Caput

  1 I      |             posteritate praescribere. In quantum enim ueritatis regula
  2 I      |         haereses futuras renuntiauit, in tantum posteriores quaeque
  3 I      |             denique ad hodiernum homo in saeculo, et natura quoque
  4 I      |              nubit assidue, legem dei in libidinem defendit, in artem
  5 I      |            dei in libidinem defendit, in artem contemnit, bis falsarius,
  6 I      |           ipse apostolicus Hermogenes in regula perseuerauit. Sed
  7 I      |    philosophos conuersus, de ecclesia in Academiam et Porticum, inde
  8 II     |               fecisset dominus; porro in partes non deuenire ut indiuisibilem
  9 II     |              non fieri sed esse illum in aeuum aeuorum. Igitur non
 10 III    |             fuisse apud semetipsum et in semetipso, dominum uero
 11 III    |             Nam ex quo esse coeperunt in quae potestas domini ageret,
 12 III    |               semper, statim nominat: In principio fecit deus caelum
 13 III    |           deus cum et dominus. Igitur in quantum putabit ideo materiam
 14 III    |            quia dominus semper esset, in tantum constabit nihil fuisse,
 15 III    |              nomen deo non competisse in materiam, qua libera fuerit
 16 III    |              potestatem suam exercuit in eam faciendo ex materia,
 17 IV     |            sunt qui dicuntur dii siue in caelo siue in terra nomine,
 18 IV     |       dicuntur dii siue in caelo siue in terra nomine, ceterum nobis
 19 V      |           totum habendo non concurrat in plenitudinem comparationis?
 20 V      |              dii estis et Stetit deus in ecclesia deorum, sed ex
 21 VI     |            quod deo non compararetur. In qua omnia dei propria recensentur,
 22 VII    |              utpote unica; quae si et in materia erit, ut proinde
 23 VIII   |               praestat de suo uti non in hoc superior est eo cui
 24 IX     |              habuisset omnino ut deus in materiam quam malam norat,
 25 IX     |            quam malam norat, ante eam in bono conuertisset ut dominus
 26 XI     |            capax esse, poterit hoc et in deum credi et sine causa
 27 XI     |         praeses eius diabolus abierit in ignem quem praeparauit illi
 28 XI     |           deus et angelis eius, prius in puteum abyssi relegatus,
 29 XII    |           fixam haberi oportebit, tam in malo perseuerantem apud
 30 XII    |   perseuerantem apud materiam quam et in bono apud deum, inconuertibilem
 31 XII    |         qu<i>a, si demutabitur natura in materia de malo in bonum,
 32 XII    |             natura in materia de malo in bonum, demutari poterit
 33 XII    |            bonum, demutari poterit et in deo de bono [non] in malum.
 34 XII    |               et in deo de bono [non] in malum. Hoc loco dicet aliquis: '
 35 XIII   |           nullo modo facta sunt. Unde in mala ac pessima boni atque
 36 XIII   |       uniformis naturae, id est malae in totum, sed iam tum duplex,
 37 XIII   |                et quaeretur iterum an in <eadem> bono et malo potuerit
 38 XIV    |          quaestiones. Primo, si bonum in materia omnino non fuit,
 39 XV     |             factum est, quia non erat in illa, ut in mala, neque
 40 XV     |             quia non erat in illa, ut in mala, neque ex deo, quia
 41 XVI    |                           XVI. Igitur in praestructione huius articuli
 42 XVI    |               boni matrix; mala autem in totum materia boni non erit
 43 XVI    |              utriusque erit utrumque, in hoc quoque comparabitur
 44 XVIII  |            scit quae sunt dei et quae in ipso nisi spiritus qui in
 45 XVIII  |             in ipso nisi spiritus qui in ipso? Sophia autem spiritus:
 46 XVIII  |              cotidie autem oblectabar in persona eius, quando oblectabatur,
 47 XVIII  |              orbem, et inoblectabatur in filiis hominum. Quis non
 48 XVIII  |          statim eam condit et generat in semetipso. Dominus, inquit,
 49 XVIII  |              me initium uiarum suarum in opera sua: ante saecula
 50 XVIII  |               dominum quod ex ipso et in ipso fuit sine initio non
 51 XVIII  |         exinde nata et condita ex quo in sensu dei ad opera mundi
 52 XIX    |               Nam et ipsum principium in quo deus fecit et caelum
 53 XIX    |      substantiuum et corpulentum quod in materiam interpretari possit.
 54 XIX    |               praefatur scriptura[m]: In principio fecit deus caelum
 55 XIX    |                quemadmodum dixisset: 'In fine[m] fecit deus caelum
 56 XIX    |            sic ponamus uerbi gratia: 'In principio fecit figulus
 57 XIX    |               non ab re tamen; nam et in Graeco principii uocabulum,
 58 XIX    |      principatu et potestate sumetur; in principatu enim et in potestate
 59 XIX    |        sumetur; in principatu enim et in potestate deus fecit caelum
 60 XX     |            dicit: Dominus condidit me in opera sua. Si enim per sophiam
 61 XX     |           ergo et terram deus faciens in principio, id est initio,
 62 XX     |             principio, id est initio, in sophia sua fecit. Denique
 63 XX     |               scriptura instruxisset: In principio deus fecit sed '
 64 XX     |               Ex principio'; non enim in materia sed ex materia fecisset.
 65 XX     |             sophia autem potuit dici: In principio. In sophia enim
 66 XX     |            potuit dici: In principio. In sophia enim primo fecit
 67 XX     |               sophia enim primo fecit in qua cogitando et disponendo
 68 XX     |        materia facturus fuisset, ante in sophia cogitando et disponendo
 69 XX     |             proinde testatur. Nam cum in omni operatione tria sint
 70 XX     |               tria nomina sunt edenda in legitima operis enarratione,
 71 XX     |         instrumenti ueteris adhibebo, in quo uel eo magis debuerat
 72 XX     |              omnia fecerit reuelatur. In principio erat sermo ----
 73 XX     |             principio erat sermo ---- in quo principio scilicet deus
 74 XXI    |          materia fecisset, quia illud in totu<m> habebat intellegi,
 75 XXI    |              significaretur, at istud in dubio, nisi significaretur. ~
 76 XXII   |          faciens fructum, cuius semen in ipso in similitudinem. Et
 77 XXII   |          fructum, cuius semen in ipso in similitudinem. Et factum
 78 XXII   |          faciens fructum, cuius semen in ipso in similitudinem. Et
 79 XXII   |          fructum, cuius semen in ipso in similitudinem. Et rursus:
 80 XXII   |             prolata confirmat. Igitur in principio deus fecit caelum
 81 XXII   |         factorem manifestat et facta. In euangelio uero amplius et
 82 XXIII  |              et terrae nomen redigit <in> materiam, quia terra sit
 83 XXIII  |            facta est ex illa, et erat in hoc dirigit, quasi quae
 84 XXIV   |          materiae nominatio non extet in scriptura, quomodo ei etiam
 85 XXIV   |               appellatio adcommodetur in alio iam genere substantiae
 86 XXIV   |         uindicarem cuius et proprium, in qua magis notum est, uel
 87 XXIV   |               notum est, uel ne illud in quamcumque aliam speciem,
 88 XXV    |            igitur duas proponi terras in ista scriptura, unam quam
 89 XXV    |             ista scriptura, unam quam in principio deus fecit, aliam
 90 XXV    |            illa autem apud Hermogenem in originem et causam malorum
 91 XXV    |           Satis ista de terrae nomine in quo[d] materiam intellegi
 92 XXVI   |            deus et una est terra quam in principio deus fecit. Cuius
 93 XXVI   |         caelum primo factum professa: In principio deus fecit caelum,
 94 XXVI   |        firmamentum caelum, ipsum quod in primordio fecerat. Proinde
 95 XXVI   |               limo terrae et adflauit in faciem eius flatum uitae
 96 XXVI   |              uitae et factus est homo in animam uiuam. Et utique
 97 XXVI   |           denique integer sensus est: In principio deus fecit caelum
 98 XXVII  |          competit prima uerbi positio in definitionem, eiusdem etiam
 99 XXVII  |             declinatio uerbi decurret in relationem; 'est' definitionis
100 XXVII  |         communium uerborum torquentes in quaestionem: magna[m] scilicet
101 XXVIII |              quia etsi tenebras uolet in substantia fuisse materiae ----
102 XXVIII |          materia, quae facta non erat in totum, inperfecta esse non
103 XXIX   |               ei contulit, dehinc non in uacuum esse suppleuit. Sic
104 XXIX   |                Sic enim et Esaias non in uacuum, ait, fecit illam
105 XXIX   |         terrae, et omnes qui habitant in illa; ipse super maria fundauit
106 XXIX   |            eam. Segregatis enim aquis in cauationem sinu<u>m emicantior
107 XXIX   |         dicente deo: Congregetur aqua in congregatione una et uideatur
108 XXIX   |          faciens fructum, cuius semen in ipso in similitudinem, item:
109 XXIX   |          fructum, cuius semen in ipso in similitudinem, item: Producat
110 XXIX   |      uidebatur, ut sic quoque eam non in uacuum fecisset faciendo
111 XXX    |              aquas nihil confusum nec in confusione incertum aestimari
112 XXX    |          speciem. Ceterum aut habebat in se species istas materia
113 XXXI   |              significasse, quod ea[m] in principio deus fecerit,
114 XXXI   |           suggestus suos proprios qui in ipsis summis intellegi possent.
115 XXXI   |               nominetur, qua summale, in isto autem intellegatur
116 XXXI   |          hominem de terra et adflauit in faciem eius flatum uitae
117 XXXI   |              uitae et factus est homo in animam uiuam. Faciem quidem
118 XXXI   |          facta referuntur? An et haec in hominis factitatione cense<n>tur?
119 XXXI   |        tenebrae, spiritus e<t> aquae. In corporibus enim membra sunt
120 XXXI   |               enim membra sunt facta, in corporibus et membra sunt
121 XXXII  |          terrae. Sciit esse qui ultro in corporibus et membra cognoscerent
122 XXXII  |            species factas docet aliis in locis. Habes Sophiam prior
123 XXXII  |          condit spiritum et adnuntiat in homines Christum suum, eum
124 XXXII  |       spiritum conditum ostendens qui in terras conditas deputabatur,
125 XXXII  |           probamus a deo factas, etsi in Genesi tantummodo nomina<n>tur
126 XXXII  |           materia factae sunt species in disperso demonstrent. Ergo
127 XXXIII |           praescribentes obtineremus. In hunc usque articulum locus
128 XXXIV  |        dispositio suadebit quae omnia in nihilum redactura est. Siquidem
129 XXXIV  |     definientem omnia ex nihilo edita in nihilum peruentura. Ex aeterno
130 XXXIV  |             hunc iam arrabonem uoluit in nobis collocasse, ut credamus
131 XXXIV  |               quae scilicet non erat, in hoc, ut esset, suscitasse. ~
132 XXXVI  |      appareret, id est motus; si uero in totum incorporalis fuisset,
133 XXXVI  |              enim tibi concedit motum in secundam partem substantiae
134 XXXVI  |              facit portionem materiae in motum disponere, qui non
135 XXXVII |              accepisset translationem in melius nec quicquam compositionis
136 XXXVII |   adplicuisset illi deus tali natura; in uacuum enim laborasset.'
137 XXXVII |            ambiguitate super materiam in praeteritis aliquid retractauimus,
138 XXXVII |           mala natura, non admitteret in melius translationem,' bonam
139 XXXVII |                quare non desiderasset in melius reformari? Quod bonum,
140 XXXVII |             naturam conuertere ualeat in filios Abrahae?' Nempe ergo
141 XXXVII |          materiae deuinci et edomari <in> melius <non> potuisset.
142 XXXVIII|              illi qui sit infra deum. In loco ergo materia; si in
143 XXXVIII|              In loco ergo materia; si in loco, ergo intra locum;
144 XXXVIII|            infinita materia quae, dum in loco [quo] est, a loco determinatur
145 XXXIX  |               semetipso fecisse, quia in partes uenire non posset
146 XXXIX  |             sit[a] aeternus et manens in aeuum ac per hoc immutabilis
147 XXXIX  |           demutationem, qua nec deus; in aeternitatis consortio posita
148 XL     |                             XL. Dicis in melius reformatam materiam,
149 XL     |           inspexit; nisi si qui putat in hac extructione mundi disposita<e>
150 XL     |        respondere. Quid hodie informe in mundo, quid retro speciatum
151 XL     |           mundo, quid retro speciatum in materia, [a]ut speculum
152 XL     |              etiam hoc quod non uenit in deformationem (et supra
153 XL     |         confusum et incompositum non [in] potest in expolitis et
154 XL     |          incompositum non [in] potest in expolitis et distinctis
155 XLI    |          malum suo arbitrio agitatus, in neutram tamen partem pronus
156 XLI    |          iustitia motationis neutram <in> partem inclinantis. Plane
157 XLI    |             Plane si huc et illuc aut in alterum magis proclinaret,
158 XLI    |              nec bono pronus, eo quod in neutrum uergebat, inter
159 XLI    | determinabatur. Sed et bonum et malum in loco facis, cum dicis motum
160 XLI    |              cum dicis motum materiae in neutrum eorum fuisse propensum.
161 XLI    |         propensum. Materia enim, quae in loco erat, neque huc neque
162 XLI    |             huc neque illuc deuergens in loca non deuergebat in quibus
163 XLI    |      deuergens in loca non deuergebat in quibus erat bonum et malum.
164 XLI    |               locum non haberent nisi in corpore, cum corpori accedunt ----, <
165 XLII   |        aliquid et ipse commune; etiam in hoc necessitati subici<s>
166 XLII   |       subici<s> deum, si fuit aliquid in materia propter quod eam
167 XLIII  |         dehinc subicis: 'Stetit autem in dei compositionem et [in]adprehensibilem
168 XLIII  |              accepisset translationem in melius nec deus aliquid
169 XLIII  |     compositionis adcommodasset illi; in uacuum enim laborasset.'
170 XLIII  |                cessauit a natura'. Si in bonum reformata est, utique
171 XLIV   |           Danielem? Quantus hic locus in quo deus a materia tantum
172 XLV    |          conditam, initi[ar]um uiarum in opera[m] ipsius, dehinc
173 XLV    |        commendat: Deus faciens terram in ualentia sua, parans orbem
174 XLV    |            ualentia sua, parans orbem in intellegentia sua, et suo
175 XLV    |              et [non] inuenta. Igitur in quantum constit[u]it materiam
176 XLV    |              fuisse qualis inducitur, in tantum proba[re]tur omnia