bold = Main text
     Cap.                                           grey = Comment text

2002 textus|            Sponsaeque firmavit amores. Tertius perplexitatem voluminis
2003 textus|              epistolis eidem Hieronymo testati sunt. Quod si Petrus tam
2004 textus|                 Sic milites dormientes testimonium perhibent, quia nobis dormientibus
2005 textus|                loquimur opinionis, sed testis est alumna tui patria nostri
2006 textus|            nugis tuis huic opusculo ex testium probabilium astipulatione
2007 textus|          idiota? Sic philosophantur in textrinis aniculae. Sic propositiones
2008 textus|                                        Textus~ ~Contra beatum Bernardum,
2009 textus|               ventum, et telas araneae texuerunt [Isa. LIX]. Praefatus vero
2010 textus|           initio factas conditasque in thesauris Dei: indeque ob antiquum
2011 textus|             Vere pingues, quorum colla thoris adipeis incrassata liquidam
2012 textus|          Cantica in elegos, carmina in threnos sorte miserabili convertisti.
2013 textus|            purissimum sacrae orationis thus coram supernis obtutibus
2014 textus|           Serpentes avibus generentur, tigribus agni.~Velut aegri somnia
2015 textus|             qui plus hominem quam Deum timet in causa. Verumque illud
2016 textus|                 Pulchrum quidem est et tinnulum quod Bernardus loquitur;
2017 textus|      cantiunculas composuerat, insigni titulo ducit ad tumulum. Taceo
2018 textus|                 si Petro amorem populi tollebas, quomodo corrigere disponebas?
2019 textus|                quem de terra viventium tolleres, quem inter mortuos collocares.
2020 textus|                  Sed quoniam lippis et tonsoribus claret quod non recte lamenta
2021 textus|              premere in annum; ut male tornatum opus rursus liceret incudi
2022 textus|            hujus te oportebat vestigia totis conatibus amplexari, ut
2023 textus|            inquit Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota mente
2024       | Totus
2025 textus|               arcu iniquitatis intenso toxicum subito jaculantur. Quidquid
2026 textus|            recensere veterum syngrapha tractatorum, quae non sunt sic ad purum
2027 textus|                secundus arrepti operis tractatus Christiana disputatione
2028 textus|             silentio scriptis propriis tradidit, Petro Abaelardo haereseos
2029 textus|         obvoluti, qui venire animas ex traduce delirabant: quos confutare,
2030 textus|             libet aliqua de ipso boatu tragico speculari. Inter caetera,
2031 textus|             organa vertuntur in funus. Tragoedia risum procerit nuptiarum.
2032 textus|               acquiescere, nisi potius tragoediam videretur quam commentarios
2033 textus|               ad tranquillitatis bonum trahendi sunt levitate correctionis;
2034 textus|                quem et culpae lubricum trahere ad poenam et medicus gratia
2035 textus|           itaque a doctrinae salutaris tramite devius, in philosophorum
2036 textus|               gladios, quia et mali ad tranquillitatis bonum trahendi sunt levitate
2037 textus|           Gallicano argumento gibbosus trans Alpes saltat, ut quid sit
2038 textus|                rami tui umbras montium transcendebat. Sic diu vixisti, sic Ecclesiam
2039 textus|            hactenus; ad reliqua potius transeamus. Jamdudum sanctitudinis
2040 textus|         sequestravit. Tu vero terminos transgrediens, quos posuerunt patres tui,
2041 textus|              Neque certe mihi deficiet transitorium verbum, cum credam in Verbum
2042 textus|           eorum ineptias roborare. His tribus naeniis [f. nodis] quasi
2043 textus|         observandus, sponsi sponsaeque tripudia festiva tuba persultent.
2044 textus|               qui in hujusmodi materia tristia laetis confoederet. Unde
2045 textus|                ut calculo quem forcipe tulerat angelus de altari, purgares
2046 textus|     dormientibus venerunt apostoli, et tulerunt corpus [Matth. XXVIII].
2047 textus|             sales Attici! o eloquentia Tulliana! Hanc certe caudam non vult
2048 textus|            omittens, ad nostra veniam: Tullius eloquii Romani maximus auctor
2049 textus|         aiebant.» Alii vero damnantium tumultu excitati, decapitata prima
2050 textus|                insigni titulo ducit ad tumulum. Taceo Pythagoram, Demetrium,
2051 textus|          sicarius de occulto prodiens, tunica inconsutili spoliasti. Concionabaris
2052 textus|                 Petrus, inquit, semper turbat Ecclesiam, semper excogitat
2053 textus|           providete. Ne fides in vobis turbetur, ne sincerus columbae oculus
2054 textus|         quidquid implacabilis amentiae turbo rotaret in Petrum, quidquid
2055 textus|               sincerus columbae oculus turgente macula obducatur. Nihil
2056 textus|               Hic satur, exiguo mavult turgescere somno, ~Hic exporrectis
2057 textus|              primates orbis philosophi turis [al. gutturis] dolia sua
2058 textus|           Undique collatis membris, ut turpiter atrum ~Desinat in piscem
2059 textus|        Ecclesiae sub sponsi sponsaeque typo maritat amplexus. Porro
2060 textus|                sed barbaries incondita tyranni. Testatur etiam rancorem
2061 textus|        Alcibiadis philosophici vigoris ubertate testatur. Plato Alexim puerum,
2062 textus|              et granditer dictum, quod ubertim et eloquenter effutis. Sed
2063 textus|              vinculum religionis. Quis ulterius vegetabit me ad laborem?
2064 textus|                sed desiderium propriae ultionis. Praeclare dictum est a
2065 textus|            inquam, porrigetur dilectio ultra modum, cum semper remaneat
2066 textus|            idem dicendo multipliciter, Ulyssem simulare volebat. De quo
2067 textus|            immerito hanc magni nominis umbram gregi illorum communicare,
2068 textus|           vulgare proverbium, rami tui umbras montium transcendebat. Sic
2069 textus|         mortuos collocares. Corrogatis undecunque episcopis eum in Senonensi
2070 textus|               varias inducere plumas, ~Undique collatis membris, ut turpiter
2071 textus|         extenderis in opus elimatum ad unguem. Quod si aliqua sunt tibi
2072 textus|             eruditio reddidit. Quae si unguetenus persequi vellem, longitudo
2073 textus|                  ut nec pes, nec caput uni ~Reddatur formae . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ~
2074 textus|           imponere, et sic ad stabulum universalis fidei revocare. Plures Catholici
2075 textus|       emissiones tuae jam cooperuerunt universam superficiem terrae. Quibus
2076 textus|         eloquentia vasis rusticanis et urbanis; falsitas vero et veritas,
2077 textus|                cantiunculas mimicas et urbanos modulos fictitasse. Neque
2078 textus|            pingit in ebore mancus. Sic urbem appretiatur asinus. Sic
2079 textus|              mirandum esset te eloquii urgeri siccitate, quoniam audivimus
2080 textus|         expolitione perfectum publicis usibus [f. visibus] propalavit,
2081 textus|          itaque commentandi et nugandi usum ad divinum saepe instrumentum
2082 textus|                ergo conjugati legitime utendo coitu conjugali. Nam etiam
2083 textus|            haereticum pronuntiasti, ab utero matris Ecclesiae velut aborsum
2084 textus|              sublimi in lamentis illis uti, ut nulla modernae eloquentiae
2085 textus|              in libro astruas, quoniam utile et facile est cognitu, sagaci
2086       | utique
2087 textus|         egregii sensus frugem eliciat, utitur sane mediocri et temperato
2088       | Utraque
2089 textus|          caecos habuit judices, ut non utrinque causae latera ventilarent,
2090 textus|       pretiosis. Utraque autem fercula utrisque possunt vasis ministrari.
2091 textus|        episcoporum sobrietas sanguinem uvae meracissimum, cujus integritatem
2092 textus|         operatur, et ego operor [Joan. V]. Tu itaque a doctrinae
2093 textus|        Moventesque caput quasi Judaei, Vah, inquiunt, ecce qui destruit
2094 textus|                eloquentiae facultas ei valeat exaequari. O falsi judices
2095 textus|             quem cum modo diligere non valemus? Quomodo, inquam, porrigetur
2096 textus|                 quod quilibet rusticus valeret respondere. Et tamen, dum
2097 textus|                aegri somnia operis tui vanae species finguntur, ~. . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
2098 textus|                Sedit autem in concilio vanitatis, contra psalmi XXV decretum
2099 textus|                ludere posset: ~Nullam, Vare, sacra vite prius severis
2100 textus|          equinam ~Jungere si velit, et varias inducere plumas, ~Undique
2101 textus|         commemorare quae altercationis varietas occupaverit de animarum
2102 textus|               in Petri opusculis hujus vecordiam reperisses, non est dubium
2103 textus|              religionis. Quis ulterius vegetabit me ad laborem? Quis amplius
2104 textus|                in hoc planctu adeo est vehemens, adeo pertinax, adeo vivus,
2105 textus|                non invideo: imo labori vehementer applaudo. Sed, cum eorum
2106 textus|           honestatis vultum meritorium vehiculo redituras ferunt. Et haeretici
2107 textus|              amici? ~Concedit ars quod velis incipias, sed non ut quemlibet
2108 textus|             pictor equinam ~Jungere si velit, et varias inducere plumas, ~
2109 textus|            Quae si unguetenus persequi vellem, longitudo certe dictaminis
2110 textus|                 Laudamus in te, Pater, venam ingenii, sed artis culpamus
2111 textus|                sudore pretium nomenque venatur. Ambrosius enim haec verba
2112 textus|                 Si non pota modo, vina venena puto. ~Sed lethaei potio
2113 textus|           putavi, ne late serperet vis veneni. Nonne caute consulteque
2114 textus|             verissimum quidem dixit et venerabile verum; sed ad hoc dicendum
2115 textus|        involvit, ut Bernardus, qui rei venerabilis majestatem exquisito quodam
2116 textus|                quia nobis dormientibus venerunt apostoli, et tulerunt corpus [
2117 textus|             ordinem non tenes? Putasne veniens Filius hominis inveniet
2118 textus|     ignorantiae tenebris obvoluti, qui venire animas ex traduce delirabant:
2119 textus|            episcopi judicant sic casus ventilant, sic discutiunt rationes.
2120 textus|             non utrinque causae latera ventilarent, ut non in quam potissimum
2121 textus|          brachia simiae, nec chimaerae ventrem, nec caudam piscis aptavit;
2122 textus|                dictum est: Conceperunt ventum, et telas araneae texuerunt [
2123 textus|       eloquentiae, quos projicit vocis ventus ut pulverem a facie terrae.
2124 textus|            saecula tam corusci sideris venustata nitore, mundumque jam debitum
2125 textus|               qui dixit: Ego sum vitis vera [Joan. XV], sed illius qui
2126 textus|        correctionis essent dignissima. Verax namque est Jacobi apostoli
2127 textus|                II]. Inveniamus radicem verbi contra justum [Job. XIX].
2128 textus|            astipulatione inserere, sed vereor paginam foedi commenti interpositione
2129 textus|             quam potissimum partem jus vergeret elimarent? Isti, clausis
2130 textus|                edere, sed verba quibus veri questus exprimantur effundere.
2131 textus|            dixit Deum esse diligendum, verissimum quidem dixit et venerabile
2132 textus|                cui audita tam ridicula veritate, labia risu non quatiantur?
2133 textus|               suspectum reddam, sed ut veritatem non in omnium facundia esse
2134 textus|            rationi adversis orthodoxae veritatis gladio amputatis, asserunt
2135 textus|          cuilibet constans sit eum non veros fletus edere, sed verba
2136 textus|           sententia luculentis admodum versibus vigilata. Ait enim ~Vina
2137 textus|              nos alio possumus reddere versu: Qui tangit vinum inquinabitur
2138 textus|     incomposito currat pede: ~Impostos versus componit et arte carentes ~
2139 textus|        certamine acutaeque inventionis versutia semper exsuperare contendebas?
2140 textus|          ingenii fructus articulus est vertendus. Quaerit a te vir collo
2141 textus|             manus. ~Jura cadent rerum, vertetur sanctio legum, ~Si vis,
2142 textus|            Quid agimus, anima? Quo nos vertimus? Excideruntne tibi praecepta
2143 textus|          Epulae in luctum eunt, organa vertuntur in funus. Tragoedia risum
2144 textus|              quam Deum timet in causa. Verumque illud est quod per propheticum
2145 textus|              Diversisque modis pax est vesania cunctis. ~Quid hi tales
2146 textus|             ostium obstruis, conceptae vesaniae signanter impetum prodis. ~
2147 textus|           aemulari, hujus te oportebat vestigia totis conatibus amplexari,
2148 textus|             sensum alienum verbis tuis vestitum deprehendo. Supervacua igitur
2149 textus|               inscitiam. Inde est quod veteres diffinierunt ingenium esse
2150 textus|          somniat. Longum est recensere veterum syngrapha tractatorum, quae
2151 textus|              loco vindicis innocentiae vexatores. Simul sunt omnia talibus
2152 textus|             libris, ut ait Hieronymus, vicerit, in Canticis canticorum
2153 textus|            illius vulgaris proverbii: ~Vicini barbae propriam debes simulare. ~
2154 textus|           Canticis canticorum se ipsum vicit. Secundus vero probabili
2155 textus|                rerum obscurarum taedio victus, aut negligens Apostoli
2156 textus|                Cui gravis et peracerba videbatur injuria reperire aliquem
2157 textus|                 nisi potius tragoediam videretur quam commentarios texere.
2158 textus|           impossibile quiddam spondere videris. Cum enim stabile fixumque
2159 textus|             igitur explanatio tua esse videtur. Ac ne quis me putet improbabilia
2160 textus|               hoc non laudo. Indiculum vidimus, in quo non Petri dogmata,
2161 textus|              canticorum, cujus littera vigilantibus animis, divinae cujusdam
2162 textus|            luculentis admodum versibus vigilata. Ait enim ~Vina probo si
2163 textus|            corpus [Matth. XXVIII]. Qui vigilaverat in lege Domini die ac nocte,
2164 textus|                Alcibiadis philosophici vigoris ubertate testatur. Plato
2165 textus|            caput suum reclinet [Matth. VIII]. Sic judicant in loco judicis
2166 textus|              vero et veritas, ferculis vilibus et pretiosis. Utraque autem
2167 textus|          praeses qui tenebat Paulum in vinculis: Caesarem appellasti, ad
2168 textus|          continentiae, morum speculum, vinculum religionis. Quis ulterius
2169 textus|          judicis sedentes rei, in loco vindicis innocentiae vexatores. Simul
2170 textus|                al. gutturis] dolia sua vini do vino. Cujus calor ita
2171 textus|            gutturis] dolia sua vini do vino. Cujus calor ita incesserat
2172 textus|         Facientes fecistis, et linguas vipereas in Abaelardum evaginastis.
2173 textus|          inveniantur in eis multa quae virga correctionis essent dignissima.
2174 textus|               mente tua, et ex omnibus viribus tuis [Matth. XXII]. Hic
2175 textus|          noster philosophus mandat non virtutem esse diligendam, ut Chrisyppus;
2176 textus|             Nihil enim prodest aliarum virtutum possessio ubi fuerit fidei
2177 textus|               verba luminis caeci, sic virum sobrium damnant ebrii, sic
2178 textus|               in quem acerbitatis tuae virus evomeres, quem de terra
2179 textus|                tui eloquii clausissent viscera misericordiae Romanae Ecclesiae.
2180 textus|          perfectum publicis usibus [f. visibus] propalavit, alioquin indecens
2181 textus|               capitulum in eodem libro visitare, in quo animarum originem
2182 textus|                f. aruinam]. Nec mirum. Visitaverant enim domestici fidei neutrius
2183 textus|          arguit fidem, ad cujus lineam vitam suam disponit; nec alienus
2184 textus|           posset: ~Nullam, Vare, sacra vite prius severis arborem.~Nam
2185 textus|            angelus de altari, purgares vitium labiorum Petri. Nec ignorare
2186 textus|           ruminabat: Circumdederunt me vituli multi, tauri pingues obsederunt
2187 textus|               Hoc, inquiunt, sineremus vivere monstrum? Moventesque caput
2188 textus|          vehemens, adeo pertinax, adeo vivus, ut legenti cuilibet constans
2189 textus|                 Damnatis?» Tunc quidam vix ad extremam syllabam expergefacti,
2190 textus|         montium transcendebat. Sic diu vixisti, sic Ecclesiam castis institutionibus
2191       | vobis
2192 textus|             eloquentiae, quos projicit vocis ventus ut pulverem a facie
2193 textus|               per Gallicanam Ecclesiam volaverunt. Damnatur taliter os illud
2194 textus|         complosi, ne scilicet breviter volentibus attingere summam rei, onerosum
2195 textus|               Vulpes foveas habent, et volucres coeli nidos, Petrus autem
2196 textus|                 Dum itaque rhetoricari voluisti, et obscuritatem dedisti
2197 textus|                tam immensae majestatis volumen tentavit in lucem proferre?
2198 textus|               ire per spatiosos saltus voluminum Abaelardi.» Ad haec ego: «
2199 textus|         diligendam, ut Chrisyppus; nec voluptatem, ut Aristippus, sed Deum,
2200 textus|            judicaret illos non Christo vota persolvere, sed Baccho.
2201 textus|               nubes tangebat; et juxta vulgare proverbium, rami tui umbras
2202 textus|            debebas, non immemor illius vulgaris proverbii: ~Vicini barbae
2203 textus|            super terram? [Luc. XVIII.] Vulpes foveas habent, et volucres
2204 textus|        Tulliana! Hanc certe caudam non vult hic asinus. Talis finis
2205 textus|                 ad antiquae honestatis vultum meritorium vehiculo redituras
2206 textus|                cum Maria sedebas [Luc. X]; qui conservabas omnia
2207 textus|                tota gens pereat [Joan. XI]. Ab illo ergo die cogitaverunt
2208 textus|              verbi contra justum [Job. XIX]. Facientes fecistis, et
2209 textus|              fidem super terram? [Luc. XVIII.] Vulpes foveas habent,
2210 textus|                super me os suum [Psal. XXI]. Vere pingues, quorum colla
2211 textus|           omnibus viribus tuis [Matth. XXII]. Hic nullus eloquentiae
2212 textus|           destruit templum Dei [Matth. XXVII]. Sic judicant verba luminis
2213 textus|                tulerunt corpus [Matth. XXVIII]. Qui vigilaverat in lege
2214 textus|             super me lacessit injuria. Zelus domus Dei comedit me, eo
2215 textus|         instituta prudentiae. Nam, cum Zeuxis pictor eximius simulacrum