Admiranda cano levium
spectacula rerum,
Exiguam gentem, et vacuum sine
mente popellum;
Quem, non surreptis coeli de
fornice flammis,
Innocua melior fabricaverat
arte Prometheus.
Compita
qua risu fervent, glomeratque tumultum
Histrio, delectatque inhiantem
scommate turbam;
Quotquot laetitiae studio aut
novitate tenentur,
Undique congressi permissa
sedilia complent.
Nec confusus honos; nummo
subsellia cedunt
Diverso, et varii ad pretium
stat copia scamni.
Tandem ubi subtrahitur
velamen, lumina passim
Angustos penetrant aditus, qua
plurima visum
Fila secant, ne, cum vacuo
datur ore fenestra,
Pervia fraus pateat: mox
stridula turba penates
Ingreditur pictos, et maenia
squallida fuco.
Hic humiles inter scenas,
angustaque claustra,
Quicquid agunt homines,
concursus, bella, triumphos,
Ludit in exiguo plebecula
parva theatro.
Sed praeter reliquos incedit
homuncio rauca
Voce strepens; major subnectit
fibula vestem,
Et referunt vivos errantia
lumina motus;
In ventrem tumet immodicum;
pone eminet ingens
A tergo gibbus; Pygmaeum
territat agmen
Major, et immanem miratur
turba Gigantem.
Hic magna fretus mole,
imparibusque lacertis
Confisus, gracili jactat
convitia vulgo,
Et crebro solvit, lepidum
caput, ora cachinno.
Quanquam
res agitur solleni seria pompa,
Spernit sollicitum
intractabilis ille tumultum,
Et risu importunus adest,
atque omnia turbat.
Nec raro invadit molles,
pictamque protervo
Ore petit nympham, invitoque
dat oscula ligno.
Sed comitum vulgus diversis
membra fatigant
Ludis, et vario lascivit
mobile saltu.
Saepe etiam gemmis rutila, et
spectabilis auro,
Lignea gens prodit, nitidisque
superbit in ostris.
Nam, quoties festam celebrat
sub imagine lucem,
Ordine composito nympharum
incedit honestum
Agmen, et exigui proceres,
parvique Quirites.
Pygmaeos credas positis
mitescere bellis,
Jamque, infensa gruum
temnentes praelia, tutos
Indulgere jocis, tenerisque
vacare choreis.
Tales, cum medio labuntur
sidera coelo,
Parvi subsiliunt lemures,
populusque pusillus
Festivos, rediens sua per
vestigia, gyros
Ducit, et angustum crebro pede
pulsitat orbem.
Mane patent gressus; hinc
succos terra feraces
Concipit, in multam pubentia gramina
surgunt
Luxuriem, tenerisque virescit
circulus herbis.
At non tranquillas nulla
abdunt nubila luces,
Saepe gravi surgunt bella,
horrida bella, tumultu.
Arma cient truculenta cohors,
placidamque quietem
Dirumpunt pugnae; usque adeo
insincera voluptas
Omnibus, et mistae castigant
gaudia curae.
Jam gladii, tubulique ingesto
sulphure foeti,
Protensaeque hastae,
fulgentiaque arma, minaeque
Telorum ingentes subeunt; dant
claustra fragorem
Horrendum, ruptae stridente
bitumine chartae
Confusos reddunt crepitus, et
sibila miscent.
Sternitur omne solum
pereuntibus; undique caesae
Apparent turmae, civilis
crimina belli.
Sed postquam insanus pugnae
deferbuit aestus,
Exuerintque truces animos, jam
Marte fugato,
Diversas repetunt artes,
curasque priores.
Nec raro prisci heroes, quos
pagina sacra
Suggerit, atque olim peperit
felicior aetas,
Hic parva redeunt specie, cano
ordine cernas
Antiquos prodire, agmen
venerabile, Patres.
Rugis sulcantur vultus,
prolixaque barbae
Canities mento pendet: sic
tarda senectus
Tithonum minuit, cum moles
tota cicadam
Induit, in gracilem sensim
collecta figuram.
Nunc tamen unde genus ducat,
quae dextra latentes
Suppeditet vires, quem poscat
turba moventem,
Expediam. Truncos opifex et
inutile lignum
Cogit in humanas species, et
robore natam
Progeniem telo efformat,
nexuque tenaci
Crura ligat pedibus,
humerisque accommodat armos,
Et membris membra aptat, et
artubus insuit artus.
Tunc habiles addit trochleas,
quibus arte pusillum
Versat onus, molique manu
famulatus inerti
Sufficit occultos motus,
vocemque ministrat.
His structa auxiliis jam
machina tota peritos
Ostendit sulcos, duri et vestigia
ferri:
Hinc
salit, atque agili se sublevat incita motu,
Vocesque emittit tenues, et
non sua verba.
|