bold = Main text
    Cap.                                          grey = Comment text

  1 Textus|                                       10. Quo item XIV paschalis
  2 Textus|                                       11. Postremo, quoniam partim
  3 Textus|                                       12. Nos igitur, ut quod proprium
  4 Textus|                                       13. Ut vero utrumque ubique
  5 Textus|                                       14. Tollimus autem et abolemus
  6 Textus|                                       15. Pro data autem nobis a
  7 Textus|                                       16. Verum, quia difficile foret
  8 Textus|                                       17. Nulli ergo omnino hominum
  9 Textus|                                       3. Atque illud quidem felicis
 10 Textus|                                       4. Hoc vero, quod nimirum
 11 Textus|                                       5. Dum itaque nos quoque,
 12 Textus|                                       6. Considerantes igitur nos,
 13 Textus|                                       7. Quo igitur vernum aequinoctium,
 14 Textus|                                       8. Ne vero ex hac nostra decem
 15 Textus|                                       9. Deinde, ne in posterum
 16 Textus|              archiepiscopi, episcopi, abbates et ceteri ecclesiarum praesides
 17 Textus|                 14. Tollimus autem et abolemus omnino vetus kalendarium,
 18 Textus|     approbatio, et veteris kalendarii abolitio.~Gregorius episcopus servus
 19 Textus|           prohibitionis, sublationis, abolitionis, hortationis et rogationis
 20 Textus|       benignitate iam correctum atque absolutum hoc nostro decreto probamus,
 21 Textus|               V, praedecessor noster, absolvendum curavit atque edidit. ~
 22 Textus|           saepius tentatum est; verum absolvi et ad exitum perduci ad
 23 Textus|            kalendarium (ad quod etiam accomodata est ratio martyrologii),
 24 Textus|             etiam adiecerunt, quae ex accurata circumspectione visa sunt
 25 Textus|             Apostolicae valvas, et in acie Campi Florae publicari et
 26 Textus|        subtractionis rationem habere, addendo alios X dies in fine cuiuslibet
 27 Textus|          eorum nos omnium consensione adducti, viros ad kalendarii emendationem
 28 Textus|               exemptos. Iis vero, qui adeo longinquas incolunt regiones,
 29 Decl  |             difficultatibus celeriter adhibere. ~1. Motu proprio et ex
 30 Decl  |            quae originalibus litteris adhiberetur, si forent exhibitae vel
 31 Textus|               kalendarii emendationem adhibuimus in alma Urbe harum rerum
 32 Textus|      diligentiae ad eam lucubrationem adhibuissent, et cyclos tam veterum quam
 33 Textus|            cyclum, cui nonnulla etiam adiecerunt, quae ex accurata circumspectione
 34 Textus|   cogitationes breviarii quoque curam adiungerent, tempore tamen exclusi,
 35 Textus|            illa ad finem optatum, Deo adjutore, perducantur. ~
 36 Textus|              beneficio cycli solaris, aeque facile ac prius, ut in proprio
 37 Textus|             Campi Florae publicari et affigi; et earumdem litterarum
 38 Textus|                a quo reliqui deinceps agantur festi dies, prout sunt in
 39 Textus|        kalendas novembris dies festus agatur S. Lucae evangelistae, a
 40       | alicui
 41       | aliorum
 42       | alios
 43 Textus|       cogitatione curaque versaremur, allatus est nobis liber a dilecto
 44 Textus|            emendationem adhibuimus in alma Urbe harum rerum peritissimos,
 45 Textus|       medicinae doctore, quem quondam Aloysius eius germanus frater conscripserat,
 46 Textus|        insequentis anni MDLXXXIII vel alterius, cum primum scilicet ad
 47 Textus|            persolvendas complectitur, alterum pertinet ad annuos Paschae
 48 Textus|      commorantibus impressoribus, sub amissionis librorum ac centum ducatorum
 49 Textus|            proponantur, statuimus ut, amoto aureo numero de kalendario,
 50 Textus|             universitates paucos ante annos misimus, ut res quae omnium
 51 Textus|         subtractione, alicui, quod ad annuas vel menstruas praestationes
 52 Decl  |              apud Sanctum Petrum, sub annulo Piscatoris, die septima
 53 Textus|             qualem etiam esse volumus annum MDC, post eum tamen qui
 54 Textus|     complectitur, alterum pertinet ad annuos Paschae festorumque ex eo
 55 Textus|              qui, quamvis bissextiles antea semper fuerint, qualem etiam
 56 Textus|           neque perennes erant, neque antiquos ecclesiasticos ritus incolumes (
 57 Textus|           nobis liber a dilecto filio Antonio Lilio, artium et medicinae
 58 Textus|            retineant. Idque manifeste apparet ex nostri explicatione kalendarii,
 59 Textus|        Camerae Apostolicae ipso facto applicandorum; aliis vero, in quacumque
 60 Textus|            ibidem officiis recitandis approbatio, et veteris kalendarii abolitio.~
 61       | apud
 62 Textus|           Sergii, Bacchi, Marcelli et Apulei martyrum; septimodecimo
 63 Textus|             latae sententiae ac aliis arbitrii nostri poenis, ne sine nostra
 64 Textus|          omnes patriarchae, primates, archiepiscopi, episcopi, abbates et ceteri
 65 Textus|          dilecto filio Antonio Lilio, artium et medicinae doctore, quem
 66 Textus|          contraire. Si quis autem hoc attentare praesumpserit, indignationem
 67 Textus|             data autem nobis a Domino auctoritate hortamur et rogamus carissimum
 68 Textus|            ipsius concilii decreto ad auctoritatem et iudicium Romani Pontificis
 69 Textus|                aut recipere ullo modo audeant vel praesumant, prohibemus. ~(
 70 Textus|      proponantur, statuimus ut, amoto aureo numero de kalendario, in
 71 Textus|          librorum ac centum ducatorum auri Camerae Apostolicae ipso
 72 Textus|         rogationis infringere, vel ei auso temerario contraire. Si
 73 Decl  |               littera dominicali F in B), in qua dicatur officium
 74 Textus|           confessoris, et Ss. Sergii, Bacchi, Marcelli et Apulei martyrum;
 75 Textus|          orbis loca deferri, illas ad basilicae Principis Apostolorum et
 76 Textus|     indignationem omnipotentis Dei ac beatorum Petri et Pauli apostolorum
 77 Textus|               quo littera dominicalis beneficio cycli solaris, aeque facile
 78 Textus|               Dei erga Ecclesiam suam benignitate iam correctum atque absolutum
 79 Textus|            tum ad dictam intercalandi bissexti in centesimis annis rationem,
 80 Textus|               vero quisque centesimus bissextilis sit, ita ut annus MDCC,
 81 Textus|            quique tres centesimi sine bissexto transigantur, quartus vero
 82 Textus|           vero MM, more consueto dies bissextus intercaletur, februario
 83 Textus|              ad reliquas cogitationes breviarii quoque curam adiungerent,
 84 Textus|                          2. Duo autem breviario praecipue continentur, quorum
 85 Textus|               littera dominicali G in C; quintodecimo denique kalendas
 86 Decl  |           octuagesimi tertii, in quam cadit dominica quinquagesimae
 87 Textus|        sequitur, celebretur festum S. Callisti Papae et martyris; deinde
 88 Textus|              ac centum ducatorum auri Camerae Apostolicae ipso facto applicandorum;
 89 Textus|        Apostolicae valvas, et in acie Campi Florae publicari et affigi;
 90 Textus|              Principis Apostolorum et Cancellariae Apostolicae valvas, et in
 91 Textus|               ac prius, ut in proprio canone explicatur, reperiri possit
 92 Textus|       auctoritate hortamur et rogamus carissimum in Christo filium nostrum
 93 Decl  |         martyris; et feria tertia, de Cathedra; proxima autem feria quarta
 94 Textus|            tradendam et rationem, qua cavetur, ut in posterum aequinoctium
 95 Textus|          festum S. Francisci IV nonas celebrari solitum sequitur, dicatur
 96 Decl  |             tam mobilium quam fixorum celebratione. ~2. Verum, quia difficile
 97 Textus|             ad rectam paschalis festi celebrationem iuxta sanctorum Patrum ac
 98 Textus|              ad christianos principes celebrioresque universitates paucos ante
 99 Decl  |         remedia hisce difficultatibus celeriter adhibere. ~1. Motu proprio
100 Textus|    transigantur, quartus vero quisque centesimus bissextilis sit, ita ut
101 Textus|            sub amissionis librorum ac centum ducatorum auri Camerae Apostolicae
102 Decl  |                 1. Motu proprio et ex certa scientia maturaque deliberatione
103 Textus|          priscum Ecclesiae ritum, quo certius et facilius sacrosanctum
104 Textus|      scripserunt, iudicio, hunc, prae ceteris, elegerunt epactarum cyclum,
105 Textus|               in imperatorem electum, ceterosque reges, principes ac respublicas,
106 Textus|      celebrandis festivitatibus inter christianas nationes concordiam, nostrum
107 Textus|             volumine comprehensam, ad christianos principes celebrioresque
108 Textus|               necnon milites et omnes christifideles, cuius usus incipiet post
109 Textus|              et rogamus carissimum in Christo filium nostrum Rodulphum
110 Decl  |          autem feria quarta erit dies Cinerum; atque hoc pacto nulla amplius
111 Textus|              a concilio Nicaeno decem circiter diebus recessit, restituendum,
112 Textus|          adiecerunt, quae ex accurata circumspectione visa sunt ad kalendarii
113 Decl  |         quibusvis regnis, provinciis, civitatibus et locis constituti, kalendarium
114 Textus|            ceteri omnes presbyteri et clerici saeculares et regulares
115 Textus|          emendandi kalendarii, quae a coelestium motuum peritis proponebantur,
116 Textus|           dispensatione freti, in hac cogitatione curaque versaremur, allatus
117 Textus|               patres, cum ad reliquas cogitationes breviarii quoque curam adiungerent,
118 Textus|              omnia quae in kalendario collapsa sunt, constanti ratione
119 Textus|        mediate vel immediate subiecto commorantibus impressoribus, sub amissionis
120 Textus|             quae omnium communis est, communi etiam omnium consilio perficeretur;
121 Textus|           misimus, ut res quae omnium communis est, communi etiam omnium
122 Textus|      profestisque diebus persolvendas complectitur, alterum pertinet ad annuos
123 Textus|             rationem, exiguo volumine comprehensam, ad christianos principes
124 Textus|                quod maxime optabamus, concordes respondissent, eorum nos
125 Textus|            inter christianas nationes concordiam, nostrum hoc kalendarium
126 Textus|      commemoratione S. Marci Papae et confessoris, et Ss. Sergii, Bacchi,
127 Textus|           sanctiones, tria necessaria coniungenda et statuenda esse; primum,
128 Textus|              quam recentiorum undique conquisitos ac diligentissime perpensos
129 Textus|         Aloysius eius germanus frater conscripserat, in quo per novum quemdam
130 Textus|       respondissent, eorum nos omnium consensione adducti, viros ad kalendarii
131 Textus|           post eum tamen qui deinceps consequentur centesimi non omnes bissextiles
132 Textus|          eodem, immo etiam maiore, ad conservandam in celebrandis festivitatibus
133 Textus|              quibusque annis perpetuo conservetur. ~
134 Textus|                                    6. Considerantes igitur nos, ad rectam paschalis
135 Textus|             est, communi etiam omnium consilio perficeretur; illi cum,
136 Textus|              in quacumque orbis parte consistentibus, sub excommunicationis latae
137 Textus|             kalendario collapsa sunt, constanti ratione et saeculis omnibus
138 Decl  |      provinciis, civitatibus et locis constituti, kalendarium emendatum praedictum
139 Textus|             XII kalendas aprilis fuit constitutum, ad eamdem sedem restituatur,
140 Textus|              sint. Anno vero MM, more consueto dies bissextus intercaletur,
141 Textus|               quo studio illi a nobis contenderunt, ut hoc tam praeclarum opus
142 Textus|     intercaletur, februario dies XXIX continente, idemque ordo intermittendi
143 Textus|             autem breviario praecipue continentur, quorum unum preces laudesque
144 Textus|             quoque anno (uti mos est) continuari debere, praeterquam in centesimis
145 Textus|     infringere, vel ei auso temerario contraire. Si quis autem hoc attentare
146 Textus|               partes iudicum erunt in controversis, quae super hoc exortae
147 Textus|     diligentissime perpensos inter se contulissent, suo et doctorum hominum,
148 Textus|        quisque ecclesias, monasteria, conventus, ordines, militias et dioeceses
149 Textus|        eiusmodi mutationem facere, ut copiosius in nostro kalendario anni
150 Textus|                Dum itaque nos quoque, credita nobis licet indignis, a
151       | cui
152       | cuius
153 Textus|          addendo alios X dies in fine cuiuslibet praestationis. ~
154 Decl  |              perpetuam rei memoriam. ~Cupientes, pro pastoralis officii
155 Decl  |     sollicitudine, kalendarium, nuper cura et iussu nostro correctum
156 Textus|         cogitationes breviarii quoque curam adiungerent, tempore tamen
157 Textus|              quod in primis hac in re curandum erat) servabant. ~
158 Textus|             freti, in hac cogitatione curaque versaremur, allatus est
159 Textus|             pastoralis officii nostri curas, ea postrema non est, ut
160 Textus|            eamdem XIV lunam sequitur; curavimus non solum aequinoctium vernum
161 Textus|      praedecessor noster, absolvendum curavit atque edidit. ~
162 Textus|              inviolateque observandum curent. ~
163 Textus|         littera dominicalis beneficio cycli solaris, aeque facile ac
164 Textus|        lucubrationem adhibuissent, et cyclos tam veterum quam recentiorum
165 Textus|                               15. Pro data autem nobis a Domino auctoritate
166 Textus|               uti mos est) continuari debere, praeterquam in centesimis
167 Textus|         correctionis annus recte dici debet) exemptos, partim ob ternos
168 Decl  |                              Sequitur declaratio super observatione kalendarii
169 Textus|           christiani orbis nationibus delegeramus. Ii cum multum temporis
170 Decl  |              certa scientia maturaque deliberatione nostra ac de apostolicae
171       | denique
172 Textus|       explicatione kalendarii, in quo descriptae sunt etiam tabulae paschales
173 Textus|              prout sunt in kalendario descripti. ~
174 Textus|              correctionis annus recte dici debet) exemptos, partim
175 Textus|            super hoc exortae fuerint, dictae subtractionis rationem habere,
176 Textus|                ab eodem Lilio, tum ad dictam intercalandi bissexti in
177 Textus|              vero ex hac nostra decem dierum subtractione, alicui, quod
178 Textus|         magnas et fere inextricabiles difficultates, quas huiusmodi emendatio
179 Decl  |               opportuna remedia hisce difficultatibus celeriter adhibere. ~1.
180 Textus|             allatus est nobis liber a dilecto filio Antonio Lilio, artium
181 Decl  |           prout maxime expediens est, diligenter et exacte servari. Idcirco,
182 Textus|             Ii cum multum temporis et diligentiae ad eam lucubrationem adhibuissent,
183 Textus|    recentiorum undique conquisitos ac diligentissime perpensos inter se contulissent,
184 Textus|              propriis sedibus nunquam dimoveantur. ~
185 Textus|       conventus, ordines, militias et dioeceses introducant, et eo solo
186 Textus|              eo celebretur festum Ss. Dionysii, Rustici et Eleutherii martyrum,
187 Textus|            ipsius aurei numeri normam directum, atque ad quamcumque anni
188 Textus|          diximus) aurei numeri normam directus, efficit ut novilunium et
189 Decl  |              pacto nulla amplius erit discrepantia in festorum tam mobilium
190 Textus|           nobis licet indignis, a Deo dispensatione freti, in hac cogitatione
191 Textus|              amplius dies hoc tempore distat, reponendam, sed viam quoque
192 Decl  |            omnibus qui illud, propter diversa impedimenta, statuto die
193 Textus|          quorum unum preces laudesque divinas festis profestisque diebus
194 Textus|              ratio martyrologii), pro divinis officiis recitandis et festis
195 Textus|               suo tempore celebrandis divinisque ibidem officiis recitandis
196 Decl  |              pastoralis officii nobis divinitus iniuncti sollicitudine,
197 Textus|    martyrologio imprimi, impressumque divulgari iussimus. ~
198 Textus|         epactarum; qui ad certam (uti diximus) aurei numeri normam directus,
199 Textus|            Lilio, artium et medicinae doctore, quem quondam Aloysius eius
200 Textus|               se contulissent, suo et doctorum hominum, qui de ea re scripserunt,
201 Textus|           Tusculi, anno Incarnationis dominicae MDLXXXI, sexto Kalendas
202 Textus|          accommodatum; ex quo littera dominicalis beneficio cycli solaris,
203 Textus|         necesse est cyclus litterarum dominicalium XXVIII annorum ad hanc usque
204 Decl  |               erit feria secunda post dominicam quinquagesimae (mutata littera
205 Textus|          postremo primum quemque diem dominicum, qui eamdem XIV lunam sequitur;
206 Textus|         omnibus in nostro et S. R. E. dominio mediate vel immediate subiecto
207 Textus|                Pro data autem nobis a Domino auctoritate hortamur et
208 Textus|         amissionis librorum ac centum ducatorum auri Camerae Apostolicae
209       | Dum
210 Textus|                                    2. Duo autem breviario praecipue
211 Textus|           ratione et saeculis omnibus duratura, sic restitui posse ostendit
212       | eadem
213       | eam
214 Textus|               publicari et affigi; et earumdem litterarum exemplis, etiam
215 Textus|           hanc usque diem usitatus in Ecclesia Romana, volumus in eius
216 Textus|          kalendarium immensa Dei erga Ecclesiam suam benignitate iam correctum
217 Textus|           episcopi, abbates et ceteri ecclesiarum praesides novum kalendarium (
218 Textus|          celebrandis, in suas quisque ecclesias, monasteria, conventus,
219 Textus|        perennes erant, neque antiquos ecclesiasticos ritus incolumes (quod in
220 Textus|             absolvendum curavit atque edidit. ~
221 Textus|          Martyrologio singulis diebus ediscendi, fideli populo vere proponantur,
222 Decl  |         observatione kalendarii nuper editi, pro illis, qui de mense
223 Decl  |          iussu nostro correctum atque editum, ubique locorum ab omnibus
224 Textus|               numeri normam directus, efficit ut novilunium et XIV paschalis
225       | eiusmodi
226 Textus|             illustrem, in imperatorem electum, ceterosque reges, principes
227 Textus|          iudicio, hunc, prae ceteris, elegerunt epactarum cyclum, cui nonnulla
228 Textus|              Ss. Dionysii, Rustici et Eleutherii martyrum, cum commemoratione
229 Textus|             non potuit, quod rationes emendandi kalendarii, quae a coelestium
230 Textus|         difficultates, quas huiusmodi emendatio semper habuit, neque perennes
231 Textus|          adducti, viros ad kalendarii emendationem adhibuimus in alma Urbe
232 Decl  |               constituti, kalendarium emendatum praedictum hactenus nondum
233       | eorum
234       | eos
235 Textus|        kalendarii abolitio.~Gregorius episcopus servus servorum Dei, ad
236       | erant
237       | erat
238 Textus|               kalendarium immensa Dei erga Ecclesiam suam benignitate
239       | ergo
240 Textus|              incorruptum ac mendis et erroribus purgatum servetur, omnibus
241 Textus|     praeiudicium fiat, partes iudicum erunt in controversis, quae super
242 Decl  |              quod quidem nimis longum esset, expectetur, volentes, vigilantiae
243       | eum
244 Textus|               in eius locum substitui eumdem cyclum XXVIII annorum, ab
245 Textus|           dies festus agatur S. Lucae evangelistae, a quo reliqui deinceps
246 Decl  |          expediens est, diligenter et exacte servari. Idcirco, ne subsequens
247 Textus|            adiungerent, tempore tamen exclusi, rem totam ex ipsius concilii
248 Textus|        quemdam epactarum cyclum ab eo excogitatum, et ad certam ipsius aurei
249 Textus|             parte consistentibus, sub excommunicationis latae sententiae ac aliis
250 Decl  |         infrascripta, semotis cunctis excusationibus et impedimentis, omnino
251 Textus|                et earumdem litterarum exemplis, etiam impressis, et voluminibus
252 Textus|          Pontificis Maximi esse solet exequamur, kalendarium immensa Dei
253 Decl  |       litteris adhiberetur, si forent exhibitae vel ostensae. ~Datum Romae
254 Textus|            quae originalibus litteris exhibitis omnino haberetur. ~
255 Textus|                Hoc vero, quod nimirum exigit legitimam kalendarii restitutionem,
256 Textus|      restituendi kalendarii rationem, exiguo volumine comprehensam, ad
257 Textus|          nonarum usque ad pridie idus eximantur, et dies, qui festum S.
258 Textus|              est; verum absolvi et ad exitum perduci ad hoc usque tempus
259 Textus|          controversis, quae super hoc exortae fuerint, dictae subtractionis
260 Decl  |            quidem nimis longum esset, expectetur, volentes, vigilantiae nostrae
261 Decl  |              recipi, et, prout maxime expediens est, diligenter et exacte
262 Textus|          kalendario anni correctionis explicabitur. ~
263 Textus|           manifeste apparet ex nostri explicatione kalendarii, in quo descriptae
264 Textus|           prius, ut in proprio canone explicatur, reperiri possit in perpetuum. ~
265 Textus|          umquam mutationi in posterum expositum esse videatur. Novam hanc
266 Decl  |             mutata littera dominicali F in B), in qua dicatur officium
267 Textus|          tradito, eiusmodi mutationem facere, ut copiosius in nostro
268 Textus|        beneficio cycli solaris, aeque facile ac prius, ut in proprio
269 Textus|       Ecclesiae ritum, quo certius et facilius sacrosanctum Pascha inveniri
270 Textus|              Camerae Apostolicae ipso facto applicandorum; aliis vero,
271 Decl  |                cum commemoratione Ss. Faustini et Iovitae martyrum et Sancti
272 Textus|               bissextus intercaletur, februario dies XXIX continente, idemque
273 Textus|                 3. Atque illud quidem felicis recordationis Pius V, praedecessor
274 Textus|      proponebantur, propter magnas et fere inextricabiles difficultates,
275 Decl  |          amplius erit discrepantia in festorum tam mobilium quam fixorum
276 Textus|            pertinet ad annuos Paschae festorumque ex eo pendentium recursus,
277 Textus|               kalendas novembris dies festus agatur S. Lucae evangelistae,
278 Textus|            singulis diebus ediscendi, fideli populo vere proponantur,
279 Textus|            eamdem prorsus indubitatam fidem ubique gentium et locorum
280 Decl  |              eadem prorsus indubitata fides ubivis gentium et locorum
281 Textus|             est nobis liber a dilecto filio Antonio Lilio, artium et
282 Textus|         rogamus carissimum in Christo filium nostrum Rodulphum Romanorum
283 Textus|               addendo alios X dies in fine cuiuslibet praestationis. ~
284 Textus|               reservata sunt, illa ad finem optatum, Deo adjutore, perducantur. ~
285 Decl  |            festorum tam mobilium quam fixorum celebratione. ~2. Verum,
286 Textus|              valvas, et in acie Campi Florae publicari et affigi; et
287 Decl  |              litteris adhiberetur, si forent exhibitae vel ostensae. ~
288 Decl  |              coeperunt; illud modo et formula infrascripta, semotis cunctis
289 Textus|                et dies, qui festum S. Francisci IV nonas celebrari solitum
290 Textus|        quondam Aloysius eius germanus frater conscripserat, in quo per
291 Textus|         indignis, a Deo dispensatione freti, in hac cogitatione curaque
292 Decl  |              videlicet: cum perventum fuerit ad diem decimam februarii
293 Textus|             mutata littera dominicali G in C; quintodecimo denique
294 Textus|            quem quondam Aloysius eius germanus frater conscripserat, in
295 Textus|        perpetuam rei memoriam. ~Inter gravissimas pastoralis officii nostri
296 Decl  |             ubivis gentium et locorum habeatur, quae originalibus litteris
297 Textus|             litteris exhibitis omnino haberetur. ~
298 Textus|             ubique gentium et locorum haberi praecipimus, quae originalibus
299 Textus|            huiusmodi emendatio semper habuit, neque perennes erant, neque
300 Decl  |      kalendarium emendatum praedictum hactenus nondum observare coeperunt;
301 Textus|            cum primum scilicet ad eos hae nostrae litterae pervenerint,
302       | Haec
303 Decl  |        providentia, opportuna remedia hisce difficultatibus celeriter
304 Textus|            nobis a Domino auctoritate hortamur et rogamus carissimum in
305 Textus|             sublationis, abolitionis, hortationis et rogationis infringere,
306       | hunc
307 Textus|             kalendarii restitutionem, iamdiu a Romanis Pontificibus praedecessoribus
308       | ibidem
309       | Idcirco
310 Textus|       februario dies XXIX continente, idemque ordo intermittendi intercalandique
311 Textus|           vera loca semper retineant. Idque manifeste apparet ex nostri
312 Textus|               nationibus delegeramus. Ii cum multum temporis et diligentiae
313 Textus|               anni MDLXXXII exemptos. Iis vero, qui adeo longinquas
314 Textus|             principes ac respublicas, iisdemque mandamus ut quo studio illi
315       | illa
316 Decl  |            loca deferri, volumus quod illarum transumptis, etiam impressis,
317 Textus|        christiani orbis loca deferri, illas ad basilicae Principis Apostolorum
318       | illis
319       | illius
320       | illos
321 Textus|             Rodulphum Romanorum regem illustrem, in imperatorem electum,
322 Textus|                E. dominio mediate vel immediate subiecto commorantibus impressoribus,
323 Textus|          solet exequamur, kalendarium immensa Dei erga Ecclesiam suam
324       | immo
325 Decl  |            qui illud, propter diversa impedimenta, statuto die mensis octobris
326 Decl  |             cunctis excusationibus et impedimentis, omnino servent, videlicet:
327 Textus|         Romanorum regem illustrem, in imperatorem electum, ceterosque reges,
328 Textus|      immediate subiecto commorantibus impressoribus, sub amissionis librorum
329 Textus|             cum martyrologio imprimi, impressumque divulgari iussimus. ~
330 Textus|   martyrologium, simul vel separatim, imprimere vel proponere, aut recipere
331 Textus|            Romae una cum martyrologio imprimi, impressumque divulgari
332 Textus|      incursurum. ~Datum Tusculi, anno Incarnationis dominicae MDLXXXI, sexto
333 Textus|             in ipsum aequinoctii diem incidit, vel ei proxime succedit;
334 Textus|            christifideles, cuius usus incipiet post decem illos dies ex
335 Textus|              anni MDLXXXII decem dies inclusive a tertia nonarum usque ad
336 Textus|         antiquos ecclesiasticos ritus incolumes (quod in primis hac in re
337 Textus|             vero, qui adeo longinquas incolunt regiones, ut ante praescriptum
338 Textus|              utrumque ubique terrarum incorruptum ac mendis et erroribus purgatum
339 Textus|           apostolorum eius se noverit incursurum. ~Datum Tusculi, anno Incarnationis
340 Textus|              attentare praesumpserit, indignationem omnipotentis Dei ac beatorum
341 Textus|           quoque, credita nobis licet indignis, a Deo dispensatione freti,
342 Decl  |             obsignatis, eadem prorsus indubitata fides ubivis gentium et
343 Textus|            obsignatis, eamdem prorsus indubitatam fidem ubique gentium et
344 Textus|                propter magnas et fere inextricabiles difficultates, quas huiusmodi
345 Decl  |      coeperunt; illud modo et formula infrascripta, semotis cunctis excusationibus
346 Textus|             hortationis et rogationis infringere, vel ei auso temerario contraire.
347 Decl  |               officii nobis divinitus iniuncti sollicitudine, kalendarium,
348 Textus|             eodem tamen octobri mense insequentis anni MDLXXXIII vel alterius,
349 Textus|            kalendarii et martyrologii insertis et praepositis, sive manu
350 Textus|            eodem Lilio, tum ad dictam intercalandi bissexti in centesimis annis
351 Textus|            idemque ordo intermittendi intercalandique bissextum diem in quadringentis
352 Textus| quadringentorum annorum spatio minime intercalandos, interrumpatur necesse est
353 Textus|               consueto dies bissextus intercaletur, februario dies XXIX continente,
354 Textus|              continente, idemque ordo intermittendi intercalandique bissextum
355 Decl  |               XXI februarii huiusmodi interpositis, quae erit feria secunda
356 Textus|          spatio minime intercalandos, interrumpatur necesse est cyclus litterarum
357 Textus|        ordines, militias et dioeceses introducant, et eo solo utantur, tam
358 Textus|              item XIV paschalis recte inveniatur, itemque dies lunae, iuxta
359 Textus|          facilius sacrosanctum Pascha inveniri possit. ~
360 Textus|        populis religiose suscipiendum inviolateque observandum curent. ~
361 Decl  |        commemoratione Ss. Faustini et Iovitae martyrum et Sancti Simeonis
362       | ipso
363       | ita
364 Textus|                                5. Dum itaque nos quoque, credita nobis
365 Textus|                               10. Quo item XIV paschalis recte inveniatur,
366 Textus|           paschalis recte inveniatur, itemque dies lunae, iuxta antiquum
367 Textus|             qui de ea re scripserunt, iudicio, hunc, prae ceteris, elegerunt
368 Textus|            decreto ad auctoritatem et iudicium Romani Pontificis retulerunt. ~
369 Textus|             praeiudicium fiat, partes iudicum erunt in controversis, quae
370 Textus|                impressumque divulgari iussimus. ~
371 Decl  |            kalendarium, nuper cura et iussu nostro correctum atque editum,
372 Textus|               qui festum S. Francisci IV nonas celebrari solitum
373 Textus| consistentibus, sub excommunicationis latae sententiae ac aliis arbitrii
374 Textus|       continentur, quorum unum preces laudesque divinas festis profestisque
375 Textus|             vero, quod nimirum exigit legitimam kalendarii restitutionem,
376 Textus|         versaremur, allatus est nobis liber a dilecto filio Antonio
377 Textus|         impressoribus, sub amissionis librorum ac centum ducatorum auri
378 Textus|         nostri poenis, ne sine nostra licentia kalendarium aut martyrologium,
379       | licet
380 Textus|           scilicet ad eos hae nostrae litterae pervenerint, modo a nobis
381 Decl  |            provinciis, civitatibus et locis constituti, kalendarium
382 Textus|               et XIV paschalem suo in loco, a quo quatuor et eo amplius
383 Textus|              rerum peritissimos, quos longe ante ex primariis christiani
384 Textus|          exemptos. Iis vero, qui adeo longinquas incolunt regiones, ut ante
385 Decl  |           octobris, quod quidem nimis longum esset, expectetur, volentes,
386 Textus|       novembris dies festus agatur S. Lucae evangelistae, a quo reliqui
387 Textus|        temporis et diligentiae ad eam lucubrationem adhibuissent, et cyclos
388 Textus|          posterum aequinoctium et XIV luna a propriis sedibus nunquam
389 Textus|             dominicum, qui eamdem XIV lunam sequitur; curavimus non
390 Textus|        peritis proponebantur, propter magnas et fere inextricabiles difficultates,
391 Textus|             Victoris primorum, necnon magni illius oecumenici concilii
392 Textus|       perficeremus, eodem, immo etiam maiore, ad conservandam in celebrandis
393 Textus|               nostrorum praeceptorum, mandatorum, statutorum, voluntatis,
394 Textus|               semper retineant. Idque manifeste apparet ex nostri explicatione
395 Textus|                et Ss. Sergii, Bacchi, Marcelli et Apulei martyrum; septimodecimo
396 Textus|       martyrum, cum commemoratione S. Marci Papae et confessoris, et
397 Textus|               MDLXXXI, sexto Kalendas Martii, pontificatus nostri anno
398 Decl  |               Valentino presbytero et martyre, cum commemoratione Ss.
399 Textus|              licentia kalendarium aut martyrologium, simul vel separatim, imprimere
400 Decl  |          proprio et ex certa scientia maturaque deliberatione nostra ac
401 Textus|              quod proprium Pontificis Maximi esse solet exequamur, kalendarium
402 Textus|              etiam esse volumus annum MDC, post eum tamen qui deinceps
403 Textus|         bissextilis sit, ita ut annus MDCC, MDCCC, MDCCCC bissextiles
404 Textus|               sit, ita ut annus MDCC, MDCCC, MDCCCC bissextiles non
405 Textus|             ita ut annus MDCC, MDCCC, MDCCCC bissextiles non sint. Anno
406 Textus|               Incarnationis dominicae MDLXXXI, sexto Kalendas Martii,
407 Textus|        octobri mense insequentis anni MDLXXXIII vel alterius, cum primum
408 Textus|            nostro et S. R. E. dominio mediate vel immediate subiecto commorantibus
409 Textus|              Antonio Lilio, artium et medicinae doctore, quem quondam Aloysius
410 Textus|               terrarum incorruptum ac mendis et erroribus purgatum servetur,
411 Textus|            alicui, quod ad annuas vel menstruas praestationes pertinet,
412 Textus|         recursus, solis et lunae motu metiendos. ~
413 Textus|               utriusque sexus, necnon milites et omnes christifideles,
414 Textus|       monasteria, conventus, ordines, militias et dioeceses introducant,
415 Decl  |           diem decimam februarii anni millesimi quingentesimi octuagesimi
416 Textus|        quadringentorum annorum spatio minime intercalandos, interrumpatur
417 Textus|       universitates paucos ante annos misimus, ut res quae omnium communis
418 Textus|       bissextiles non sint. Anno vero MM, more consueto dies bissextus
419 Decl  |          discrepantia in festorum tam mobilium quam fixorum celebratione. ~
420 Textus|               suas quisque ecclesias, monasteria, conventus, ordines, militias
421 Textus|               non sint. Anno vero MM, more consueto dies bissextus
422 Textus|              iuxta antiquum Ecclesiae morem ex Martyrologio singulis
423 Textus|               quarto quoque anno (uti mos est) continuari debere,
424 Textus|         kalendarii, quae a coelestium motuum peritis proponebantur, propter
425 Textus|        nationibus delegeramus. Ii cum multum temporis et diligentiae
426 Textus|          paulo ante tradito, eiusmodi mutationem facere, ut copiosius in
427 Textus|        kalendarium ipsum nulli umquam mutationi in posterum expositum esse
428 Textus|      festivitatibus inter christianas nationes concordiam, nostrum hoc
429 Textus|            primariis christiani orbis nationibus delegeramus. Ii cum multum
430 Textus|              aliorum sanctiones, tria necessaria coniungenda et statuenda
431 Textus|          intercalandos, interrumpatur necesse est cyclus litterarum dominicalium
432 Textus|           sedem, a qua iam a concilio Nicaeno decem circiter diebus recessit,
433 Textus|                     4. Hoc vero, quod nimirum exigit legitimam kalendarii
434 Decl  |          mensis octobris, quod quidem nimis longum esset, expectetur,
435 Textus|               dies inclusive a tertia nonarum usque ad pridie idus eximantur,
436 Textus|            qui festum S. Francisci IV nonas celebrari solitum sequitur,
437       | nondum
438       | nonnulla
439       | noster
440       | nostris
441 Textus|           hominum liceat hanc paginam nostrorum praeceptorum, mandatorum,
442 Decl  |    transumptis, etiam impressis, manu notarii publici subscriptis, et
443 Textus|               tempus harum litterarum notitiam habere non possint, liceat,
444 Textus|              expositum esse videatur. Novam hanc restituendi kalendarii
445 Textus|             Pauli apostolorum eius se noverit incursurum. ~Datum Tusculi,
446 Textus|           normam directus, efficit ut novilunium et XIV paschalis vera loca
447       | nulla
448 Textus|             statuimus ut, amoto aureo numero de kalendario, in eius locum
449 Textus|               luna a propriis sedibus nunquam dimoveantur. ~
450 Textus|             suscipiendum inviolateque observandum curent. ~
451 Decl  |             Sequitur declaratio super observatione kalendarii nuper editi,
452 Decl  |               millesimi quingentesimi octuagesimi tertii, in quam cadit dominica
453 Textus|         primorum, necnon magni illius oecumenici concilii Nicaeni et aliorum
454 Decl  |             eiusdem mensis februarii, omissis decem diebus inter diem
455 Textus|            magnitudinem accommodatum, omnia quae in kalendario collapsa
456 Textus|          praesumpserit, indignationem omnipotentis Dei ac beatorum Petri et
457 Decl  |      vigilantiae nostrae providentia, opportuna remedia hisce difficultatibus
458 Textus|   perficeretur; illi cum, quod maxime optabamus, concordes respondissent,
459 Textus|         reservata sunt, illa ad finem optatum, Deo adjutore, perducantur. ~
460 Textus|   contenderunt, ut hoc tam praeclarum opus perficeremus, eodem, immo
461 Textus|                monasteria, conventus, ordines, militias et dioeceses introducant,
462 Textus|              XXIX continente, idemque ordo intermittendi intercalandique
463 Textus|          duratura, sic restitui posse ostendit ut kalendarium ipsum nulli
464 Decl  |               si forent exhibitae vel ostensae. ~Datum Romae apud Sanctum
465 Decl  |               dies Cinerum; atque hoc pacto nulla amplius erit discrepantia
466 Textus|            omnino hominum liceat hanc paginam nostrorum praeceptorum,
467 Decl  |              non coeperunt.~Gregorius Papa XIII, ad perpetuam rei memoriam. ~
468 Textus|              vero, in quacumque orbis parte consistentibus, sub excommunicationis
469 Textus|          pertinet, praeiudicium fiat, partes iudicum erunt in controversis,
470 Textus|              et facilius sacrosanctum Pascha inveniri possit. ~
471 Textus|            alterum pertinet ad annuos Paschae festorumque ex eo pendentium
472 Textus|        recessit, restituendum, et XIV paschalem suo in loco, a quo quatuor
473 Textus|         descriptae sunt etiam tabulae paschales secundum priscum Ecclesiae
474 Textus|              1. Sane eiusdem concilii patres, cum ad reliquas cogitationes
475 Textus|      kalendarium, volumusque ut omnes patriarchae, primates, archiepiscopi,
476 Textus|           vernum aequinoctium, quod a patribus concilii Nicaeni ad XII
477 Textus|         celebrationem iuxta sanctorum Patrum ac veterum Romanorum Pontificum,
478 Textus|          celebrioresque universitates paucos ante annos misimus, ut res
479 Textus|              Dei ac beatorum Petri et Pauli apostolorum eius se noverit
480 Textus|             pervenerint, modo a nobis paulo ante tradito, eiusmodi mutationem
481 Textus|             Paschae festorumque ex eo pendentium recursus, solis et lunae
482 Textus|          missa de dominica XVIII post Pentecostem, mutata littera dominicali
483       | per
484 Textus|          finem optatum, Deo adjutore, perducantur. ~
485 Textus|            verum absolvi et ad exitum perduci ad hoc usque tempus non
486 Textus|        emendatio semper habuit, neque perennes erant, neque antiquos ecclesiasticos
487 Textus|               visa sunt ad kalendarii perfectionem maxime pertinere. ~
488 Textus|               hoc tam praeclarum opus perficeremus, eodem, immo etiam maiore,
489 Textus|         communi etiam omnium consilio perficeretur; illi cum, quod maxime optabamus,
490 Textus|              quae a coelestium motuum peritis proponebantur, propter magnas
491 Textus|              in alma Urbe harum rerum peritissimos, quos longe ante ex primariis
492 Textus|         conquisitos ac diligentissime perpensos inter se contulissent, suo
493 Textus|        explicatur, reperiri possit in perpetuum. ~
494 Textus|            festis profestisque diebus persolvendas complectitur, alterum pertinet
495 Textus|        kalendarii perfectionem maxime pertinere. ~
496 Textus|              eos hae nostrae litterae pervenerint, modo a nobis paulo ante
497 Decl  |               servent, videlicet: cum perventum fuerit ad diem decimam februarii
498 Textus|          omnipotentis Dei ac beatorum Petri et Pauli apostolorum eius
499 Decl  |              Datum Romae apud Sanctum Petrum, sub annulo Piscatoris,
500 Textus|      Romanorum Pontificum, praesertim Pii et Victoris primorum, necnon