bold = Main text
    Textus                                      grey = Comment text

  1 Textus|       superveniat, caput amputet et abscedat, ne forte per caput cognitus
  2 Textus|           foramini serratoque ostio abscedit. Ecce autem fatalis illa
  3 Textus|         ageret, caput patris cultro abscisum fugiens asportavit. ~ Postridie
  4 Textus|        senex: "Fac illum," inquit, "abstractum de cupa, caudae equi fortissimi
  5 Textus|           locum ubi fumus egriditur abstulisse thesauros; quos nisi aliqua
  6       | ac
  7 Textus|         liberandum filium convocat. Accurit iterum mater cum filiis,
  8 Textus|       luctuosam, erumpunt lacrimae, accurrit mater, fratres et sorores
  9 Textus|             furta tua et scelera te accusant. Redde ergo thesaurum et
 10 Textus|         filio eadem nocte ad turrim adduxit, remotoque a foramini lapide,
 11 Textus|            obscurae noctis silentio adeamus." Audito hoc filius: "Nullum,"
 12 Textus|           igitur ambo nocte, turrim adeunt, perforant malleis ferreis
 13 Textus|           regem. At vero rex maximo adfectus gaudio, sperans se perdita
 14 Textus|          deceptus consiliarium suum adiit, aiens se frustra operam
 15 Textus|             quibus laqueis teneatur adstrictus, orat ut sibi cito, antequam
 16 Textus|              ceteraque quibus magis adulescentium aetas delectari solet studuit
 17 Textus|   Ingemiscens igitur infelix filium advocat, narrat quibus laqueis teneatur
 18 Textus|          quibus magis adulescentium aetas delectari solet studuit
 19 Textus|            forte per caput cognitus aeternam suo generi maculam inferat
 20 Textus|            accepturus. ~ Senex vero affirmabat regem vix posse invenire
 21 Textus|        patris miseriam lamentantes. Affuerunt ilico milites qui eos caperent
 22 Textus|           vitae suae tempus quietum agere et iucundum. Rex vero, cum
 23 Textus|        tantummodo furem quis fuerit agnovisset. Cui senex: "Fac illum,"
 24 Textus|         nigri unum esse ex albis et albi unum ex nigris esse. Sic
 25 Textus|       dixerat senex, milites nigris albisque munitos armis circa suspensum
 26 Textus|           Quibus armatus equum hinc albo, inde nigro panno coopertum
 27 Textus|           pars armorum eius viginti albos deluderet et alba pars deciperet
 28       | alia
 29       | alias
 30 Textus|     Revertuntur domum onusti opibus alienis, et iuvenis iterum sua utitur
 31       | aliqua
 32       | aliquam
 33       | aliquando
 34       | aliquis
 35       | aliquo
 36       | aliud
 37       | alius
 38 Textus|              caudae equi fortissimi alligari trahique per plateas et
 39 Textus|             equo fortissimo pedibus alligatum cum armatis militibus trahi
 40       | altera
 41 Textus|      thesauros cupidissimus, magnae altitudinis latitudinisque turrim auro,
 42 Textus|            et coepit tacitus turris ambitum circumire. Ecce autem calore
 43 Textus|       evanescat." Consurgunt igitur ambo nocte, turrim adeunt, perforant
 44 Textus|         emens facile post munera ab amicitia recessuros. Brevi ergo tempore
 45 Textus|          ergo eum a nece retraheret amor, timor et necessitas urgeret,
 46 Textus|          idcirco a socio sibi caput amputari iussit. Unde et difficile
 47 Textus|          pollicem de industria sibi amputat. Tunc vero sub occasione
 48 Textus|          aliquis superveniat, caput amputet et abscedat, ne forte per
 49 Textus|          suscipiens, cum iam multis annis evolutis labore et senectute
 50 Textus|              illum videlicet senem, annuntians captum quidem furem sed
 51 Textus|             hunc iterum captum quem antea dimiserat et nimium admiratus: "
 52       | antequam
 53 Textus|                       TEXTUS~ ~Fuit antiquo tempore rex quidam magnus
 54 Textus|           frustrari videret, coepit anxiari et haesitare quid de duobus
 55 Textus|            thesaurum videre vellet, arcessito custode intrat turrim videtque
 56 Textus|      hominem abire sivit, centum ei argenti marcas pro solacio tribuens.
 57 Textus|         latitudinisque turrim auro, argento pretiosisque omnibus rebus
 58 Textus|      sanguine certissimum veritatis argumentum fore ratus, motus misericordia
 59 Textus|    fortissimo pedibus alligatum cum armatis militibus trahi per proximam
 60 Textus|             nigra ab altera. Quibus armatus equum hinc albo, inde nigro
 61 Textus|         aliique viginti albis equis armisque eiusdem coloris sint armati.
 62 Textus|      transit milites, ut nigra pars armorum eius viginti albos deluderet
 63 Textus|           reperta, cultellum lignum arripit, quasi aliquid incisurus,
 64 Textus|         thesauros; quos nisi aliqua arte ceperis, quod superest asportabunt.
 65 Textus|          inde nigro panno coopertum ascendit, sicque lucente luna per
 66 Textus|      viderint viros vel mulieres ad aspectum cadaveris lacrimare tibique
 67 Textus|         arte ceperis, quod superest asportabunt. Non enim cessabunt, quippe
 68 Textus|            deceptionem suspicans ad assuetum thesaurum recurrit, repente
 69 Textus|          praecaveto." Sic ergo ille astutia sua se suosque liberans
 70 Textus|        Miror," ait, "huius latronis astutiam. Quia enim nobilis erat
 71 Textus|          manifestet." Admiratus rex astutum senis consilium cupam ilico
 72 Textus|         ille ex metu et necessitate audaciam sumens: "Non ideo," ait, "
 73 Textus|             trahi, flere quidem non audens, sed nec valens lacrimas
 74 Textus|         utpote qui multa viderat et audierat suaque experientia didicerat
 75 Textus|          beneficii quaerere videret audiretque eum vere ipso die filium
 76 Textus|          capite mutilatum. Quod hoc audisset senex, parumper subridens: "
 77 Textus|        silentio, ne, rumore hoc per aures populi discurrente, tuum
 78 Textus|   altitudinis latitudinisque turrim auro, argento pretiosisque omnibus
 79 Textus|           primogenitus militari iam balteo cingebatur. Quem cum pater
 80 Textus|             lacrimis mortemque loco beneficii quaerere videret audiretque
 81 Textus|               Magnum," ait, "o rex, beneficium solaciumque praestiteris
 82 Textus|             profundam calenti imple bitumine, resa, pice et glutine,
 83 Textus|           perforatum et totam illam bituminis superficiem infectam sanguine,
 84 Textus|             ab amicitia recessuros. Brevi ergo tempore loculos patris
 85 Textus|            vel mulieres ad aspectum cadaveris lacrimare tibique eos praesentent.
 86 Textus|             quod lapide tantum sine caemento obstructum erat, egreditur. ~
 87 Textus|             miser, ut erat vestitus calceatusque, in cupam mento tenus insilit,
 88 Textus|            cupam latam et profundam calenti imple bitumine, resa, pice
 89 Textus|           Quid prosunt," ait, "tibi callidae deceptiones? Dii summi te
 90 Textus|             dimissurum." Tunc latro calliditate sua utens, producta primo
 91 Textus|       ambitum circumire. Ecce autem calore ignis viridisque materiae
 92 Textus|     Affuerunt ilico milites qui eos caperent ducerentque ad regem. At
 93 Textus|       vigilanter custodierint, tuum capient furem quia non patietur
 94 Textus|        milites armati subsequantur, capientes si quos viderint viros vel
 95 Textus|           effusae, exaratae facies, capilli evulsi, quia ego adhuc iuvenis
 96 Textus|            manibus vestes oraque et capillos, in persona fili patris
 97 Textus|         sursum trahunt. Quid plura? Capitur iterum ille solus duciturque
 98 Textus|            repente in cupam corruat captusque et colligatus glutine se
 99 Textus|             tuncque vultum unguibus carpens voce lacrimosa populum quasi
100 Textus|        inquit, "abstractum de cupa, caudae equi fortissimi alligari
101 Textus|      miseratus hominem abire sivit, centum ei argenti marcas pro solacio
102 Textus|       infeliciter vivere, consilium cepit quo aut patrem turpi ludibrio
103 Textus|            subdidi potestati. At tu cernens frenum tibi laxatum, temperantiae
104 Textus|             adhuc fluentem sanguine certissimum veritatis argumentum fore
105 Textus|      superest asportabunt. Non enim cessabunt, quippe quibus adhuc prospere
106 Textus|      perdita, et furem et thesaurum cessavit quaerere. ~
107 Textus|        quippe quibus adhuc prospere cessit res, donec totum thesaurum
108 Textus|         rebus, equos, arma, vestes, ceteraque quibus magis adulescentium
109 Textus|          hunc diem male ominatum de cetero praecaveto." Sic ergo ille
110 Textus|           sua cotidianos comparabat cibos. Hic regi consilium saepe
111 Textus|    primogenitus militari iam balteo cingebatur. Quem cum pater nimis tenere
112 Textus|            iterum mater cum filiis, cingunt puteum, lacrimantur, aliique
113 Textus|         clauso ostio, turrim iterum circumeas, et videas si per aliquam
114 Textus|       coepit tacitus turris ambitum circumire. Ecce autem calore ignis
115 Textus|           interim cadaver per alias civitates frustra tractum ad regem
116 Textus|       trahique per plateas et vicos civitatum regni tui. Porro milites
117 Textus|         puteum qui pro foribus erat clam proiecit, tuncque vultum
118 Textus|          senis cito impleri iubens, clausit ostium et coepit tacitus
119 Textus|         supponique ignem. Tu autem, clauso ostio, turrim iterum circumeas,
120 Textus|        abire sivit. Receptis igitur clavibus, thesaurum iterum alii commisit
121 Textus|        abscedat, ne forte per caput cognitus aeternam suo generi maculam
122 Textus|            thesaurum recuperare aut cognoscere furem." Tunc rex vehementer
123 Textus|         regem vix ossibus et nervis cohaerens reducitur. Porro rex videns
124 Textus|          cupam corruat captusque et colligatus glutine se tibi, velit nolit,
125 Textus|       quidam magnus et potens. Qui, colligendi thesauros cupidissimus,
126 Textus|        albis equis armisque eiusdem coloris sint armati. Hisque cadaver
127 Textus|           nocte ac die custodiendum committas, viginti albis hinc, inde
128 Textus|             de mensa sua cotidianos comparabat cibos. Hic regi consilium
129 Textus|         filius totis viribus patrem conatus extrahere, cum laborem suum
130 Textus|             gratiam suam, si scelus confiterentur redderentque thesauros suos.
131 Textus|         furem furtim sublatum sibi, confusi redierunt ad regem, narrantes
132 Textus|             famosissimus latro quem conprehensum rex oculis privaverat eique
133 Textus|            Hoc tantum unum superest consilii, sed periculosum, ut si
134 Textus|        exhauserint. Meo igitur usus consilio damnum dissimula et preme
135 Textus|      temperantiae immemor ita omnia consumpsisti, ut nihil mihi praeter solam
136 Textus|       quoque mei gloria evanescat." Consurgunt igitur ambo nocte, turrim
137 Textus|              iam frustra ad alia te convertes: elige tibi milites fortissimos
138 Textus|          quasi ad liberandum filium convocat. Accurit iterum mater cum
139 Textus|         hinc albo, inde nigro panno coopertum ascendit, sicque lucente
140 Textus|            doloribus et cruciatibus corporis et animi transire permittant!
141 Textus|          recurrit, repente in cupam corruat captusque et colligatus
142 Textus|       privaverat eique de mensa sua cotidianos comparabat cibos. Hic regi
143 Textus|       glutine se tibi, velit nolit, cras manifestet." Admiratus rex
144 Textus|               Rex autem cum iuvenem crebris perfundi lacrimis mortemque
145 Textus|         mihi diem sine doloribus et cruciatibus corporis et animi transire
146 Textus|           horrebat suas nece patris cruentare manus, hinc vero metuebat
147 Textus|             surgens intravit turrim cucurritque ad cupam invenitque murum
148 Textus|       prohibere, occasione reperta, cultellum lignum arripit, quasi aliquid
149 Textus|         tempus ageret, caput patris cultro abscisum fugiens asportavit. ~
150       | Cumque
151 Textus|              inquit, "abstractum de cupa, caudae equi fortissimi
152 Textus|           Qui, colligendi thesauros cupidissimus, magnae altitudinis latitudinisque
153 Textus|             inquit, "o rex, novisse cupis quid hoc an tuus custos
154 Textus|           Miles autem domum veniens curam sibi suaeque familiae sollicitus
155 Textus|             nec posset iam tumultum curamque curiae sustinere, regem
156 Textus|           thesauro perdito aiens se curare, si tantummodo furem quis
157 Textus|        posset iam tumultum curamque curiae sustinere, regem rogabat
158 Textus|            videre vellet, arcessito custode intrat turrim videtque magnam
159 Textus|      pedibus suspensum nocte ac die custodiendum committas, viginti albis
160 Textus|           Hi profecto si vigilanter custodierint, tuum capient furem quia
161 Textus|      novisse cupis quid hoc an tuus custos an alius egerit, iube fasciculum
162 Textus|         vehementer urgebat senem ut daret consilium, minime de thesauro
163 Textus|   recuperare possit. Cui senex tale dat consilium: "Si," inquit, "
164 Textus|    sustinere, regem rogabat ut suae debilitati senectutique parcens, claves
165 Textus|         hodie uno et potiore membro debilitatus sum." Rex vero pollicem
166 Textus|            nigrisque armis partitis decepisset. Desperans ergo iam rex
167 Textus|          more solito securus nullam deceptionem suspicans ad assuetum thesaurum
168 Textus|       prosunt," ait, "tibi callidae deceptiones? Dii summi te produnt, furta
169 Textus|            tribuens. Sic iterum rex deceptus consiliarium suum adiit,
170 Textus|        albos deluderet et alba pars deciperet nigros, putarentque nigri
171 Textus|         tamen egreditur venitque ad decrepitum quendam senem, consilium
172 Textus|        desint divitiae, ne si illae defecerint, nominis quoque mei gloria
173 Textus|          redit dicitque se pecunias defecisse. ~ Tunc demum pater recogitans
174       | dehinc
175 Textus|           magis adulescentium aetas delectari solet studuit comparare,
176 Textus|          armorum eius viginti albos deluderet et alba pars deciperet nigros,
177 Textus|         rediit, et rex similitudine delusus veritatis redit ad senem
178 Textus|            infelicior filium unicum demersit in puteum, et ecce de thesauro
179 Textus|   extrahendum puerulum in puteum se demittunt et alii eos iterum sursum
180       | demum
181 Textus|            tuum in flore iuventutis deperit, sed unde te sustentem non
182 Textus|        pertransiens venit ad patrem depositumque a ligno asportavit. Facto
183 Textus|          metuebat per faciem patris deprehendi. Cum ergo eum a nece retraheret
184 Textus|           suum, sed truncato capite deprehendit. Festinans ergo ad suum
185 Textus|             subire refugio, modo ne desint divitiae, ne si illae defecerint,
186 Textus|          armis partitis decepisset. Desperans ergo iam rex posse recuperari
187 Textus|           eum ante fores domus suae devenire. Stabat autem ille filius
188 Textus|            pecunia, ad patrem redit dicitque se pecunias defecisse. ~
189 Textus|             agendum sit." Rex autem dictum senis cito impleri iubens,
190 Textus|         audierat suaque experientia didicerat multa. Narrat ei rex damnum
191 Textus|            amputari iussit. Unde et difficile videtur mihi te posse aut
192 Textus|           mater, fratres et sorores dilacerant manibus vestes oraque et
193 Textus|           te, fili, nimis et stulte dilexi, quicquid habebam tuae subdidi
194 Textus|         Quem cum pater nimis tenere diligeret, omnes ei exposuit divitias
195 Textus|            iterum captum quem antea dimiserat et nimium admiratus: "Quid
196 Textus|        sanum et integrum liberumque dimissurum." Tunc latro calliditate
197 Textus|         rumore hoc per aures populi discurrente, tuum furibus studium innotescat.
198 Textus|         igitur usus consilio damnum dissimula et preme silentio, ne, rumore
199 Textus|         esse. Furore ergo repletus, dissumulans tamen egreditur venitque
200 Textus|           malensque semel mori quam diu infeliciter vivere, consilium
201 Textus|        furem quia non patietur ipse diutius pendere socium, etiam si
202 Textus|             refugio, modo ne desint divitiae, ne si illae defecerint,
203 Textus|        diligeret, omnes ei exposuit divitias iussitque large expendentem
204 Textus|    expendentem famam sibi et amicos divitiis comparare. Ipse vero, ex
205 Textus|        subiturum." Rex autem, prout dixerat senex, milites nigris albisque
206 Textus|             ergo tibi magis faciam? Doleo quidem quod fama nomenque
207 Textus|            Non est," ait, "mirum si dolet cui male contigit. Vade
208 Textus|              filius, internum animi dolorem non ferens, filium parvulum
209 Textus|            nec solum mihi diem sine doloribus et cruciatibus corporis
210 Textus|             contigit eum ante fores domus suae devenire. Stabat autem
211 Textus|       meritum iudicaret, eum magnis donatum muneribus maestus tamen
212       | donec
213 Textus|            milites qui eos caperent ducerentque ad regem. At vero rex maximo
214 Textus|           Capitur iterum ille solus duciturque ad regem et interim cadaver
215 Textus|      praetensis laqueis suspicatus, dumque festinat ut heri et nudius
216 Textus|        anxiari et haesitare quid de duobus ageret; hinc etenim horrebat
217       | eadem
218 Textus|         autem ut cadaver iterum per eandem traheretur civitatem. Quod
219 Textus|         aliquid pertineat, lacrimas effundimus, sed quia hic dies nefastus
220 Textus|      abstulit. Ob hoc ergo lacrimae effusae, exaratae facies, capilli
221 Textus|             an tuus custos an alius egerit, iube fasciculum herbae
222 Textus|          aliquam muri rimulam fumum egredi videris. Hoc facto, ad me
223 Textus|            tuos per locum ubi fumus egriditur abstulisse thesauros; quos
224 Textus|  conprehensum rex oculis privaverat eique de mensa sua cotidianos
225       | eiusdem
226 Textus|       frustra ad alia te convertes: elige tibi milites fortissimos
227 Textus|             amicos multos muneribus emens facile post munera ab amicitia
228 Textus|          abstractum de cupa, caudae equi fortissimi alligari trahique
229 Textus|           iubet festinanter truncum equo fortissimo pedibus alligatum
230 Textus|             largiusque utens rebus, equos, arma, vestes, ceteraque
231 Textus|           ab altera. Quibus armatus equum hinc albo, inde nigro panno
232 Textus|            vocem emittit luctuosam, erumpunt lacrimae, accurrit mater,
233       | etenim
234 Textus|           nominis quoque mei gloria evanescat." Consurgunt igitur ambo
235 Textus|    suscipiens, cum iam multis annis evolutis labore et senectute fractus
236 Textus|            exaratae facies, capilli evulsi, quia ego adhuc iuvenis
237 Textus|          hoc ergo lacrimae effusae, exaratae facies, capilli evulsi,
238 Textus|            nec pedem movere posset, excepta lingua quae tantum ab hac
239 Textus|     materiae humore fumus permaxime excitatus totam usque ad tectum replevit
240 Textus|          res, donec totum thesaurum exhauserint. Meo igitur usus consilio
241 Textus|      tempore loculos patris minuit; exhausta pecunia, ad patrem redit
242 Textus|     sublataque magna parte thesauri exit obstruitque foramen. Revertuntur
243 Textus|            divitias iussitque large expendentem famam sibi et amicos divitiis
244 Textus|          viderat et audierat suaque experientia didicerat multa. Narrat
245 Textus|      militem quem in multis fidelem expertus erat, cui et claves sui
246 Textus|          tenere diligeret, omnes ei exposuit divitias iussitque large
247 Textus|     lacrimantur, aliique funibus ad extrahendum puerulum in puteum se demittunt
248 Textus|        totis viribus patrem conatus extrahere, cum laborem suum frustrari
249 Textus|           ergo ingenio arma partita fabricat, tota scilicet ab una parte
250 Textus|             agnovisset. Cui senex: "Fac illum," inquit, "abstractum
251 Textus|    reliqueris. Quid ergo tibi magis faciam? Doleo quidem quod fama
252 Textus|              hinc vero metuebat per faciem patris deprehendi. Cum ergo
253 Textus|          lacrimae effusae, exaratae facies, capilli evulsi, quia ego
254 Textus|       amicos multos muneribus emens facile post munera ab amicitia
255 Textus|       recogitans secum paenitensque facti: "Quoniam," inquit, "te,
256 Textus|       traheretur civitatem. Quod et factum est. Cumque ut prius ventum
257 Textus|      requiror." Tunc etiam lacrimis falsis, immo verissimis perfusus, "
258 Textus|           faciam? Doleo quidem quod fama nomenque tuum in flore iuventutis
259 Textus|         iussitque large expendentem famam sibi et amicos divitiis
260 Textus|          veniens curam sibi suaeque familiae sollicitus impendebat. Habebat
261 Textus|          Fuerat hic senex aliquando famosissimus latro quem conprehensum
262 Textus|        custos an alius egerit, iube fasciculum herbae viridis in turrim
263 Textus|          ostio abscedit. Ecce autem fatalis illa dies, quae neminem
264 Textus|          internum animi dolorem non ferens, filium parvulum in puteum
265 Textus|            suum patrisque oppobrium ferre non valens malensque semel
266 Textus|           adeunt, perforant malleis ferreis murum; intrat pater sublataque
267 Textus|         senis consilium cupam ilico ferventi impletam glutine opponit
268 Textus|        truncato capite deprehendit. Festinans ergo ad suum recurrit consiliarium,
269 Textus|         ratus senis consilium iubet festinanter truncum equo fortissimo
270 Textus|          laqueis suspicatus, dumque festinat ut heri et nudius tertius
271 Textus|          hic militem quem in multis fidelem expertus erat, cui et claves
272 Textus|             ibi socius aut uxor aut filii, nequaquam poterunt a lacrimis
273 Textus|            Accurit iterum mater cum filiis, cingunt puteum, lacrimantur,
274 Textus|       praeterit, miserum patrem cum filio eadem nocte ad turrim adduxit,
275 Textus|            sic miserabiliter trahi, flere quidem non audens, sed nec
276 Textus|          quod fama nomenque tuum in flore iuventutis deperit, sed
277 Textus|             Rex vero pollicem adhuc fluentem sanguine certissimum veritatis
278 Textus|           thesauri exit obstruitque foramen. Revertuntur domum onusti
279 Textus|   spiraculum non haberet, per locum foraminis illius, eo quod lapide tantum
280 Textus|    certissimum veritatis argumentum fore ratus, motus misericordia
281 Textus|          parvulum in puteum qui pro foribus erat clam proiecit, tuncque
282 Textus|             amputet et abscedat, ne forte per caput cognitus aeternam
283 Textus|     abstractum de cupa, caudae equi fortissimi alligari trahique per plateas
284 Textus|            festinanter truncum equo fortissimo pedibus alligatum cum armatis
285 Textus|       convertes: elige tibi milites fortissimos quadraginta, quorum viginti
286 Textus|          motus misericordia propter fortunam iuvenis: "Non est," ait, "
287 Textus|        evolutis labore et senectute fractus esset nec posset iam tumultum
288 Textus|           lacrimae, accurrit mater, fratres et sorores dilacerant manibus
289 Textus|            potestati. At tu cernens frenum tibi laxatum, temperantiae
290 Textus|         extrahere, cum laborem suum frustrari videret, coepit anxiari
291 Textus|      tibique eos praesentent. Et si fuerint ibi socius aut uxor aut
292 Textus|            si tantummodo furem quis fuerit agnovisset. Cui senex: "
293 Textus|        caput patris cultro abscisum fugiens asportavit. ~ Postridie
294       | Fuit
295 Textus|            per aliquam muri rimulam fumum egredi videris. Hoc facto,
296 Textus|        puteum, lacrimantur, aliique funibus ad extrahendum puerulum
297 Textus|          senex: "Scias," ait, "rex, fures tibi tuos per locum ubi
298 Textus|            populi discurrente, tuum furibus studium innotescat. Et tu
299 Textus|      thesauri partem sublatam esse. Furore ergo repletus, dissumulans
300 Textus|  deceptiones? Dii summi te produnt, furta tua et scelera te accusant.
301 Textus|              milites videntes furem furtim sublatum sibi, confusi redierunt
302 Textus|            eius major, qui et ei in furto fuerat socius, ante ipsas
303 Textus|            vero rex maximo adfectus gaudio, sperans se perdita recuperare
304 Textus|         caput cognitus aeternam suo generi maculam inferat et iacturam.
305 Textus|      nobilis erat nec voluit se vel genus suum prodere, idcirco a
306 Textus|      defecerint, nominis quoque mei gloria evanescat." Consurgunt igitur
307 Textus|         pollicebatur illis vitam et gratiam suam, si scelus confiterentur
308 Textus|       Nullum," ait, "pater, quamvis grave sit periculum tecum subire
309 Textus|           tormento, omni morte mihi gravior videtur, subtraxeris." Rex
310 Textus|             stulte dilexi, quicquid habebam tuae subdidi potestati.
311 Textus|           sed unde te sustentem non habeo. Hoc tantum unum superest
312 Textus|            cum aliud spiraculum non haberet, per locum foraminis illius,
313       | haec
314 Textus|          videret, coepit anxiari et haesitare quid de duobus ageret; hinc
315 Textus|             egerit, iube fasciculum herbae viridis in turrim inferri
316 Textus|          ipso die filium perdidisse hesternoque die pollicem, miseratus
317 Textus|       nigris circa ipsum ordinatis. Hi profecto si vigilanter custodierint,
318 Textus|        eiusdem coloris sint armati. Hisque cadaver ligno pedibus suspensum
319 Textus|             die pollicem, miseratus hominem abire sivit, centum ei argenti
320 Textus|           me, omnium infelicissimum hominum, quem tanto dii odio persequuntur,
321 Textus|          duobus ageret; hinc etenim horrebat suas nece patris cruentare
322       | huius
323 Textus|           ignis viridisque materiae humore fumus permaxime excitatus
324 Textus|           generi maculam inferat et iacturam. At vero filius totis viribus
325       | ibi
326       | idcirco
327       | ideo
328 Textus|           turrim inferri supponique ignem. Tu autem, clauso ostio,
329 Textus|        circumire. Ecce autem calore ignis viridisque materiae humore
330       | illa
331 Textus|           ne desint divitiae, ne si illae defecerint, nominis quoque
332       | illam
333       | illis
334       | illius
335 Textus|          tibi laxatum, temperantiae immemor ita omnia consumpsisti,
336       | immo
337 Textus|           vallatus glutine redditur immobilis, ita ut nec manum nec pedem
338 Textus|          producta primo suspiria ab imo pectoris trahit, dehinc
339 Textus|         suaeque familiae sollicitus impendebat. Habebat hic multos filios,
340 Textus|          latam et profundam calenti imple bitumine, resa, pice et
341 Textus|             autem dictum senis cito impleri iubens, clausit ostium et
342 Textus|      consilium cupam ilico ferventi impletam glutine opponit foramini
343 Textus|       tertius in pavimentum salire, incautus miser, ut erat vestitus
344 Textus|       lignum arripit, quasi aliquid incisurus, sinistraeque manus pollicem
345 Textus|      sinistraeque manus pollicem de industria sibi amputat. Tunc vero
346 Textus|         illam bituminis superficiem infectam sanguine, furem quoque suum,
347 Textus|        pollicem abstulit; hic hodie infelicior filium unicum demersit in
348 Textus|        emittit vocem: "O me, omnium infelicissimum hominum, quem tanto dii
349 Textus|       malensque semel mori quam diu infeliciter vivere, consilium cepit
350 Textus|         aeternam suo generi maculam inferat et iacturam. At vero filius
351 Textus|            herbae viridis in turrim inferri supponique ignem. Tu autem,
352 Textus|          iniuria libera remanserat. Ingemiscens igitur infelix filium advocat,
353 Textus|             moreretur. Subtili ergo ingenio arma partita fabricat, tota
354 Textus|           lingua quae tantum ab hac iniuria libera remanserat. Ingemiscens
355 Textus|   discurrente, tuum furibus studium innotescat. Et tu interim cupam latam
356 Textus|  calceatusque, in cupam mento tenus insilit, statimque vallatus glutine
357 Textus|             aiens se frustra operam insumpsisse. ~ Sed senex ad regem: "
358 Textus|     privaturum membro, sed sanum et integrum liberumque dimissurum."
359       | inter
360 Textus|        esset ad domum eius, filius, internum animi dolorem non ferens,
361 Textus|             luce de lectulo surgens intravit turrim cucurritque ad cupam
362 Textus|           et glutine, quam foramini introrsus opponas, ut dum fur more
363 Textus|          affirmabat regem vix posse invenire quod quaereret, suadebat
364 Textus|         turrim cucurritque ad cupam invenitque murum perforatum et totam
365 Textus|         iuro tibi per meam magnique Iovis potentiam nec te vita nec
366 Textus|           furto fuerat socius, ante ipsas fores. Qui cum videret patrem
367       | ipso
368       | ipsum
369 Textus|             custos an alius egerit, iube fasciculum herbae viridis
370 Textus|           dictum senis cito impleri iubens, clausit ostium et coepit
371 Textus|           rex ratus senis consilium iubet festinanter truncum equo
372 Textus|             tempus quietum agere et iucundum. Rex vero, cum militem optime
373 Textus|        militem optime de se meritum iudicaret, eum magnis donatum muneribus
374 Textus|             Redde ergo thesaurum et iuro tibi per meam magnique Iovis
375 Textus|           socio sibi caput amputari iussit. Unde et difficile videtur
376 Textus|          omnes ei exposuit divitias iussitque large expendentem famam
377 Textus|         subtraxeris." Rex autem cum iuvenem crebris perfundi lacrimis
378 Textus|         fama nomenque tuum in flore iuventutis deperit, sed unde te sustentem
379 Textus|           iam multis annis evolutis labore et senectute fractus esset
380 Textus|       patrem conatus extrahere, cum laborem suum frustrari videret,
381 Textus|             filiis, cingunt puteum, lacrimantur, aliique funibus ad extrahendum
382 Textus|      mulieres ad aspectum cadaveris lacrimare tibique eos praesentent.
383 Textus|        vultum unguibus carpens voce lacrimosa populum quasi ad liberandum
384 Textus|        persona fili patris miseriam lamentantes. Affuerunt ilico milites
385 Textus|         exposuit divitias iussitque large expendentem famam sibi et
386 Textus|          licentia paternis liberius largiusque utens rebus, equos, arma,
387 Textus|     innotescat. Et tu interim cupam latam et profundam calenti imple
388 Textus|    cupidissimus, magnae altitudinis latitudinisque turrim auro, argento pretiosisque
389 Textus|     subridens: "Miror," ait, "huius latronis astutiam. Quia enim nobilis
390 Textus|           At tu cernens frenum tibi laxatum, temperantiae immemor ita
391 Textus|             autem rex prima luce de lectulo surgens intravit turrim
392 Textus|          quae tantum ab hac iniuria libera remanserat. Ingemiscens
393 Textus|          lacrimosa populum quasi ad liberandum filium convocat. Accurit
394 Textus|         ille astutia sua se suosque liberans domum rediit, et rex similitudine
395 Textus|          vero, ex licentia paternis liberius largiusque utens rebus,
396 Textus|       membro, sed sanum et integrum liberumque dimissurum." Tunc latro
397 Textus|            comparare. Ipse vero, ex licentia paternis liberius largiusque
398 Textus|       sineret propriam redire domum liceretque sibi inter filios reliquum
399 Textus|        occasione reperta, cultellum lignum arripit, quasi aliquid incisurus,
400 Textus|        pedem movere posset, excepta lingua quae tantum ab hac iniuria
401 Textus|         perfundi lacrimis mortemque loco beneficii quaerere videret
402 Textus|      recessuros. Brevi ergo tempore loculos patris minuit; exhausta
403 Textus|           Postridie autem rex prima luce de lectulo surgens intravit
404 Textus|          coopertum ascendit, sicque lucente luna per medios transit
405 Textus|    occasione pollicis vocem emittit luctuosam, erumpunt lacrimae, accurrit
406 Textus|          cepit quo aut patrem turpi ludibrio subtraheret aut ipse cum
407 Textus|            ascendit, sicque lucente luna per medios transit milites,
408 Textus|        cognitus aeternam suo generi maculam inferat et iacturam. At
409 Textus|            magnis donatum muneribus maestus tamen abire sivit. Receptis
410 Textus|             intrat pater sublataque magna parte thesauri exit obstruitque
411 Textus|             thesauros cupidissimus, magnae altitudinis latitudinisque
412 Textus|      custode intrat turrim videtque magnam thesauri partem sublatam
413 Textus|     thesaurum et iuro tibi per meam magnique Iovis potentiam nec te vita
414 Textus|           se meritum iudicaret, eum magnis donatum muneribus maestus
415 Textus|          immo verissimis perfusus, "Magnum," ait, "o rex, beneficium
416 Textus|          antiquo tempore rex quidam magnus et potens. Qui, colligendi
417 Textus|       Stabat autem ille filius eius major, qui et ei in furto fuerat
418 Textus|          oppobrium ferre non valens malensque semel mori quam diu infeliciter
419 Textus|            turrim adeunt, perforant malleis ferreis murum; intrat pater
420 Textus|            dies, quae neminem bonum malumve praeterit, miserum patrem
421 Textus|             asportavit. Facto autem mane, milites videntes furem
422 Textus|       fratres et sorores dilacerant manibus vestes oraque et capillos,
423 Textus|             tibi, velit nolit, cras manifestet." Admiratus rex astutum
424 Textus|      redditur immobilis, ita ut nec manum nec pedem movere posset,
425 Textus|            sivit, centum ei argenti marcas pro solacio tribuens. Sic
426 Textus|             calore ignis viridisque materiae humore fumus permaxime excitatus
427 Textus|   ducerentque ad regem. At vero rex maximo adfectus gaudio, sperans
428       | meam
429 Textus|             sicque lucente luna per medios transit milites, ut nigra
430 Textus|          oculis privaverat eique de mensa sua cotidianos comparabat
431 Textus|     vestitus calceatusque, in cupam mento tenus insilit, statimque
432       | Meo
433 Textus|            cum militem optime de se meritum iudicaret, eum magnis donatum
434 Textus|         suos. Iuvenis autem ille ex metu et necessitate audaciam
435 Textus|          cruentare manus, hinc vero metuebat per faciem patris deprehendi.
436 Textus|         filios, quorum primogenitus militari iam balteo cingebatur. Quem
437 Textus|       pedibus alligatum cum armatis militibus trahi per proximam civitatem.
438 Textus|           senem ut daret consilium, minime de thesauro perdito aiens
439 Textus|         ergo tempore loculos patris minuit; exhausta pecunia, ad patrem
440 Textus|         senex, parumper subridens: "Miror," ait, "huius latronis astutiam.
441 Textus|           iuvenis: "Non est," ait, "mirum si dolet cui male contigit.
442 Textus|          Qui cum videret patrem sic miserabiliter trahi, flere quidem non
443 Textus|           hesternoque die pollicem, miseratus hominem abire sivit, centum
444 Textus|              in persona fili patris miseriam lamentantes. Affuerunt ilico
445 Textus|        argumentum fore ratus, motus misericordia propter fortunam iuvenis: "
446 Textus|            solaciumque praestiteris misero, si me ab hac vita quae
447 Textus|            bonum malumve praeterit, miserum patrem cum filio eadem nocte
448       | modo
449 Textus|       introrsus opponas, ut dum fur more solito securus nullam deceptionem
450 Textus|             aut ipse cum eo pariter moreretur. Subtili ergo ingenio arma
451 Textus|          non valens malensque semel mori quam diu infeliciter vivere,
452 Textus|            quae omni tormento, omni morte mihi gravior videtur, subtraxeris."
453 Textus|           socium, etiam si sciat se mortem protinus subiturum." Rex
454 Textus|           crebris perfundi lacrimis mortemque loco beneficii quaerere
455 Textus|    veritatis argumentum fore ratus, motus misericordia propter fortunam
456 Textus|          ita ut nec manum nec pedem movere posset, excepta lingua quae
457 Textus|             quos viderint viros vel mulieres ad aspectum cadaveris lacrimare
458 Textus|         muneribus emens facile post munera ab amicitia recessuros.
459 Textus|        nigris armis nigrisque equis muniantur aliique viginti albis equis
460 Textus|             milites nigris albisque munitos armis circa suspensum cadaver
461 Textus|            et videas si per aliquam muri rimulam fumum egredi videris.
462 Textus|             quidem furem sed capite mutilatum. Quod hoc audisset senex,
463 Textus|         confusi redierunt ad regem, narrantes quomodo se miles albis nigrisque
464 Textus|           ad senem; ea quae viderat narravit. Hoc audito, senex: "Scias,"
465 Textus|           retraheret amor, timor et necessitas urgeret, nesciens quid utilius
466 Textus|       Iuvenis autem ille ex metu et necessitate audaciam sumens: "Non ideo,"
467 Textus|       effundimus, sed quia hic dies nefastus mihi sinistrae manus pollicem
468 Textus|             fatalis illa dies, quae neminem bonum malumve praeterit,
469 Textus|          socius aut uxor aut filii, nequaquam poterunt a lacrimis temperare." ~
470 Textus|             ad regem vix ossibus et nervis cohaerens reducitur. Porro
471 Textus|        timor et necessitas urgeret, nesciens quid utilius ad tempus ageret,
472 Textus|       deciperet nigros, putarentque nigri unum esse ex albis et albi
473 Textus|       armatus equum hinc albo, inde nigro panno coopertum ascendit,
474 Textus|    deluderet et alba pars deciperet nigros, putarentque nigri unum
475 Textus|             quem antea dimiserat et nimium admiratus: "Quid prosunt,"
476 Textus|        latronis astutiam. Quia enim nobilis erat nec voluit se vel genus
477 Textus|          sunt thesauri sub obscurae noctis silentio adeamus." Audito
478 Textus|   colligatus glutine se tibi, velit nolit, cras manifestet." Admiratus
479 Textus|              Doleo quidem quod fama nomenque tuum in flore iuventutis
480 Textus|             ne si illae defecerint, nominis quoque mei gloria evanescat."
481       | nos
482 Textus|            opibus ad thesaurum sibi notum revertebantur. ~ Contigit
483 Textus|    consilium: "Si," inquit, "o rex, novisse cupis quid hoc an tuus custos
484 Textus|          dumque festinat ut heri et nudius tertius in pavimentum salire,
485 Textus|             fur more solito securus nullam deceptionem suspicans ad
486 Textus|       adeamus." Audito hoc filius: "Nullum," ait, "pater, quamvis grave
487       | Ob
488 Textus|            positi sunt thesauri sub obscurae noctis silentio adeamus."
489 Textus|         lapide tantum sine caemento obstructum erat, egreditur. ~ Quibus
490 Textus|           magna parte thesauri exit obstruitque foramen. Revertuntur domum
491 Textus|         latro quem conprehensum rex oculis privaverat eique de mensa
492 Textus|             hominum, quem tanto dii odio persequuntur, ut nec solum
493 Textus|           in pace et hunc diem male ominatum de cetero praecaveto." Sic
494       | omnes
495 Textus|            temperantiae immemor ita omnia consumpsisti, ut nihil mihi
496       | omnibus
497       | omnium
498 Textus|          foramen. Revertuntur domum onusti opibus alienis, et iuvenis
499 Textus|             adiit, aiens se frustra operam insumpsisse. ~ Sed senex
500 Textus|            fur ille, suum patrisque oppobrium ferre non valens malensque