bold = Main text
     Chapter                                         grey = Comment text

 501 III  |             prius haereses invicto verbi gladio deballaret. Cui inter tot
 502 XVII |                 non in se, sed in Domino gloriantur.~ ~
 503 VII  |              suam Jesum Christum; et qui gloriatur, in Domino glorietur (I
 504 XIV  |                  gentes gavisae sunt, et glorificabant verbum Domini, et crediderunt
 505 XVI  |                  igitur opera Domini, et glorificemus misericordias ejus, nec
 506 VII  |               justitia ejus; nec ad Deum gradiebatur, et confirmatus est cursus
 507 IX   |                 Apostolus (Coloss. i,3), Gratias agentes Patri, qui dignos
 508 VII  |                mortuus, a liberatore suo gratis accepit et justitiam, et
 509 Pro  |                 sincerissimae charitatis gratulanter agnovi. Ac ne quid maligni
 510 XI   |            agnoscitur, etiam hoc necesse habeant confiteri, quod ex omni
 511 XII  |               partem in Dei civitate non habeat.
 512 XVII |             dicens, Quod si zelum amarum habetis, et contentiones in cordibus
 513 VIII |              operatur (Galat. v,6). Unde habetur haec fides connexa charitati,
 514 XV   |                  me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam
 515 XV   |               alii venient in consortium haereditatis Christi, quam qui ante constitutionem
 516 III  |                   sed etiam multas prius haereses invicto verbi gladio deballaret.
 517 I    |                      2] Pelagiana igitur haeresis, quo dogmate catholicam
 518 I    |                 sensum, et multis postea haereticae fraudis varietatibus coloratum,
 519 III  |                         CAP. III.  – [4] Has autem versutias, quibus
 520 VII  |                 nemo potest placere Deo (Hebr. xi,6); et, Omne quod non
 521 XVIII|                tam inepta confingere, si hi quorum abutuntur auribus,
 522 IV   |        resistimus. Nec dubitant, si quam hinc moverint quaestionem, in
 523 I    |        perseverandum in bono necessariam homini Dei gratiam profiterentur.~ ~
 524 III  |            magnorum prius meritorum seni honorabiliter ac misericorditer parcunt,
 525 XVII |               eum ita in illum initialem honorem alio initio reformavit,
 526      | horum
 527 XVIII|                cujus libris copiosissime hujusmodi destruuntur errores; nec
 528 VII  |                   VII. – [8] Agnoscat se humana debilitas, et in primo homine
 529 XII  |            perniciosa persuasio. Naturam humanam non liberat extra unum mediatorem
 530 XV   |              dicendum est, voluntati Dei humanas obsistere voluntates, et
 531 III  |            Adjicientes etiam, duas illum humani generis massas, et duas
 532 IX   |                  cum autem benignitas et humanitas apparuit Salvatoris nostri,
 533 V    |                  me quoniam mitis sum et humilis corde; et invenietis requiem
 534 V    |               voluerint mansuetudinem et humilitatem Salvatoris imitari, et jugum
 535 IV   |                falli arbitrio suo, et ab humilitatis via patitur evagari, non
 536      | hunc
 537      | ibi
 538 VIII |                diligentem prior dilexit, ignitus est: sicut dicit beatus
 539 XVI  |               revelavit, sanctisque ejus ignorantia ista non nocuit, cur spei
 540 III  |                conquiescunt; [79C] atque ignoverint, immo noverint, non solum
 541      | illa
 542 XV   |                praedicantibus intrepidam illaesamque constantiam, nisi ille qui
 543      | illam
 544 Epil |                 nobis conqueri, et omnes illas ineptas criminationes, ad
 545      | illos
 546      | illud
 547 VII  |                  vivificantur, cum caeci illuminantur, cum impii justificantur,
 548 XVII |                excaecaverat, et ipsum se illuminare non poterat. Nunc autem
 549 III  |               tot triumphorum coronas ad illuminationem Ecclesiae, et ad gloriam
 550 IX   |                 peccato: ubi autem ipsum illuminavit misericordia Christi, erutum
 551 XVII |               sua, sed superna sapientia illustrati sunt: Quoniam Dominus dat
 552 III  |                gloriam Christi, qua ipse illustratus est, perfulgenti, quidam
 553 XVIII|              debito liberam, nisi eam ad imaginem Dei secundae creationis
 554 XIII |                  ad agnitionem veritatis imbuere, quos vult omnes fieri salvos,
 555 III  |        saluberrimis ejus disputationibus imbuuntur, et quotidie in membris
 556 V    |                et humilitatem Salvatoris imitari, et jugum mandatorum ejus
 557 XIII |                 modo confiteamur neminem immerito perdi, neminem merito liberari,
 558      | immo
 559 VI   |           gentibus doceretur, atque ille immundum et indiscretum cibum Judaica
 560 XVI  |                  misericordias ejus, nec impatienter feramus quod quae aut quanta
 561 Epil |             disputationibus cognoscendis impende curam, ut in confitenda
 562 VI   |            inchoasse: ut cui Dominus jam impertierat hoc donum, non dubitaret
 563 XV   |              audiant, quia praedicationi impia corda non pateant? Et quis
 564 III  |                  Manichaeorum ascribatur impietas. Quae si vera sunt, cur
 565 XI   |            hominum millia erroribus suis impietatibusque dimissa, sine ulla veri
 566 I    |          destruere adorta sit, et quibus impietatum venenis viscera Ecclesiae
 567 XI   |                  electi. Quod quidem tam impium est negare, quam ipsi gratiae
 568 XI   |           pluviam et tempora fructifera, implens cibo et laetitia corda vestra.
 569 III  |        abundantissime Spiritus veritatis implevit, habens etiam hanc scientiae
 570 III  |                quibus error Pelagianorum impugnatur, infamant; dicentes eum
 571 Pro  |               queas quidquid de nobis ad inanem invidiam fertur referturque
 572 V    |                 pertinere, laborantes in incerto istius vitae oneratosque
 573 VI   |            gratia ad emundationem ipsius inchoasse: ut cui Dominus jam impertierat
 574 I    |               ingenio servaverunt, ut ad incipiendum, et ad proficiendum, et
 575 III  |          dolendum est) occultis, sed non incognitis susurrationibus obloquuntur;
 576 XVII |                 sapere, aliter agere, et incolumitatem suam non in se, sed in medico
 577 V    |                 22). Quae omnia cum sint incommutabilia, et nequeant ulla interpretatione
 578 XVII |            Nimium vero inepte, nimiumque inconsiderate ab adversantibus dicitur
 579 XVII |                  zelus et contentio, ibi inconstantia et omne opus pravum. Quae
 580 IX   |                 aliquando insipientes et increduli, errantes et servientes
 581 XIII |               rigat est aliquid, sed qui incrementum dat Deus (I Cor. iii,7).
 582 XIII |                  maneret super universos inculpata justitia. Quae autem sit
 583      | inde
 584 VI   |                  exordium, nisi per ipsa indicia praecedentium studiorum,
 585 XIII |                 nemo salvatur. Quia etsi indifferenter omnibus hominibus jubentur
 586 I    |                quam ut opere narrationis indigeant. Ex his tamen una est blasphemia,
 587 VI   |                   atque ille immundum et indiscretum cibum Judaica observantia
 588 IX   |             perseverantiam, unde accepit industriam [Forte justitiam].~ ~
 589 IX   |                10] Hoc ergo tanto et tam ineffabili bono, nemo inventus est
 590 XVIII|              falsitatis, qui possunt tam inepta confingere, si hi quorum
 591 Epil |                 conqueri, et omnes illas ineptas criminationes, ad exasperandos
 592 XVII |                 XVII. – [18] Nimium vero inepte, nimiumque inconsiderate
 593 III  |                 Pelagianorum impugnatur, infamant; dicentes eum liberum arbitrium [
 594 XII  |             naturae, ejusdem conditionis infantium, sine regeneratione decedat,
 595 Pro  |           formidinis tibi aut anxietatis inferrent; absolvere te ab omni scrupulo,
 596 VII  |            scilicet intelligat justitiam infidelium non esse justitiam quia
 597 VII  |                   nec diligebat Deum, et inflammata est charitas ejus; sed cum
 598 I    |      varietatibus coloratum, hoc apud se ingenio servaverunt, ut ad incipiendum,
 599 XI   |     generationibus, dimisit omnes gentes ingredi vias suas. Et quidem non
 600 XVII |                 virtutibus student atque inhaerent, non sua, sed superna sapientia
 601 XVII |              bonus; qui eum ita in illum initialem honorem alio initio reformavit,
 602 XVII |             illum initialem honorem alio initio reformavit, ut ei non solum
 603 XVIII|                  mendacio, in tanti viri injuriam jactitantur, neque ipsum
 604 VIII |                   Amissa quippe naturali innocentia, homo exsul ac perditus,
 605 XVI  |            latebat electio; et postmodum innotuit quod revelatum ante non
 606 XI   |               communi quot saeculis quam innumera hominum millia erroribus
 607 XII  |        beatitudini deputantur; cum tamen innumerabilis multitudo, ejusdem naturae,
 608 XIII |           facultatem humanae cognitionis inquiritur, et sine fidei diminutione
 609 XVIII|          intenderint: licet omnem istius inquisitionis moram ipsi, qui haec loquuntur,
 610 XVII |              nequeant jam nocere, aut ab insalubribus possit jam viribus suis
 611 III  |              Ecclesia non repellant, tam insanis praedicationibus non resistant,
 612 Pro  |              referturque cognoscere. Sed insinuanda prius sanctitati tuae est
 613 IX   |                 inquit, et nos aliquando insipientes et increduli, errantes et
 614 XI   |                Neque enim remotum est ab inspectione communi quot saeculis quam
 615 Epil |                vere de his quaestionibus instrui desideras, sicut desiderare
 616 V    |               promenda sunt, quae alteri intellectui, a quo videtur definitio
 617 XVII |                 a facie ejus scientia et intellectus (Prov. i,6). Et haec eorum
 618 VII  |                Rom. xiv,25): ut scilicet intelligat justitiam infidelium non
 619 Epil |                 apostolicaeque doctrinae intelligentiam consequaris. Gratia Dei
 620 XIII |             nobis quasi contrarium a non intelligentibus semper opponitur, quod Deus
 621 VI   |          regenerationis acceperit. Neque intelligunt omnem illam praeparationem
 622 XIV  |             cujus Dominus aperuit cor ut intenderet his quae dicebantur a Paulo (
 623 XVIII|             minister gratiae disputavit, intenderint: licet omnem istius inquisitionis
 624 VI   |                  spontaneo studio fuerit intentus (Act. x,2); atque ob hoc
 625 V    |         incommutabilia, et nequeant ulla interpretatione in sensum alium detorqueri,
 626 XVIII|                  saltem intellectum tali interpretationi obnoxium vir sanctus ediderit.
 627 VIII |          ambulans sine via, profundiores intrabat errores; sed quaesitus,
 628 XV   |          voluntates, et tam feros tamque intractabiles horum hominum esse mores,
 629 XV   |                quis dabit praedicantibus intrepidam illaesamque constantiam,
 630 VIII |                 quae veritas et vita est introductus; ac dilectione in Deum,
 631 XIII |               esse discretio? quid istos introduxit in regnum Dei? quid istos
 632 II   |                 accipiat; si pulsaverit, introeat. Quia scilicet gratiae ipsius
 633 XVII |             reservatur, pio consideremus intuitu, nonne in eis non peremptum
 634 IV   |               eloquii praesentium animos inundare, quis fidelium, quis piorum,
 635 V    |                  mandatorum ejus subire, inveniant requiem animabus suis in
 636 II   |              motum, [78B] si quaesierit, inveniat; si petierit, accipiat;
 637 XVII |               nonne in eis non peremptum inveniemus liberum arbitrium, sed renatum?
 638 V    |                 sum et humilis corde; et invenietis requiem animabus vestris:
 639 III  |              etiam multas prius haereses invicto verbi gladio deballaret.
 640 IX   |       voluptatibus variis, in malitia et invidia agentes, odibiles, odientes
 641 Pro  |              quidquid de nobis ad inanem invidiam fertur referturque cognoscere.
 642      | ipsorum
 643 II   |               professione, quo dolo vasa irae molirentur irrepere, ipsa
 644 II   |                dolo vasa irae molirentur irrepere, ipsa Dei gratia vasis misericordiae
 645 XVI  |                 Notus in Judaea Deus, in Israel magnum nomen ejus (Psal.
 646      | istis
 647 IX   |                                     CAP. IX. – [10] Hoc ergo tanto et
 648 XVII |              Omne enim, inquit apostolus Jacobus, datum optimum, et omne
 649 XVIII|                   in tanti viri injuriam jactitantur, neque ipsum quidem onerant,
 650 VI   |              orans Deum, eleemosynis, et jejuniis, et orationi spontaneo studio
 651 X    |                xxii,31, 32): Dixit autem Jesus Petro, Simon, Simon, ecce
 652 VIII |             sicut dicit beatus apostolus Joannes, Non quasi nos dilexerimus
 653 XIII |          indifferenter omnibus hominibus jubentur praedicare doctores, et
 654 XVI  |               populo dicebatur, Notus in Judaea Deus, in Israel magnum nomen
 655 VI   |            immundum et indiscretum cibum Judaica observantia recusaret, trina
 656 III  |            Orientalium episcoporum [78C] judicia, et apostolicae sedis auctoritas,
 657 XVIII|                  et 7, ac lib. iv contra Julian, c. 8, infra append. parte
 658 IX   |                  nostri, non ex operibus jusitiae quae fecimus, sed secundum
 659 VII  |                lumen, et vitam. Non enim juste agebat, et aucta est justitia
 660 VII  |                  illuminantur, cum impii justificantur, confiteantur vitam, et
 661 IX   |             Gratia igitur Dei quoscumque justificat, non ex bonis meliores,
 662 II   |             credant, et qui crediderint, justificationem merito fidei et bonae voluntatis
 663 I    |               conditionis suae praesidio juvaretur, ut habens naturaliter rationalem
 664 V    |                 a Domino (Prov. viii,35, juxta LXX); et sicut ait Apostolus:
 665 V    |                homines volunt pertinere, laborantes in incerto istius vitae
 666 V    |                  Venite ad me, omnes qui laboratis et onerati estis, et ego
 667 VIII |              virtutes, quae studia, quos labores, nihil prodesse testatur (
 668 XI   |              fructifera, implens cibo et laetitia corda vestra. Cum utique
 669 XV   |                   nisi qui potens est de lapidibus Abrahae filios excitare (
 670 IV   |               facultate prodisse; aut ex largitate quidem gratiae, sed aliquo
 671 XVI  |                  lxxv,2); futura gentium latebat electio; et postmodum innotuit
 672 VIII |                  3)? Quia scilicet multa laudabilia atque miranda possunt in
 673 VI   |                 ob hoc divino testimonio laudatus, donum regenerationis acceperit.
 674 II   |             seque per cohortationes, per legem, per doctrinam, i per creaturarum
 675 XVIII|                nos audierunt, nihil tale legerunt: quia non fato quidquam
 676 V    |                  suave est, et onus meum leve (Matth. xi,28). Quod ad
 677 II   |               nec aliud sit gratia, quam lex, quam propheta, quam doctor,
 678 I    |                  et ubi in utraque parte libera essent opera voluntatis,
 679 XVIII|                ab aeternae mortis debito liberam, nisi eam ad imaginem Dei
 680 XIII |           immerito perdi, neminem merito liberari, et omnipotentissimam Domini
 681 XII  |           persuasio. Naturam humanam non liberat extra unum mediatorem Dei
 682 IX   |             adempto libero arbitrio, sed liberato: quod donec sine Deo solum
 683 VII  |                 et caecus, et mortuus, a liberatore suo gratis accepit et justitiam,
 684 XVII |          vitamque in flagitiis exigentes liberatrix regeneratio in ipso exhalandi
 685 IX   |           secundum virtutem Dei, qui nos liberavit et vocavit vocatione sancta:
 686 XIII |              quasi boni, non mali gratia liberentur, inter salvatos parvulos
 687 VI   |            Dicunt etiam ad demonstrandam liberi arbitrii facultatem, magnum
 688 XVIII|             Christi gratia reformaverit, liberumque ejus arbitrium agendo, aspirando,
 689 XVIII|                 quidem onerant, in cujus libris copiosissime hujusmodi destruuntur
 690 XI   |               verba declarant, dicentium Licaoniis (Act. xiv,14): Viri fratres,
 691      | licet
 692 Pro  |             scrupulo, quantum epistolari licuit sermone, curavi: in tantum
 693 XIV  |            Evangelii mittebatur, quaedam loca Apostoli adire prohibentur
 694 III  |                   sed etiam in his ipsis locis, in quibus adversus eum
 695 IV   |           fraudaturus; sed hunc ipsum in longinquiora progressum, ideo ab eo tardius
 696 XV   |                  Paulo, Noli timere, sed loquere, et ne taceas; propter quod
 697 XIV  |             vetiti sunt a sancto Spiritu loqui verbum in Asia. Cum venissent
 698 XII  |                non voluntas. De his enim loquor qui mox ut nati sunt renascuntur,
 699 XVIII|       inquisitionis moram ipsi, qui haec loquuntur, praevenire deberent, proferendo
 700 Pro  |        obloquentium et videas quam [77B] lucem quibus tenebris conentur
 701 III  |                in similitudinem filiorum lucis transfigurare voluerunt,
 702 IX   |               partem sortis sanctorum in lumine, qui eripuit nos de potestate
 703 XVII |                  est, descendens a Patre luminum (Jacob. i,17). Qui quale
 704 V    |             Domino (Prov. viii,35, juxta LXX); et sicut ait Apostolus:
 705 XVI  |                 magnum nomen ejus (Psal. lxxv,2); futura gentium latebat
 706 XIV  |           Quaedam, inquit, mulier nomine Lydia, purpuraria civitatis Tyatirorum,
 707 II   |              quaedam libero arbitrio sit magistra, seque per cohortationes,
 708 III  |               homines, novique censores, magnorum prius meritorum seni honorabiliter
 709 IV   |           revocari, ut opus gratiae ejus majore gloria celebretur, cum sibi
 710 XIII |              cognitione perierunt? Et si majoribus natu (quod non recte dicitur)
 711 XIII |                  quod non recte dicitur) mala opera quae libero arbitrio
 712 XVII |                   ut ei non solum culpam malae voluntatis et actionis remitteret,
 713 Pro  |           gratulanter agnovi. Ac ne quid maligni rumores, in quantum se auribus
 714 IX   |                ex bonis meliores, sed ex malis bonos facit; postea per
 715 IX   |                  voluptatibus variis, in malitia et invidia agentes, odibiles,
 716 XVI  |            gratia, et nullos ingressuros malos, hoc ipsorum merente nequitia.~ ~
 717 I    |             facile bonum eligeret, [77C] malumque vitaret et ubi in utraque
 718 V    |             Salvatoris imitari, et jugum mandatorum ejus subire, inveniant requiem
 719 XIII |             assumeret misericors gratia, maneret super universos inculpata
 720 III  |               pietatis viro paganorum et Manichaeorum ascribatur impietas. Quae
 721 IV   |                  cum cordibus audientium manifestare coeperint potentissimam
 722 X    |          supplicasset: sicut Evangelista manifestat, dicens (Luc. xxii,31, 32):
 723 XVII |                 baptismum transeuntibus, manifestissime nullum opus nullusque appetitus
 724 V    |               peccatis, ut qui voluerint mansuetudinem et humilitatem Salvatoris
 725 XI   |                  fecit coelum et terram, mare et omnia quae in eis sunt;
 726 XVIII|             duabusve naturis, sed ex una massa, quae est caro primi hominis,
 727 III  |                duas illum humani generis massas, et duas credi velle naturas:
 728 XII  |           humanam non liberat extra unum mediatorem Dei et hominum, hominem
 729 XVII |     incolumitatem suam non in se, sed in medico collocare: quia necdum tam
 730 VIII |           reperiri, quae sine charitatis medullis habent quidem pietatis similitudinem,
 731      | mei
 732 XI   |                  salvaret: quia scilicet melius natura utentes, Creatorem
 733 III  |                imbuuntur, et quotidie in membris corporis Christi, in quantum
 734 XVII |          gloriari adversum veritatem, et mendaces esse; non est ista sapientia
 735 XVIII|           duabusque naturis, stultissimo mendacio, in tanti viri injuriam
 736      | meo
 737 XVI  |           ingressuros malos, hoc ipsorum merente nequitia.~ ~
 738 I    |              dicunt Gratiam Dei secundum merita hominum dari. Cum enim primum
 739 II   |                  non sit gratia: quia si meritis redditur, et non ipsa est
 740 XIII |         consideres, non una pars salvari meruit, sed utraque damnari: quia
 741 XI   |           saeculis quam innumera hominum millia erroribus suis impietatibusque
 742 XVIII|                 ea quae praestantissimus minister gratiae disputavit, intenderint:
 743 II   |         creaturarum contemplationem, per miracula, perque terrores extrinsecus
 744 VIII |          scilicet multa laudabilia atque miranda possunt in homine reperiri,
 745 XIV  |                 Jesu (Ibid.). Quid autem mirum, si inter ipsa evangelicae
 746 IX   |               fecimus, sed secundum suam misericordiam salvos nos fecit. Gratia
 747 XVI  |                  Domini, et glorificemus misericordias ejus, nec impatienter feramus
 748 III  |          meritorum seni honorabiliter ac misericorditer parcunt, et securi quia
 749 XIII |                   nisi quosdam assumeret misericors gratia, maneret super universos
 750 IV   |              carere his debeat, sed quia miserrimus eorum usus est, cum ex naturali
 751 V    |              venit ad me, nisi Pater qui misit me, attraxerit eum (Joan.
 752 V    |                  et discite a me quoniam mitis sum et humilis corde; et
 753 XIV  |             gentes praedicatio Evangelii mittebatur, quaedam loca Apostoli adire
 754 XVII |             pudica est, deinde pacifica, modesta, suadibilis, plena misericordia
 755 III  |                 revocaverint. Nisi forte modesti homines, novique censores,
 756 IV   |                  in Dei gratia gloriari, moleste ferunt quod his quae adversum
 757 II   |          professione, quo dolo vasa irae molirentur irrepere, ipsa Dei gratia
 758 XV   |            rigoris duritiem ad obediendi mollivit affectum, nisi qui potens
 759 V    |         generaverit? Alioquin sufficeret moneri hominem, non etiam in ipso
 760 VIII |            charitati, nisi unde eam ipse monstrat acceptam, dicens, Quia vobis
 761 XIV  |                  atque aversi] Evangelii mora, sine agnitione veritatis
 762 XVIII|               omnem istius inquisitionis moram ipsi, qui haec loquuntur,
 763 III  |                cur occulta obtrectatione mordemur?~ ~
 764 XV   |         intractabiles horum hominum esse mores, ut Evangelium ideo non
 765 XIV  |             regenerationis consecratione morituris. Dicat ergo Scriptura quod
 766 XI   |                quid haec facitis? Et nos mortales sumus, similes vobis homines,
 767 X    |                sum et in carcerem, et in mortem ire (Ibid., 33); eidem praedicitur
 768 XVIII|                nec ullo modo ab aeternae mortis debito liberam, nisi eam
 769 VII  |                damnata successio; et cum mortui vivificantur, cum caeci
 770 V    |                et, Sicut Pater vivificat mortuos, ita et Filius quos vult
 771 IX   |               donec sine Deo solum fuit, mortuum fuit justitiae, vixitque
 772 VII  |              esset impius, et caecus, et mortuus, a liberatore suo gratis
 773 IV   |             exortum est periculum, et de morum probitate discrimen. Non
 774 II   |                 secundum voluntatis suae motum, [78B] si quaesierit, inveniat;
 775 XVII |               non nisi in suam perniciem movebatur. Ipsum enim se excaecaverat,
 776 IV   |               Nec dubitant, si quam hinc moverint quaestionem, in qualibeit
 777 XII  |                   De his enim loquor qui mox ut nati sunt renascuntur,
 778 XIV  |               docentem: Quaedam, inquit, mulier nomine Lydia, purpuraria
 779 XIV  |                48). Et alibi, cum multae mulieres audirent Paulum docentem:
 780 XIV  |                  xiii,48). Et alibi, cum multae mulieres audirent Paulum
 781 III  |              Christi, in quantum ea ipse multiplicat, dilatantur. Si recte reprehendimur,
 782 XII  |                  cum tamen innumerabilis multitudo, ejusdem naturae, ejusdem
 783 III  |                 nostrorum (quod de ipsis multum dolendum est) occultis,
 784 XV   |                 quoniam populus est mihi multus in hac civitate (Act. xviii,
 785 VI   |              facia est dicens, Quae Deus mundavit, tu ne commune dixeris (
 786 XV   |               hoc Evangelium in universo mundo, in testimonium omnibus
 787 II   |              omnes homines per universum mundum commune et generale sit
 788 XV   |             pateant? Et quis istis corda mutavit, nisi qui finxit singillatim
 789 XIV  |                   Cum venissent autem in Mysiam, tentabant ire in Bithyniam,
 790 I    |               notiora sunt quam ut opere narrationis indigeant. Ex his tamen
 791 Pro  |                 quaestionis, de qua ista nascuntur: quo tibi magis pateat falsitas
 792 XII  |               his enim loquor qui mox ut nati sunt renascuntur, et rapti
 793 XVI  |           venerant cum Petro, quia et in nationes gratia Spiritus sancti effusa
 794 XI   |               hominum per saecula cuncta natorum, certus apud Deum, definitusque
 795 XIII |               perierunt? Et si majoribus natu (quod non recte dicitur)
 796 XI   |            vestra. Cum utique si eis vel naturalis intelligentia, vel usus
 797 I    |           praesidio juvaretur, ut habens naturaliter rationalem intellectum,
 798 III  |              massas, et duas credi velle naturas: ut scilicet tantae pietatis
 799 VIII |                 omnis qui diligit ex Deo natus est, et cognoscit Deum.
 800 I    |                 ad perseverandum in bono necessariam homini Dei gratiam profiterentur.~ ~
 801 XI   |         potestatis agnoscitur, etiam hoc necesse habeant confiteri, quod
 802 III  |         submovere, et sub gratiae nomine necessitatem praedicare fatalem. Adjicientes
 803 XI   |               Quod quidem tam impium est negare, quam ipsi gratiae contraire.
 804 X    |               gallus cantet, ter Dominum negaturus sit. Quod quid est aliud
 805 III  |                  vera sunt, cur ipsi tam negligentes, ne dicam tam impii, sunt,
 806 XII  |                  I Tim. ii,5); sine illo nemini salus est (Act. iv,12).
 807 Pro  |                  auribus tuis subtrahere nequeunt, formidinis tibi aut anxietatis
 808 I    |                tamen una est blasphemia, nequissimum et subtilissimum germen
 809 XVI  |               malos, hoc ipsorum merente nequitia.~ ~
 810 IV   |                 CAP. IV.  – [5] Sed quis nescit cur ista privatim de stomacho
 811 XIII |                et sine fidei diminutione nescitur: modo confiteamur neminem
 812 XVII |                  18] Nimium vero inepte, nimiumque inconsiderate ab adversantibus
 813 XV   |                et nemo apponetur tibi ut noceat te, quoniam populus est
 814 XVII |                  nocuerant, nequeant jam nocere, aut ab insalubribus possit
 815 XVII |                  sanitate ut ea, quae ei nocuerant, nequeant jam nocere, aut
 816 XVI  |                 ejus ignorantia ista non nocuit, cur spei nostrae obesse
 817 XV   |                 nisi ille qui ait Paulo, Noli timere, sed loquere, et
 818 XVII |        contentiones in cordibus vestris, nolite gloriari adversum veritatem,
 819 V    |          aeternae; qui autem haec facere noluerint, sua culpa careant salute;
 820 XVI  |            Judaea Deus, in Israel magnum nomen ejus (Psal. lxxv,2); futura
 821 II   |                 creatrix, frustra gratia nominatur.~ ~
 822      | nondum
 823      | nonne
 824      | nostris
 825      | nostro
 826 III  |                 est, perfulgenti, quidam nostrorum (quod de ipsis multum dolendum
 827      | nostrum
 828 I    |               Christi voluerit occupare, notiora sunt quam ut opere narrationis
 829 XVI  |                 gentis populo dicebatur, Notus in Judaea Deus, in Israel
 830 VI   |                 conferre sacramentum, ne novae et necdum revelatae vocationis
 831 V    |               hominem, non etiam in ipso novam fieri voluntatem, sicut
 832 III  |                   atque ignoverint, immo noverint, non solum Romanam Africanamque
 833 III  |              Nisi forte modesti homines, novique censores, magnorum prius
 834 XVI  |               eis donante Dei gratia, et nullos ingressuros malos, hoc ipsorum
 835 XVII |               manifestissime nullum opus nullusque appetitus eorum voluntatis
 836 XI   |              apud Deum, definitusque sit numerus praedestinati in vitam aeternam
 837      | Numquid
 838      | ob
 839 Pro  |                 quibus tenebris conentur obducere.~ ~
 840 XV   |                hujus rigoris duritiem ad obediendi mollivit affectum, nisi
 841 V    |             gratia Dei affectum credendi obediendique generaverit? Alioquin sufficeret
 842 XII  |                nec secutura devotio; non obedientia, non discretio, non voluntas.
 843 V    |          arbitrium cohortationi vocantis obedire, cum in illo gratia Dei
 844 XVI  |                 nocuit, cur spei nostrae obesse credimus, si in quo numero
 845 XIII |              libero arbitrio commiserant obfuerunt, quasi boni, non mali gratia
 846 Pro  |               tibi magis pateat falsitas obloquentium et videas quam [77B] lucem
 847 III  |               incognitis susurrationibus obloquuntur; et prout sibi obnoxias
 848 III  |               obloquuntur; et prout sibi obnoxias aliquorum aures opportunasque
 849 XVIII|         intellectum tali interpretationi obnoxium vir sanctus ediderit. Sed
 850 Epil |                sermonis mei non obsistit obscuritas) frustra quosdam de nobis
 851 VI   |                indiscretum cibum Judaica observantia recusaret, trina ad eum
 852 XV   |               est, voluntati Dei humanas obsistere voluntates, et tam feros
 853 Epil |                si tamen sermonis mei non obsistit obscuritas) frustra quosdam
 854 XVI  |                  in Actibus apostolorum, Obstupuerunt, inquit, ex circumcisione
 855 V    |                 si voluissent, potuerant obtinere. Sed audiant et dictum a
 856 III  |          arguendi non sumus, cur occulta obtrectatione mordemur?~ ~
 857 IV   |         beatissimi Augustini voluminibus obviandum. Quae cum cordibus audientium
 858 XVI  |                 in gloriam praeparantur, occulitur? cum tamen constet regnum
 859 III  |                  arguendi non sumus, cur occulta obtrectatione mordemur?~ ~
 860 III  |               ipsis multum dolendum est) occultis, sed non incognitis susurrationibus
 861 I    |                corporis Christi voluerit occupare, notiora sunt quam ut opere
 862 IX   |              malitia et invidia agentes, odibiles, odientes invicem: cum autem
 863 IX   |               invidia agentes, odibiles, odientes invicem: cum autem benignitas
 864 XIV  |                 alias autem nullum adhuc odorem boni istius attigisse?~ ~
 865 XIII |              neminem merito liberari, et omnipotentissimam Domini bonitatem omnes salvare,
 866      | omnis
 867 XVIII|          jactitantur, neque ipsum quidem onerant, in cujus libris copiosissime
 868 V    |                   omnes qui laboratis et onerati estis, et ego vos reficium:
 869 V    |                  in incerto istius vitae oneratosque peccatis, ut qui voluerint
 870 V    |                  enim meum suave est, et onus meum leve (Matth. xi,28).
 871 X    |              erat cum eo quem rogaverat, operatio. Sed ne libero arbitrio
 872 VI   |                  in assumendis constaret operatum. Non enim omnium est fides (
 873 V    |            voluntate, nisi quam in ipsis operatus est Deus, ut quod donaverat
 874 IV   |             gratiae, sed aliquo vel boni operis, vel bonae voluntatis merito
 875 XVIII|                nos perturbant, qui tales opiniones cum suis auctoribus exsecramur
 876 XIII |               non intelligentibus semper opponitur, quod Deus omnes homines
 877 III  |                 obnoxias aliquorum aures opportunasque repererint, scripta ejus,
 878 XVII |                 apostolus Jacobus, datum optimum, et omne donum perfectum
 879 VI   |                perceptionem timens atque orans Deum, eleemosynis, et jejuniis,
 880 VI   |             eleemosynis, et jejuniis, et orationi spontaneo studio fuerit
 881 XVIII|                omnia Dei judicio novimus ordinari, nec ex duabus massis duabusve
 882 III  |          transfigurare voluerunt, cum et Orientalium episcoporum [78C] judicia,
 883 XVII |                 a Deo regitur, evidenter ostendit, dicens, Quod si zelum amarum
 884 VI   |                  x,15). Quo satis aperte ostenditur omnia bona opera quae in
 885 II   |                 extrinsecus judicio ejus ostentet, quo unusquisque secundum
 886 XVII |                quidem pudica est, deinde pacifica, modesta, suadibilis, plena
 887 III  |            scilicet tantae pietatis viro paganorum et Manichaeorum ascribatur
 888 III  |                 Cui inter tot certaminum palmas, inter tot triumphorum coronas
 889 III  |             adhuc in suis detruncationis palpitantem, sed etiam multas prius
 890 Pro  |                 plenissima veritate tibi pandere, ut quia non potuisti in
 891 X    |                  arbitrio, Domine, tecum paratus sum et in carcerem, et in
 892 III  |          honorabiliter ac misericorditer parcunt, et securi quia libros ejus
 893 XIII |              meritum consideres, non una pars salvari meruit, sed utraque
 894 III  |            Ecclesiam, et per omnes mundi partes universos promissionis filios
 895 Epil |       contradictio, sicut in aliis mundi partibus, ita et in his regionibus
 896 XIV  |       Christianae gratiae fieri coepisse participes, alias autem nullum adhuc
 897 XVIII|         explicando libros, ullamve eorum particulam demonstrando, quam per dubium
 898 XVII |                arbitrio. Quamvis enim in parvulis baptismum transeuntibus,
 899 XII  |                 ipsa quorumdam primordia parvulorum; in quibus nec praecedens
 900 XV   |            praedicationi impia corda non pateant? Et quis istis corda mutavit,
 901 Pro  |                nascuntur: quo tibi magis pateat falsitas obloquentium et
 902 VIII |          credatis, sed etiam ut pro ipso patiamini (Philip. i,29). Quod utique
 903 IV   |               suo, et ab humilitatis via patitur evagari, non usquequaque
 904 V    |                Filium, nisi Pater, neque Patrem quis novit nisi Filius,
 905 IX   |            Coloss. i,3), Gratias agentes Patri, qui dignos nos fecit in
 906 XV   |                  in conspectu ejus omnes patriae gentium (Psal. xxi,28):
 907 XI   |                  in Actibus Apostolorum, Pauli et Barnabae verba declarant,
 908 XIV  |                 multae mulieres audirent Paulum docentem: Quaedam, inquit,
 909 VIII |                   iv,7 et 8). Cui beatus Paulus congruit, dicens, In Christo
 910 Epil |               consequaris. Gratia Dei et pax Domini nostri Jesu Christi
 911 V    |                 istius vitae oneratosque peccatis, ut qui voluerint mansuetudinem
 912 IX   |                 fuit justitiae, vixitque peccato: ubi autem ipsum illuminavit
 913 VII  |               Omne quod non est ex fide, peccatum est (Rom. xiv,25): ut scilicet
 914 XVIII|                  arbitrium, in quo omnes peccaverunt (Rom. v,22), esse prostratam;
 915 XVIII|               lib. ii contra duas epist. Pelag. c. 6 et 7, ac lib. iv contra
 916 I    |                           CAP. I.  – [2] Pelagiana igitur haeresis, quo dogmate
 917 III  |               scripta ejus, quibus error Pelagianorum impugnatur, infamant; dicentes
 918 III  |                  liberum arbitrium [79B] penitus submovere, et sub gratiae
 919 XIII |             confiteamur neminem immerito perdi, neminem merito liberari,
 920 VIII |                innocentia, homo exsul ac perditus, ambulans sine via, profundiores
 921 XVII |                intuitu, nonne in eis non peremptum inveniemus liberum arbitrium,
 922 XVII |               collocare: quia necdum tam perfecte utitur sanitate ut ea, quae
 923 XVII |             datum optimum, et omne donum perfectum desursum est, descendens
 924 V    |            operatur in vobis et velle et perficere, pro bona voluntate (Philip.
 925 III  |                qua ipse illustratus est, perfulgenti, quidam nostrorum (quod
 926 X    |                  promiserat, permittitur periclitari; ut conturbatum ac deficientem
 927 IV   |              virtutum studio exortum est periculum, et de morum probitate discrimen.
 928 XIII |               tempus sine Dei cognitione perierunt? Et si majoribus natu (quod
 929 VI   |                  baptizando Cornelio, ac perinde de omnibus gentibus doceretur,
 930 XIV  |                 ire in Bithyniam, et non permisit illos Spiritus Jesu (Ibid.).
 931 XVII |                 cum solum esset, sibique permissum, non nisi in suam perniciem
 932 X    |                  de se magna promiserat, permittitur periclitari; ut conturbatum
 933 XII  |             redemptorum stulta nimium et perniciosa persuasio. Naturam humanam
 934 II   |           contemplationem, per miracula, perque terrores extrinsecus judicio
 935 I    |                et ad proficiendum, et ad perseverandum in bono necessariam homini
 936 IX   |                 sibi, nisi inde accipiat perseverantiam, unde accepit industriam [
 937 X    |                 quo nemo consistit, nemo persistit.~ ~
 938 II   |                 est enim, saluberrimeque perspectum, hoc tantum eos de gratia
 939 Epil |               EPILOGUS. – [17] Unde quia perspicit sanctitas tua (si tamen
 940 Epil |                eorum quibus aliud volunt persuadere, contexi: confide ergo in
 941 XII  |              stulta nimium et perniciosa persuasio. Naturam humanam non liberat
 942 V    |                  ad omnes homines volunt pertinere, laborantes in incerto istius
 943 XVIII|             destruuntur errores; nec nos perturbant, qui tales opiniones cum
 944 II   |                 quaesierit, inveniat; si petierit, accipiat; si pulsaverit,
 945 X    |                 Quoniam et ipsius sancti Petri ardentissima fides in tentationibus
 946 VI   |             infra). Siquidem cum sanctus Petrus per visionem omne genus
 947 XIV  |               Transeuntes autem, inquit, Phrygiam et Galatiae regionem, vetiti
 948 XVII |               pietatis opera reservatur, pio consideremus intuitu, nonne
 949 VII  |                et, Sine fide nemo potest placere Deo (Hebr. xi,6); et, Omne
 950 XIII |               disserere; tamen neque qui plantat, neque qui rigat est aliquid,
 951 XVII |           pacifica, modesta, suadibilis, plena misericordia et fructibus
 952 I    |                  Dei regnum: eo quod tam plene ipso conditionis suae praesidio
 953 Pro  |                  in tantum studens omnia plenissima veritate tibi pandere, ut
 954 XIV  |                  voluisset; cum videamus plerasque gentes modo primum Christianae
 955 XVII |             eorum voluntatis existat, et plerosque utentes quidem libero arbitrio,
 956 III  |          concitatur, esse, propitio Deo, plurimos, qui ad perceptionem evangelicae
 957 XI   |           benefaciens eis, de coelo dans pluviam et tempora fructifera, implens
 958 XI   |          praedestinati in vitam aeternam populi, et secundum propositum
 959 XVI  |                   quando de unius gentis populo dicebatur, Notus in Judaea
 960 IV   |                in qualibet congregatione populorum, centenis sibi beatissimi
 961 XV   |               tibi ut noceat te, quoniam populus est mihi multus in hac civitate (
 962 III  |          praecipua utique in hoc tempore portio Domini sacerdotum, copiose
 963      | posse
 964 XV   |             gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae (Psal.
 965 I    |                  solum liberum arbitrium posset assequi Dei regnum: eo quod
 966 I    |             vellent [78A] rectitudine ac possibililate subsistere, atque hanc definitionem
 967      | post
 968      | postmodum
 969 XV   |                   dicente Deo ad Filium, Postula a me, et dabo tibi gentes
 970 X    |               Simon, Simon, ecce Satanas postulavit ut vos cribaret velut triticum:
 971 XV   |              mollivit affectum, nisi qui potens est de lapidibus Abrahae
 972 IV   |         audientium manifestare coeperint potentissimam Christianae fidei veritatem,
 973 XIV  |              praedicationis exordia, non poterant ire apostoli nisi quo eos
 974 IX   |               lumine, qui eripuit nos de potestate tenebrarum, et transtulit
 975 XI   |        praedicatur, et qualis opere suae potestatis agnoscitur, etiam hoc necesse
 976 V    |                 utentibus: Sine me nihil potestis facere (Joan. xv,5); et,
 977 V    |              salute; quam si voluissent, potuerant obtinere. Sed audiant et
 978 XI   |                 vitam aeternam sufficere potuisset, nostro etiam tempore rationalis
 979 Pro  |                tibi pandere, ut quia non potuisti in totum quae ab adversantibus
 980 XIII |                 parvulos, quae meritorum potuit esse discretio? quid istos
 981 XII  |                parvulorum; in quibus nec praecedens eligitur, nec secutura devotio;
 982 IV   |                  bonae voluntatis merito praecedente venisse.~ ~
 983 VI   |          exordium, nisi per ipsa indicia praecedentium studiorum, Deum in assumendis
 984 VI   |              bona opera quae in Cornelio praecesserunt, Dei gratia ad emundationem
 985 III  |           beatissimus quoque Augustinus, praecipua utique in hoc tempore portio
 986 XV   |              dicente quoque ipso Domino, Praedicabitur hoc Evangelium in universo
 987 XV   |             Matth. iii,9)? Et quis dabit praedicantibus intrepidam illaesamque constantiam,
 988 XV   |        Evangelium ideo non audiant, quia praedicationi impia corda non pateant?
 989 III  |               non repellant, tam insanis praedicationibus non resistant, nec saltem
 990 XIV  |                si inter ipsa evangelicae praedicationis exordia, non poterant ire
 991 XI   |           fuerint, qualis divino eloquio praedicatur, et qualis opere suae potestatis
 992 X    |            mortem ire (Ibid., 33); eidem praedicitur quod priusquam gallus cantet,
 993 XVIII|            auxiliando, et usque in finem praeeundo servaverit.~ ~
 994 XVI  |                 misericordiae in gloriam praeparantur, occulitur? cum tamen constet
 995 VI   |                  intelligunt omnem illam praeparationem Cornelii per Dei gratiam
 996 V    |          voluntatem, sicut scriptum est: Praeparatur voluntas a Domino (Prov.
 997 VIII |                 neque circumcisio, neque praeputium valet aliquid, sed fides
 998 XV   |                   et praedestinati atque praesciti, secundum propositum ejus
 999 Epil |                 etiam ab his a quibus ad praesens repellitur, adjuvetur. Tu
1000 IV   |                  fontibus divini eloquii praesentium animos inundare, quis fidelium,
1001 I    |              plene ipso conditionis suae praesidio juvaretur, ut habens naturaliter
1002 XVIII|       diligentiae ad cognoscenda ea quae praestantissimus minister gratiae disputavit,