Caput
1 1 | possibile. Non dico summum bonum absolute, sed summum sibi, bona enim
2 11| ordinem naturae, et qui acquisivit optimum et ultimum finem
3 7 | possibilis excessus et peccatum; actio autem philosophi est speculatio
4 8 | propter virtutem supremam et actionem ultimam, quae est speculatio
5 6 | ex se. Et omnium illarum actionum causa est inordinata concupiscentia,
6 6 | factus ex sensu secundum actum -- sic operationes omnium
7 11| considerans inducitur in admirationem huius primi principii et
8 5 | propinquiores, actiones autem, quae adversantur fini legis, vel quae deminutae
9 9 | necesse est hanc causam esse aeternam et incommutabilem, semper
10 2 | quorum non est activus, ut aeternorum, et quorundam etiam est
11 9 | universaliter nihil esset aeternum. Et iterum cum quaedam in
12 6 | omnis imaginans sensibiliter afficitur. Unde secundum Philosophum
13 7 | rectam rationem, qui cum sic agit numquam peccat. Hoc autem
14 | alia
15 | aliarum
16 | alii
17 | aliquid
18 | aliquo
19 | alius
20 6 | virtus est quae nutrimentum alterat et convertit, propter quod
21 9 | potest esse causa sufficiens alterius novi, ut ex se patet, sequitur
22 8 | inducitur in speculationem altissimarum causarum rerum, quia cognitio
23 11| benedictus in saecula saeculorum. Amen. ~ ~
24 6 | perfectio est corporis cuiusdam animati, corpus autem animatum non
25 6 | cuiusdam animati, corpus autem animatum non potent esse sine nutrimento,
26 2 | speculativa et alia practica, quod apparet ex hoc quod homo quorundam
27 8 | primae; numquam enim satiatur appetitus sciendi, donec sciatur ens
28 8 | quod quanto entia magis appropinquant primo scibili, tanto magis
29 5 | humana. Propter hoc enim ars militaris ordinata est in
30 1 | suum summum bonum numquam attingunt; tantum enim sunt dediti
31 5 | enim duobus consistit vita beata. Hoc enim est maius bonum
32 5 | operantes bonum et vivant vitam beatam; in his enim duobus consistit
33 5 | Qui enim perfectior est in beatitudine, quam in hac vita homini
34 5 | scirnus, ipso propinquior est beatitudini quam in vita futura per
35 5 | est. Et cum operatur sic bene ordinatus est, quia tunc
36 7 | peccatum, in simpliciter enim bonis non est possibilis excessus
37 11| delectatur et in contemplatione bonitatis suae. Et haec sola est recta
38 6 | detestabiles et quondam desiderium bonorum fortunae. Et ita omnes hominen
39 10| transmutatione, sicut corporum caeli, et quorundam secundum suam
40 8 | speculationem altissimarum causarum rerum, quia cognitio effectuum
41 8 | suae causae; et cognoscens causas superiores et naturas earum
42 8 | philosophus speculando entia causata, quae sunt in mundo, et
43 10| totum ens mundi, quod est citra hanc primam causam, esse
44 5 | legislatore, ut expulsis hostibus cives possint vacare virtutibus
45 6 | desiderium intellectus insudantes cognitioni veritatis rerum; quos etiam
46 7 | tria. Unum est quod ipse cognoscit turpitudinem actionis, in
47 5 | dormiat sive vigilet sive comedat, felicitor vivit, dummodo
48 8 | omnibus hominibus, ut dicit Commentator. Desiderium enim cuiuslibet
49 11| dux in exercitu et bonum commune in civitate. Et sicut exercitus
50 2 | fuerit maioris virtutis in comprehendendo perfecte, tanto delectatio
51 2 | nobile, et quanto intellectus comprehendens fuerit maioris virtutis
52 6 | nobis. Imaginatio autem non comprehendit nisi post sensum, cuius
53 1 | Vae vobis homines qui computati estis in numero bestiarum
54 5 | ipsum dirigantur, ut ipsum concludant. Sicut enim omnes actiones
55 4 | quae dicta sunt manifeste concludi potest quod summum bonum
56 2 | tunc sequitur quod superius conclusum est, quod summum bonum,
57 11| principium, a quo omnia, coniungitur fini, ad quem omnia, hoc
58 11| sibi conservari, quantum conservantur, per hoc primum principium
59 11| primo principio et sibi conservari, quantum conservantur, per
60 10| eorum ad in || vicem et conservationis eorum in esse, quorundam
61 5 | quia omnes intentiones et consilia, actiones et desideria hominis
62 6 | quos voco honorandos, quia contemnunt desiderium sensus et sequuntur
63 5 | virtutibus intellectualibus contemplantes verum et virtutibus moralibus
64 11| maxime delectatur et in contemplatione bonitatis suae. Et haec
65 6 | quae nutrimentum alterat et convertit, propter quod contingit
66 6 | sensitiva perfectio est corporis cuiusdam animati, corpus
67 10| cum transmutatione, sicut corporum caeli, et quorundam secundum
68 6 | corporis cuiusdam animati, corpus autem animatum non potent
69 6 | sensitiva perfectio est corporis cuiusdam animati, corpus autem animatum
70 8 | Commentator. Desiderium enim cuiuslibet scibilis est aliquod desiderium
71 5 | potest et quod deus homini dare potest in hac vita. Et ille
72 8 | magis in speculatione eorum debectamur. Ideo philosophus speculando
73 1 | intellectum. Et idea dolere debent homines qui tantum delectationibus
74 11| habet primi principii, sicut declaratum est, sequitur quod philosophus
75 6 | philosophus ab hoc ordine non declinat, propter hoc contra ordinem
76 6 | contra ordinem naturalem. Declinatio enim hominis ab ordine naturali
77 1 | attingunt; tantum enim sunt dediti sensibus quod non quaerunt
78 2 | eodem. Nam cognitio veri delectabilis est. Intellectum enim delectat
79 3 | actionibus humanis et in illa delectari? Non enim est iustus nisi
80 1 | debent homines qui tantum delectationibus sensibilibus detinentur
81 7 | et vitia sunt in excessu delectationis sensibilis. Tertium est
82 11| principio, me sunt entia magis deminuta et minus perfecta. Est enim
83 5 | adversantur fini legis, vel quae deminutae sunt -- non perfectae secundum
84 5 | maius bonum quod homo a deo recipere potest et quod
85 8 | tanto magis illa scire desideramus, et tanto magis in speculatione
86 6 | homines naturaliter scire desiderant, paucissimi tamen hominum,
87 8 | divino est naturaliter sciri desiderata ab omnibus hominibus, ut
88 6 | impediens hominem a suo desiderate naturaliter. Cum enim omnes
89 5 | et consilia, actiones et desideria hominis quae tendunt in
90 6 | autem voluptates sensibiles detestabiles et quondam desiderium bonorum
91 1 | delectationibus sensibilibus detinentur quod bona intellectualia
92 5 | redditur fortior et magis diapositus ad operationes, quae ordinantur
93 1 | quos exclamat Philosophus dicens: “Vae vobis homines qui
94 8 | ab omnibus hominibus, ut dicit Commentator. Desiderium
95 1 | sit homim possibile. Non dico summum bonum absolute, sed
96 4 | Ex his quae dicta sunt manifeste concludi
97 5 | minus, ut patere potest ex dictis, sic est in homine, quia
98 6 | sunt ex imaginatis, ideo difficilius illa intellegimus, quae
99 5 | actiones humanae in ipsum dirigantur, ut ipsum concludant. Sicut
100 6 | actiones hominis, quae non diriguntur in hoc summum bonum hominis,
101 2 | intellegere quam sit essentia divina? -- ideo habet vitam voluptuosissimam.
102 8 | Quaestio enim de intellectu divino est naturaliter sciri desiderata
103 2 | nobilus potest intellectus divinus intellegere quam sit essentia
104 1 | secundum intellectum. Et idea dolere debent homines qui tantum
105 6 | paucissimi tamen hominum, de quo dolor est, studio sapientiae vacant
106 11| mundo sicut paterfamilias in domo et dux in exercitu et bonum
107 | donec
108 5 | felicitatis. Ideo felix sive dormiat sive vigilet sive comedat,
109 2 | humanis, ex hoc scimus has duas potentias intellectuales
110 11| exercitus per se est in duce, in aliis autem est secundum
111 11| secundum ordinem quem habent ad ducem, sic ex unitate humus primi
112 11| exercitus est unus ab unitate ducis, et bonum exercitus per
113 8 | nobiliora. Ideo philosophus ducit vitam valde voluptuosam.
114 5 | comedat, felicitor vivit, dummodo illa facit, ut reddatur
115 5 | vitam beatam; in his enim duobus consistit vita beata. Hoc
116 11| paterfamilias in domo et dux in exercitu et bonum commune
117 | eas
118 8 | causarum rerum, quia cognitio effectuum est quaedam manuductio in
119 | ei
120 6 | secundum virtutes inferiores eligentes operationes enim et delectationes,
121 7 | virtus, ideo facilius potest eligere unum istorum et vitare reliquum
122 11| nullum sit bonum in aliquo ente mundi, nisi sit ab hoc primo
123 11| principio, in aliis autem entibus mundi secundum participationem
124 | eodem
125 | eos
126 | Ergo
127 8 | causam esse sibi ipsi causam essendi, hoc est aliam causam non
128 | estis
129 6 | concupiscentia a suo summo bono exceptis paucissimis honorandis viris;
130 7 | peccata et vitia sunt in excessu delectationis sensibilis.
131 7 | bonis non est possibilis excessus et peccatum; actio autem
132 1 | intellectus. Contra quos exclamat Philosophus dicens: “Vae
133 11| paterfamilias in domo et dux in exercitu et bonum commune in civitate.
134 5 | in vita futura per fidem expectamus. Et cum tantum bonum sit
135 5 | civitate a legislatore, ut expulsis hostibus cives possint vacare
136 5 | felicitor vivit, dummodo illa facit, ut reddatur fortior ad
137 5 | sive vigilet sive comedat, felicitor vivit, dummodo illa facit,
138 5 | quam in vita futura per fidem expectamus. Et cum tantum
139 6 | quondam desiderium bonorum fortunae. Et ita omnes hominen hodie
140 5 | beatitudini quam in vita futura per fidem expectamus. Et
141 2 | potentias intellectuales in genere esse in homine. Summum autem
142 11| sermo factus est, est deus gloriosus et sublimis, qui est benedictus
143 10| sunt, sicut sunt infimus gradus entium. ~
144 7 | ignoranti, nam ignorantem grave est recte agere. Secundum
145 9 | incommutabilis semper uno modo se habens, quia transmutatio non est
146 9 | incommutabilem, semper uno modo se habentem, si enim ipsa non esset
147 8 | esset quod aliam causam non haberet, universaliter nihil esset. ~
148 5 | redditur fortior vel magis habilis ad opera felicitatis. Ideo
149 11| philosophi, quam quicumque non habuerit non habet rectam vitam.
150 2 | actionibus humanis, ex hoc scimus has duas potentias intellectuales
151 6 | fortunae. Et ita omnes hominen hodie impedit inordinata concupiscentia
152 1 | aliquod summum bonum sit homim possibile. Non dico summum
153 6 | bonorum fortunae. Et ita omnes hominen hodie impedit inordinata
154 8 | sciri desiderata ab omnibus hominibus, ut dicit Commentator. Desiderium
155 6 | desiderant, paucissimi tamen hominum, de quo dolor est, studio
156 5 | bonum, peccatum sunt in homme. Unde homo felix nihil operatur
157 6 | veritatis rerum; quos etiam voce honorandem, quia vivunt secundum ordinem
158 6 | bono exceptis paucissimis honorandis viris; quos voco honorandos,
159 6 | honorandis viris; quos voco honorandos, quia contemnunt desiderium
160 5 | legislatore, ut expulsis hostibus cives possint vacare virtutibus
161 5 | in utroque sit beatitudo humana. Propter hoc enim ars militaris
162 2 | Praeterea, cum intellectus humani una sit potentia speculativa
163 11| ad ducem, sic ex unitate humus primi principii est unitas
164 | id
165 1 | secundum intellectum. Et idea dolere debent homines qui
166 7 | contingit ignoranti, nam ignorantem grave est recte agere. Secundum
167 7 | Hoc autem non contingit ignoranti, nam ignorantem grave est
168 | illam
169 6 | ut patet ex se. Et omnium illarum actionum causa est inordinata
170 | ille
171 | illis
172 6 | probatio est, quia omnis imaginans sensibiliter afficitur.
173 6 | intellecta in nobis sunt ex imaginatis, ideo difficilius illa intellegimus,
174 6 | intellegimus, quae secundum se esse imaginatum habere non possunt in nobis.
175 11| sunt entia nobiliora et imagis perfecta. Quae autem sunt
176 6 | hominis ipsa est causa maxime impediens hominem a suo desiderate
177 6 | concupiscentia eos a tanto bono impediente. Videmus enim quondam pigritiam
178 6 | ita omnes hominen hodie impedit inordinata concupiscentia
179 9 | possibilis nisi in rebus imperfectis, et si aliquod est ens perfectissimum
180 9 | causam esse aeternam et incommutabilem, semper uno modo se habentem,
181 9 | aeterna. Et causa etiam est incommutabilis semper uno modo se habens,
182 8 | sciendi, donec sciatur ens increatum. Quaestio enim de intellectu
183 6 | prior propter posteriorem et inferior propter superiorem et perfectiorem.
184 6 | operationes omnium virtutum inferiorum quae sunt in homine sunt
185 10| sub orbe sunt, sicut sunt infimus gradus entium. ~
186 1 | habent nec procedunt in infinitum. Quid autem sit hoc summum
187 6 | sunt in illis operibus, innaturaliter ordinati sunt et peccant
188 6 | et desiderium intellectus insudantes cognitioni veritatis rerum;
189 6 | propter intellectivam, eo quod intellecta in nobis sunt ex imaginatis,
190 6 | inter operationes virtutis intellectivae, si aliqua est optima et
191 6 | Sensitiva autem est propter intellectivam, eo quod intellecta in nobis
192 8 | increatum. Quaestio enim de intellectu divino est naturaliter sciri
193 2 | scimus has duas potentias intellectuales in genere esse in homine.
194 1 | sensibilibus detinentur quod bona intellectualia omittunt, quia suum summum
195 5 | possint vacare virtutibus intellectualibus contemplantes verum et virtutibus
196 2 | perfecte, tanto delectatio intellectualis est maior. Et qui gustavit
197 3 | delectatur. Et eadem modo intellegendum est de operibus aliarum
198 2 | potest intellectus divinus intellegere quam sit essentia divina? --
199 2 | virtutis in intellegendo, intellegibile autem quod intellegit sit
200 8 | delectatio et maior, cum intellegibilia sint nobiliora. Ideo philosophus
201 6 | imaginatis, ideo difficilius illa intellegimus, quae secundum se esse imaginatum
202 2 | intellegibile autem quod intellegit sit nobilissimum quia sui
203 1 | in vobis divinum est non intendentes!” Divinum autem in homine
204 5 | est in homine, quia omnes intentiones et consilia, actiones et
205 | inter
206 1 | possibile, per rationem investigemus. Summum bonum quod est homini
207 8 | eorum et ordinem eorum ad invicem inducitur in speculationem
208 | ipsam
209 | ipse
210 | ipsi
211 | ipso
212 | isti
213 | istorum
214 3 | Item, summum bonum quod est homini
215 | iterum
216 3 | iustus nisi qui in operibus iustitiae delectatur. Et eadem modo
217 3 | delectari? Non enim est iustus nisi qui in operibus iustitiae
218 5 | homini possibile, sicut jam dictum est, dignum est ut
219 11| benedictus. In hoc tamen ordine latitudo est, et entia, quae in hoc
220 5 | actiones peccatum sunt in lege illa, secundum tamen magis
221 5 | ordinata est in civitate a legislatore, ut expulsis hostibus cives
222 5 | Sicut enim omnes actiones in loge aliqua rectae sunt et ut
223 5 | ille homo rationabiliter longam vitam desiderat, qui eam
224 7 | philosophus virtuosus moraliter loquendo propter tria. Unum est quod
225 7 | qui gustavit delectationem maiorem spernit omnem delectationem
226 2 | intellectus comprehendens fuerit maioris virtutis in comprehendendo
227 6 | quae etiam est causa omnis mali in moribus. Inordinata etiam
228 8 | cognitio effectuum est quaedam manuductio in cognitionem suae causae;
229 11| maxime id amamus a quo nobis maxima bona proveniunt. Ideo philosophus
230 2 | enim intellectus primus sit maximae virtutis in intellegendo,
231 | me
232 5 | tendunt in finem legis, et meliores secundum quod fini legis
233 2 | vult Philosophus in XI. Metaphysicae quod intellectus primus
234 5 | humana. Propter hoc enim ars militaris ordinata est in civitate
235 2 | sensibilem, quae in veritate minor est et vilior. Et homo qui
236 2 | intellectum magis fuerit mirabile et magis nobile, et quanto
237 5 | contemplantes verum et virtutibus moralibus operantes bonum et vivant
238 7 | etiam philosophus virtuosus moraliter loquendo propter tria. Unum
239 3 | operibus aliarum virtutum moralium. ~
240 6 | est causa omnis mali in moribus. Inordinata etiam concupiscentia
241 6 | imaginatio sive phantasia est motus factus ex sensu secundum
242 6 | Declinatio enim hominis ab ordine naturali peccatum est in homine,
243 2 | fuerit mirabile et magis nobile, et quanto intellectus comprehendens
244 2 | autem quod intellegit sit nobilissimum quia sui ipsius essentia --
245 7 | qua consistit vitium, et nobilitatem actionis, in qua consistit
246 2 | ipsius essentia -- quid enim nobilus potest intellectus divinus
247 | nos
248 9 | causa sufficiens alterius novi, ut ex se patet, sequitur
249 9 | sint entia nova, et unum novum non potest esse causa sufficiens
250 1 | homines qui computati estis in numero bestiarum ei quod in vobis
251 6 | animatum non potent esse sine nutrimento, nutritiva autem virtus
252 6 | nutritiva autem virtus est quae nutrimentum alterat et convertit, propter
253 1 | quod bona intellectualia omittunt, quia suum summum bonum
254 8 | secundum ordinem naturalem, cum onmes virtutes in eo inferiores
255 1 | tam in speculando quam in operando. Ergo summum bonum quod
256 5 | et virtutibus moralibus operantes bonum et vivant vitam beatam;
257 6 | quae sunt in philosopho operantur secundum ordinem naturalem:
258 3 | intellectum practicum quam operari medium eligibile in omnibus
259 6 | Et cum homo est in illa operatione, est in optimo statu qui
260 6 | quod iam dictum est, sive opponantur sibi, sive sint indifferentes,
261 5 | indifferentes -- scilicet nec oppositae fini legis nec secundum
262 1 | possibile debetur sibi secundum optimam suam virtutem. Non enim
263 6 | illa operatione, est in optimo statu qui est homini possibilis.
264 10| sicut sunt illa quae sub orbe sunt, sicut sunt infimus
265 5 | Propter hoc enim ars militaris ordinata est in civitate a legislatore,
266 6 | operibus, innaturaliter ordinati sunt et peccant contra ordinem
267 10| productionis entium, sic et ordinationis eorum ad in || vicem et
268 5 | ordinatus est, quia tunc ordinatur ad optimum et ultimum suum
269 5 | Et cum operatur sic bene ordinatus est, quia tunc ordinatur
270 11| autem entibus mundi secundum participationem ab hoc primo principio et
271 11| sit ab hoc primo principio participatum. Philosophus haec omnia
272 5 | tamen magis et minus, ut patere potest ex dictis, sic est
273 11| principium in hoc mundo sicut paterfamilias in domo et dux in exercitu
274 6 | naturaliter scire desiderant, paucissimi tamen hominum, de quo dolor
275 6 | suo summo bono exceptis paucissimis honorandis viris; quos voco
276 6 | innaturaliter ordinati sunt et peccant contra ordinem naturalem.
277 7 | delectationes sensibiles. Et plura peccata et vitia sunt in excessu
278 5 | quae deminutae sunt -- non perfectae secundum praecepta legis --
279 2 | virtutis in comprehendendo perfecte, tanto delectatio intellectualis
280 6 | sensitivam, eo quod sensitiva perfectio est corporis cuiusdam animati,
281 5 | reddat in hoc bono. Qui enim perfectior est in beatitudine, quam
282 6 | si aliqua est optima et perfectissima, omnes naturaliter sunt ||
283 9 | imperfectis, et si aliquod est ens perfectissimum in mundo, dignum est quod
284 6 | Philosophum imaginatio sive phantasia est motus factus ex sensu
285 6 | omnes virtutes quae sunt in philosopho operantur secundum ordinem
286 11| est ens primum secundum philosophos et secundum sanctos deus
287 6 | impediente. Videmus enim quondam pigritiam vitae sequi, quosdam autem
288 1 | animam vegetativam, quae plantarum est, nec secundum animam
289 7 | delectationes sensibiles. Et plura peccata et vitia sunt in
290 6 | isti sunt philosophi, qui ponunt vitam suam in studio sapientiae.
291 1 | sed summum sibi, bona enim possibila homini finem habent nec
292 5 | expulsis hostibus cives possint vacare virtutibus intellectualibus
293 2 | Unde cum nullum maius bonum possit homini contingere per intellectum
294 6 | esse imaginatum habere non possunt in nobis. Imaginatio autem
295 | post
296 6 | naturalem: prior propter posteriorem et inferior propter superiorem
297 6 | corpus autem animatum non potent esse sine nutrimento, nutritiva
298 2 | intellectus humani una sit potentia speculativa et alia practica,
299 2 | homini possibile secundum potentiam intellectus speculativam
300 2 | ex hoc scimus has duas potentias intellectuales in genere
301 2 | potentia speculativa et alia practica, quod apparet ex hoc quod
302 8 | et delectatio in illa, et praecipue veritatis primae; numquam
303 | Praeterea
304 2 | entium quae sunt a prima principia et per hoc primi principii,
305 6 | secundum ordinem naturalem: prior propter posteriorem et inferior
306 1 | homini finem habent nec procedunt in infinitum. Quid autem
307 10| haec prima causa est causa productionis entium, sic et ordinationis
308 11| primo principio magis sunt propinqua, sunt entia nobiliora et
309 5 | per rationem scirnus, ipso propinquior est beatitudini quam in
310 5 | secundum quod fini legis propinquiores, actiones autem, quae adversantur
311 11| cognoscens omnia sua bona sibi provenire ex hoc primo principio et
312 1 | dediti sensibus quod non quaerunt quod est bonum ipsius intellectus.
313 8 | donec sciatur ens increatum. Quaestio enim de intellectu divino
314 | quantum
315 | quas
316 | quicumque
317 11| intellectualem. Et quia quilibet delectatur in illo quod
318 | quorum
319 6 | quondam pigritiam vitae sequi, quosdam autem voluptates sensibiles
320 1 | Optima autem virtus hominis ratio et intellectus est; est
321 5 | in hac vita. Et ille homo rationabiliter longam vitam desiderat,
322 9 | non est possibilis nisi in rebus imperfectis, et si aliquod
323 5 | maius bonum quod homo a deo recipere potest et quod deus homini
324 5 | actiones in loge aliqua rectae sunt et ut oportet, cum
325 | recte
326 11| hominem viventem secundum rectum ordinem naturae, et qui
327 5 | desiderat, ut perfectiorem se reddat in hoc bono. Qui enim perfectior
328 5 | dummodo illa facit, ut reddatur fortior ad opera felicitatis. ~
329 7 | eligere unum istorum et vitare reliquum et semper agere secundum
330 11| sunt in hoc ordine magis remota a primo principio, me sunt
331 11| sublimis, qui est benedictus in saecula saeculorum. Amen. ~ ~
332 11| est benedictus in saecula saeculorum. Amen. ~ ~
333 11| philosophos et secundum sanctos deus benedictus. In hoc
334 8 | veritatis primae; numquam enim satiatur appetitus sciendi, donec
335 8 | appetitus sciendi, donec sciatur ens increatum. Quaestio
336 8 | magis appropinquant primo scibili, tanto magis illa scire
337 8 | enim satiatur appetitus sciendi, donec sciatur ens increatum.
338 | scilicet
339 2 | actionibus humanis, ex hoc scimus has duas potentias intellectuales
340 8 | intellectu divino est naturaliter sciri desiderata ab omnibus hominibus,
341 5 | possibile esse per rationem scirnus, ipso propinquior est beatitudini
342 | sed
343 2 | spernit omnem minorem ut sensibilem, quae in veritate minor
344 1 | qui tantum delectationibus sensibilibus detinentur quod bona intellectualia
345 7 | in excessu delectationis sensibilis. Tertium est quia in intellegendo
346 6 | est, quia omnis imaginans sensibiliter afficitur. Unde secundum
347 1 | tantum enim sunt dediti sensibus quod non quaerunt quod est
348 6 | phantasia est motus factus ex sensu secundum actum -- sic operationes
349 6 | non comprehendit nisi post sensum, cuius probatio est, quia
350 10| transmutatione, sicut substantiarum separatarum, et quorundam secundum numerum
351 6 | quondam pigritiam vitae sequi, quosdam autem voluptates
352 6 | contemnunt desiderium sensus et sequuntur delectationem et desiderium
353 11| autem principium, de quo sermo factus est, est deus gloriosus
354 7 | speculando non est peccatum, in simpliciter enim bonis non est possibilis
355 2 | speculativum, est cognitio veri in singulis et delectatio in eadem. ~
356 11| bonitatis suae. Et haec sola est recta delectatio. Haec
357 1 | Cum in omni specie entis sit aliquod summum
358 10| quorundam secundum suam speciem tantum, sicut sunt illa
359 1 | possibile, et homo quaedam est species entis, oportet quod aliquod
360 8 | desideramus, et tanto magis in speculatione eorum debectamur. Ideo philosophus
361 8 | ad invicem inducitur in speculationem altissimarum causarum rerum,
362 2 | humani una sit potentia speculativa et alia practica, quod apparet
363 2 | secundum potentiam intellectus speculativam est cognitio veri et delectatio
364 2 | quod homo quorundam est speculativus quorum non est activus,
365 6 | operatione, est in optimo statu qui est homini possibilis.
366 | sua
367 | sub
368 11| est, est deus gloriosus et sublimis, qui est benedictus in saecula
369 10| omni transmutatione, sicut substantiarum separatarum, et quorundam
370 9 | novum non potest esse causa sufficiens alterius novi, ut ex se
371 | sui
372 6 | inordinata concupiscentia a suo summo bono exceptis paucissimis
373 6 | posteriorem et inferior propter superiorem et perfectiorem. Omnes autem
374 2 | illa, tunc sequitur quod superius conclusum est, quod summum
375 6 | propter operationes virtutis supremae, quae est intellectus. Et
376 2 | est maior. Et qui gustavit talem delectationem spernit omnem
377 | tam
378 7 | delectationis sensibilis. Tertium est quia in intellegendo
379 | tota
380 | totum
381 9 | uno modo se habens, quia transmutatio non est possibilis nisi
382 7 | moraliter loquendo propter tria. Unum est quod ipse cognoscit
383 7 | est quod ipse cognoscit turpitudinem actionis, in qua consistit
384 8 | virtutem supremam et actionem ultimam, quae est speculatio veritatis
385 | una
386 11| humus primi principii est unitas huius mundi, et bonum huius
387 1 | Sicut enim quod in tota universitate entium optimum est hoc divinum
388 2 | speculativum quam cognitio universitatis entium quae sunt a prima
389 | unus
390 6 | dolor est, studio sapientiae vacant inordinata concupiscentia
391 5 | expulsis hostibus cives possint vacare virtutibus intellectualibus
392 1 | exclamat Philosophus dicens: “Vae vobis homines qui computati
393 8 | philosophus ducit vitam valde voluptuosam. Philosophus
394 1 | Non enim secundum animam vegetativam, quae plantarum est, nec
395 2 | minorem ut sensibilem, quae in veritate minor est et vilior. Et
396 7 | intellectualem in speculando veritates entium, quae est maior quam
397 5 | intellectualibus contemplantes verum et virtutibus moralibus
398 10| ordinationis eorum ad in || vicem et conservationis eorum
399 6 | a tanto bono impediente. Videmus enim quondam pigritiam vitae
400 5 | felix sive dormiat sive vigilet sive comedat, felicitor
401 6 | exceptis paucissimis honorandis viris; quos voco honorandos, quia
402 7 | eligere unum istorum et vitare reliquum et semper agere
403 7 | sensibiles. Et plura peccata et vitia sunt in excessu delectationis
404 7 | actionis, in qua consistit vitium, et nobilitatem actionis,
405 5 | moralibus operantes bonum et vivant vitam beatam; in his enim
406 11| autem voco omnem hominem viventem secundum rectum ordinem
407 8 | vivit sicut homo innatus est vivere et secundum ordinem naturalem,
408 1 | optimum est hoc divinum vocamus. ~
409 1 | Divinum autem in homine vocat intellectum; si enim in
410 6 | veritatis rerum; quos etiam voce honorandem, quia vivunt
411 6 | vitae sequi, quosdam autem voluptates sensibiles detestabiles
412 8 | philosophus ducit vitam valde voluptuosam. Philosophus etiam cognoscens
413 2 | intellectum delectat intellegentem vult Philosophus in XI. Metaphysicae
414 2 | intellegentem vult Philosophus in XI. Metaphysicae quod intellectus
|