
285 textus| vergeret elimarent? Isti, clausis oculis, palpant negotium,
286 textus| non illecebrae tui eloquii clausissent viscera misericordiae Romanae
287 textus| tuae arbitrio coeli sitam clementiam, aeris temperiem, ubertatem
288 textus| testatur. Plato Alexim puerum, cni amatorias cantiunculas composuerat,
289 textus| ludicrorum mensuram confertam et coagitatam in libellorum tuorum, Bernarde,
290 textus| si ideo animae originem coelestem ascribis, quia olim orta,
291 textus| sed non ut quemlibet finem coeptis tuis supponas. Unde idem
292 textus| coitu conjugali. Nam etiam coeundo mulierem tangunt. Igitur
293 textus| sed ex fumo dare lucem. ~Cogitat . . . . . ~Quod Bernardus
294 textus| Joan. XI]. Ab illo ergo die cogitaverunt condemnare eum, dicentes
295 textus| et quasi oculati rerum cognitores arcu iniquitatis intenso
296 textus| quoniam utile et facile est cognitu, sagaci lectori ab altiori
297 textus| ejus exitium conjugatorum cohortes armasset. ~Augustinus erroribus
298 textus| uxoribus suis aliquando coierunt. Alias in eodem libro Hieronymus
299 textus| agit quisquis cum muliere coit. Peccant ergo conjugati
300 textus| conjugati legitime utendo coitu conjugali. Nam etiam coeundo
301 textus| praeparavit. Nam si conjugium coitum non excusat, eant mariti,
302 textus| potest fieri ut bonus sit coitus si malus est tactus. Et
303 textus| XXI]. Vere pingues, quorum colla thoris adipeis incrassata
304 textus| inducere plumas, ~Undique collatis membris, ut turpiter atrum ~
305 textus| Evangelica lectio consolatur. Collegerunt, inquit, pontifices et Pharisaei
306 textus| tamen ob id haereticorum collegio sunt ascripti. Duo dixit
307 textus| Hieronymi verbis distincte colligimus nuptias non esse absolute
308 textus| tolleres, quem inter mortuos collocares. Corrogatis undecunque episcopis
309 textus| scripta tua in famae pulpito collocari, cum constet ea, qualiacunque
310 textus| patuit quod latebat, et colubri soporati tandem aculeos
311 textus| vobis turbetur, ne sincerus columbae oculus turgente macula obducatur.
312 textus| injuria. Zelus domus Dei comedit me, eo quod lepra insanae
313 textus| falsitas plausibilis eloquii comitate commendatur. Similesque
314 textus| ingessit, non absurdum est commemorare quae altercationis varietas
315 textus| plausibilis eloquii comitate commendatur. Similesque sunt, ut ait
316 textus| non indigent. Illum itaque commentandi et nugandi usum ad divinum
317 textus| tragoediam videretur quam commentarios texere. Patefacta namque
318 textus| cum eorum expositiones commentumque tuum studiosis revolvo manibus,
319 textus| Retractationum purgandos committit. Lactantius, de quo ipse
320 textus| tibi, Domine [Psal. C], commode misericordiam praeposuit
321 textus| correctionis; et boni ad discordiam commonendi non sunt asperitate invectionis.
322 textus| oblivione, qui irascitur sine commotione. Magnus Dominus noster,
323 textus| participes, omnium [al. communi.] periculo providete. Ne
324 textus| nominis umbram gregi illorum communicare, de quibus dictum est: Conceperunt
325 textus| tamen erit Catholicus. Communis enim Deus est, non privatus.
326 textus| Abaelardi festucas in trabes commutare moliris? Non est negotium
327 textus| enim ratione malum bono comparat. Uri certe malum est, et
328 textus| manibus, nihil te novi dixisse comperio: imo sensum alienum verbis
329 textus| corrigere disponebas? Ex qua complexione in summam redigitur te in
330 textus| manuali quodam indiculo complosi, ne scilicet breviter volentibus
331 textus| currat pede: ~Impostos versus componit et arte carentes ~Ennius
332 textus| cni amatorias cantiunculas composuerat, insigni titulo ducit ad
333 textus| errasti, hostis Ecclesiae comprobaris; si nesciens errasti, quomodo
334 textus| diversorum lamenta minuere sunt conati; praeterea Anaxagorae laudatam
335 textus| oportebat vestigia totis conatibus amplexari, ut calculo quem
336 textus| sunt. Sed tamen paulisper concedatur, ut malum sit, juxta Hieronymum,
337 textus| admissi risum teneatis amici? ~Concedit ars quod velis incipias,
338 textus| quem de morte Nepotiani conceperat, plausibili medetur eloquio.
339 textus| communicare, de quibus dictum est: Conceperunt ventum, et telas araneae
340 textus| clementiae ostium obstruis, conceptae vesaniae signanter impetum
341 textus| abbas, cum esset pontifex concilii illius, prophetavit, dicens:
342 textus| pontifices et Pharisaei concilium, et dixerunt: Quid facimus?
343 textus| tunica inconsutili spoliasti. Concionabaris ad populum, ut orationem
344 textus| legis fistula obturatur. Concionatur sapiens vir: Qui tangit
345 textus| crapulam ructans, hujusmodi in concione sermonem evomuit: «Fratres,
346 textus| proprium separatim opusculum condebat? Nec deerant a quibus talis
347 textus| illo ergo die cogitaverunt condemnare eum, dicentes illud Salomonis:
348 textus| scilicet olim ab initio factas conditasque in thesauris Dei: indeque
349 textus| inopium atque impossibile confecisti, dum Deum sine modo diligendum
350 textus| similium ludicrorum mensuram confertam et coagitatam in libellorum
351 textus| faverunt, pressa fronte ruborem confessi sunt. Placet et non immerito
352 textus| digna doctore! o fidelis confessor gratiae! Recte perpendiculum
353 textus| doctoris perdit meritum confessoris, quia Ecclesia bono filio
354 textus| Petrum, quidquid iniqua conflaret aemulatio, censurae apostolicae
355 textus| sancti Spiritus officina conflatus, Christi et Ecclesiae sub
356 textus| hujusmodi materia tristia laetis confoederet. Unde Retii Augustodunensis
357 textus| Abaelardus ad Romani examinis confugit asylum. «Filius sum, inquit,
358 textus| traduce delirabant: quos confutare, quodammodo est eorum ineptias
359 textus| quod non perveniatur ad congruum diligendi modum, ridiculam
360 textus| conjugati legitime utendo coitu conjugali. Nam etiam coeundo mulierem
361 textus| est fieri. Sequitur ergo conjugalis boni naufragium, quod ad
362 textus| recte lamenta epithalamio conjugasti, libet aliqua de ipso boatu
363 textus| muliere coit. Peccant ergo conjugati legitime utendo coitu conjugali.
364 textus| Bernardus in ejus exitium conjugatorum cohortes armasset. ~Augustinus
365 textus| Maria sedebas [Luc. X]; qui conservabas omnia verba haec in corde
366 textus| eloquii Romani maximus auctor consolatorium de morte filii sui librum
367 textus| jurisperiti? Evangelica lectio consolatur. Collegerunt, inquit, pontifices
368 textus| amplexus. Porro nuptiis gaudia consonant. At Bernardus aut rerum
369 textus| applaudere, ridere, nugari conspiceres, ut facile quilibet judicaret
370 textus| vivus, ut legenti cuilibet constans sit eum non veros fletus
371 textus| famae pulpito collocari, cum constet ea, qualiacunque sint, a
372 textus| damnat naufragus in littore constitutum. Sic arguit innocentiam
373 textus| quo ducere collo aratra consuevit.» Pulchrum quidem est et
374 textus| vis veneni. Nonne caute consulteque egi, quod foedum illud sacrilegumque
375 textus| prosecutione duos pene quaternos consumit. Quod quam ibi discrepans
376 textus| indeque ob antiquum vitae contagium in corporum ergastulum lapsas,
377 textus| cordi, pergamus pariter contemplari quomodo Petrus fidem infestat
378 textus| versutia semper exsuperare contendebas? Cui gravis et peracerba
379 textus| esse divinae substantiae contenderunt, occasionem hujus fabulae
380 textus| inquam, decessit, tenor continentiae, morum speculum, vinculum
381 textus| horum etiam verborum redolet continentiam: ~Soror mea Heloissa quondam
382 textus| Haec et alia indiculus tuus continet, quorum quaedam, fateor,
383 textus| tangere. Nihil enim bono contradictorium est praeter malum.» Argumentum
384 textus| Petro, convinco te sentire contraria vero. Non enim Petrus arguit
385 textus| praefato opere sua ingenia contulerunt, tam immensae majestatis
386 textus| dixit Apostolus: Nostra conversatio est in coelis [Philip. III].»
387 textus| Gladii enim in vomeres convertendi sunt, non vomeres in gladios,
388 textus| Scriptum est in Isaia: Et convertent gladios suos in vomeres [
389 textus| threnos sorte miserabili convertisti. Quod si tibi deessent ecclesiasticae
390 textus| simili crimine quempiam posse convincere. Quod dum fecisti, et imprudenter
391 textus| sic esse ratio necessaria convincit. Frequenter enim veritas
392 textus| personaliter dixisti de Petro, convinco te sentire contraria vero.
393 textus| nuptiarum invitat alacritas convivarum. Sed, quoniam tantae facultatis
394 textus| qui funebres modulos regio convivio praesentasti? Quis unquam
395 textus| quia emissiones tuae jam cooperuerunt universam superficiem terrae.
396 textus| Sed si sedet sententia cordi, pergamus pariter contemplari
397 textus| audientes omnes dissecabantur cordibus suis, et stridebant dentibus
398 textus| contra simplicem disputant cornuti. Sic sanctum canes, sic
399 textus| sancti Patres noviter creatis corporibus creatas noviter animas quotidie
400 textus| in coelis, eadem ratione corporis origo erit in coelis, quia
401 textus| antiquum vitae contagium in corporum ergastulum lapsas, rursusque,
402 textus| deest misericordia non est correctio justi, sed barbaries incondita
403 textus| Praeclare dictum est a Propheta: Corripiet me justus in misericordia [
404 textus| canes, sic margaritas porci corrodunt. Sic sal terrae infatuatur.
405 textus| inter mortuos collocares. Corrogatis undecunque episcopis eum
406 textus| jactabamus moderna saecula tam corusci sideris venustata nitore,
407 textus| assensus. Hic hesternam crapulam ructans, hujusmodi in concione
408 textus| filii matris suae. Sic sues crassae adversus silentem grunniunt.» ~
409 textus| effuso.» Item fuerunt quidam crassis ignorantiae tenebris obvoluti,
410 textus| noviter creatis corporibus creatas noviter animas quotidie
411 textus| asserunt sancti Patres noviter creatis corporibus creatas noviter
412 textus| nullum incorporeum dixit esse creatum. «Nec igitur, inquit Claudianus,
413 textus| Quod si creata non est, nec creatura Dei est.» Sed non ob hoc,
414 textus| transitorium verbum, cum credam in Verbum quod est in principio
415 textus| decet monachum sic pugnare. Crede Salomoni: Noli, inquit,
416 textus| dimittimus eum sic, omnes credent in eum. Unus autem ex ipsis,
417 textus| Petro Abaelardo haereseos crimen impegerit. Rata namque est
418 textus| promulgata, neminem de simili crimine quempiam posse convincere.
419 textus| Alter amat fletus, alter crispare cachinnum. ~Diversisque
420 textus| sunt. Quod si Petrus tam crudeliter contra nuptias declamasset,
421 textus| stertit auditor. Alius cubito innititur, ut det oculis
422 textus| allatus est liber Petri, et cuidam praeceptum est ut voce clamosa
423 | cuilibet
424 textus| Cujus unquam, Jesu bone, culpa tam caecos habuit judices,
425 textus| te hominem esse, quem et culpae lubricum trahere ad poenam
426 textus| est negotium misericordis culpam augere, sed minuere. Unde
427 textus| venam ingenii, sed artis culpamus inscitiam. Inde est quod
428 textus| Plures Catholici quaedam culpanda dixerunt, nec tamen ob id
429 textus| qui sic tentat summa, ut curam inferiorum non negligat.
430 textus| liceret incudi reddere, et curare ne te lunae labor offenderet.
431 textus| Bacchi. Sic morbidus medicum curat. Sic damnat naufragus in
432 textus| latenter, ferit Romanum, qui in curia papae non Deum didicerat
433 textus| mordetur quod incomposito currat pede: ~Impostos versus componit
434 textus| Magna opera Domini [Psal. CX]; et: Haec est mutatio dexterae
435 textus| justus in misericordia [Psal. CXL]. Ubi enim deest misericordia
436 textus| ad semicinctia tua rugire daemones autumaremus, et beatulos
437 textus| aniculae. Sic propositiones Dagani cum joco mirari solemus.
438 textus| somnolenta voce, capite pendulo: «Damnamus, aiebant.» Alii vero damnantium
439 textus| caeci, sic virum sobrium damnant ebrii, sic contra organum
440 textus| Damnamus, aiebant.» Alii vero damnantium tumultu excitati, decapitata
441 textus| morbidus medicum curat. Sic damnat naufragus in littore constitutum.
442 textus| salvatio, in altero mea damnatio: primoque misericordiae
443 textus| statim a Romana sede litem damnationis in Petrum per Gallicanam
444 textus| exclamabat auribus pontificum: «Damnatis?» Tunc quidam vix ad extremam
445 textus| distichon egregie sonat: ~Cur dantur frustra pro psalmis carmina
446 textus| ex fulgore, sed ex fumo dare lucem. ~Cogitat . . . . . ~
447 textus| Satyri amici sui mulcebri dealbatoque stylo procudit. Itaque Bernardus
448 textus| cur admiratione percelli debeant. Imo magis mirandum esset
449 textus| normam planctum tuum texere debebas, non immemor illius vulgaris
450 textus| Nam talia sunt quae dilui debent atque refelli, ut non immerito
451 textus| Vina probo si pota modo, debentque probari ~Si non pota modo,
452 textus| Vicini barbae propriam debes simulare. ~Sed quoniam super
453 textus| venustata nitore, mundumque jam debitum perditioni tuis meritis
454 textus| recreandum lectoris fastidium debitus primo volumini terminus
455 textus| propheta [cap. III] Deo decantat, dicens: Cum iratus fueris,
456 textus| damnantium tumultu excitati, decapitata prima syllaba, « . . . .
457 textus| Si vis, si mandas, si sic decernis agendum; Quem penes arbitrium
458 textus| parce, bellator inclyte. Non decet monachum sic pugnare. Crede
459 textus| crudeliter contra nuptias declamasset, profecto Bernardus in ejus
460 textus| praeconizavit merita, miracula declamavit. Felicia jactabamus moderna
461 textus| disputatione ardenter et impigre declarabit. Nam talia sunt quae dilui
462 textus| vanitatis, contra psalmi XXV decretum quidam memoriae celebris
463 textus| Quid hi tales egerint, quid decreverint jurisperiti? Evangelica
464 textus| posset ad veniam. ~His ita decursis, silentium imperat prolixitas
465 textus| opusculum condebat? Nec deerant a quibus talis materiae
466 textus| convertisti. Quod si tibi deessent ecclesiasticae scita censurae,
467 textus| misericordia [Psal. CXL]. Ubi enim deest misericordia non est correctio
468 textus| possessio ubi fuerit fidei defectio, juxta illud Apostoli: Si
469 textus| nesciens errasti, quomodo es defensor Ecclesiae, qui errorem nescis
470 textus| fulmineo contra gentes Christum deffendat, quaedam absona de dogmatibus
471 textus| Joan. XV]. Neque certe mihi deficiet transitorium verbum, cum
472 textus| Quod si dolorem suum delinimentis facundiae remedioque carminis
473 textus| invectionis. His et aliis delinitus exemplis, Petrum, si errore
474 textus| venire animas ex traduce delirabant: quos confutare, quodammodo
475 textus| tumulum. Taceo Pythagoram, Demetrium, Carneadem, Possidonium,
476 textus| cordibus suis, et stridebant dentibus in Petrum. Et oculos talpae
477 textus| Habacuc propheta [cap. III] Deo decantat, dicens: Cum iratus
478 textus| accommodet. Hic superbiae strumam deponat camelus, quia Jesus hic
479 textus| judicibus, talibus actoribus depravata: ~Hic satur, exiguo mavult
480 textus| alienum verbis tuis vestitum deprehendo. Supervacua igitur explanatio
481 textus| itaque et tantas angustias deprehensus Abaelardus ad Romani examinis
482 textus| Augustodunensis aurea sic depromit camoena: «Mos est, inquit,
483 textus| quod anima Christi non descendit ad inferos. Haec et alia
484 textus| amore correctionis, sed desiderium propriae ultionis. Praeclare
485 textus| membris, ut turpiter atrum ~Desinat in piscem mulier formosa
486 textus| incipientes ab homine et in asinum desinentes. Revolve, quaeso, prisci
487 textus| Vah, inquiunt, ecce qui destruit templum Dei [Matth. XXVII].
488 textus| Alius cubito innititur, ut det oculis suis somnum. Alius
489 textus| deberet acumen. Sed facile deviat a justitia, qui plus hominem
490 textus| cujus integritatem aqua non devirginaverat, quia secundum Martialem: ~
491 textus| doctrinae salutaris tramite devius, in philosophorum scopulos
492 textus| vinum absorbuistis sicut qui devorat pauperem in abscondito.
493 textus| CX]; et: Haec est mutatio dexterae Excelsi [Psal. LXXVI]. Sed
494 textus| Pontifices saturi quid dia poemata narrent. ~Denique
495 textus| sententiarum. Aut fortasse idem dicendo multipliciter, Ulyssem simulare
496 textus| venerabile verum; sed ad hoc dicendum pro nihilo aperuit os suum.
497 textus| cogitaverunt condemnare eum, dicentes illud Salomonis: Tendamus
498 textus| praeposuit judicio, quasi diceret: Immense Deus, scio quia
499 textus| subrigens [f. suberigens] dicis quod modus diligendi Deum
500 textus| Augustinus: «Flatus, inquit, ille dicitur qui hominem animavit. Factus
|