bold = Main text
     Caput, Paragraphus                               grey = Comment text

3506 pro      |           finis, gestaque cessavit et tacuit, cum Chilperici vitam finisse
3507          | tale
3508 text, 65 |              omnes provincias imperii talem idemque facere decrevit;
3509 text, 69 |     Charoaldum regem ei auxiliaretur. Tali praeventus est fraude: Ravennam
3510 text, 36 |             audax atque animo vigens, talibus objicienti regi respondit:
3511          | talis
3512 text, 36 |            lacrymis precantur, ut pro tanti sceleris culpa illis ignosceret,
3513 text, 58 |                Burgundias ingreditur. Tanto timore pontifices et proceres
3514 text, 112|          usque ad dies quindecim, qui tantumdem provocati irrisionibus gentis
3515 text, 80 |         verbis, paratus in responsis: tantummodo a plurimis blasphemabatur,
3516 text, 69 |               haec potuisset implere, Tasoni ingeniose mandans, dum in
3517 text, 121|               Pippinus cum nepote suo Tassilone, Bajoariorum duce, partibus
3518 text, 50 |                   L. Charoaldum ducem Taurinensem, qui germanam Adaloaldi
3519 text, 83 |              jussione et permissu Nan techildae, a parentibus Aenulfi et
3520 text, 90 |       aggreditur. Willebadus e contra tela praelii construens quoscunque
3521 text, 64 |       Heraclius imperator arma sumens telam praelii et phalangem a suis
3522 text, 120|            castra metatus est, et cum telis et machinis et multo apparatu,
3523 text, 36 |            probavit eventus. Jam enim temerario conatu rex refectorium ingressus
3524 text, 77 |              occasionibus inimicitias tendens, paulatim contra Sigibertum
3525 text, 37 |      praecepto patris sui Childeberti tenebat, a Theudeberto ritu barbaro
3526 text, 132|                sicut mos erat, ibidem tenere jubet, initoque consilio
3527 text, 34 |               jam zelo [Al. in zelum] tenerent, ubi ad ventrem purgandum
3528 text, 70 |               annos sub ea retrusione tenetur. Chrotharius per concubinas
3529 text, 95 |         nomine Bodilonem, ad stipitem tensum caedere contra legem praecipit.
3530 text, 87 |              procul ab ipso castro in tentoriis cum suo remansit exercitu.
3531 text, 27 |         periculum mitti. Protadius in tentorio Theuderici regis cum Petro
3532 text, 27 |       Protadius. Irruentes super eum, tentorium regis gladio undique incidentes,
3533 pro      |            prudentiae acumen in nobis tepescit, nec quisquam potest hujus
3534 text, 90 |       multitudinem de patriciatus sui termino, etiam et pontifices, seu
3535 text, 45 |               Augustam et Siusium cum territoriis a parte Francorum cassaverant,
3536 text, 80 |      Chlodovei, secundo, et imminente tertio ejusdem regni anno, condigne
3537 text, 36 |               ille se ait jam saepius testatum esse, nisi vi abstraheretur,
3538 text, 66 |           Orosii [Boh. Eorosii] liber testatur, gens circumcisa a latere
3539 text, 100|      Vermandensi, in loco qui dicitur Textricio, bellum mutuo gesserunt.
3540 pro      |         oppido Virmandensi, cui nomen Textricium, contra Theudericum et Bertharium
3541 text     |                                       Textus~ ~
3542 text, 97 |               atque Pippino, adversus Theodericum regem excitantur ad bellum.
3543 text, 5  |              Filius Childeberti regis Theodobertus natus fuisse nuntiatur.~
3544 text, 118|        principem confugium fecerat, a Theodone [Al. Theudoeno] comite Viennense,
3545 pro      |            Chlothario, Childerico, et Theodorico, et de obitu Chlodovei.~
3546 text, 67 |          fecisse dignoscitur, una cum thesaurariis [Al., thesauris] faciens,
3547 text, 84 |             regis, quo ordine ejusdem thesauri inter filios divisi fuerint,
3548 text, 85 |              usque perveniunt, ibique thesaurus Dagoberti, jubente Nantechilde
3549 text, 113|            Per idem tempus rebellante Theudebaldo, filio Godfredi ducis, Pippinus
3550 text, 13 |             Anno 31 regni Guntchramni Theudefredus dux Ultra Juranus moritur,
3551 text, 42 |    Ultra-Jurano ex villa Urba una cum Theudelane germana Theuderici producitur,
3552 text, 34 |              factione Agonis regis et Theudelindae, cum ipsum jam zelo [Al.
3553 text, 26 |             antistitis actum fuisset, Theudericusque haec comperisset, quod a
3554 text, 37 |          Theudebertus puellam, nomine Theudichildem, accipit uxorem.~ AN. DCXI.
3555 text, 30 |          verbis Brunichildae aviae et Theudilanae germanae efficitur odiosa.
3556 pro      |               et de obitu Pippini, et Theudoaldo majore domus; et de pugna
3557 text, 118|              fecerat, a Theodone [Al. Theudoeno] comite Viennense, seu et
3558 text, 119|              cum ipse rex veniens, et Theudone villa publica super Mosella
3559 text, 57 |        praesumeret. Charibertus sedem Tholosae eligens, regnat in parte
3560 text, 57 |            noscitur concessisse Pagum Tholosanum, Catorcinum, Agennensem,
3561 text, 81 |           Constantinopolis tantum cum Thraciana provincia et paucis insulis,
3562 text, 38 |           Theudebertus cum Saxonibus, Thuringis et caeteris gentibus, quos
3563 text, 73 |             thesauris Gotthorum, quem Thursemodus rex ab Aetio patricio acceperat,
3564 text, 41 |         episcopi quam caeteri leudes, timentes Brunichildem, et odium in
3565 text, 61 |             Sed justitiae amor et Dei timor, quem diligenter amplexus
3566 text, 126|               ad castrum quod vocatur Toarcius veniens: cumque in gyro
3567 text, 38 |            Theudebertum superat, et a Tolbiaco usque Coloniam exercitus
3568 text, 8  |              Arianam sectam tenebant, Toletum adunare praecepit, et omnes
3569 pro      |               Qualiter degradatus est Tolga rex Spaniae, et Chindas
3570 text, 98 |          minas parat, resque proprias tollere disponit. Consilio cum suis
3571 text, 73 |           traditus, a Gotthis per vim tollitur, nec eum exinde exhibere
3572 text, 82 |         degradatum ad onus clericatus tonsorari fecit: cumque omne regnum
3573 text, 96 |         Gerinum germanum ejus diverso tormento trucidavit. Reliqui viri
3574 text, 136|            Inde per Pectavis usque ad Toronis urbem ad monasterium beati
3575 text, 64 |           exercitu Persas ingreditur, totamque Persidam suae ditioni redigit,
3576 text, 130|              ditionis Waifarii erant, totas igne concremare praecepit.
3577 text, 38 |               rem Theudericus cum jam toti Auster dominaretur, nimia
3578 text, 9  |       relinquens, cum quatuor pueris, totidemque puellis ad beatum Johannem
3579 text, 42 |            domus, cum reliquis maxime totis proceribus de regno Burgundiae,
3580          | totius
3581 text, 73 |              in auxilium Sisenandi de toto regno Burgundiae bannire
3582 text, 94 |             capitis ejus abscindentes totonderunt, Ebruinumque et ipsum tondunt,
3583 text, 90 |               qui patrem percusserant totosque interfecit. Sic Bertharium
3584 text, 38 |               cum stratura regia, hoc totumque Berthario a Theuderico conceditur.
3585 text, 41 |        Warnachario consilium inientes tractabant, ut neque unus ex filiis
3586 text, 69 |               patricius haec audiens, tractabat quibus ingeniis haec potuisset
3587 text, 125|        patriae et utilitate Francorum tractanda, placito instituto ad se
3588 text, 90 |       Cabillono pro utilitate patriae tractandum mense Madio placitum instituit.
3589 text, 136|        patriae et utilitate Francorum tractaret, a quadam febre vexatus
3590 text, 42 |         majoris domus, sicut jam olim tractaverat, consentientibus Aletheo
3591 text, 8  |        Childeberti regis, eo quod eum tractaverint interficere, ipso rege ordinante
3592 text, 75 |       Thesaurum quod sufficeret filio tradens, condigne, ut decuit, eum
3593 text, 9  |              veniret Antiochiam, ipso tradente baptismum vellet accipere.
3594 text, 58 |          devotione arriperent suae se tradere ditioni, ut etiam gentes,
3595 text, 78 |        emendarent, et ditioni suae se traderent; alioquin exercitus Burgundiae,
3596 text, 49 |        Langobardorum imperio Mauricii traderet. Quod cum jam duodecim ex
3597 text, 20 |        Sigonae, qui se ad Chlotharium tradiderant, depopulantur et vastant.
3598 text, 45 |          populo, partibus Guntchramni tradiderunt. Post haec legationem ad
3599 text, 56 |             regno Burgundiae inibi se tradidisse noscuntur. Sed et Neustrasii
3600 text, 82 |            fidelibus cum facultatibus tradit. Fertur de primatibus Gotthorum
3601 text, 78 |       praesentaturos, et suae ditioni traditos, cuncta ab eodem injuncta
3602 text, 73 |               ille legatariis fuisset traditus, a Gotthis per vim tollitur,
3603 text, 107|              rogant, regnum et munera tradunt. Ille quoque hoste [Id est,
3604 text, 37 |         jungunt ad praelium; Alamanni Trans-Juranos superant, pluritatem eorum
3605 text, 6  |              ut eorum terminos nimium transcenderent. Ipsoque anno Syagrius comes
3606 text, 75 |          fortiter saevirent, et saepe transcenso eorum limite regnum Francorum
3607 text, 112|         deserta et palustria, ubi mos transeundi nullatenus aderat: nocteque
3608 text, 40 |              regnum Chlotharii vellet transferre. Quem indiculum relectum
3609 text, 44 |             ad Sedunis suam civitatem transferret, eo quod esset locus tutissimus,
3610 text, 96 |              per fugam lapsi, Ligerem transgressi, usque Wascones confugerunt:
3611 text, 26 |             pars exercitus Theuderici transierat, initum est praelium; ibique
3612 text, 57 |              fratri suo Chariberto ad transigendum, ad instar privato habitu,
3613 text, 54 |              obnixe petentes cum rege transigere.~
3614 text, 45 |           duodecim annis sine regibus transigerunt. Ipsoque tempore, sicut
3615 text, 36 |             regiam aulam, dum limitem transiliret, fragor ex terrore incussit,
3616 text, 74 |             de Mettis urbe promovens, transita Ardenna, Magantiam magno
3617 text, 85 |            Austrasiorum, qui usque in transitu Dagoberti suae fuerant ditioni
3618 text, 118|               Francorum, iterum Rheno transjecto, in Saxoniam cum magno apparatu
3619 text, 87 |             ut Rhenum pacifice iterum transmearent, cum Radulfi convenientia
3620 text, 26 |         pervius ille, ubi Loa fluvius transmeatur, vix tertia pars exercitus
3621 text, 134|        Sarraceni munera quae Amormuni transmiserat, ibidem praesentant. Iterum
3622 pro      |            legatis Berterici ad reges transmissis.~XXXII. De martyrio sancti
3623 text, 66 |            nimia multitudine militum, transmittens Heraclius legationem ad
3624 text, 54 |               Chramnulfo indicante et transmittente, hora prandii in quamdam
3625 text, 117|          legatos cum muneribus multis transmittunt, et in ejus ditione se subdunt,
3626 text, 34 |               Theudelindam in Italiam transtulit, et in matrimonium Agoni
3627 text, 132|          exercitu Francorum per pagum Trecasinum, inde ad urbem Autisioderum
3628 text, 124|         partibus Aquitaniae per pagum Trecassinum usque Autisioderum urbem
3629 text, 54 |     proceribus et leudibus Burgundiae Trecassis conjungitur, cum eos sollicitasset,
3630 text, 25 |            Theudericum] directus, cum trecentis tantum viris illis partibus
3631 text, 90 |         dirigitur, eo quod Willebadus trepidabat, utrum accederet, an suum
3632 text, 52 |             Chrodoaldus cum Dagoberto Treveris [Al., reversus] accessisset,
3633 text, 36 |           ejus vel quaelibet subsidia tribuantur. Cernens beatus Columbanus
3634 text, 70 |              esset Christiana, in hac tribulatione benedicebat Deum omnipotentem,
3635 text, 81 |             effectus est Sarracenorum tributarius, ut vel Constantinopolis
3636 pro      |            Berethrude regina.~XLV. De tributis Langobardorum cassatis.~
3637 text, 33 |          tempore Francorum subexerat, tributo Francorum regibus multo
3638 text, 74 |              sortitur effectum, tamen tributum Saxones, quod reddere consueverant,
3639 text, 68 |           immoraverant, circumdantes, triduo praeliantes, plures ibidem
3640 text, 42 |       praesens exstincti fuerant, per triduum eam, diversis tormentis
3641 text, 113|             DCCXLIV.   CXIII. Evoluto triennio iterum Carlomannus confinium
3642 text, 109|             interimunt. Sicque Franci triumphantes de hostibus praedam magnam
3643 text, 109|            quos praefatus dux Carolus triumphator occurrit, super fluvio Birra,
3644 text, 108|             sicque victor de hostibus triumphavit.~
3645 text, 112|          fluvium fugiendo evasit. His triumphis peractis non sine dispendio
3646 text, 87 |        consilium, exercitus Sigiberti trucidans rupit, ipsumque interfecit:
3647 text, 33 |           Romani ab exercitu Sisebodi trucidarentur, Sisebodus dicebat pietate
3648 text, 49 |            culpis exstantibus, gladio trucidasset, reliqui cernentes eorum
3649 text, 117|           compulsi, multis ex eis jam trucidatis, et in captivitate missis,
3650 text, 51 |         castro in unam turrem exsilio trudit. Chlotharius legatos dirigens
3651 text, 63 |            senatus manibus et pedibus truncatis lapide ad collum ligato
3652 text, 28 |          instigante Brunichilde, pede truncato, de rebus exspoliatus ad
3653 text, 109|            strepitu hostium et sonitu tubarum, cum machinis et restium
3654          | tuis
3655 text, 82 |             est. Hujus filius, nomine Tulga, sub tenera aetate Spaniis
3656 text, 82 |               Spaniae sublimatur, qui Tulganem degradatum ad onus clericatus
3657 text, 82 |             jugum non habuerit. Hujus Tulganis adolescentia omnis Spania
3658 text, 38 |           exercitu obviam pergens, in Tullensi campania confligunt certamine.
3659 text, 38 |         Andelaum, Nasio castro capto, Tullum civitatem perrexit. Ibique
3660 text, 11 |               tandem profitetur ipsam tunicam in civitate Zafad procul
3661          | tuo
3662 text, 110|          paschalis ordo sacratissimus turbatus fuit. Carolus [Vat., Karlus]
3663 text, 37 |              etiam et Suggentenses et Turenses et Campanenses, quos saepius
3664 text, 68 |          movere exercitum: ubi tribus turmis phalangae super Winidos
3665 text, 128|        Amanugus comes Pectavensis dum Turonicam infestatam praedaret, et
3666 text, 54 |            ecclesia sancti Aniani, et Turonis ad limina sancti Martini
3667 text, 51 |               Caumello castro in unam turrem exsilio trudit. Chlotharius
3668 text, 69 |             Tasonem, ducem provinciae Tuscanae, quo poterat ingenio interficeret.
3669 text, 50 |              Langobardorum cum ageret Tuscanam provinciam, superbia elatus,
3670 text, 44 |      transferret, eo quod esset locus tutissimus, et Aletheus esset paratus,
3671 text, 127|           pars autem Waifarii et ejus tyrannitas decrescens quotidie. Waifarius
3672 text, 71 |       Albinganum, Varicottim, Saonam, Ubitergium, et Lunam civitates littoris
3673 text, 119|        praecepit, qui usque ad Pontem Ugone, villa publica, ad ejus
3674 text, 97 |              In Auster quoque, mortuo Ulfoaldo duce, Martinus dux, et Pippinus
3675 text, 78 |        Feliciter hic exercitus absque ulla laesione ad patriam fuerint
3676 text, 136|             ut dolor est ad dicendum, ultimum diem et vitam simul caruit.
3677 text, 118|           Viennense, seu et Frederico Ultrajurano comite, dum partes Langobardiae
3678 text, 126|              propria. Unibertum [Al., Umbertum] comitem et reliquos Wascones,
3679 text, 38 |            Quam longe oculi vestri in unamquamque partem videre praevalent,
3680 text, 85 |           ditioni retenti, Sigibertum unanimi conspiratione expetiissent,
3681 text, 27 |               illuc graderetur, misit Uncilenum, ut suae jussionis verbum
3682 text, 49 |           persuadebatur; et post hanc unctionem nequidquam aliud, nisi quod
3683 text, 71 |               murosque earum usque ad undamentum destruens, vicos has civitates
3684 pro      |        volumine, temporum gesta, quae undecunque scripta potui reperire,
3685 text, 87 |         munitum in quodam monte super Unestrude fluvio in Thoringia construens,
3686 text, 49 |               in balneo nescio quibus unguentis ab ipso Eusebio persuadebatur;
3687 text, 89 |              et sacramentis firmavit, unicuique gradum honoris et dignitatem,
3688 pro      |                Prologus~ ~Cum aliquid unius verbi proprietate non habeo
3689 pro      |           legens hic quidquam dubitet uniuscujusque libri nomen redeat, ad auctorem,
3690 text, 81 |             fertur adhuc amplius, per unumquemque diem mille solidos auri
3691 text, 42 |            pago Ultra-Jurano ex villa Urba una cum Theudelane germana
3692 text, 109|               cepit ac subjugavit cum urbibus ac suburbanis castrorum.
3693 text, 68 |          Etiam et Deruanus dux gentis Urbiorum, qui ex genere Sclavinorum
3694 text, 64 |             equum calcaneo vehementer urgens, extrahens uxum caput patricii
3695 text, 36 |             vallati periculo, undique urgente formidine, pallium quo indutus
3696 text, 36 |               Dei increpationibus rex urgetur. Contra quem Theudericus
3697 text, 86 |            LXXXVI. Otto quidam filius Uronis domestici, qui bajulus Sigiberti
3698 text, 8  |     Rauchingus, et Boso Guntchramnus, Ursio, et Bertefridus optimates
3699 text, 22 |               qui Salodoro cum sancto Urso passus fuerat, a beato Aeconio
3700 text, 111|            Danuvii, in loco nuncupato Usquequo. Habitatores Alamanni se
3701 text, 80 |             Neptrico illicite fuerant usurpatae, et fisci ditionibus contra
3702 text, 68 |  interfecerant, et res quas illi cite usurpaverant cum justitia faceret emendare
3703 text, 36 |          potioris consilii tibi scias utilia paraturum, ut qui ab omnium
3704 text, 35 |      mercaverat, et esset Bilichildis utilis, et a cunctis Austrasiis
3705          | utinam
3706          | utique
3707 text, 90 |             potuit adunare, phalanges utraeque in congressione certaminis
3708 text, 14 |      Quintrionem in fugam vertit, sed utrinque exercitus nimium trucidatus
3709 text, 97 |                plurima pars populi ex utrisque partibus corruit. Devicti
3710 text, 64 |       conjungerentur, suspensa procul utriusque exercitus multitudine; et
3711          | utroque
3712          | utrumque
3713 text, 64 |          vehementer urgens, extrahens uxum caput patricii Persarum
3714 text, 74 |           habent indultum. Quingentas vaccas inferendales annis singulis
3715 text, 130|            qui antiquitus vocati sunt Vaceti, super praedictum regem
3716 text, 92 |               Franci autem in incerto vacillantes, accepto consilio, Ebruinum
3717 text, 97 |            promissa in incertum super vacuas capsas sacramenta falsa
3718 text, 36 |     monasterium rediit, sed polliciti vadimonii jura non diu servata violantur :
3719 text, 134|   Petrocorreco latitans, huc illucque vagatur incertus. Praefatus rex
3720 text, 78 |             rex Britannorum Dagoberto valedicens in Britanniam repedavit.
3721 text, 90 |             peraccesserat, Aigilulfum Valentiae urbis episcopum, et Gysonem
3722 text, 107|           territus quod resistere non valeret, aufugit. Carlus insecutus
3723 text, 18 |             Arula flumen influit, sic valide ebullivit, ut multitudinem
3724 text, 109|                Denuo rebellante gente validissima Ismahelitarum, quos modo
3725 text, 36 |         abscissi fluminis Dovae alveo vallante, nullatenus commeantibus
3726 text, 36 |              discessurum. Illi gemino vallati periculo, undique urgente
3727 text, 45 |         regibus in tributa implerent, vallem cognomento Ametegis partibus
3728 text, 127|         adduxerant, amiserunt; montes vallesque pervagantes, pauci tamen
3729 text, 126|               armorum circumdedit eam vallo, multis vulneratis, plurimisque
3730 pro      |              et extremitas sensus mei valuit, studiosissime de hisdem
3731 pro      |         CONTINUATIO. PARS TERTIA.~    Variae Caroli expeditiones.~ CX.
3732 text, 71 |        Genavam maritimam, Albinganum, Varicottim, Saonam, Ubitergium, et
3733 text, 36 |           aditum denegat. His dictis, vascula omnia in frusta disrupta
3734 text, 68 |             in Thoringiam et reliquos vastando pagos in Francorum regnum
3735 text, 20 |          tradiderant, depopulantur et vastant. Civitates ruptae, nimis
3736 text, 66 |          Heraclii imperatoris assidue vastare pergebant. Cum jam Hierosolymam
3737 text, 125|              maximam partem regni sui vastasset, et sacramenta quae ei dederat
3738 text, 71 |             maris de imperio auferens vastat, rumpit, incendio concremans,
3739 text, 63 |            multae provinciae fuissent vastatae.~
3740 pro      |             De imperio Constantis, et vastatione Saracenorum.~LXXXII. Qualiter
3741 text, 125|             ibidem reperierunt, omnia vastaverunt. Melciacum villam publicam
3742 text, 110|               turbatus fuit. Carolus [Vat., Karlus] nempe princeps
3743 text, 72 |            regno in Pannonia surrexit vehemens intentio, eo quod de regno
3744 text, 90 |          illaesi. Flaochatus deinceps vehementem inibat consilium de interitu
3745 text, 78 |                rex Britannorum, cursu veloci Clippiacum cum multis muneribus
3746 text, 90 |             in periculo mortis, cursu velocissimo patri auxiliando perrexit.
3747 text, 42 |            ligare; ibique calcibus et velocitate cursus membratim disrumpitur.
3748 text, 78 |             Brittones male admiserant velociter emendarent, et ditioni suae
3749          | velut
3750 text, 38 |          montem, et cum filii sui jam venare coepissent, eos ad se in
3751 text, 42 |             pietate plenum ostendens. Venatione ferarum nimia assiduitate
3752 text, 36 |              laudabilis, omnium cultu venerabilis, in tantum, ut Theudericus
3753 text, 110|          beatus papa Gregorius claves venerandi sepulcri, cum vinculis sancti
3754 text, 73 |            regem, Amalgarium ducem et Venerandum dirigit, ut missorium illum
3755 text, 24 |      vehementer ab omnibus in palatio veneraretur, et Brunichildis stupri
3756 text, 36 |    saecularium moribus disciscit, qua venerit, ea via repedare studeat.
3757 text, 90 |               amicus fuisset, dicens: Veni sub clypeo meo, de hoc periculo
3758 text, 48 |             annis singulis in Selavos veniebant; uxores Selavorum et filias
3759 text, 112|          Bagoaria admovere exercitum. Venientesque super fluvium qui dicitur
3760 text, 64 |      conspiceret qui post tergum ejus venirent, Heraclius equum calcaneo
3761 text, 36 |              ob causam tu hoc in loco venisti, ut servorum Dei coenobia
3762 text, 34 |               zelum] tenerent, ubi ad ventrem purgandum in faldeone sedebat,
3763 text, 106|              est, exercitu] Frisionum venturo Radbodum ducem invitant.
3764 text, 60 |               utinam illi ad mercedem veram lucri fuisset, nam eleemosynam
3765 text, 36 |            Columbanus litteras ad eum verberibus plenas direxit, comminaturque
3766 text, 36 |              Dei Theudericum obedire. Verebatur enim ne, si abjectis concubinis
3767 text, 109|             aegrotare coepit in villa Verimbrea super Issara fluvio.~
3768 text, 44 |       Bertethrudis cum haec audisset, verita ne veritas subsisteret,
3769 text, 44 |              haec audisset, verita ne veritas subsisteret, in lacrymas
3770 text, 100|           bellum. Conjuncti in oppido Vermandensi, in loco qui dicitur Textricio,
3771 text, 25 |          uterque, ego et tu, vestibus vermiclis, praecedamus caeteros ubi
3772 pro      |         brevis viae spatium consummo, vernaculum linguae hujus verbi interpretator
3773 text, 104|            Franci mutuo in seditionem versi, consilio inutili accepto,
3774 text, 20 |              qui remanserunt in fugam verso, pagos et civitates ripae
3775 text, 36 |         ascendit ergo Dominica die in verticem ardui cacuminis montis illius,
3776 text, 128|               videntes Wascones terga vertunt; vix pauci silvis et paludibus
3777 text, 36 |             non solum suis [Al. sua], verum etiam aliorum habitaculis [
3778 text, 36 |           monasterio pellit, et penes Vesontionem oppidum ad exsulandum perducit,
3779 text, 68 |         venire permitteret; Sicharius vestes indutus ad instar Sclavinorum
3780 text, 48 |               congressione certaminis vestita praelia facientes ante Chunos
3781 text, 38 |             dicens:  Quam longe oculi vestri in unamquamque partem videre
3782 text, 38 |            amicos, nisi paucos qui de vestro genere sunt. Perficite igitur
3783 text, 35 |            discurrentibus, ab invicem vexarentur, placitum inter Colerensem
3784 text, 27 |             et aliis nimia sagacitate vexatis, maxime cunctos in regno
3785 pro      |               longo ambitu vix brevis viae spatium consummo, vernaculum
3786 text, 36 |               nullatenus commeantibus viam pandit, ibique usque ad
3787 pro      |        Chlotharium fecerunt, ipsumque vicerunt.~XXI. De filio Theuderici
3788 text, 1  |         regnum tenuit, ut omnes etiam vicinae gentes amplissimas de ipso
3789 text, 87 |              caeterasque gentes, quas vicinas habebat, cultu amicitiae
3790 text, 11 |               Britannos super fluvium Vicinonia bellum est ortum.~
3791 text, 123|               fidem per legatos eorum vicissim inter se promittunt. Nescio
3792 text, 56 |               coeperat, sed hujus rei vicissitudinem probavit eventus.~
3793 text, 71 |              ad undamentum destruens, vicos has civitates nominare praecepit.~
3794 text, 15 |                et ita Warni trucidati victi sunt, ut parum ex eis remansisset.~
3795 text, 109|      multitudine captivorum, cum duce victore regionem Gotthicam depopulantur :
3796 text, 109|          praesentem, qui est in cyclo Victorii, anni CLXXVII. Kal. Januar.
3797 text, 108|          praeoccupavit ac debellavit, victorque revertitur.~ AN. DCCXXV.  
3798 pro      |         Waifarius iterum atque iterum victus pacem obtinere nequit.~CXXXI.
3799 text, 124|         exercitu Francorum, ad Masuam vicum in pago Autisioderensi Ligerem
3800 text, 36 |            nulloque molestiam ferret; videbant enim omnes in eo Dei virtutem
3801 text, 113|            qui suo regno affines esse videbantur, absque belli discrimine
3802          | videlicet
3803 pro      |          simul et audiendo, aut etiam videndo, cuncta quae certificatus
3804 pro      |              mutavero, ab interpretis videor officio recessisse. Itaque
3805 text, 71 |          saepius in legatione veniens viderat, et ab ipsa benigne semper
3806 text, 36 |             non potius ex lupanaribus videretur emergere. Cumque jam ad
3807 text, 9  |               se unam esse de populo; videte eam, forsitan ipsa est quam
3808 text, 120|               per Lugdunum Galliae et Viennam pergentes, usque Mauriennam
3809 text, 118|       Theodone [Al. Theudoeno] comite Viennense, seu et Frederico Ultrajurano
3810 text, 24 |      Cabillono colligitur. Desiderium Viennensem episcopum dejiciunt, et
3811 text, 36 |             ut erat audax atque animo vigens, talibus objicienti regi
3812 text, 79 |              Tantae opes ab eodem, et villae et possessiones multae per
3813 text, 130|               regionem illam vastans, villas publicas, quae ditionis
3814 text, 71 |              orationem aggreditur. De villis et opibus fisci quod habuerat,
3815 text, 54 |               hora prandii in quamdam villulam venisset, ibique Chramnulfus
3816 text, 73 |               traditus, a Gotthis per vim tollitur, nec eum exinde
3817 text, 130|       monasteria, divites et pauperes vina habere consueverant, omnia
3818 text, 36 |              in frusta disrupta sunt, vinaque ac sicera solo diffusa,
3819 text, 64 |          Altissimo, imperium ejus qui vincebatur et populum illaesum reciperet.
3820 text, 48 |            vero pugnabant; si vero ad vincendum praevalebant, tunc Chuni
3821 text, 42 |         Chlothario Rionava vico super Vincenna fluvio praesentatur. Sigibertus
3822 text, 56 |           Parisius in ecclesia sancti Vincentii sepelitur. Dagobertus cernens
3823 text, 106|            Aprilis, in loco nuncupato Vinciaco, in pago Cameracensi, nimia
3824 text, 38 |              conceditur. Theudebertus vinctus Cabillono destinatur; filius
3825 text, 110|               venerandi sepulcri, cum vinculis sancti Petri et muneribus
3826 text, 66 |              cupiens super Sarracenos vindictam, nihil ab his recipere voluit.
3827 text, 130|              Aquitaniae, ubi plurimum vinearum erat, cepit ac vastavit.
3828 text, 133|            laborandum, tam agros quam vineas colere non audebat. Praedictus
3829 text, 36 |    constrictum [Al. constructum] fuit violare conaris, nec tuis muneribus,
3830 text, 66 |           Heraclius videns quod eorum violentiae non potuisset resistere,
3831 text, 48 |                Chunorum auxilio fulti vires resumebant. Ideo Befulci
3832 text, 30 |              aviae suae Brunichildae, virilem coitum non cognovit. Instigantibus
3833 text, 109|             machinis adversus Carolum viriliter armati consurgunt, praeparantur
3834 pro      |              cum Austrasiis in oppido Virmandensi, cui nomen Textricium, contra
3835 text, 113|          Godfredi ducis, Pippinus cum virtute exercitus sui ab obsidione
3836 text, 36 |         videbant enim omnes in eo Dei virtutem flagrare, ideoque omnes
3837 text, 99 |             Audoenus episcopus plenus virtutibus migravit ad Dominum. In
3838 text, 20 |             signa quae anno superiore visa fuerant, globi ignei per
3839 text, 110|              antea nullis auditis aut visis temporibus fuit, memorato
3840 text, 104|             Mosam fluvium, cum ad eum visitandum idem Grimoaldus venisset,
3841 text, 37 |           repetebat, idemque amisisse visus est. Regressus uterque ad
3842 text, 82 |              omnis Spania more solito vitiatur, diversa committeus insolentia.
3843 text, 82 |               quoscunque ex eis hujus vitii promptum contra reges, qui
3844 text, 82 |              primatibus Gotthorum hoc vitio reprimendo ducentos fuisse
3845 text, 42 |                uno pede et brachio ad vitiocissimi equi caudam ligare; ibique
3846 text, 57 |             instar privato habitu, ad vivendum potuisset sufficere, noscitur
3847 text, 38 |     caeterorum cadavera stricti quasi viventes. Sed Domino praecedente
3848 text, 70 |            eamque ad privatum habitum vivere fecit; quinque annos sub
3849 text, 136|           Carlomannum, dum adhuc ipse viveret, inter eos divisit. Id est
3850 text, 22 |           cujus faciem rubentem quasi vivi repererunt. Ibique princeps
3851 text, 48 |              resumebant. Ideo Befulci vocabantur a Chunis, eo quod duplici
3852 text, 25 |        exercitu Aurelianis circumdans vocabat Bertoaldum, ut exiret ad
3853 text, 109|   Ismahelitarum, quos modo Sarracenos vocabulo corrupto nuncupant, irrumpentesque
3854 text, 97 |         Commoto exercitu ad locum cui vocabulum est Locofao, interim commissi
3855 text, 38 |        coepissent, eos ad se in monte vocat, dicens:  Quam longe oculi
3856 text, 130|           commorantur, qui antiquitus vocati sunt Vaceti, super praedictum
3857 text, 103|      Alpheidam, ex qua genuit filium, vocavitque nomen ejus lingua propria
3858 text, 36 |         studeat. Aulici simul consona voce vota prorumpunt, se habere
3859 text, 26 |         secundum placitum aggreditur, vocitans Landericum. Sed Landericus
3860 text, 56 |          sortitur effectum. Brodulfus volens nepotem stabilire in regnum,
3861 text, 9  |              eos Caesara: Si vir meus voluerit Christianus fieri, et baptismi
3862 text, 87 |         haberet, quod super ipsum non voluissent viribus irruere, de castro
3863 text, 36 |             eo regalis sententia quod voluisset decerneret. Post haec vir
3864 text, 84 |            sed dilucidato ordine huic volumini inseri procurabo.~
3865 text, 56 |             regnum assumere, sed ejus voluntas pro simplicitate parum sortitur
3866 text, 84 |         cautus, humilitate et benigna voluntate circa sacerdotes, omnibusque
3867 text, 38 |            Mettense veniens, transito Vosago, Coloniam fugaciter pervenit.
3868 text, 47 |         retinens sibi quod Ardenna et Vosagus versus Neuster et Burgundiam
3869 text, 36 |             Aulici simul consona voce vota prorumpunt, se habere in
3870 text, 95 |           dici dolor est, interfecit. Vulfoaldus quoque per fugam lapsus
3871 text, 29 |                                 XXIX. Vulfus patricius, idemque, Brunichilde
3872 text, 126|         circumdedit eam vallo, multis vulneratis, plurimisque interfectis,
3873 text, 90 |               reliquis praecessisset, vulneratur graviter. Tunc Aubedo, filius
3874 pro      |              domus.~XXIX. De interitu Vulti patricii.~XXX. De Ermenberga,
3875 text, 78 |             Leudebertus, Wandalmarus, Waldericus, Ermenus, Barontus, Chairaardus
3876 text, 72 |           salvatus est. Post haec cum Walluco duce Winidorum annis plurimis
3877 text, 24 |          honoribus exaltare; defuncto Wandalmaro duce, in pago Ultra-Jurano
3878 text, 90 |              et Chramnelenus, itemque Wandelbertus duces cum suis in congressione
3879 text, 37 |          Alamannis. Uterque phalangae wangas jungunt ad praelium; Alamanni
3880 text, 98 |             Erat id temporis memorato Waradoni filius, valde efficax atque
3881 pro      |              sancti Audoini, et obitu Waradonis; et qualiter Bertharius
3882 text, 40 |    Brunichildis cum filiis Theuderici Warmaciae resideret, legatos, his
3883 text, 15 |            fortiter dimicavit, et ita Warni trucidati victi sunt, ut
3884 text, 15 |             exercitus Childeberti cum Warnis, qui rebellare conati fuerant,
3885 pro      |         Saxones, tum in Suevos.~CXIV. Wasconum cothurnus repressus.~CXV.
3886 text, 78 |        Chramnelenus ex genere Romano, Wilibadus patricius ex genere Burgundionum,
3887 text, 90 |          inibat consilium de interitu Willehadi. Eo anno Nantechildis regina
3888 pro      |               domus efficitur.~XC. De Willibadi interitu, et Flaocadi obitu.~
3889 text, 58 |              et Arneberto ducibus, et Willibado patricio interfectus est.
3890 text, 18 |             Anno 3 regni Theudeberti, Wintrio dux, instigante Brunichilde,
3891 text, 109|      ingressus, navium copia adunata, Wistrachiam et Austrachiam, insulas
3892 text, 128|            praedaret, et ab hominibus Wlfardi abbatis monasterii beati
3893 text, 60 |              hae erant, Nantechildis, Wlfegundis et Berchildis. Nomina concubinarum
3894 text, 68 |         Austrasii vero cum ad castrum Wogastisburc, ubi plurima manus fortium
3895 text, 94 |           legationem mittunt; una cum Wolfaldo duce venientem, eumque super
3896 text, 93 |             regnum elevatus est, apud Wulfoaldum ducem.~
3897 text, 78 |            Wasconibus in valle Subola y non fuisset interfectus.
3898 pro      |               Itaque beati Hieronymi, Ydacii, et cujusdam Sapientis,
3899 text, 11 |             ipsam tunicam in civitate Zafad procul a Hierosolyma in
3900 text, 87 |        cernentes, Sigiberti periculum zelantes, eum undique sine intermissione
3901 text, 34 |           Theudelindae, cum ipsum jam zelo [Al. in zelum] tenerent,
3902 text, 61 |               ostendebat; zelum [Ch., zelus] Austrasiorum adversus eumdem