|
De hac fuse quidem, sed obscurius, Aristoteles
cap. 13, in quo genera agnitionis recenset.
I genus dicit esse facile minimeque
artificiosum ideoque a plurimis usurpatur, cum nimirum agnitio fit per
dubitationem, ut cum dubitare incipimus hoc, quod occidimus, sitne fera an
homo, amicus vel inimicus, aut certe fit per signa. "Signa autem",
inquit, "sunt aliqua ingenita, v. g. lancea, quam Terrigenae gestare
solent (de quo diximus in Antiquitatibus), aliqua autem adventitia sunt,
sed haec vel in corpore, ut per cicatrices, vel extrinsesecus, ut per monilia,
per torques" etc. Qualis est balteus ille Pallantis.
II genus vocat coniunctum cum peripetia, v.g.
Iphigenia Orestem immolare debuerat, sed cum agnovisset eum fratrem, vitam illi
dedit.
III genus vocat "per reminiscentiam,
dum", inquit, "spectando aliquid in animum aliquid aliud
revocamus", datque exemplum Ulixis, qui in "sermone apud Alcinoum
audiens citharoedum ex recordatione flevit vel agnitus est".
IV genus vocat "per syllogismum",
cuius dat exemplum: "Accessit similis quidam Oresti; sed Oresti nemo alius
est similis praeter Orestem; ergo Orestes accessit". Nos aliud damus ex Aeneide
initio VII, ubi agnoscit Aeneas se in Italiam venire per medium syllogisticum
sibi ab Anchise suggestum, cognitor:
Tunc debui venire in Italiam, cum mensas
devorarem;
Sed modo mensas devoro;
Ergo modo veni in Italiam.
Concludit vero omnium pulcherrimam esse
agnitionem, "qua ex verisimilibus admiratio ipsa paritur", hoc est,
quae habet connexionem probabilem eorum, a quibus pendet ipsa agnitio, datque
eius exemplum in Iphigenia, quod habes descriptum apud Ovidium lib. III De
Ponto elegia 2.
|