2-dicit | dicta-invol | ipsis-porte | porti-terra | terti-zeuxi
bold = Main text
Cap. grey = Comment text
1001 | ipsis
1002 textus| deberet sentire tactum quam iracundiae incentivum. Aequum erat
1003 textus| Deo decantat, dicens: Cum iratus fueris, misericordiae recordaberis.
1004 textus| summam rei, onerosum esset ire per spatiosos saltus voluminum
1005 textus| videas: imo videas, ut irrideas quae ridicula tibi occurrent.
1006 textus| vina, pontificum guttura irrigantur. Tunc aliquis Horatiano
1007 textus| animatus, et vitis germine irrigatus, non illius qui dixit: Ego
1008 textus| libentius volo. Scriptum est in Isaia: Et convertent gladios suos
1009 | Isti
1010 textus| halitu sumpto et effuso.» Item fuerunt quidam crassis ignorantiae
1011 textus| nudum stravit in area [Gen. IX], sonorius quam postulatum
1012 textus| hic perfectus est vir [Jac. III]. Itaque si Petrus
1013 textus| dignissima. Verax namque est Jacobi apostoli sententia: In multis,
1014 textus| miracula declamavit. Felicia jactabamus moderna saecula tam corusci
1015 textus| Et dum dignitatem animae jactitas, originem ei sideream flore
1016 textus| iniquitatis intenso toxicum subito jaculantur. Quidquid intestinus odiorum
1017 textus| reliqua potius transeamus. Jamdudum sanctitudinis tuae odorem
1018 textus| originem ei sideream flore jejuni eloquii nundinaris. Quod
1019 textus| radicem verbi contra justum [Job. XIX]. Facientes fecistis,
1020 textus| Hieronymus in libro contra Jovinianum De nuptiis quaedam disserit.
1021 textus| sponsaeque juvenculabus alterna jucunditate plaudentibus, tuba funebris
1022 textus| Moventesque caput quasi Judaei, Vah, inquiunt, ecce qui
1023 textus| Petrus in verbo offenderat, judicandus a te, misericordiae potius
1024 textus| conspiceres, ut facile quilibet judicaret illos non Christo vota persolvere,
1025 textus| O tempora! o mores! Sic judicat de sole caecus. Sic pingit
1026 textus| Volo causa mea quasi impii judicetur: Caesarem appello [Act.
1027 textus| Simul sunt omnia talibus judicibus, talibus actoribus depravata: ~
1028 textus| Recte perpendiculum sui judicii vir sapiens lineavit, qui
1029 textus| VIII]. Sic judicant in loco judicis sedentes rei, in loco vindicis
1030 textus| esset: Misericordiam et judicium cantabo tibi, Domine [Psal.
1031 textus| nimis scelus est sacrum jugulare Falernum, ~Nec Bacchus lymphae
1032 textus| errore sauciatus esset, jumento tuo deberes imponere, et
1033 textus| pacemque rogamus, ~Porrigimus junctas ad tua lora manus. ~Jura
1034 textus| cervicem pictor equinam ~Jungere si velit, et varias inducere
1035 textus| junctas ad tua lora manus. ~Jura cadent rerum, vertetur sanctio
1036 textus| plura? Tota Ars Poetica jurata contra te bella suscepit.
1037 textus| egerint, quid decreverint jurisperiti? Evangelica lectio consolatur.
1038 textus| lapsas, rursusque, si corpus juste gubernaverint, ad antiquae
1039 textus| misericordia non est correctio justi, sed barbaries incondita
1040 textus| acumen. Sed facile deviat a justitia, qui plus hominem quam Deum
1041 textus| Salomonis: Tendamus insidias justo supplantemus ei gratiam
1042 textus| Inveniamus radicem verbi contra justum [Job. XIX]. Facientes fecistis,
1043 textus| juvenculis sponsi sponsaeque juvenculabus alterna jucunditate plaudentibus,
1044 textus| sponso in sponsae gremio, et juvenculis sponsi sponsaeque juvenculabus
1045 textus| exporrectis ampullat verba labellis. ~Hic loquitur nimis, ille
1046 textus| audita tam ridicula veritate, labia risu non quatiantur? Similiter
1047 textus| Domine, libera animam meam a labiis iniquis, et a lingua dolosa [
1048 textus| reddere, et curare ne te lunae labor offenderet. Deberes utique
1049 textus| ulterius vegetabit me ad laborem? Quis amplius leniet moerentem?»
1050 textus| fugerint, non invideo: imo labori vehementer applaudo. Sed,
1051 textus| enodanda secundi luctamen laboris officiosius accingatur. ~
1052 textus| inquies: «Nimia super me lacessit injuria. Zelus domus Dei
1053 textus| domestici fidei neutrius lacrymas in misericordia et charitate.
1054 textus| Retractationum purgandos committit. Lactantius, de quo ipse Augustinus
1055 textus| ad quem scribis, quasi lacteo succo pavisti, dum Deum
1056 textus| qui semper oberrat eadem. ~Laeta verborum gramina sata instrangulant
1057 textus| hujusmodi materia tristia laetis confoederet. Unde Retii
1058 textus| tam facundia sublimi in lamentis illis uti, ut nulla modernae
1059 textus| organum sonat: Omne caput languidum, a planta pedis usque ad
1060 textus| Petrus dixisset, eum esse lapidandum rigoris tui severitas sanxisset. ~
1061 textus| contagium in corporum ergastulum lapsas, rursusque, si corpus juste
1062 textus| orationis. Et quoniam vox lassata refrigerii portum jam expetit,
1063 textus| proh dolor! patuit quod latebat, et colubri soporati tandem
1064 textus| sufficienterque libri hujus latebras produxerunt in solem, miror
1065 textus| diligendum esse pronuntiat latenter, ferit Romanum, qui in curia
1066 textus| ut non utrinque causae latera ventilarent, ut non in quam
1067 textus| quem Hebraeus Firasirim, Latinus nominat Canticum canticorum,
1068 textus| nescit vox missa reverti.~Laudamus in te, Pater, venam ingenii,
1069 textus| ille: ~Omnes mortales sese laudari exoptant. ~Sed quoniam lippis
1070 textus| conati; praeterea Anaxagorae laudatam semper sententiam, qui,
1071 textus| jurisperiti? Evangelica lectio consolatur. Collegerunt,
1072 textus| longitudo certe dictaminis lectorem etiam repelleret diligentem. ~
1073 textus| facile est cognitu, sagaci lectori ab altiori cardine retexam.
1074 textus| jam expetit, ob recreandum lectoris fastidium debitus primo
1075 textus| abbatis Clar.) dixit, joco legas, non serio. ~Scriptorum
1076 textus| XXVIII]. Qui vigilaverat in lege Domini die ac nocte, nunc
1077 textus| pertinax, adeo vivus, ut legenti cuilibet constans sit eum
1078 textus| ab antiquo quasi, naturae legibus promulgata, neminem de simili
1079 textus| nefandi commenti capitula legimus, quod scilicet Pater sit
1080 textus| sal terrae infatuatur. Sic legis fistula obturatur. Concionatur
1081 textus| Peccant ergo conjugati legitime utendo coitu conjugali.
1082 textus| lepido seponere dicto, ~Legitimumque sonum digitis callemus et
1083 textus| rerum, vertetur sanctio legum, ~Si vis, si mandas, si
1084 textus| ad laborem? Quis amplius leniet moerentem?» Et post aliqua: «
1085 textus| obloquatur, ~Scimus inurbanum lepido seponere dicto, ~Legitimumque
1086 textus| Cor. XIII].» O Minervae lepos! o sales Attici! o eloquentia
1087 textus| Dei comedit me, eo quod lepra insanae doctrinae macularet
1088 textus| vina venena puto. ~Sed lethaei potio succi pontificum corda
1089 textus| incesserat cerebris, ut in somni lethargiam oculi omnium solverentur.
1090 textus| tranquillitatis bonum trahendi sunt levitate correctionis; et boni ad
1091 textus| confertam et coagitatam in libellorum tuorum, Bernarde, sinum
1092 textus| primoque misericordiae canticum libentius volo. Scriptum est in Isaia:
1093 textus| haec Petrus orabat: Domine, libera animam meam a labiis iniquis,
1094 textus| Mirantur homines in te, liberalium disciplinarum ignaro, tantam
1095 textus| est bibendum, nunc pede libero ~Pulsanda tellus . . . . . ~
1096 textus| quo praefatus sum, duos libros de excessu dilecti sui Satyri
1097 textus| male tornatum opus rursus liceret incudi reddere, et curare
1098 | licet
1099 textus| Petrus arguit fidem, ad cujus lineam vitam suam disponit; nec
1100 textus| sui judicii vir sapiens lineavit, qui moerorem a gaudio tanto
1101 textus| meam a labiis iniquis, et a lingua dolosa [Psal. C, 2]. Interdum
1102 textus| Facientes fecistis, et linguas vipereas in Abaelardum evaginastis.
1103 textus| juxta illud Apostoli: Si linguis hominum loquar et angelorum,
1104 textus| laudari exoptant. ~Sed quoniam lippis et tonsoribus claret quod
1105 textus| thoris adipeis incrassata liquidam sudabant ad ruinam [f. aruinam].
1106 textus| verbum excerpenda putavi, ut liquidum fieret quomodo Petrus impugnaret
1107 textus| et statim a Romana sede litem damnationis in Petrum per
1108 textus| Canticum canticorum, cujus littera vigilantibus animis, divinae
1109 textus| applicat, ut ab hirsutis litterae opusculis egregii sensus
1110 textus| ancillam Dei Heloissam sacris litteris apprime institutam, familiarem
1111 textus| Sic damnat naufragus in littore constitutum. Sic arguit
1112 textus| araneae texuerunt [Isa. LIX]. Praefatus vero episcopus
1113 textus| peperisti, capitulorum monstra locasses. ~Hinc ad alios tui ingenii
1114 textus| disputat super illum Apostoli locum: Melius est nubere quam
1115 textus| esse. Ubi sic recolo te locutum: «Merito dixit Apostolus:
1116 textus| unguetenus persequi vellem, longitudo certe dictaminis lectorem
1117 textus| Ecclesiae postea somniat. Longum est recensere veterum syngrapha
1118 textus| Apostoli: Si linguis hominum loquar et angelorum, charitatem
1119 textus| Cum itaque tantas trabes loquaris, cur Abaelardi festucas
1120 textus| arbitrium est, et vis et norma loquendi. ~Cujus unquam, Jesu bone,
1121 textus| disputandum quam artifex ad loquendum, sic personat: «Si Christus
1122 textus| Neque certe in incerto loquimur opinionis, sed testis est
1123 textus| Porrigimus junctas ad tua lora manus. ~Jura cadent rerum,
1124 textus| hominem esse, quem et culpae lubricum trahere ad poenam et medicus
1125 textus| asciscat. Laudantur sales Lucilii, et tamen mordetur quod
1126 textus| promisimus enodanda secundi luctamen laboris officiosius accingatur. ~
1127 textus| praecepta rhetorum, et occupata luctu, praepedita singultibus,
1128 textus| subito clangit. Epulae in luctum eunt, organa vertuntur in
1129 textus| reliquerint. Possemus sane lucubrationibus diserti hominis acquiescere,
1130 textus| suavis poetae Galli sententia luculentis admodum versibus vigilata.
1131 textus| Tunc aliquis Horatiano sale ludere posset: ~Nullam, Vare, sacra
1132 textus| secludit. Horum et his similium ludicrorum mensuram confertam et coagitatam
1133 textus| sententiam Claudianus presbyter Lugdunensis, vir Christianissimus, et
1134 textus| fallor, oratoris nostri lugubris musa sic calculat. «Decessit
1135 textus| XXVII]. Sic judicant verba luminis caeci, sic virum sobrium
1136 textus| reddere, et curare ne te lunae labor offenderet. Deberes
1137 textus| quod ad remedium mortalis luxuriae superna industria praeparavit.
1138 textus| dexterae Excelsi [Psal. LXXVI]. Sed nihil est cur admiratione
1139 textus| jugulare Falernum, ~Nec Bacchus lymphae conjugium patitur. ~Impleverant
1140 textus| columbae oculus turgente macula obducatur. Nihil enim prodest
1141 textus| lepra insanae doctrinae macularet corpus Ecclesiae. Cui obviandum
1142 textus| admiratione percelli debeant. Imo magis mirandum esset te eloquii
1143 textus| divinitus respondendum, quia Magna opera Domini [Psal. CX];
1144 textus| Placet et non immerito hanc magni nominis umbram gregi illorum
1145 textus| stabile fixumque sit Deum ea magnificentia esse praeditum, ut nequaquam
1146 textus| librum edidit, cui praeclara magnorum virorum monumenta quasi
1147 textus| irascitur sine commotione. Magnus Dominus noster, qui sic
1148 textus| Bernardus, qui rei venerabilis majestatem exquisito quodam obnubit
1149 textus| contulerunt, tam immensae majestatis volumen tentavit in lucem
1150 textus| ea, qualiacunque sint, a majoribus hujus temporis approbari.
1151 textus| bonum, nisi quia uri est majus malum quam ipsum. Multos
1152 textus| inquinaret. Sed forsitan malebas talem, in quo reprehensionis
1153 textus| bonum est nubere, quare malo comparatur? Nemo enim ratione
1154 textus| fieri ut bonus sit coitus si malus est tactus. Et si malum
1155 textus| caecus. Sic pingit in ebore mancus. Sic urbem appretiatur asinus.
1156 textus| sanctio legum, ~Si vis, si mandas, si sic decernis agendum;
1157 textus| Cui noster philosophus mandat non virtutem esse diligendam,
1158 textus| commentumque tuum studiosis revolvo manibus, nihil te novi dixisse comperio:
1159 textus| illud sacrilegumque dogma manuali quodam indiculo complosi,
1160 textus| Ad hunc librum Bernardus manum expositionis applicat, ut
1161 textus| Porrigimus junctas ad tua lora manus. ~Jura cadent rerum, vertetur
1162 textus| mortuorum, sed viventium [Marc. XII]. Discumbente itaque
1163 textus| Sic sanctum canes, sic margaritas porci corrodunt. Sic sal
1164 textus| feceras, qui ad pedes Jesu cum Maria sedebas [Luc. X]; qui conservabas
1165 textus| sub sponsi sponsaeque typo maritat amplexus. Porro nuptiis
1166 textus| devirginaverat, quia secundum Martialem: ~Grande nimis scelus est
1167 textus| reperies qui in hujusmodi materia tristia laetis confoederet.
1168 textus| depravata: ~Hic satur, exiguo mavult turgescere somno, ~Hic exporrectis
1169 textus| Pythagoras, quibus et tu ex parte maxima acquiescis, animas scilicet
1170 textus| Tullius eloquii Romani maximus auctor consolatorium de
1171 | meae
1172 | meam
1173 textus| Nepotiani conceperat, plausibili medetur eloquio. Ambrosius, de quo
1174 textus| sacerdotibus Bacchi. Sic morbidus medicum curat. Sic damnat naufragus
1175 textus| lubricum trahere ad poenam et medicus gratia reparare posset ad
1176 textus| frugem eliciat, utitur sane mediocri et temperato genere dicendi.
1177 textus| scilicet Graecum, Ambrosium Mediolanensem, Retium Augustodunensem,
1178 | mei
1179 textus| plumas, ~Undique collatis membris, ut turpiter atrum ~Desinat
1180 textus| piscis aptavit; sed humanorum membrorum expolitione perfectum publicis
1181 textus| Pulsanda tellus . . . . . ~ibi memoriter gerebatur. Quanto salubrius
1182 textus| his similium ludicrorum mensuram confertam et coagitatam
1183 textus| subtiliter explorata, Christianae mentis palato haeresim sapiunt.
1184 | meo
1185 textus| nullus eloquentiae fucus, sed mera tantum veritas simplici
1186 textus| sobrietas sanguinem uvae meracissimum, cujus integritatem aqua
1187 textus| grossius pugno meo. Cum meridies est, dies est.» Quis est,
1188 textus| dispersit, praeconizavit merita, miracula declamavit. Felicia
1189 textus| debitum perditioni tuis meritis subsistere putabamus. Sperabamus
1190 textus| sic recolo te locutum: «Merito dixit Apostolus: Nostra
1191 textus| antiquae honestatis vultum meritorium vehiculo redituras ferunt.
1192 textus| scientia doctoris perdit meritum confessoris, quia Ecclesia
1193 textus| procella, natatio vestra mersio [al. immersio est]. Sic
1194 | meum
1195 | meus
1196 textus| monumenta quasi stellas micantes impressit. Hieronymus dolori,
1197 textus| al. immersio est]. Sic milites dormientes testimonium perhibent,
1198 textus| rudimentis cantiunculas mimicas et urbanos modulos fictitasse.
1199 textus| prodest [I Cor. XIII].» O Minervae lepos! o sales Attici! o
1200 textus| fercula utrisque possunt vasis ministrari. Neque hoc ideo dixerim,
1201 | minus
1202 textus| percelli debeant. Imo magis mirandum esset te eloquii urgeri
1203 textus| hujus temporis approbari. Mirantur homines in te, liberalium
1204 textus| propositiones Dagani cum joco mirari solemus. De cujus propositionibus
1205 textus| latebras produxerunt in solem, miror qua fronte ausus tuos extenderis
1206 textus| carmina in threnos sorte miserabili convertisti. Quod si tibi
1207 textus| Plus prodesset ei ter: «Miserere mei.» ~Quod si dolorem suum
1208 textus| moliris? Non est negotium misericordis culpam augere, sed minuere.
1209 textus| Immense Deus, scio quia misericors es et justus; sed in altero
1210 textus| sit: ~. . . . nescit vox missa reverti.~Laudamus in te,
1211 textus| seductorio ejus linguae moderamine seducti, qui corpus verborum
1212 textus| declamavit. Felicia jactabamus moderna saecula tam corusci sideris
1213 textus| lamentis illis uti, ut nulla modernae eloquentiae facultas ei
1214 textus| cachinnum. ~Diversisque modis pax est vesania cunctis. ~
1215 textus| laborem? Quis amplius leniet moerentem?» Et post aliqua: «Bos bovem
1216 textus| vir sapiens lineavit, qui moerorem a gaudio tanto interstitio
1217 textus| festucas in trabes commutare moliris? Non est negotium misericordis
1218 textus| suis somnum. Alius super molle cervical dormitionem palpebris
1219 textus| bellator inclyte. Non decet monachum sic pugnare. Crede Salomoni:
1220 textus| quemadmodum ipse Berengarius te monet in epist. seq., si quid
1221 textus| quae peperisti, capitulorum monstra locasses. ~Hinc ad alios
1222 textus| inquiunt, sineremus vivere monstrum? Moventesque caput quasi
1223 textus| proverbium, rami tui umbras montium transcendebat. Sic diu vixisti,
1224 textus| sacerdotibus Bacchi. Sic morbidus medicum curat. Sic damnat
1225 textus| sales Lucilii, et tamen mordetur quod incomposito currat
1226 textus| novitatem. O tempora! o mores! Sic judicat de sole caecus.
1227 textus| Totus in verbis fluctuat, et mors ridiculi syllogismi rotatur
1228 textus| Sciebam, inquit, me genuisse mortalem.» Et, ut peregrina omittens,
1229 textus| quibus est ille: ~Omnes mortales sese laudari exoptant. ~
1230 textus| naufragium, quod ad remedium mortalis luxuriae superna industria
1231 textus| eloquentiae praestigiis vita mortuo comparatur. Unde cujusdam
1232 textus| scriptum sit: Non est Deus mortuorum, sed viventium [Marc. XII].
1233 textus| viventium tolleres, quem inter mortuos collocares. Corrogatis undecunque
1234 textus| gaudentibus [Rom. XII], mortuum suum ducit ad nuptias: Cum
1235 textus| non talibus instrumentis mortuus suscitatur, nec eloquentiae
1236 textus| decessit, tenor continentiae, morum speculum, vinculum religionis.
1237 textus| aurea sic depromit camoena: «Mos est, inquit, generosae materiae
1238 textus| sineremus vivere monstrum? Moventesque caput quasi Judaei, Vah,
1239 textus| quod solum putat, frequenti mugitu pium testatur affectum.
1240 textus| excessu Satyri amici sui mulcebri dealbatoque stylo procudit.
1241 textus| atrum ~Desinat in piscem mulier formosa superne: ~Spectatum
1242 textus| dignum. Sed quaenam abjecta muliercula, quisnam hoc ignoret extremus
1243 textus| Circumdederunt me vituli multi, tauri pingues obsederunt
1244 textus| Aut fortasse idem dicendo multipliciter, Ulyssem simulare volebat.
1245 textus| Jacobi apostoli sententia: In multis, inquit, offendimus omnes.
1246 textus| brachio fidebat praesulum multitudo, non dixit ut praeses qui
1247 textus| Augustinus asseverat quod multo auro suffarcinatus exierit
1248 textus| majus malum quam ipsum. Multos fideles viros, inter quos
1249 textus| sideris venustata nitore, mundumque jam debitum perditioni tuis
1250 textus| oratoris nostri lugubris musa sic calculat. «Decessit
1251 textus| Psal. CX]; et: Haec est mutatio dexterae Excelsi [Psal.
1252 textus| diffinierunt ingenium esse mutilum, nisi opem artis sibi asciscat.
1253 textus| a quibus talis materiae mutuari posset exemplar. Socrates
1254 textus| ineptias roborare. His tribus naeniis [f. nodis] quasi rationi
1255 textus| prima syllaba, « . . . . namus inquiunt.» Vere natis, sed
1256 textus| quo reprehensionis idoneam nanciscereris occasionem. Denique post
1257 textus| saturi quid dia poemata narrent. ~Denique cum aliquid subtile
1258 textus| namus inquiunt.» Vere natis, sed natatio vestra procella,
1259 textus| fama et ab antiquo quasi, naturae legibus promulgata, neminem
1260 textus| Sequitur ergo conjugalis boni naufragium, quod ad remedium mortalis
1261 textus| medicum curat. Sic damnat naufragus in littore constitutum.
1262 textus| Sed non sic esse ratio necessaria convincit. Frequenter enim
1263 textus| feriabuntur ab uxoribus. Aut, si necesse erit coire, ita coeant ut
1264 textus| quo non Petri dogmata, sed nefandi commenti capitula legimus,
1265 textus| ut curam inferiorum non negligat. Hujus imaginem aemulari,
1266 textus| obscurarum taedio victus, aut negligens Apostoli dictum suadentis
1267 textus| naturae legibus promulgata, neminem de simili crimine quempiam
1268 textus| Hieronymus dolori, quem de morte Nepotiani conceperat, plausibili medetur
1269 textus| magnificentia esse praeditum, ut nequaquam nostra in illum dilectio
1270 textus| obviandum in ipso statim nequitiae semine putavi, ne late serperet
1271 textus| cum pro quo esset orandum nesciret? Tu vir Dei, qui miracula
1272 textus| defensor Ecclesiae, qui errorem nescis discernere? Errasti vere,
1273 textus| cum scriptum sit: ~. . . . nescit vox missa reverti.~Laudamus
1274 textus| Visitaverant enim domestici fidei neutrius lacrymas in misericordia
1275 textus| quanta sequatur absurditas, nexus ipse rationis ostendit.
1276 textus| speculari. Inter caetera, ni fallor, oratoris nostri
1277 textus| habent, et volucres coeli nidos, Petrus autem non habet
1278 textus| sed ad hoc dicendum pro nihilo aperuit os suum. Nemo enim
1279 textus| Hic fortasse, inquies: «Nimia super me lacessit injuria.
1280 textus| Salomoni: Noli, inquit, nimium esse justus, ne forte obstupescas [
1281 textus| corusci sideris venustata nitore, mundumque jam debitum perditioni
1282 textus| vigilaverat in lege Domini die ac nocte, nunc damnatur a sacerdotibus
1283 textus| His tribus naeniis [f. nodis] quasi rationi adversis
1284 textus| remedioque carminis evaporare nolebat, cur non saltem super hoc
1285 textus| pugnare. Crede Salomoni: Noli, inquit, nimium esse justus,
1286 textus| sed de alio sudore pretium nomenque venatur. Ambrosius enim
1287 textus| Hebraeus Firasirim, Latinus nominat Canticum canticorum, cujus
1288 textus| sanctus, et in ore famae nominatissimus, qui quaedam perenni sepelienda
1289 textus| non immerito hanc magni nominis umbram gregi illorum communicare,
1290 textus| ejusdem poetae institutionem, nonum premere in annum; ut male
1291 textus| arbitrium est, et vis et norma loquendi. ~Cujus unquam,
1292 textus| stylo edisserit. Ad horum normam planctum tuum texere debebas,
1293 textus| interpolari. Caeterum cunctis nota teste non indigent. Illum
1294 textus| hoc ideo dixerim, ut te notabilem et suspectum reddam, sed
1295 textus| habeat qui rei hujus sibi notionem infundat. Cui noster philosophus
1296 textus| revelata sacramenta, quae eorum notitiam fugerint, non invideo: imo
1297 textus| substantia; quod homo sine nova gratia possit operari; quod
1298 textus| revolvo manibus, nihil te novi dixisse comperio: imo sensum
1299 textus| Ecclesiam, semper excogitat novitatem. O tempora! o mores! Sic
1300 textus| Jesus nudo patuloque ore, nube sermonis ab intelligentiae
1301 textus| benedictionem. Caput tuum nubes tangebat; et juxta vulgare
1302 textus| attendit, qui quod Jesus nudo patuloque ore, nube sermonis
1303 textus| sed illius qui patriarcham nudum stravit in area [Gen. IX],
1304 textus| Illum itaque commentandi et nugandi usum ad divinum saepe instrumentum
1305 textus| pedi applaudere, ridere, nugari conspiceres, ut facile quilibet
1306 textus| protervia. Possem aliqua de nugis tuis huic opusculo ex testium
1307 textus| Horatiano sale ludere posset: ~Nullam, Vare, sacra vite prius
1308 | nullus
1309 textus| sideream flore jejuni eloquii nundinaris. Quod si in Petri opusculis
1310 textus| censurae apostolicae sobrium nunquam dormitare deberet acumen.
1311 textus| sententiam, qui, cum ei nuntiaretur filium obisse, fletu represso: «
1312 textus| columbae oculus turgente macula obducatur. Nihil enim prodest aliarum
1313 textus| Ridetur corda qui semper oberrat eadem. ~Laeta verborum gramina
1314 textus| cum ei nuntiaretur filium obisse, fletu represso: «Sciebam,
1315 textus| recordatur: recordatur non sine oblivione, qui irascitur sine commotione.
1316 textus| ne quis fautorum tuorum obloquatur, ~Scimus inurbanum lepido
1317 textus| majestatem exquisito quodam obnubit verborum adulterio. Vir
1318 textus| At Bernardus aut rerum obscurarum taedio victus, aut negligens
1319 textus| rhetoricari voluisti, et obscuritatem dedisti et quiddam inopium
1320 textus| vituli multi, tauri pingues obsederunt me. Aperuerunt super me
1321 textus| inquit, generosae materiae observandus, sponsi sponsaeque tripudia
1322 textus| Petro clementiae ostium obstruis, conceptae vesaniae signanter
1323 textus| nimium esse justus, ne forte obstupescas [Eccle. VII]. Non impugnat
1324 textus| infatuatur. Sic legis fistula obturatur. Concionatur sapiens vir:
1325 textus| orationis thus coram supernis obtutibus adolere deberes, ut reus
1326 textus| macularet corpus Ecclesiae. Cui obviandum in ipso statim nequitiae
1327 textus| crassis ignorantiae tenebris obvoluti, qui venire animas ex traduce
1328 textus| ambulantem, tanquam sicarius de occulto prodiens, tunica inconsutili
1329 textus| tibi praecepta rhetorum, et occupata luctu, praepedita singultibus,
1330 textus| quae altercationis varietas occupaverit de animarum origine. Aiunt
1331 textus| irrideas quae ridicula tibi occurrent. Et quemadmodum ipse Berengarius
1332 textus| palpant negotium, et quasi oculati rerum cognitores arcu iniquitatis
1333 textus| reprehendere facile poterit, quem oculatum eruditio reddidit. Quae
1334 textus| ut in somni lethargiam oculi omnium solverentur. Inter
1335 textus| stridebant dentibus in Petrum. Et oculos talpae habentes in philosophum:
1336 textus| turbetur, ne sincerus columbae oculus turgente macula obducatur.
1337 textus| personaret. At ille et Petri odio animatus, et vitis germine
1338 textus| jaculantur. Quidquid intestinus odiorum furor, quidquid implacabilis
1339 textus| Jamdudum sanctitudinis tuae odorem ales per orbem fama dispersit,
1340 textus| Itaque si Petrus in verbo offenderat, judicandus a te, misericordiae
1341 textus| curare ne te lunae labor offenderet. Deberes utique festinantiam
1342 textus| quis autem in verbo non offenderit, hic perfectus est vir [
1343 textus| sententia: In multis, inquit, offendimus omnes. Si quis autem in
1344 textus| Salomonis in sancti Spiritus officina conflatus, Christi et Ecclesiae
1345 textus| secundi luctamen laboris officiosius accingatur. ~Apologia Berengarii
1346 textus| tandem aculeos suscitasti. Omissis omnibus, Petrum Abaelardum
1347 textus| mortalem.» Et, ut peregrina omittens, ad nostra veniam: Tullius
1348 | Omne
1349 textus| quod scilicet Pater sit omnipotentia, Filius quaedam potentia,
1350 textus| volentibus attingere summam rei, onerosum esset ire per spatiosos
1351 textus| Quartus autem ejusdem libri opaca septem libris absolvit Post
1352 textus| ingenium esse mutilum, nisi opem artis sibi asciscat. Laudantur
1353 textus| respondendum, quia Magna opera Domini [Psal. CX]; et: Haec
1354 textus| sine nova gratia possit operari; quod Deus non possit plus
1355 textus| Evangelii: Pater meus usque modo operatur, et ego operor [Joan. V].
1356 textus| sudores, qui in praefato opere sua ingenia contulerunt,
1357 textus| usque modo operatur, et ego operor [Joan. V]. Tu itaque a doctrinae
1358 textus| filio indulsit quod humana opinio minus caute disputavit.
1359 textus| certe in incerto loquimur opinionis, sed testis est alumna tui
1360 textus| imaginem aemulari, hujus te oportebat vestigia totis conatibus
1361 textus| est ut voce clamosa Petri opuscula personaret. At ille et Petri
1362 textus| aliqua de nugis tuis huic opusculo ex testium probabilium astipulatione
1363 textus| super hoc proprium separatim opusculum condebat? Nec deerant a
1364 textus| abscondito. Inter haec Petrus orabat: Domine, libera animam meam
1365 textus| oraret, cum pro quo esset orandum nesciret? Tu vir Dei, qui
1366 textus| vulgus faceret? quid vulgus oraret, cum pro quo esset orandum
1367 textus| Concionabaris ad populum, ut orationem funderet ad Deum pro eo;
1368 textus| quomodo. Cui sic rescribis: «Orationes a me, Aimerice, et non quaestiones
1369 textus| Inter caetera, ni fallor, oratoris nostri lugubris musa sic
1370 textus| vel nulla est, vel admodum orba, ejus innitar gratiae, qui
1371 textus| disponebas eum proscribendum ab orbe Christiano. Quid vulgus
1372 textus| sanctitudinis tuae odorem ales per orbem fama dispersit, praeconizavit
1373 textus| patitur. ~Impleverant primates orbis philosophi turis [al. gutturis]
1374 textus| praepedita singultibus, dicendi ordinem non tenes? Putasne veniens
1375 textus| Epulae in luctum eunt, organa vertuntur in funus. Tragoedia
1376 textus| librum quadrigam expositorum, Origenem scilicet Graecum, Ambrosium
1377 textus| resultat intentio, pravitatem Origenis incurris, qui in libris
1378 textus| Platonicumque dogma secutus, originariam in coelo sedem animabus
1379 textus| occupaverit de animarum origine. Aiunt philosophi, quorum
1380 textus| eadem ratione corporis origo erit in coelis, quia quandoque
1381 textus| coelestem ascribis, quia olim orta, id est facta sit in coelis,
1382 textus| quasi rationi adversis orthodoxae veritatis gladio amputatis,
1383 textus| absurditas, nexus ipse rationis ostendit. Nam si malum est mulierem
1384 textus| dum tu Petro clementiae ostium obstruis, conceptae vesaniae
1385 textus| Nil opus est bello, veniam pacemque rogamus, ~Porrigimus junctas
1386 textus| astipulatione inserere, sed vereor paginam foedi commenti interpositione
1387 textus| explorata, Christianae mentis palato haeresim sapiunt. Si enim
1388 textus| elimarent? Isti, clausis oculis, palpant negotium, et quasi oculati
1389 textus| molle cervical dormitionem palpebris suis molitur. Alius super
1390 textus| fideles viros, inter quos et Pamachium senatorem, scandalizavit
1391 textus| matris meae. Placenta est panis. Caput meum est grossius
1392 textus| unus et alter ~Assuitur pannus . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ~
1393 textus| ferit Romanum, qui in curia papae non Deum didicerat amare,
1394 textus| epistola ad Innocentium papam directa, in qua sic stomachatur: «
1395 textus| injuria reperire aliquem qui pari responderet protervia. Possem
1396 textus| sententia cordi, pergamus pariter contemplari quomodo Petrus
1397 textus| nec hominis flatus hominis pars est, nec homo eum facit
1398 textus| Christianae religionis participes, omnium [al. communi.] periculo
1399 textus| quam commentarios texere. Patefacta namque quadam parte operis,
1400 textus| refugium apud sedem Petri. Patere, quaeso, Petrum tecum esse
1401 textus| Bacchus lymphae conjugium patitur. ~Impleverant primates orbis
1402 textus| sed testis est alumna tui patria nostri sermonis. Nonne id
1403 textus| Joan. XV], sed illius qui patriarcham nudum stravit in area [Gen.
1404 textus| beatulos nos tanto gloriaremur patrono. ~Nunc, proh dolor! patuit
1405 textus| patrono. ~Nunc, proh dolor! patuit quod latebat, et colubri
1406 textus| attendit, qui quod Jesus nudo patuloque ore, nube sermonis ab intelligentiae
1407 textus| flagitare solebas;» et post pauca: «Quaeris quid sit diligendum.
1408 textus| discrepans et inconcinnum fuerit, paucis expediam. Liber ille Salomonis
1409 textus| recepti sunt. Sed tamen paulisper concedatur, ut malum sit,
1410 textus| supponas. Unde idem poeta paulo post scripsit: ~. . . . . . . . . . . . . . . . .
1411 textus| genere dicendi. Sed libet paululum percunctari cur Bernardus
1412 textus| dixit ut praeses qui tenebat Paulum in vinculis: Caesarem appellasti,
1413 textus| esset diligendum, de quo nec pauperculus Christianus quidem haesitaret;
1414 textus| absorbuistis sicut qui devorat pauperem in abscondito. Inter haec
1415 textus| scribis, quasi lacteo succo pavisti, dum Deum diligendum aperte
1416 textus| cachinnum. ~Diversisque modis pax est vesania cunctis. ~Quid
1417 textus| quisquis cum muliere coit. Peccant ergo conjugati legitime
1418 textus| irascitur, clementiae ab ejus pectore mentio exsulat. Cum autem
1419 textus| aliqua pontifices insultare, pedem pedi applaudere, ridere,
1420 textus| miracula feceras, qui ad pedes Jesu cum Maria sedebas [
1421 textus| pontifices insultare, pedem pedi applaudere, ridere, nugari
1422 textus| caput languidum, a planta pedis usque ad cervicem, non est
1423 textus| somnolenta voce, capite pendulo: «Damnamus, aiebant.» Alii
1424 textus| funeris prosecutione duos pene quaternos consumit. Quod
1425 textus| decernis agendum; Quem penes arbitrium est, et vis et
1426 textus| quin eam inter illa quae peperisti, capitulorum monstra locasses. ~
1427 textus| contendebas? Cui gravis et peracerba videbatur injuria reperire
1428 textus| nihil est cur admiratione percelli debeant. Imo magis mirandum
1429 textus| dicendi. Sed libet paululum percunctari cur Bernardus post tot illustrium
1430 textus| Claudianus, scientia doctoris perdit meritum confessoris, quia
1431 textus| nitore, mundumque jam debitum perditioni tuis meritis subsistere
1432 textus| populo, et non tota gens pereat [Joan. XI]. Ab illo ergo
1433 textus| genuisse mortalem.» Et, ut peregrina omittens, ad nostra veniam:
1434 textus| nominatissimus, qui quaedam perenni sepelienda silentio scriptis
1435 textus| humanorum membrorum expolitione perfectum publicis usibus [f. visibus]
1436 textus| verbo non offenderit, hic perfectus est vir [Jac. III]. Itaque
1437 textus| si sedet sententia cordi, pergamus pariter contemplari quomodo
1438 textus| milites dormientes testimonium perhibent, quia nobis dormientibus
1439 textus| incurris, qui in libris Periarchon Pythagoreum Platonicumque
1440 textus| participes, omnium [al. communi.] periculo providete. Ne fides in vobis
1441 textus| non esse absolute bonas. Perit igitur nuptiale bonum. Nam
1442 textus| et fidem Petri sincero perpende judicio. Dixisti: «Non debet
1443 textus| confessor gratiae! Recte perpendiculum sui judicii vir sapiens
1444 textus| firmavit amores. Tertius perplexitatem voluminis sublimi ore disseruit.
1445 textus| Nunc illud est acriter persequendum, cur vir sanctus, et in
1446 textus| reddidit. Quae si unguetenus persequi vellem, longitudo certe
1447 textus| judicaret illos non Christo vota persolvere, sed Baccho. Inter haec
1448 textus| generale verum. Sed quia personaliter dixisti de Petro, convinco
1449 textus| epist. seq., si quid in personam hominis Dei (Bernardi scilicet
1450 textus| voce clamosa Petri opuscula personaret. At ille et Petri odio animatus,
1451 textus| artifex ad loquendum, sic personat: «Si Christus nil in passione
1452 textus| sponsaeque tripudia festiva tuba persultent. Neque enim in funera fas
1453 textus| adeo est vehemens, adeo pertinax, adeo vivus, ut legenti
1454 textus| id est diligere quod non perveniatur ad congruum diligendi modum,
1455 textus| ut nec pes, nec caput uni ~Reddatur
1456 textus| Collegerunt, inquit, pontifices et Pharisaei concilium, et dixerunt:
1457 textus| conversatio est in coelis [Philip. III].» Haec verba tua subtiliter
1458 textus| ignoret extremus idiota? Sic philosophantur in textrinis aniculae. Sic
1459 textus| Socrates mortem sui Alcibiadis philosophici vigoris ubertate testatur.
1460 textus| salutaris tramite devius, in philosophorum scopulos ruis. Et dum dignitatem
1461 textus| oculos talpae habentes in philosophum: Hoc, inquiunt, sineremus
1462 textus| notionem infundat. Cui noster philosophus mandat non virtutem esse
1463 textus| sapiens vir: Qui tangit picem inquinabitur ab ea [Eccli.
1464 textus| accingatur. ~Apologia Berengarii Pictavensis contra Sanctum Bernardum
1465 textus| pictoribus atque poetis ~Quidlibet
1466 textus| indecens et ridiculosa esset pictura. Unde Horatius in Arte Poetica: ~
1467 textus| portentum? Solemus ridere picturas incipientes ab homine et
1468 textus| judicat de sole caecus. Sic pingit in ebore mancus. Sic urbem
1469 textus| eximius simulacrum Helenae pinxit, non ei brachia simiae,
1470 textus| turpiter atrum ~Desinat in piscem mulier formosa superne: ~
1471 textus| chimaerae ventrem, nec caudam piscis aptavit; sed humanorum membrorum
1472 textus| putat, frequenti mugitu pium testatur affectum. Bos,
1473 textus| inquit, sum matris meae. Placenta est panis. Caput meum est
1474 textus| fronte ruborem confessi sunt. Placet et non immerito hanc magni
1475 textus| aequa potestas: ~Sed non ut placidis coeant immitia, non ut ~
1476 textus| Itaque Bernardus in hoc planctu adeo est vehemens, adeo
1477 textus| edisserit. Ad horum normam planctum tuum texere debebas, non
1478 textus| Omne caput languidum, a planta pedis usque ad cervicem,
1479 textus| libris Periarchon Pythagoreum Platonicumque dogma secutus, originariam
1480 textus| juvenculabus alterna jucunditate plaudentibus, tuba funebris subito clangit.
1481 textus| morte Nepotiani conceperat, plausibili medetur eloquio. Ambrosius,
1482 textus| illepide profertur, et falsitas plausibilis eloquii comitate commendatur.
1483 textus| Nam, si majores nostri plenarie sufficienterque libri hujus
1484 textus| velit, et varias inducere plumas, ~Undique collatis membris,
1485 textus| callemus et aure. ~Quid plura? Tota Ars Poetica jurata
1486 textus| universalis fidei revocare. Plures Catholici quaedam culpanda
1487 textus| episcopus, in cujus auctoritatem plurimorum se reclamabat assensus.
1488 textus| Pontifices saturi quid dia poemata narrent. ~Denique cum aliquid
1489 textus| culpae lubricum trahere ad poenam et medicus gratia reparare
1490 textus| eant mariti, certatim agant poenitentiam, eo quod cum uxoribus suis
1491 textus| pictoribus atque poetis ~Quidlibet audendi semper
1492 textus| Bernardus abbas, cum esset pontifex concilii illius, prophetavit,
1493 textus| divinumque sonabat, quod auribus pontificalibus erat insolitum, audientes
1494 textus| Rursusque, si Petro amorem populi tollebas, quomodo corrigere
1495 textus| spoliasti. Concionabaris ad populum, ut orationem funderet ad
1496 textus| sanctum canes, sic margaritas porci corrodunt. Sic sal terrae
1497 textus| valemus? Quomodo, inquam, porrigetur dilectio ultra modum, cum
1498 textus| veniam pacemque rogamus, ~Porrigimus junctas ad tua lora manus. ~
1499 textus| sponsaeque typo maritat amplexus. Porro nuptiis gaudia consonant.
1500 textus| ridiculam intelligentiam portendit somnium tuum. Dum itaque
1501 textus| Quis unquam somniavit tale portentum? Solemus ridere picturas
|