Cap.

  1 1 |      patriaeque suae, de expeditione in Indias occidentales iterum
  2 1 |             iterum cogitavit, eamque in rem classem viginti quinque
  3 1 |              quinque navium paravit, in qua fuere bis mille trecenti
  4 1 |          milites, tum nautae, et eam in portum Plymouthensem pridie
  5 3 |  detinerentur. Qui, ut cum mercatore in urbem venit, vidit cives
  6 3 |           mercatores aliquot qui tum in urbe erant, et in partibus
  7 3 |            qui tum in urbe erant, et in partibus illis negotiabantur.
  8 3 |        generali nostro exposuissent, in consilium a nostris itum,
  9 3 |             imminenetem, quam primum in terram ire, id quod demum
 10 3 |      tutiusque visum nos quam primum in naves nostras recipere,
 11 3 |              Haec sola varie agitata in Angliam appulit, duae istae
 12 4 |      argenteaque utensilia multa, et in iis magna quaedam crux pretii
 13 4 |              trecentorum, cumque iis in eam partem regionis concessit
 14 4 |           ubi optime classem nostram in conspectu habere posset,
 15 4 |          concessum ea conditione, ut in actuaria aliqua aut alia
 16 5 |       insulam tunc pauperrimam atque in miserrimo statu esse adfirmabat,
 17 6 |             nomen. Hic mille milites in terram descendere, duce
 18 6 |            et salebrosa erat, utpote in qua colles convallesque
 19 6 |              passus dux noster, quam in planum apertumque campum
 20 6 |  scolopetariis descendere quamprimum in urbem iussit, quae in depressa
 21 6 |     quamprimum in urbem iussit, quae in depressa valle sita erat,
 22 6 |              tamquam e specula, quid in ea esset aut ageretur ab
 23 6 |            nostra signum suum regium in propugnaculis hostium constitutum
 24 6 |          tormenta bellica omnia quae in urbe adque eius moenia essent
 25 6 |             adque eius moenia essent in memoriam inaugurationis
 26 6 |            evacuarentur, quemadmodum in Anglia singulis anniversariis
 27 6 |        noster maiorem partem militum in vertice montis detinuit,
 28 6 |           montis detinuit, donec iis in civitate de mansionibus
 29 6 |             quae inde a mercatoribus in Indias transmitti consueverant.
 30 7 |     militibus adivimus pagum quemdam in regione S. Dominici duodecim
 31 7 |              incolis derelictum, qui in proximos montes tutelae
 32 7 |              redire iussit. Et ecce, in via cum equitibus peditibusque
 33 7 |         tantisper dum copiae nostrae in navibus essent, quas in
 34 7 |              in navibus essent, quas in portu cum aliquot actuariis
 35 7 |  viceadmiralius expectabat, inde eas in naves maiores impositurus.
 36 8 |        ordine disciplinaque militari in insula illa S. Iacobi nobis
 37 8 |           Anglicas (ut supra dictum) in regionem illorum penetrassemus,
 38 8 |            cuiusdam nostratis temere in via repertum, capite obtruncato
 39 8 |            domos omnes tam rure quam in urbe illinc abeuntes incendimus. ~ ~
 40 9 |        versus pergentes, non ita diu in mari fueramus, cum nos morbi
 41 9 |       correpti fuere, e quibus pauci in vita remanserunt, illique
 42 9 |           morbi continua debilitati. In corporibus quorumdam mortuorum
 43 10|        appellebamus, pervenimus. Sed in alia insula S. Christophori
 44 10|     antiquissimae, fama pelliciebat. In itinere celox quaedam eodem
 45 10|          pluribus instructum, ita ut in terram descendere, nisi
 46 10|              vesperam milites nostri in actuarias naves minutasque
 47 10|            et generalis noster etiam in phaselum quae Frauncis nominabatur
 48 10|      exoriente, locum quem petebamus in conspectu habuimus. Itaque
 49 10|  elegantissima S. Dominici urbe, cum in id usque tempus non locus
 50 10|            igitur, videns suos omnes in terra esse, generalis noster
 51 10|         plusquam centum quinquaginta in pulcherrimis sese equis
 52 10|              globis petiti, nulla vi in nos irrurere potueruent.
 53 10|          sclopetarii aliquot ad viam in insidiis collocati. Hic
 54 10|           consilio, ut eodem tempore in utramque portam impetum
 55 10|             desisteremus quam iterum in foro urbis in unum convenissemus.
 56 10|            quam iterum in foro urbis in unum convenissemus. Statim
 57 10|    convenissemus. Statim ut tormenta in nos dirigi coeperunt, vicarius
 58 10|             omne ope ac vi irrumpere in urbem adnisus est. Ad cuius
 59 10|          etiam obstitentibus iis qui in insidiis fuerant, magno
 60 10|             magno impetu ac vi summa in portas irruimus, unaque
 61 10|          coacti fuerunt. Hunc igitur in modum ingressi, porro ad
 62 11|       navales nihil aliud agere quam in domos omnes quae extra fossas
 63 12|              vidimus, non omittendum in palatio ibi regio, ubi gubernator
 64 12|         Hispanici fastus. Introeunti in aulam aliaque palatii membra
 65 12|        factos ascendum est, ubi sese in superiori domus parte statim
 66 12|           maris totius et terrae, et in eo equus in pectus sublatus,
 67 12|            et terrae, et in eo equus in pectus sublatus, pedibus
 68 12|             vellent, cum hoc symbolo in ore, NON SUFFICIT ORBIS.
 69 12|          nunc rubore suffusi, capite in terram demisso, obmutuerunt.
 70 12|               Mirantur nonnulli quod in ista amplissima, luculentissima,
 71 12|        pinguetudinisque incredibilis in orientali insulae parte,
 72 12|          aceti, item farinae optimae in doliis repertum, nec non
 73 13|              urbem Cartagenam tandem in conspectu habuimus, tam
 74 13|            littus maris sitam ut qui in actuariis navibus nostris
 75 13|          navibus nostris essent inde in eam colleuerinis suis facile
 76 13|      milliaribus nostratibus ab urbe in portum primum intrabatur,
 77 13|             Carliel, prope os portus in terram descendimus. Compositoque
 78 13| resisistendum, si fortassis quis nos in via oppugnare aut ex insidiis
 79 13|             ecce centum inde equites in nos veniunt, qui ad primos
 80 13|             sclopetariorum nostrorum in fugam dati, cum via arboribus
 81 13|      effectius fieri posse arbitror. In eo non plus loci aperti
 82 13|         hostilem optime munitum. Sex in hoc propugnaculo tormenta
 83 13|          tormenta maiora erant, quae in frontem agminis nostri dirigebantur.
 84 13|        lanceis quam potuimus maximum in aggeres illos doliorum,
 85 14|           poterant tela sua venenata in nos torquebant. Horum ictus
 86 14|       maiorem qua transire debebamus in terram fixerunt, ita vulnerabant
 87 15|             a capitaneo Goringe, qui in eodem agmine sclopetariis
 88 15|          capi passus sit. Erat etiam in primo agime capitaneus Wynter,
 89 15|              lubenti alacrique animo in hostes irruerunt ut illi
 90 15|       proverbium inter nostros erant in minus considerate loquentem,
 91 15|            contagioso, et cum primis in insula D. Iacobi, excubias
 92 15|           Dios versus, indeque terra in Pannaniam coeptum absolvere
 93 15|             primum Cartagenae redire in patriam nobis sententia
 94 16|             unde merces commodissime in insulam Nombre de Dios aliasque
 95 17|           iam vix duos aut tres dies in mari fueramus, cum ecce
 96 17|              ecce navis quaedam quam in insula S. Dominici ceperamus,
 97 17|         visam, classe omni varie eam in rem hic illic dispersa,
 98 17|            oneribusque ac vectoribus in alias naves imponendis octo
 99 19|            malis navalibus subnixam, in quam per triginta gradus
100 19|          ligneis temere constructum, in conspectu habuimus. Hic
101 19|             ab ipso vicario generali in vexillum hostium emissus
102 19|              ab illis ibi aliquandiu in carcere detentus fuerat
103 19|             Tormentum deinde alterum in inferiorem propugnaculi
104 19|              item tormenta etiam sua in hostes statim dirigenda
105 19|          essent, negotium illud omne in proximam noctem delatum
106 20|            qua commodissime ulterius in regionem illam pergere possemus.
107 20|          Gallus fistula sua canticum in laudem principis Auriaci,
108 20|              Ad cuius rei fidem sese in manus nostras dabat, et
109 20|           fuimus. Quorum neminem, ut in terram descendentes propugnaculum
110 20|            trabibusque ligneis aliis in modum palissadorum (ita
111 20|             invicem superpositis, et in modum rotae connexis, terrae
112 20|              Arca etiam adhuc clausa in qua pecuniae regiae, de
113 20|              cum iam perveniremus ac in terram ire parati essemus,
114 20|              confestim, sclopis suis in nos directis, fugam arripuerunt.
115 20|             arripuerunt. Simulque ut in terram descendimus, statim
116 20|          tergo sociis suis, a quodam in insidiis post carecta latitante
117 21|                                21-~ ~In fano autem S. Augustini
118 21|             quinquaginta, totidemque in loco altero duodecim inde
119 21|        incolere vellent, rex milites in praesidio habebat. Quibus
120 21|        nostratis, contra fidem data, in portu Mexico invaserat.
121 21|         utrique praesidio praefectus in oppido, nobis adventantibus,
122 21|            procul ingenti igne, quem in toto illo tractu ubique
123 21|       navalibus ad littus misit, qui in regione illa aliquot Anglos
124 21|        reliquam classem, aliae recta in Angliam redierunt. Hic generalis
125 21|           Lane generali Anglorum qui in Virginia, ei et suis de
126 21|       quinque erat, non suppleretur, in Angliam redire posset. Sed
127 21|             quam quamprimum nobiscum in patriam redire. Itaque mox
128 21|           patriam redire. Itaque mox in naves nostras recepti nobiscum
129 22|           aliquotque alii quorum iam in mentem non venit. Ducenta
130 22|             et ducenta quidem aenea: in insula D. Iacobi quinquaginti
131 22|             maior pars maiora erant; in propugnaculo S. Ioannis