|
Egregios fuci tractus,
calamique labores,
Surgentesque hominum formas,
ardentiaque ora
Judicis, et simulacra modis
pallentia miris,
Terribilem
visu pompam, tu carmine Musa
Pande novo, vatique sacros
accende furores.
Olim planitiem (quam nunc
foecunda colorum
Insignit pictura) inhonesto et
simplice cultu
Vestiit
albedo, sed ne rima ulla priorem
Agnoscat faciem, mox
fundamenta futurae
Substravit pictor tabulae,
humoremque sequacem
Per muros traxit; velamine
moenia crasso
Squallent obducta, et
rudioribus illita fucis.
Utque (polo nondum stellis
fulgentibus apto)
Ne spatio moles immensa
dehiscat inani,
Per cava coelorum, et convexa
patentia late,
Hinc atque hinc interfusus
fluitaverat aether;
Mox radiante novum torrebat
lumine mundum
Titan, et pallens alienos
mitius ignes
Cynthia vibrabat; crebris nunc
consitus astris
Scintillare polus, nunc fulgor
lacteus omne
Diffluere in coelum, longoque
albescere tractu:
Sic, operis postquam lusit
primordia pictor,
Dum sordet paries, nullumque
fatetur Apellem,
Cautius exercet calamos, atque
arte tenacem
Confundit viscum, succosque
attemperat, omnes
Inducit tandem formas; apparet
ubique
Muta cohors, et picturarum
vulgus inane.
Aligeris muri vacat ora
suprema ministris,
Sparsaque per totam coelestis
turba tabellam
Raucos inspirat lituos,
buccasque tumentes
Inflat, et attonitum replet
clangoribus orbem.
Defunctis sonus auditur, tabulamque
per imam
Picta gravescit humus, terris
emergit apertis
Progenies rediviva, et plurima
surgit imago.
Sic, dum foecundis Cadmus dat
semina sulcis,
Terra tumet praegnans,
animataque gleba laborat,
Luxuriatur ager segete
spirante, calescit
Omne solum, crescitque virorum
prodiga messis.
Jam pulvis varias terrae
dispersa per oras,
Sive inter venas teneri
concreta metalli,
Sensim diriguit, seu sese
immiscuit herbis,
Eplicata est; molem rursus
coalescit in unam
Divisum funus, sparsos prior
alligat artus
Junctura, aptanturque iterum
coeuntia membra.
Hic nondum specie perfecta
resurgit imago,
Vultum truncata, atque
inhonesto vulnere nares
Manca, et adhuc deest informi
de corpore multum .
Paulatim in rigidum hic vita
insinuata cadaver
Motu aegro vix dum redivivos
erigit artus.
Inficit his horror vultus, et
imagine tota
Fusa per attonitam pallet
formido figuram.
Detrahe quin oculos,
spectator, et ora nitentem
Si poterint perferre diem,
medium inspice murum,
Qua sedet orta Deo proles,
Deus ipse, sereno
Lumine perfusus, radiisque
inspersus acutis.
Circum tranquillae funduntur
tempora flammae,
Regius ore vigor spirat, nitet
ignis ocellis,
Plurimaque effulget majestas
numine toto.
Quantum
dissimilis, quantum o! mutatus ab illo,
Qui peccata luit cruciatus non sua,
vitam
Quando
luctantem cunctata morte trahebat!
Sed frustra voluit defunctum
Golgotha numen
Condere, dum victa fatorum
lege triumphans
Nativum petiit coelum, et
super aethera vectus
Despexit lunam exiguam, solemque
minorem.
Jam latus effossum, et palmas
ostendit utrasque,
Vulnusque infixum pede,
clavorumque recepta
Signa, et transacti quondam
vestigia ferri.
Umbrae huc felices tendunt,
numerosaque coelos
Turba petunt, atque immortalia dona
capessunt.
Matres, et longae nunc reddita
corpora vitae
Infantum, juvenes, pueri,
innuptaeque puellae
Stant circum, atque avidos
jubar immortale bibentes
Affigunt oculos in Numine;
laudibus aether
Intonat, et laeto ridet coelum
omne triumpho.
His amor impatiens conceptaque
gaudia mentem
Funditus exagitant, imoque in
pectore fervent.
Non aeque exultat flagranti
corde Sibylla,
Hospite cum tumet incluso, et
praecordia sentit
Mota dei stimulis, nimioque
calentia Phoebo.
Quis tamen ille novus
perstringit lumina fulgor?
Quam mitra effigiem distinxit
pictor, honesto
Surgentem
e tumulo, alatoque satellite fultam?
Agnosco
faciem, vultu latet alter in illo
Wainfletus,
sic ille oculos, sic ora ferebat:
Eheu
quando animi par invenietur imago?
Quando
alium similem virtus habitura?
Irati
innocuas securus numinis iras
Aspicit, impavidosque in
judice figit ocellos.
Quin
age, et horrentem commixtis igne tenebris
Jam videas scenam; multo hic
stagnantia fuco
Moenia flagrantem liquefacto
suphure rivum
Fingunt, et falsus tanta arte
accenditur ignis,
Ut toti metuas tabulae, ne
flamma per omne
Livida serpat opus, tenuesque
absumpta recedat
Pictura in cineres, propriis
peritura favillis.
Huc turba infelix agitur,
turpisque videri
Infrendet dentes, et rugis
contrahat ora.
Vindex a tergo implacabile
saevit, et ensem
Fulmineum vibrans acie
flagrante scelestos
Jam Paradiseis iterum depellit
ab oris.
Heu! quid agat tristis? quo se
coelestibus iris
Subtrahat? o! quantum vellet nunc
aethere in alto
Virtutem colere! at tandem
suspiria ducit
Nequicquam, et sero in
lachrymas effunditur; obstant
Sortes non revocandae, et
inexorabile numen.
Quam varias aperit veneres
pictura! periti
Quot
calami legimus vestigia! quanta colorum
Gratia se profert! tales non
discolor Iris
Ostendat, vario cum lumine
floridus imber
Rore nitet toto, et gutta
scintillat in omni.
O fuci nitor, o pulchri durate
colores!
Nec, pictura, tuae languescat
gloria formae,
Dum lucem videas, qualem
exprimis ipsa, supremam.
|