|
Pennatas acies, et lamentabile
bellum
Pygmeadum refero: parvas tu,
Musa, cohortes
Instrue; tu gladios, mortemque
minantia rostra,
Offensosque grues,
indignantesque pusillam
Militiam celebra; volucrumque
hominumque tumultus.
Heroum ingentes animos et
tristia bella
Pieridum labor exhausit,
versuque sonore
Jussit et aeterna numerorum
assurgere pompa:
Quis lectos Graium juvenes, et
torva tuentem
Thesea, quid pedibus velocem
ignorat Achillem?
Quem dura aeneae certamina,
quem Gulielmi
Gesta latent? fratres Thebani,
et flebile fatum
Pompeii quem non delassavere
legentem?
Primus ego intactas acies,
gracilemque tubarum
Carmine depingam sonitum, nova
castra secutus;
Exiguosque canam pugiles,
Gruibusque malignos
Heroas, nigrisque ruentem e
nubibus hostem.
Qua solis tepet ortu,
primitiisque diei
India laeta rubet, medium
inter inhospita saxa
(Per placidam vallem, et
paucis accessa vireta)
Pygmaeum quondam steterat, dum
fata sinebant,
Imperium. Hic varias vitam
excoluere per artes
Seduli, et assiduo fervebant
arva popello.
Nunc
si quis dura evadat per saxa viator,
Desertosque lares, et valles
ossibus albas
Exiguis videt, et vestigia
parva stupescit.
Desolata tenet victrix impune
volcuris
Regna, et securo crepitat grus
improba nido.
Non sic, dum multos stetit
insuperabilis annos
Parvula progenies; tum, si
quis cominus ales
Congredi, et immixtae auderet
se credere pugnae,
Miles atrox aderat, sumptisque
feroculus armis
Sternit humi volucrem
moribundam, humerisque reportat
Ingentem praedam; caesoque
epulatur in hoste.
Saepe improvisas mactabat,
saepe juvabat
Diripere aut nidum, aut
ulcisci in prole parentem.
Nempe larem quoties multa
construxerat arte,
Aut uteri posuisset onus,
volucremque futuram;
Continuo vultu spirans immane
minaci
Omnia vastaret miles,
foetusque necaret
Immeritos, vitamque abrumperet
imperfectam,
Cum tepido nundum maturit
hostis in ovo.
Hinc causae irarum, bella
hinc, fatalia bella,
Atque acies letho intentae,
volucrumque virumque
Commissae strages, confusaque
mortis imago.
Non tantos motus, nec tam
memorabile bellum,
Maeonius quondam sublimi
carmine vates
Lusit; ubi totam strepituque
armisque paludem
Miscuit: hic (visu mirabile!)
corpora murum
Sparsa jacent juncis
transfixa, hic gutture rauco
Rana dolet, pedibusque
abscisso poplite ternis
Reptat humi, solitis nec sese
saltibus effert
Jamque dies Pygrmaeo aderat,
quo tempore caesi
Poenituit foetus, intactaque
maluit ova.
Nam super his accensa graves
exarsit in iras
Grus stomachans; omnesque
simul, quas Strymonis unda,
Aut stagnum Mareotidis, imi
aut uda Caystri
Prata tenent, adsunt;
Scythicaque excitata palude,
Et conjurato volucris
descendit ab Istro,
Stragesque immensas et vulnera
cogitat absens,
Exacuitque ungues ictum
meditata futurum,
Et rostrum parat acre,
fugaeque accommodat alas.
Tantus amor belli, et
vindictae arrecta cupido.
Ergo ubi ver nactus proprium,
suspensus in alto
Aere concussis exercitus obstrepit
alis,
Terraeque immensos tractus,
semotaque longe
aequora despiciunt, Boreamque
et nubila tranant
Innumeri: crebro circum ingens
fluctuat aether
Flamine, et assiduus miscet
coelum omne tumultus.
Nec minor in terris motus, dum
bella facessit,
Impiger, instituitque agmen,
firmatque phalangas,
Et furit arreptis animosus
homuncio telis:
Donec turma duas composta
excurrat in alas,
Ordinibusque frequens, et
marte instructa perito.
Jamque acies inter medias sese
arduus infert
Pygmeadum ductor, qui
majestate verendus
Incessuque gravis, reliquos
supereminet omnes
Mole gigantea, mediamque
assurgit in ulnam.
Torvior aspectu (hostilis nam
insculpserat unguis
Ore cicatrices) vultuque
ostentat honesta
Rostrorum signa, et crudos in
pectore morsus.
Immortali odio, aeternisque
exercuit iris
Alituum gentem, non illum
impune volucris
Aut ore, aut pedibus peteret
confisus aduncis.
Fatalem quoties gruibus
distrinxerat ensem,
Truncavitque alas, celerique
fugam absulit hosti!
Quot fecit strages! quae nudis
funera pullis
Intulit, heu! quoties implevit
Strymona fletu!
Jamque procul sonus auditur,
piceamque volantum
Prospectant nubem, bellumque
hostesque ferentem.
Crebrescit tandem, atque
oculis se plurimus offert
Ordinibus structus variis
exercitus ingens
Alituum, motisque eventilat
aera pennis.
Turba polum replet, specieque
immanis obumbrat
Agmina Pygmaeorum, et densa in
nubibus haeret:
Nunc densa, at patriis mox
reddita rarior oris.
Belli ardent studio Pygmaei,
et lumine saevo
Suspiciunt hostem; nec longum
tempus, et ingens
Turba gruum horrifico sese
super agmina lapsu
Praecipitat gravis, et bellum
sperantibus infert.
Fit fragor; avulsae volitant
circum aera plumae.
Mox defessa iterum levibus
sese eripit alis,
Et vires reparata iterum petit
impete terras.
Armorum pendet fortuna: hic
fixa volucris
Cuspide, sanguineo sese
furibunda rotatu
Torquet agens circum,
rostrumque intendit in hostem
Imbelle, et curvos in morte
recolligit ungues.
Pygmaeai hic stillat lentus de
vulnere sanguis,
Singultusque ciet crebros,
pedibusque pusillis
Tundit humum, et moriens
unguem execratur acutum.
aestuat omne solum strepitu,
tepidoque rubescit
Sanguine, sparguntur gladii,
sparguntur et alae,
Unguesque et digiti,
commistaque rostra lacertis.
Pygmeadum saevit, mediisque in
millibus ardet
Ductor, quem late hinc atque
hic pereuntia cingunt
Corpora
fusa gruum; mediaque in morte vagatur,
Nec plausu alarum, nec rostri
concidit ictu.
Ille gruum terror, illum
densissima circum
Miscetur pugna, et bellum omne
laborat in uno:
Cum, subito appulsus (sic dii
voluere) tumultu
Ex inopino ingens et
formidabilis Ales
Comprendit pedibus pugnantem;
et (triste relatu)
Sustulit in coelum; bellator
ab unguibus haeret
Pendulus, agglomerat strepitu
globus undique densus
Alituum; frustra Pygmaei
lumine moesto
Regem inter nubes lugent,
solitoque minorem
Heroem aspiciunt gruibus
plaudentibus escam.
Jamque recrudescit bellum,
grus desuper urget
Pygmaeum rostro, atque hostem
petit ardua morsu;
Tum fugit alta volans; is
sursum brachia jactat
Vulneris impatiens, et inanes
saevit in auras.
Talis erat belli facies, cum
Pelion ingens
Mitteret in coelum Briareus,
solioque Tonantem
Praecipitem excuteret;
sparguntur in aethere toto
Fulminaque scopulique:
flagrantia tela deorsum
Torquentur Jovis acta manu,
dum vasta Gigantum
Corpora fusa jacent,
semiustaque sulphure fumant.
Viribus absumptis penitus
Pygmeïa tandem
Agmina languescunt; ergo pars
vertere terga
Horribili perculsa metu, pars
tollere vocem
Exiguam; late populus
cubitalis oberrat.
Instant a tergo volucres,
lacerantque trahuntque
Immites, certae gentem
extirpare nefandam.
Sic Pygmaea domus multos
dominata per annos,
Tot bellis defuncta, gruum tot
laeta triumphis,
Funditus interiit: nempe
exitus omnia tandem
Certus regna manet, sunt certi
denique fines,
Quos ultra transire nefas: sic
corruit olim
Assyriae Imperium, sic magnae
Persidis imis
Sedibus eversum est, et majus
utroque Latinum.
Elysii valles nunc agmine
lustrat inani,
Et veterum heroum miscetur
grandibus umbris
Plebs parva: aut, si quid
fidei mereatur anilis
Fabula, pastores per noctis
opaca pusillas
Saepe vident umbras, Pygmaeos
corpore cassos,
Dum secura gruum, et veteres
oblita labores,
Laetitiae penitus vacat,
indulgetque choreis,
Angustosque terit calles,
viridesque per orbes
Turba levis salit, et lemurum
cognomine gaudet.
|