Paragraphus

  1 1  |                           1 Aspiciebam in visu noctis et ecce: viri
  2 2  |              vehementer admirans, quis in haec ipsos induxerit vel
  3 2  |                 quaero, et maxime, cur in haec me iudicem elegerint. ~
  4 3  |               veritatem investigare et in omnibus non opinionem hominum,
  5 4  |           acciperet, nec quemquam nisi in aliqua harum trium sectarum
  6 5  |             praeeminere, tanto amplius in hoc iudicio favendo sive
  7 5  |        scholarum tuarum studia, quibus in utraque doctrina prae omnibus
  8 6  |             non pro magno aestimes, si in hoc congressu praevalere
  9 6  |           gladii, alii vero uno tantum in te armantur. Tu in illos
 10 6  |              tantum in te armantur. Tu in illos tam scripto quam ratione
 11 6  |          possunt, et tanto etiam minus in te rationibus possunt, quanto
 12 6  |              et ille maximus sapientum in ipso statim Proverbiorum
 13 7  |           morum, quam ethicam dicimus, in solis consistit documentis
 14 7  |             utrique philosopho priorem in huius pugnae congressu locum.
 15 7  |              nitimini, utrum videlicet in has fidei sectas ratio vos
 16 7  |           abhorreant; et consuetudinem in naturam vertentes, quidquid
 17 8  |          arguit dicens: "Neve, si quid in puerilibus disciplinis acceperint,
 18 9  |           temporum successionem humana in cunctis rebus ceteris intelligentia
 19 9  |         ceteris intelligentia crescat, in fide, cuius errori summum
 20 9  |             untur, et ille firmissimus in fide dicitur, qui communem
 21 10 |               sperat gloriam. Hi etiam in tantam saepe prorumpunt
 22 10 |        profiteri non erubescant, quasi in prolatione verborum potius
 23 10 |        prolatione verborum potius quam in comprehensione animi fides
 24 11 |               quoscumque a se viderint in fide divisos, a misericordia
 25 12 |             ego primus, quia primi nos in cultum Dei venimus vel primam
 26 12 |        supplebit. Qui quasi duo cornua in duobus gerens Testamentis,
 27 24 |         posteros instruxerunt, et fere in hoc universus consentit
 28 24 |           humanae congruum saluti Deum in tantum curam hominum gerere,
 29 25 |               esse credo divinam legem in hominibus praecessisse,
 30 25 |          commendat et plurimum nostram in eum caritatem accendit,
 31 25 |          instruere? Aut igitur aliquid in hac lege argue aut, cur
 32 26 |                               26 Nonne in omnes dispersi nationes
 33 26 |           imputant ultioni, quamcumque in nos exercent saevitiam tam
 34 27 |             Deum interfecimus, maiorem in nos persecutionis causam
 35 27 |        constrictis et oppressis, quasi in nos solos coniurasset mundus,
 36 27 |             efficit invidiosos, qui se in hoc plurimum arbitrantur
 37 28 |             quam illa, cui hanc plagam in ipsis quoque infantulis
 38 28 |             lactucarum amaritudo, quas in condimento paschalis sacrificii
 39 28 |         tollere sustineat, nedum etiam in semetipso haec tolerare
 40 29 |                 Revera zelus hic, quem in Deum habere videmini, multa
 41 31 |              contentos, quae videlicet in dilectione Dei consistit
 42 31 |        commendat. Quorum quidem Henoch in tantum Deo placuisse refertur,
 43 31 |         refertur, ut eum Dominus vivum in paradisum intulisse dicatur,
 44 31 |          placuit Deo et translatus est in paradisum, ut det gentibus
 45 32 |           virum iustum atque perfectum in generationibus suis, quantum
 46 32 |             videlicet, Isaac et Iacob, in quibus et eorum semine omnium
 47 33 |              aliqua lex constringebat, in qua nos adhuc ei libertate
 48 33 |          libertate deservimus. Quod si in Abraham legem quodammodo
 49 33 |        circumcisus, cum audit a Domino in se vel in semine suo gentes
 50 33 |               audit a Domino in se vel in semine suo gentes omnes
 51 33 |                circumcisus non fuerit, in populo suo, id est inter
 52 33 |              octo dierum circumcidetur in vobis. Masculus, cuius praeputii
 53 34 |          mortales affligimini, qua spe in hac legis oboedientia tot
 54 34 |      implentibus legem promisit, verax in suis non existit promissis. ~
 55 36 |            aeterna beatitudine ibi est in remuneratione commemoratum,
 56 36 |        remuneratione commemoratum, sed in tantum terrena prosperitas
 57 36 |               intimatur, ut hoc tantum in causa oboedientiae constituatur;
 58 36 |          oboedientiae constituatur; et in tantum commendatur, ut per
 59 36 |             quod placitum est et bonum in conspectu Domini, ut bene
 60 36 |                 Servi eramus Pharaonis in Aegypto, et eduxit nos Dominus
 61 36 |          eduxit nos Dominus de Aegypto in manu forti, fecitque signa,
 62 36 |        prodigia atque magna et pessima in Aegypto contra Pharaonem
 63 36 |        Pharaonem et omnem domum illius in conspectu nostro, et eduxit
 64 37 |           sterilis utriusque sexus tam in hominibus quam in gregibus
 65 37 |            sexus tam in hominibus quam in gregibus tuis. Auferet a
 66 38 |                audieris. Benedictus tu in civitate et benedictus in
 67 38 |              in civitate et benedictus in agro. Benedictus fructus
 68 39 |                                39 Ecce in remuneratione implendae
 69 39 |          Domino ad ipsum dicente: Quia in Isaac vocabitur tibi semen.
 70 40 |               extitisse non dubitatis, in tantum Dominus commendavit,
 71 40 |                Quod non sit ei similis in terra, homo simplex et rectus
 72 40 |        persuadet. Si ambulavi, inquit, in vanitate, aut festinavit
 73 40 |               vanitate, aut festinavit in dolo pes meus, si negavi,
 74 41 |             cantabimus canticum Domini in terra aliena? Ex quo tam
 75 41 |           terrena postulatis, nec nisi in terrenis promissionem remunerationis,
 76 43 |               ei et semini eius terram in hereditatem daret, per quam
 77 44 |              huius terrae promissione, in qua sibi Dominus populum
 78 45 |         affectaremus, nullatenus nobis in hoc consentirent. Unde,
 79 45 |             aliae essent rationes, has in praesenti credo sufficere. ~
 80 46 |               te et semen tuum post te in generationibus suis, foedere
 81 46 |             eum promereri Deum, ut nec in hac vita scilicet nec in
 82 46 |               in hac vita scilicet nec in futura disiungamur ab ipso.
 83 46 |           adiecit: Eritque pactum meum in carne vestra in foedus aeternum,
 84 46 |            pactum meum in carne vestra in foedus aeternum, ut quemadmodum
 85 46 |       quemadmodum scilicet circumcisio in carne semel facta aboleri
 86 46 |            confortans ait: Eritis mihi in populum et ego vobis ero
 87 46 |               populum et ego vobis ero in Deum. ~
 88 47 |              et Iacob se ipse nominat. In tantum vero ex circumcisione
 89 47 |                a vitiis circumcidantur in corde, sicut iam exterius
 90 47 |               exterius circumcisi sunt in carne; et a praecedente
 91 47 |               Palmes autem vitis, nisi in se praecidatur, labruscas
 92 48 |                si etiam humanae culpae in primis parentibus exordia
 93 48 |          exordia revolvas et Dominicam in mulierem sententiam poenae
 94 48 |              cum ei videlicet dicitur: In dolore paries filios, videbis
 95 48 |               virum participem peccati in genitali praecipue membro
 96 48 |             fieri poenae consortem, ut in illo videlicet membro recte
 97 48 |         pariter propria transgressione in huius vitae deiciens aerumnas.
 98 48 |                aerumnas. Nam et mulier in partu laborans recte ex
 99 48 | concupiscentiae voluptatem, quam habet in conceptu, plectitur in partu,
100 48 |           habet in conceptu, plectitur in partu, et poenam insuper
101 48 |         peccatum traxit, non incongrue in hac etiam poena ipsa praecessit.
102 48 |            punire distulit, cui statim in poena constitutum est et
103 48 |                Domino: Maledicta terra in opere tuo, in laboribus
104 48 |          Maledicta terra in opere tuo, in laboribus comedes eam cunctis
105 48 |               poena ibi est diminutum, in circumcisione non incongrue
106 48 |   transmitteret. Haec de circumcisione in praesentiarum satis arbitror. ~
107 49 |              octo dierum circumcidetur in vobis, omne masculinum in
108 49 |              in vobis, omne masculinum in generationibus vestris,
109 49 |                 Statim, ait Scriptura, in ipso die, sicut praeceperat
110 49 |                praeputii eorum, statim in ipso die, sicut praeceperat
111 50 |            Constituam pactum meum illi in foedus sempiternum; et semini
112 50 |            Domini circumcisus sit, non in eo Dominus circumcisionem
113 50 |                circumcisionem statuit, in cuius posteritate non perseveravit. ~
114 51 |              51 Quod vero Iob gentilem in exemplum duxisti, cum eum
115 52 |             quam lex praecepit, Domino in perpetuum foederati sumus,
116 52 |              nos ex universis gentibus in populum peculiarem sibi
117 53 |               pactum meum, eritis mihi in peculium de cunctis populis,
118 53 |              terra, et eritis vos mihi in regnum sacerdotale et gens
119 53 |             tuus faciens misericordiam in milia his, qui diligunt
120 53 |             est "faciens misericordiam in milia" nisi faciens misericordiam
121 53 |                Aegypti, ut essem vobis in Deum. Et rursum: Si in praeceptis
122 53 |           vobis in Deum. Et rursum: Si in praeceptis meis ambulaveritis,
123 53 |                ponam tabernaculum meum in medio vestri, et non abiciet
124 53 |        custodiant universa mandata mea in omni tempore, ut bene sit
125 53 |               sit eis, et filiis eorum in sempiternum. ~
126 54 |             custodiunt praecepta eius, in mille generationes. ~
127 55 |               aut proximi dilectionem, in quibus legem naturalem consistere
128 55 |            latere. Legem quippe Moyses in novissimo consummans ait:
129 55 |         Dominum, Deum tuum, et ambules in viis eius et diligas eum
130 55 |               servias Domino, Deo tuo, in toto corde tuo et in tota
131 55 |              tuo, in toto corde tuo et in tota anima tua, custodiasque
132 55 |            caeli, terra et omnia, quae in eis sunt, et cum patribus
133 56 |                                     56 In tantum vero dilectionem
134 56 |         nosmetipsos amare praecipimur, in tantumque dilectionis sinum
135 57 |              et ipsi peregrini fuistis in terra Aegypti. Non quaeras
136 57 |          tuorum. Si habitaverit advena in terra vestra et moratus
137 57 |            fuistis enim et vos advenae in terra Aegypti. Ego, Dominus,
138 57 |            alibi: Non deerunt pauperes in terra habitationis vestrae,
139 57 |           pauperi, qui tecum versantur in terra. ~
140 58 |               quam naturalem appellas, in nostra oncludi cognoscas,
141 59 |              superaddita praecepta vel in hac vita saltem aliquid
142 59 |               alacriores et securiores in Deum efficeremur, et cum
143 59 |               nos eius dona, cresceret in eum devotio nostra et infidelium
144 60 |                   60 Quod vero Dominus in remuneratione legis saepius
145 60 |             Superfluum quoque quicquam in promissione commemorari
146 60 |               uno collige fine, de quo in novissimis Moyses his scribit
147 61 |        peccatorum nostrorum lex aliqua in sacrificiis vel ceteris
148 64 |           peculiaris, vide, quia Enoch in paradisum felicius translatus
149 64 |               translatus est, quam vos in terram Chanaan introducti.
150 64 |               denegat dicens: Ne dicas in corde tuo, cum deleverit
151 65 |            subversis universorum, quae in terra vel in mari sunt,
152 65 |         universorum, quae in terra vel in mari sunt, constitutus est
153 65 |               est dominus, et omnia ei in esum praeter sanguinem concessa
154 67 |               intra portas vestras vel in terra vestra vobiscum habitarent.
155 67 |                habitarent. Quos quidem in pluribus locis Scriptura
156 67 |              ostendisti. Quos et vobis in pluribus observantiis lex
157 68 |                 es. Longe namque antea in alio libro: Advenam etiam,
158 70 |        promissionem terrae fieri, quae in pacto circumcisionis statuitur,
159 70 |            adiecisset: omne masculinum in generationibus vestris,
160 70 |            vobis", et postea subdidit, in generationibus vestris tam
161 70 |            vestra, per hoc quod dixit: in generationibus vestris et
162 70 |           dicendo: Eritque pactum meum in carne vestra, sic dixit
163 70 |                sic dixit generaliter, "in carne vestra", sicut antea
164 70 |          vestra", sicut antea dixerat "in vobis". ~
165 71 |        promissum, quasi non pactum Dei in carne ipsorum appareret,
166 71 |                per hoc, quod dicitur, "in carne vestra", ipsos quoque
167 72 |             cum foedere sempiterno vel in foedus aeternum eos, qui
168 72 |       praecepto Dei circumcidentur, ei in perpetuum ita foederatos
169 72 |          foederatos intelligis, ut nec in futuro ab eius gratia disiungantur.
170 73 |            sive sempiternum frequenter in lege sic accipi, ut vitae
171 73 |                et omnem terram Chanaan in possessionem aeternam, non
172 73 |              Saepe etiam, sicut nosti, in ipsis legis operibus, quae
173 73 |             ipsis legis operibus, quae in hac tantum vita celebrantur,
174 73 |       Legitimum sempiternum erit nobis in cunctis generationibus et
175 73 |               detorrente, et laetamini in Domino, Deo vestro, celebrabitisque
176 73 |             legitimum sempiternum erit in generationibus vestris.
177 73 |                liber, quod erit servus in saeculum, tempus tantum
178 73 |               vobis de nationibus, qui in circuitu vestro sunt, et
179 73 |                qui ex his nati fuerint in terra vestra, hos habebitis
180 73 |               posteros ac possidebitis in aeternum; fratres autem
181 74 |              Sufficiebat quippe Domino in remuneratione carnalis populi,
182 74 |                et vinum respuentis, ne in eis scilicet contaminaretur,
183 74 |              Ionadab, patris sui, vino in perpetuum abstinentes tam
184 74 |             est ab eis exauditus. Unde in tantum voce Domini eorum
185 74 |           Ionadab, filii Rechab, stans in conspectu meo cunctis diebus. ~
186 75 |                arcam Domini solemniter in Ierusalem adduxit vel Salomon
187 75 |              sunt acta, quae nequaquam in praeceptis Moysis continentur.
188 75 |           Moysis continentur. Non enim in his, quae manifestam habent
189 75 |           dormiendo, quae non habentur in praecepto. Praeterea quis
190 76 |               legem agi, si quid, quod in ea praeceptum non sit, superaddatur.
191 76 |              ut dixi, quod maximum est in eius remuneratione, praetermisit,
192 77 |             iustum effecerint, iam non in eo reatu peccati esse, ut
193 77 |        Altissimo vota tua et invoca me in die tibi, etc., tribulationis,
194 79 |             quippe vestra, quae tantum in hac vita vel impletionis
195 79 |                merita et hic solummodo in utroque remunerationem habet,
196 79 |              quae non reliquerit semen in Israel? Quod etiam peccatum
197 79 |   abominabilera censet lex, ut lectus, in quo dormierit, immundus
198 79 |                censetur, ut id quoque, in quo dormierit vel sederit,
199 79 |             quo dormierit vel sederit, in tantum polluatur, ut suo
200 80 |                illi vobis vitandi sunt in esu, sic ista in tactu,
201 80 |          vitandi sunt in esu, sic ista in tactu, et sicut illa immunda,
202 80 |            similiter decernuntur, quia in familiaritate conversationis
203 81 |             confessionem accusare, iam in hoc ipso, quod culpa perversae
204 82 |         consuluisse te satis arbitror. In qua quidem nostrae consultationis
205 83 |              ut tanto essem discretior in iudicando, quanto sapientior
206 84 |                                     84 In quo omnes pariter assenserunt
207 85 |       adderetur. Quod quidam nostrorum in secundo Rhetoricae diligenter
208 86 |     Christianus: Miror te ab his, quae in exordio professus es, ita
209 86 |                facti sunt insanissimi. In tantum vero apud Graecos
210 88 |         omnibus doctrinis, ut, si hanc in illis, quae iustificant,
211 89 |         potuerunt ingenio, sicut etiam in ceteris contingit philosophiae
212 90 |              sua, et nullus ei similis in legislatoribus. Cuius et
213 90 |             Deus olim loquens patribus in prophetis novissime diebus
214 90 |                istis locutus est nobis in Filio, etc. Et iterum idem
215 91 |             veram ethicam consummavit. In cuius comparatione, quidquid
216 94 |                 praefinire te volumus, in quo verae ethicae summa
217 95 |               ut arbitror, disciplinae in hoc tota colligitur summa,
218 96 |          quidem intentionis verba ista in se statim rapiunt auditorem
219 96 |     disciplinae studium commendant, ut in eius comparatione omnium
220 96 |              omnibus est excellentius, in cuius fruitione vera consistit
221 96 |       contingunt eminentiam, nec ullus in eis fructus apparet, nisi
222 96 |               et aliquas rerum naturas in exemplum vel similitudinem
223 96 |          ducatu pertingamus ad dominam in illis quidem progressionis
224 96 |            nostrae transitum habentes, in hac requiem et nostrae fatigationis
225 97 |         ceteris distinxisse, ex quo te in eius studio maxime occupatum
226 99 |                solius Dei sit et nulla in eis daemonum illusio fieri
227 99 |              stultum recipere, et magi in Aegypto docuerunt et vos
228 99 |             Antichristi praemonens eos in seductione hominum tanta
229 99 |          operari miracula testatur, Ut in errorem, inquit, ducantur,
230 100|       exstiterunt et ex eorum fontibus in universum mundum rivuli
231 100|            amplius solidata convaluit, in conflictu rationum plurimum
232 101|       conflictu opus esse videtur, cur in saecularibus disciplinis
233 102|             ipsa omnino disiuncti sunt in opinione potius quam in
234 102|                in opinione potius quam in veritate consistentes, plurimum
235 102|               gentes possent avelli et in quemcumque unius Dei cultum
236 102|                vester invectionis suae in Athenienses occasionem sumens
237 103|             per hanc maxime idolatriam in mundo non ambigimus deletam
238 105|           dicens eius penitus rationes in talibus audiendas non esse,
239 107|         auctoritatibus habentur? Nonne in ipsis plurimum erratur?
240 107|       necessariae sint litterae." Quae in omni philosophica disputatione
241 107|        destitutos iudicaverunt, utpote in opinione potius quam in
242 107|                in opinione potius quam in veritate consistentes et
243 108|           Tullianam locorum divisionem in Topicis suis complectens: "
244 108|        testimoniis." Quod vero dixisti in rationibus quoque discernendis
245 108|           requirunt, et quicumque suum in dictis alterius praesidium
246 109|            docere, haec docet discere. In hac se ipsa ratio demonstrat,
247 109|                sed etiam potest." Idem in libro sec undo De Christiana
248 109|               genera quaestionum, quae in sacris litteris sunt penetranda,
249 110|          argumentum dicitur, ipsa fit. In omni quippe disciplina tam
250 110|               ingerit controversia, et in quolibet disputationis conflictu
251 110|           astruendam referet, quid sit in rei veritate, sed quid in
252 110|              in rei veritate, sed quid in opinionem possit venire,
253 112|        discusserimus, ut sit videlicet in his ethicae nostrae tractatus
254 113|              tuas vel tuorum super hoc in medium proferre sententias
255 113|                postmodum nostrorum, si in aliquo dissentimus, rationes
256 114|                tamen nostrum, sicut et in octavo De Civitate Dei meminit
257 116|            praecipui carnis domitores, in huius vitae turpitudinibus
258 122|             carnis exercitium, ut bona in habitum solidata voluntas
259 124|             bene aptum dicunt, hoc est in omnibus bene et facile se
260 128|           mereri dicitur, aeque beatus in tormentis, ut ante dicitur,
261 128|                augeant vel minuant, si in eodem proposito virtus mentem
262 135|             virtute, quam antea fuerit in certamine, nec eius fortitudo
263 136|          contrariis quidem Aristoteles in Categoriis suis disserens: "
264 136|          debilitas. Similiter autem et in aliis. Malo autem aliquando
265 136|                cum sit ipsa malum. Sed in paucis hoc tale quislibet
266 136|              tale quislibet inspiciet. In pluribus vero semper malum
267 136|               bono contrarium est." Et in Topicis suis Tullius, cum
268 136|              bonum et creans malum. Et in Evangelio Dominus de terrenis
269 136|            divitem ait: Recepisti bona in vita tua, et Lazarus similiter
270 139|                constat esse immunem et in tantum a peccato prorsus
271 139|             magis placeat, frustra est in retributione posita. Sin
272 141|            novum traderet testamentum, in ipso statim exordio tale
273 142|             visum est maioribus, sicut in secundo Rhetoricae suae
274 142|     constitueremus beatitudinem, sicut in secundo Topicorum suorum
275 142|           aperte monstrat beatitudinem in retributionem iustae vitae
276 143|               quantum percipio, nostra in hoc et vestra intentio quam
277 149|         Christianus: Quaero igitur, an in illa beatitudine alius alio
278 154|             omnium bonorum hominum nec in meritis vitae nec in beatitudinis
279 154|               nec in meritis vitae nec in beatitudinis remuneratione
280 154|            patenter sententiam Tullius in secundo De officiis libro
281 154|               cum veritas ipsa limatur in disputatione, subtilitas,
282 154|               cum loquimur." Qui etiam in Paradoxis non solum in virtutibus
283 154|           etiam in Paradoxis non solum in virtutibus bonos, verum
284 154|          virtutibus bonos, verum etiam in peccatis ita aequat malos,
285 156|              156 Philosophus: Siquidem in re, non in hominum opinione
286 156|       Philosophus: Siquidem in re, non in hominum opinione consistit,
287 156|              Non ergo alius alio magis in caritate abundat, cum haec
288 156|                 cum haec omnia caritas in se contineat et secum afferat.
289 156|              et secum afferat. Quod si in caritate nemo alium transcendit,
290 156|                transcendit, utique nec in virtutibus aut meritis,
291 157|            temperans, non omnino tamen in virtutibus aut meritis eos
292 157|                contingat. Quamvis enim in praedictis speciebus virtutum
293 157|               ponamus, magna tamen est in individuis specierum differentia,
294 157|              non omnia omnibus, sic et in bonis animae seu virtutibus
295 158|          videlicet ex aliorum opinione in Paradoxa praedictus inducit
296 158|          virtutes sicut et vitia pares in omnibus esse convincat,
297 158|             quidem sophismatis laqueus in omni incidere comparatione
298 158|               esse? Sive enim peccatum in voluntate sive in operatione
299 158|             peccatum in voluntate sive in operatione constituas, clarum
300 158|      operatione constituas, clarum est in malis hominibus alium alio
301 158|             confiteri cogeris plurimum in virtutibus homines differe.
302 158|                inquit, stella a stella in claritate, sic erit et resurrectio
303 158|             legem adimpleri, non omnes in caritate pares esse convincit,
304 158|                videlicet diceret: Quia in expletione praeceptorum
305 158|             transit, praeceptum utique in ea transcendit, ad quam
306 158|                consilium autem do. Sed in his etiam, qui legem adimpleverint
307 158|               esse caritas potest, cum in eodem videlicet opere maior
308 158|             aestimet, ut omnes omnibus in virtutibus et meritis unire
309 158|              illa perit, sed non omnes in illa aequantur. ~
310 161|                 summum videlicet bonum in coelo vel summum malum in
311 161|              in coelo vel summum malum in inferno, non aliter hoc
312 161|               suggerit, tres videlicet in hac vita et secundum hos
313 161|               hos tres similiter alios in futura. Primus quippe hominis
314 161|             quippe hominis status est, in quo nascitur, dum nondum
315 161|               quo nascitur, dum nondum in eo excitata ratione liberum
316 161|                eorum est, quorum etiam in hac vita indifferens, ut
317 165|              dicimus, quem Aristoteles in Categoriis distinxit, cum
318 165|              Categoriis distinxit, cum in habitu et dispositione primam
319 165|              Unde hanc, quam naturalem in quibusdam castitatem nominant,
320 165|                Philosophiae ad Boetium in libro quarto Consolationis
321 165|             mobilem esse asserens, cum in praedicto qualitatis tractatu
322 165|                malorum, quae videlicet in se ipsis proprie bona dicenda
323 165|                nostrorum actiones, cum in se sint indifferentes, ex
324 165|           diversis agitur vel ab eodem in diversis temporibus, pro
325 165|                ientlas distinguens cum in praedicto qualitatis tractatu
326 167|            reddimus, quod singulariter in uno agitur, commune inferat
327 167|             recte referri convenit, ut in omnibus scilicet non tam
328 167|    philosophiae doctor Socrates cuncta in commune redigi et ad commune
329 167|        videlicet communitas uxorum non in usu carnis, sed in fructu
330 167|          uxorum non in usu carnis, sed in fructu prolis accipiatur.
331 167|           posterorum memoriae reliquit in exemplum, eum se, inquiens,
332 167|            iustitiae zelo accensus nec in filio filium suum, sed hostem
333 168|                    168 Quisquis igitur in hac constans est voluntate,
334 168|          proposito mentem retrahunt et in contraria ducunt. Unde adversus
335 168|                potentes simus, quantum in nobis est. Unde utramque
336 168|                intemperantia, quae nos in obscenas voluptates vel
337 168|               quem bonum zelum dicimus in propulsandis videlicet aut
338 169|               Temperantia est rationis in libidinem atque in alios
339 169|            rationis in libidinem atque in alios non rectos impetus
340 169|            exstinguamus naturam et sic in multis excedendo pro virtutibus
341 170|             debeatur, sciat. Fortitudo in suscipiendis periculis vel
342 170|            temperantia, ut dictum est, in concupiscentils reservandis
343 170|           moderationem. Constat igitur in his tribus, quas diximus,
344 170|          potest, hominem consummari et in bonis perfici. Nunc vero
345 176|             quae largitas dicitur, cum in superfluis prodigalitas
346 177|          quando aliis subvenimus, nisi in hoc sua cuique reddamus.
347 177|             videlicet ipsis etiam reis in afflictione positis humano
348 177|           affectu, subvenire satagimus in hoc potius iustitiae adversantes,
349 177|              dispositioni Dei, quantum in se est, contraire, quasi
350 181|    illatismalisdebita inferatur poena. In singulis autem his quattuor
351 181|         iustitiae partibus illud, quod in definitione praemisimus, "
352 181|            iuxta illud videlicet, quod in laude Catonis Lucanus decantat: ~
353 189|                                    188 In commune bonus. ~
354 191|          pluribus distinguunt, et quod in toto conclusum est, in partes
355 191|            quod in toto conclusum est, in partes discernunt, pietatem
356 191|            erga nos voluntate, gratiam in remuneratione beneficiorum.
357 193|                      192 Oportet autem in his, quae ad iustitiam pertinent,
358 193|          utpote poenae vindictarum vel in examinandis accusationibus
359 194|        converso fieri autumatis, quasi in eorum potestate Deus posuerit,
360 200|              Tolerantia autem est, qua in huius propositi incepto
361 209|           quasi quibusdam satellitibus in miseram vitiorum captivitatem
362 210|                      209 Puto autem me in praesentiarum species seu
363 210|           virtutis ira distinxisse, ut in his gradus omnes concludantur,
364 210|              sit prudentiae tuae, quid in his probare vel improbare
365 214|               hanc vitam recipit, sive in ipsa visione vel cognitione
366 219|              quippe generum permutatio in adiectivis nominibus sensum
367 219|             tantum, quae propositiones in partibus habet, hoc est
368 219|                videatur, qui videlicet in ipsa creatione sua vitium
369 219|                elementorum complexione in ipsa sua creatione nonnulla
370 220|        spiritum condidit, quem numquam in veritate vel in dilectione
371 220|                numquam in veritate vel in dilectione Dei constitisse
372 221|               tamen est vitium naturae in ipso homine, quoniam in
373 221|                in ipso homine, quoniam in hoc humana natura ab ea,
374 223|               quae a Deo illata iustum in eo iudicium agit? ~
375 224|               proveniens. Patet itaque in homine id deterius esse,
376 224|              quam quod puniendo iustum in eo iudicium agit. ~
377 226|              Placet itaque, si nostram in hoc improbas opinionem,
378 229|               odium vel summa dilectio in Deum, per quae videlicet
379 229|                gravari sentiunt, tanto in eum, cuius puniuntur iudicio,
380 230|             amplius eum diligunt, quem in semetipso verius intuentur,
381 230|          videlicet summa illa dilectio in illa summi boni fruitione,
382 230|              conspicere queat, qui non in ipsa visione eius statim
383 231|             homo efficitur. Sed si hoc in futura vita contingit, ut
384 231|                nostra dilectio crescat in Deo, ut semper meliores
385 231|          meliores efficiamur, prorecto in infinitum ita nostrae beatitudinis
386 232|              Christianus: Nescis, quod in hac vita tantum tempus sit
387 232|               tempus sit promerendi et in illa retribuendi, hic videlicet
388 232|              praemium promeretur, quae in praemium meritorum tantum
389 232|               mereri iudicatur, ut sic in infinitum merita extendantur.
390 232|         virtute vel amore remunerantis in eius dilectionem nos accendat.
391 232|             dicitur, quid mirum, si et in alia vita ex suscepto praemio
392 232|             ipsum praemium convertamus in meritum? Aut quid denique
393 232|         gloriam tantam esse, ut semper in eius visione profectus noster
394 232|             tantum modum custodiens et in nullo cremento proficiens. ~
395 233|          Philosophus: Quomodo, quaeso, in illa visione Dei profectus
396 234|                Christianus: Non utique in re conspecta, sed in modo
397 234|            utique in re conspecta, sed in modo conspiciendi est diversitas,
398 234|    intelligitur Deus, beatitudo nostra in eius visione augeatur.Namet
399 234|             incorporeae naturae partes in suae essentiae quantitate
400 235|            Numquid illam visionem Dei, in qua beatitudo vera consistit,
401 236|                amplius cadere possent, in remunerationem suae humilitatis
402 236|            conditus esset. Quod quidem in se considerans ex ipsa scientiae
403 238|              futurae vitae qualitatem, in qua nec verba ista nec ulla
404 239|              autem dilectio illa, quae in coelesti vita habenda dicitur,
405 241|               Ex quo ipso quippe, quem in ipso videmus, ad nos eius
406 244|          passio nobis provenire, nulla in eis dissolutio possit contingere.
407 245|       dilucides, utrum illa Dei visio, in qua beatitudo consistit,
408 245|              possit vel minui, an ipsa in omnibus locis exhiberi omnibus
409 246|            loca praesentia credunt, ut in omnibus, quaecumque velit,
410 246|               tam ipsa loca quam omnia in illis eius operatione vel
411 246|             tempora consistens non tam in loco esse dicendus est,
412 246|           nullatenus localis est, quam in se cuncta concludere loca,
413 246|              ubique tamen, id est tare in omnibus locis quam circa
414 246|         potentiam esse dicitur. Etenim in omnibus locis nulla nisi
415 246|               tua fugiam? Si ascendero in coelum, tu illic es, si
416 247|                        246 Sicut autem in omnibus locis vel intra
417 247|        asseritur esse, hoc est, sic ea in sua potestate habere, ut
418 247|             potestate habere, ut nihil in eis sine ipso vel eius dispositione
419 249|            tantae subtilitatis sit, ut in eius comparatione quaelibet
420 249|        viderint. Quem quidem paradisum in ipsa visione Dei ubique
421 249|               ipso die, quo eius anima in carne passa descendit ad
422 249|            dico tibi, hodie mecum eris in paradiso. ~
423 250|            impeditur obstaculo, ubique in sua aeque perseverat beatitudine,
424 250|           videlicet quantum similiores in bono efficimur vel eius
425 250|             poenalis esse his poterit, in quibus nihil puniendum erit,
426 250|               inaniuntur. Nec daemones in aere commorantes, unde et
427 251|              inter filios Dei et stans in conspectu Domini et ad eum
428 251|               eum mutuo loquens, sicut in libro Iob conscriptum est,
429 251|               sanctos angelos, veniens in conspectu Dei astitit, in
430 251|              in conspectu Dei astitit, in eius conspectum Dominus
431 251|              conspicitur, quasi caecus in sole inter videntes assistens,
432 251|              dissidens. Quod enim agit in visione corporalis solis
433 251|           solis qualitas corporum, hoc in visione spiritualis solis
434 251|         differentia consistit virtutum in qualitate corporum aut locorum,
435 251|        impediri vel iuvari potest, cum in his etiam, qui etiam loco
436 251|          illuminando beatificet, alios in sua caecitate miseros derelinquat,
437 251|          miseros derelinquat, sicut et in hac vita per impertionem
438 253|                aliquid insolitum gerit in terra. Sic sol iste descendere
439 256|             specialiter assignatur, ut in coelo scilicet praecipue
440 256|               habeant esse? Quod etiam in tantum Christus vester proprio
441 256|           proprio exhibuit exemplo, ut in conspectu suorum corporaliter
442 256|          iudicium venturus promittatur in aera ei obviam occurrentibus.
443 256|            potentiam existens et quasi in uno loco suae maiestatis
444 257|      prophetizare magis quam iudaizare in littera nosses et, quae
445 258|            corporeae mente concipiunt, in tantum utique dilaberis
446 258|            iuxta similitudinem aliquam in Scripturis assignentur.
447 258|             nonnisi parabolice iudicas in Deo intelligenda, sic, quaecumque
448 259|              illud Psalmistae: Dominus in templo sancto suo, Dominus
449 259|             templo sancto suo, Dominus in coelo sedes eius, eo, quod
450 259|         celsiores, praesideat et quasi in propria domo et templo sibi
451 259|          conculcando conterit et quasi in pulverem dissolutum redigit.
452 259|               ergo inquit Dominus, qui in manu factis non habitat:
453 259|               habitat: ita excellentem in sanctis animabus habitem
454 259|               Credo videre bona Domini in terra viventium; et per
455 259|           populus meus: et inducam vos in terram Israel, et requiescere
456 260|            ascendit, non eius gloriae, in quo plenitudo divinitatis
457 260|           monstraverat, postmodum ipse in ascensione sua tantam ipsorum
458 261|       ascensione praemittitur, quamvis in re ita corporaliter sit
459 261|            quendam tamen eius ascensum in mentibus fidelium meliorem
460 261|                meum. Tunc enim tamquam in nube ab oculis hominum sustollitur
461 261|             subtractus praedicatur ita in gloria sublimatus, ut Patri
462 262|       illuminabit te, sed erit Dominus in lucem sempiternam et Deus
463 262|               sempiternam et Deus tuus in gloriam tuam. Non occidet
464 262|            tibi. Sed Dominus erit tibi in lucem sempiternam et complebuntur
465 263|             est ista terra ab his, qui in perpetuum iusti sint, hereditanda
466 263|             Apostolus, per speculum et in aenigmate, tunc autem facie
467 264|           officia, cum erit Deus omnia in omnibus. Eius quippe visio
468 264|             Cum itaque Deus erit omnia in omnibus, constat tunc, ut
469 264|      principatus angelicus vel humanus in administratione aliqua,
470 264| administratione aliqua, nulla potestas in aliquo regimine praeerit,
471 264|              deesse poterit, ubi omnia in omnibus Deus erit, ubi,
472 264|               Deum, ut praefati sumus. In quibus videlicet eius potentiam
473 264|                experiemur, quanto illa in officiis suis, si opus esset,
474 265|              et universus mundi status in melius est commutandus,
475 265|          ipsius lunae transcendere, ut in ipso solo lucis sit perfectio,
476 266|             Deus videtur debere, cuius in omnibus maxime gloriam praedicatis.
477 267|            eorum qui praevaricati sunt in me. Vermis eorum non morietur
478 268|             qui vermes sunt corporales in corporibus reproborum, quae
479 268|             divite et Lazaro defunctis in Evangelio refert: Quomodo
480 268|               iuxta litteram nequaquam in animabus iam exutis carne
481 268|         manibus et pedibus mittite eum in tenebras exteriores. Ibi
482 269|       corporaliter etiam pari possint, in quaedam devoluti aeria corpora
483 269|             potestates, quod videlicet in illo plurimum possint elemento,
484 269|               vocati sunt homines, qui in terris principantur. Sin
485 270|          terrae profunditas post hanc, in qua sumus, terrae superficiere?
486 270|             iudicii potentiam esse, ut in omnibus aeque locis, quos
487 270|                sequamur opinionem, qui in eodem igne positos, alios
488 270|        moderatio per divinam potentiam in poena fieri possit et non
489 270|           torquere poenis et omnia eis in quaslibet poenas elementa
490 271|             iuxta eorum existimationem in ipso aethereo coelo, ubi
491 271|                moriuntur. Salamandrias in igne vivere constat, qui
492 271|        oblectantur vel offenduntur nec in eodem aestu vel gelu consistentes
493 271|               tua fugiam? Si ascendero in coelum, tu illic es; si
494 272|            quis malorum hominum animas in inferno plus cruciari censeat
495 272|             quam spirituales nequitias in aere consistentes sua aeque
496 272|             modo neget animas impiorum in corporibus resumptis, quocumque
497 272|          quippe passiones animae adhuc in corpore manenti vel extrinsecus
498 273|            meminit Augustinus,tantasit in corpore passio mortis, ut
499 273|                anima compellatur, quis in corporibus resumptis et
500 274|             oblectamentum? Tantam vero in dissolutione mortis passionem