Caput
1 I | Iohanne usque ad iudicium, in quo dominus noster Iesus
2 II | occidentem versus: dccc in longitudine milium, cc in
3 II | in longitudine milium, cc in latitudine spatium habet.
4 II | latitudine spatium habet. in ea sunt viginti octo civitates
5 II | et latere fabricatis et in ea habitant quattuor gentes
6 II | Gueith: secunda sita est in umbilico maris inter Hiberniam
7 II | est Manau: alia sita est in extremo limite orbis Brittanniae
8 II | Pictos et vocatur Orc. sic in proverbio antiquo dicitur,
9 II | tribus insulis'. ~9 Sunt in ea multa flumina, quae confluunt
10 II | experimentum bifarie inveni. ~In annalibus autem Romanorum
11 II | filii Pici, filii Saturni in coniugium et post mortem
12 II | exploraret quid haberet in utero, si masculum vel feminam.
13 II | Ascanio, quod masculum haberet in utero mulier et filius mortis
14 II | omnibus hominibus. sic evenit: in nativitate illius mulier
15 II | habitata est Brittannia usque in hodiernum diem. ~11 Aeneas
16 II | quando regnabat Britto in Brittannia, Heli sacerdos
17 II | Heli sacerdos iudicabat in Israhel et tunc arca testamenti
18 II | multas et occupaverunt eas in sinistrali plaga Brittanniae,
19 II | Brittanniae tenentes usque in hodiernum diem. ~13 Novissime
20 II | mortalitas super eos et in una septimana omnes perierunt
21 II | et postea tenuit portum in Hibernia fractis navibus
22 II | cum triginta coniugibus in unaquaque ciula et manserunt
23 II | conspiciunt turrim vitream in medio mari et homines conspiciebant
24 II | confracta est naufragio, in qua erant viri triginta
25 II | et dum omnes descenderant in litore, quod erat circa
26 II | Hibernia impleta est usque in hodiernum diem. et postea
27 II | omni genere suo usque hodie in Brittannia. Istoreth Istorini
28 II | autem Liethan obtinuerunt in regione Demetorum et in
29 II | in regione Demetorum et in aliis regionibus, id est
30 II | secuti sunt et demersi, ut in lege legitur. erat vir nobilis
31 II | fortes illorum demersi erant in rubrum mare, et expulsus
32 II | postquam mersi sunt Aegyptii in rubrum mare, et ad regiones
33 II | et ad regiones Darieta, in tempore, quo regnabat Brutus
34 II | fuerat. ~Brittones venerunt in tertia aetate mundi ad Brittanniam;
35 II | Brittanniam; Scotti autem in quarta obtinuerunt Hiberniam.
36 II | Scotti autem, qui sunt in occidente, et Picti de aquilone
37 II | anno, quo Saxones venerunt in Brittanniam usque ad annum
38 II | usque ad adventum Patricii in Hiberniam et ipsi annos
39 II | cyclum decemnovennalem, in quo sumus, viginti duo cycli
40 II | ccccxxi sunt, duo anni in ogdoade usque in hunc annum,
41 II | duo anni in ogdoade usque in hunc annum, in quo sumus. ~
42 II | ogdoade usque in hunc annum, in quo sumus. ~17 Aliud experimentum
43 II | filii Noe diviserunt orbem in tres partes post diluvium.
44 II | partes post diluvium. Sem in Asia, Cham in Africa, Iafeth
45 II | diluvium. Sem in Asia, Cham in Africa, Iafeth in Europa
46 II | Cham in Africa, Iafeth in Europa dilataverunt terminos
47 II | veterum. ~18 Qui incolae in primo fuerunt Brittanniae
48 II | sexaginta ciulis et tenuit in ostium Tamesis, in quo naufragium
49 II | tenuit in ostium Tamesis, in quo naufragium perpessae
50 II | bellicosum, id est Cetilou, in vada fluminis. discrimen
51 II | et discesserunt sine pace in illa vice. gestum est bellum
52 II | vccxv. ~Iulius igitur primus in Brittanniam pervenit et
53 II | regnum et gentem tenuit, et in honorem illius Quintilem
54 II | Martiis Gaius Iulius Caesar in curia occiditur, tenente
55 II | Claudius imperator venit et in Brittannia imperavit annis
56 II | militum, tamen victor fuit in Brittannia. et postea cum
57 II | et fecit eas tributarias. in tempore illius quievit dare
58 II | mensibus viii. cuius monumentum in Mogantia apud Longobardos
59 II | et tyrannus, qui et ipse in Brittanniam venit tyrannide.
60 II | gentis, qui erant cum eo in Brittannia, transverberavit
61 II | ut litterae, quae sunt in lapide tumuli, ostendunt.
62 II | auri argenti, aerisque, in pavimento supradictae civitatis,
63 II | civitatis, ut nullus pauper in ea habitaret umquam, et
64 II | Maximus imperator regnavit in Brittannia. a tempore illius
65 II | postea. et sanctus Martinus in tempore illius claruit in
66 II | in tempore illius claruit in virtutibus et signis et
67 II | Septimus imperator regnavit in Brittannia Maximianus. ipse
68 II | numquam reversi sunt huc usque in hodiernum diem. propter
69 II | auxilium dederit illis. ~In veteri traditione seniorum
70 II | imperatores fuerunt a Romanis in Brittannia: Romani autem
71 II | alius Severus, qui aliquando in Brittanni manebat, aliquando
72 II | regnavit sexdecim annis in Brittannia et in sextodecimo
73 II | sexdecim annis in Brittannia et in sextodecimo anno imperii
74 II | sextodecimo anno imperii sui obiit in Brittannia. ~28 Hucusque
75 II | episcopus clarus habetur in catholicorum dogmate. Valentianus
76 II | colligitur a cccxviii patribus, in qua omnes haereses damnantur.
77 II | Gratianus imperium regebat in toto mundo, in Brittannia
78 II | imperium regebat in toto mundo, in Brittannia per seditionem
79 II | factus est. qui mox dum in Gallias transfretaret, Gratianus
80 II | Martinus Turonensis episcopus in magnis virtutibus claruit.
81 II | et Theodosio consulibus in tertio ab Avvileva lapide
82 II | Argabaste comite interfectus est in Gallia. ~30 Tribus vicibus
83 II | et posuerunt imperatores in Brittannia et composito
84 II | transactoque Romanorum imperio in Brittannia per quadraginta
85 II | Guorthigirnus regnavit in Brittannia et dum ipse regnabat,
86 II | ciulae a Germania expulsae in exilio, in quibus erant
87 II | Germania expulsae in exilio, in quibus erant Hors et Hengist,
88 II | tradidit eis insulam, quae in lingua eorum vocatur Tanet,
89 II | post passionem Christi. ~32 In tempore illius venit sanctus
90 II | Germanus ad praedicandum in Brittannia et claruit apud
91 II | Brittannia et claruit apud illos in multis virtutibus et multi
92 II | anni, non venient umquam in medio urbis meae. dum ipsi
93 II | eius et sic factum est et in crastino vitulus inventus
94 II | sanctus Germanus: credis in sanctam trinitatem? et respondit
95 II | eum et dixit illi: vade in pace: in ista hora morieris
96 II | dixit illi: vade in pace: in ista hora morieris et angeli
97 II | hora morieris et angeli dei in aere expectant te, ut gradieris
98 II | et ipse laetus intravit in arcem et praefectus tenuit
99 II | pervenisset ad servitutem in arce, interficiebatur. et
100 II | maneat de hominibus tuis in ista nocte in arce. et ipse
101 II | hominibus tuis in ista nocte in arce. et ipse reversus est
102 II | arce. et ipse reversus est in arcem et deduxit filios
103 II | estote et si quid evenerit in arce, nolite aspicere, sed
104 II | nusquam apparuerunt usque in hodiernum diem, et arx non
105 II | aedificata est usque hodie. ~35 In crastino die ille vir, qui
106 II | Povisorum regitur usque in hodiernum diem. ~36 Factum
107 II | postquam metati sunt Saxones in supra dicta insula Tanet,
108 II | milites electi venerunt in illis, et in una ciula ex
109 II | electi venerunt in illis, et in una ciula ex eis venit puella
110 II | bibentibus intravit Satanas in corde Guorthigirni, ut amaret
111 II | peterent regionem, quae in lingua eorum vocatur Canturguoralen,
112 II | vocatur Canturguoralen, in nostra autem Chent. et dedit
113 II | illis Guoyrancgono regnante in Cantia et inscius erat,
114 II | tradebatur paganis et ipse solus in potestatem illorum clam
115 II | sic data est puella illi in coniugium et dormivit cum
116 II | illis regiones, quae sunt in aquilone iutxta murum, qui
117 II | gens illius crevisset et in virtute et in multitudine,
118 II | crevisset et in virtute et in multitudine, venerunt ad
119 II | synodus clericorum ac laicorum in uno concilio, ipse rex praemonuit
120 II | et ut daret filium suum in sinum Germani et ut diceret,
121 II | interrogaret. at illi dixere: in extremis fines regni tui
122 II | quia gens, quam suscepisti in regno tuo, invidet tibi
123 II | pervenerunt; et illo lustrante in montibus Hereri tandem in
124 II | in montibus Hereri tandem in uno montium locum, in quo
125 II | tandem in uno montium locum, in quo aptum erat arcem condere,
126 II | magi ad illum dixere: arcem in isto loco fac, quia tutissima
127 II | tutissima a barbaris gentibus in aeternum erit. et ipse artifices
128 II | congregata omnis materia, in una nocte ablata est materia.
129 II | aspergatur, numquam aedificabitur in aeternum. ~41 Et ipse legatos
130 II | ad campum Elleti, qui est in regione, quae vocatur Gleguissing,
131 II | et dixit: nescio quomodo in utero meo conceptus est,
132 II | insinuaverunt regi. ~42 Et in crastino conventio facta
133 II | aspergeretur a sanguine meo, in aeternum non aedificabitur?
134 II | tibi, o rex, elucubrabo et in veritate tibi omnia satagam;
135 II | magos tuos percunctor: quid in pavimento istius loci est?
136 II | dixit: comperior: stagnum in medio pavimenti est; venite
137 II | proferte mihi, quid est in stagno? et siluerunt et
138 II | puer ad magos dixit: quid in vasis conclusis habetur?
139 II | illi. at ille asseruit: in medio eorum tentorium est,
140 II | interrogavit magos eius: quid in medio tentorii est? et iam
141 II | ille revelavit: duo vermes in eo sunt, unus albus et unus
142 II | secutus trans stagnum est et in tentorium evanuit. et puer
143 II | signum, quod factum est in tentorio? et illi proferunt:
144 II | gentes et regiones plurimas in Brittannia, et paene a mari
145 II | legatos ultra mare usque in Germaniam transmittebant
146 II | super vadum, quod dicitur in lingua eorum Episford, in
147 II | in lingua eorum Episford, in nostra autem lingua Rithergabail,
148 II | Categirn. tertium bellum in campo iuxta lapidem tituli,
149 II | ille victor fuit et ipsi in fugam versi usque ad ciulas
150 II | ad ciulas suas mersi sunt in eas muliebriter intrantes.
151 II | dixit, ut sepulchrum illius in portu ponerent, a quo exierant,
152 II | exierant, super ripam maris, in quo vobis commendo: quamvis
153 II | vobis commendo: quamvis in alia parte portum Brittanniae
154 II | teneant et habitaverint, tamen in ista terra in aeternum non
155 II | habitaverint, tamen in ista terra in aeternum non manebunt. illi
156 II | eius contempserunt et eum in loco, in quo imperaverat
157 II | contempserunt et eum in loco, in quo imperaverat illis, non
158 II | parte Brittones et Saxones in unum sine armis convenirent,
159 II | unusquisque artavum suum sub pede in medio ficonis sui poneret.
160 II | ficonibus vestris educite et in illos irruite et fortiter
161 II | filiae meae, quam dedi illi in coniugium, tenente, quia
162 II | conventum adduxerunt et in unum convenerunt, et Saxones
163 II | Saxones amicaliter locuti in mente interim vulpicino
164 II | arcem Guorthigirni, quae est in regione Demetorum iuxta
165 II | noctibus causaliter mansit et in quarta nocte arx tota mediae
166 II | est finis Guorthigirni, ut in libro beati Germani repperi.
167 II | aperta est et deglutivit cum in nocte, in qua combusta est
168 II | deglutivit cum in nocte, in qua combusta est arx circa
169 II | qui combusti sunt cum eo in arce. ~Tres filios habuit,
170 II | tertius Pascent, qui regnavit in duabus regionibus Buelt
171 II | ipse est, qui regit modo in regionibus duabus Buelt
172 III| Sanctus Patricius erat in illo tempore captivus apud
173 III| porcarius cum illo erat et in septimo decimo anno aetatis
174 III| dei eruditus est postea in sacris litteris et ad Romam
175 III| et papa Romae ad Scottos in Christum convertendos; sed
176 III| Brittanniam et ibi defunctus est in terra Pictorum. ~51 Audita
177 III| Germano episcopo ad Scottos in fidem Christi convertendos
178 III| episcopum Amatheam regem in propinquo habitantem. ibi
179 III| benedictionibus perfectisque omnibus in nomine sanctae trinitatis
180 III| Hibernensium vcccxxx anni sunt. in quinto anno Loygare regis
181 III| quinque aut eo amplius, in quibus spiritus dei erat.
182 III| et duodecim milia hominum in una regione Conachta ad
183 III| qui erant filii Amolgith, in uno die baptizavit. quadraginta
184 III| et quadraginta noctibus in cacumine collis Eile ieiunavit,
185 III| ieiunavit, id est Cruachan Eile; in quo colle in aere imminente
186 III| Cruachan Eile; in quo colle in aere imminente tres petitiones
187 III| unusquisque paenitentiam, licet in extremo vitae suae statu:
188 III| ne a barbaris consumentur in aeternum: tertia, ut non
189 III| supervixerit aliquis Hibernensium in adventu iudicii, quia delebuntur
190 III| septem annis ante iudicium. in illo autem tumulo benedixit
191 III| Hibernensium pervenire ad eum in die iudicii ad patrem et
192 III| illum ad iudicium. postea in senectute bona migravit,
193 III| migravit, ubi nunc laetatus in saecula saeculorum. amen. ~
194 III| id est angelo colloquente in rubo igneo: secundo modo
195 III| rubo igneo: secundo modo in monte quadraginta diebus
196 III| sepulchrum illius nemo scit, sed in occulto humatus est nemine
197 III| sciente. quindecim annis in captivitate, in vicesimo
198 III| quindecim annis in captivitate, in vicesimo quinto anno ab
199 III| octoginta et quinque annis in Hibernia praedicavit. res
200 IV | IV. ARTHVRIANA ~56 In illo tempore Saxones invalescebant
201 IV | tempore Saxones invalescebant in multitudine et crescebant
202 IV | multitudine et crescebant in Brittannia. mortuo autem
203 IV | Arthur pugnabat contra illos in illis diebus cum regibus
204 IV | bellorum. primum bellum fuit in ostium fluminis quod dicitur
205 IV | quod dicitur Dubglas et est in regione Linnuis. sextum
206 IV | Bassas. septimum fuit bellum in silva Celidonis, id est
207 IV | Celidon. octavum fuit bellum in castello Guinnion, in quo
208 IV | bellum in castello Guinnion, in quo Arthur portavit imaginem
209 IV | suos et pagani versi sunt in fugam in illo die et caedes
210 IV | pagani versi sunt in fugam in illo die et caedes magna
211 IV | nonum bellum gestum est in urbe Legionis. decimum gessit
212 IV | Legionis. decimum gessit bellum in litore fluminis, quod vocature
213 IV | undecimum factum est bellum in monte, qui dicitur Agned.
214 IV | duodecimum fuit bellum in monte Badonis, in quo corruerunt
215 IV | bellum in monte Badonis, in quo corruerunt in uno die
216 IV | Badonis, in quo corruerunt in uno die nongenti sexaginta
217 IV | eos nisi ipse solus, et in omnibus bellis victor extitit.
218 IV | victor extitit. et ipsi, dum in omnibus bellis prosternebantur,
219 IV | ut regnarent super illos in Brittannia usque ad tempus
220 IV | filius. ipse fuit primus rex in Beornica. ~
221 V | Guechan ~ipse primus regnavit in Brittannia super gentem
222 V | erant et cum ipso corruerunt in bello Meicen, et de origine
223 V | filius Eobba tenuit regiones in sinistrali parte Brittanniae,
224 V | Berneich. ~62 Tunc Dutigirn in illo tempore fortiter dimicabat
225 V | tunc Talhaern Tataguen in poemate claruit et Neirin,
226 V | Guaut, simul uno tempore in poemate Britannico claruerunt. ~
227 V | Brittones regnabat, id est in regione Guenedotae, quia
228 V | Friodolguald regnavit sex annis. in cuius tempore regnum Cantorum
229 V | filiis dimicabat fortiter. in illo autem tempore aliquando
230 V | tribus diebus et noctibus in insula Metcaud et dum erat
231 V | insula Metcaud et dum erat in expeditione, iugulatus est
232 V | destinante pro invidia, quia in ipso prae omnibus regibus
233 V | regnavit duodecim annis in Berneich et alios duodecim
234 V | Berneich et alios duodecim in Deur, viginti quattuor annis
235 V | mulieribus cum ea. Eadgum vero in sequenti pascha baptismum
236 V | regem Guenedotae regionis in bello Catscaul cum magna
237 V | Brittones post patrem suum et in ea periit. et ipse occidit
238 V | et ipse occidit Pantha in campo Gai et nunc facta
239 V | exierant cum rege Pantha in expeditione usque ad urbem,
240 V | divitias, quae erant cum eo in urbe, usque in manu Pendae
241 V | erant cum eo in urbe, usque in manu Pendae et Penda distribuit
242 V | Osbiu regnavit novem annis. in tempore illius sanctus Cudbert
243 V | Cudbert episcopus obiit in insula Medcaut. ipse est
244 V | ipse fecit bellum Cocboy, in quo cecidit Eoua filius
245 V | Geminis Rufo et Rubelio usque in Stillitionem consulem trecenti
246 V | Guorthigirnus autem tenuit imperium in Brittannia Theodosio et
247 V | Valentiniano consulibus et in quarto anno regni sui Saxones
248 V | anno, quo Saxones venerunt in Brittanniam et a Guorthigirno
249 VI | omnium ciuitatum, quae sunt in tota Brittannia, quarum
250 VII| miraculum est stagnum Lumonoy. in eo sunt insulae sexaginta
251 VII| ambitu et nidus aquilae in unaquaque rupe est et flumina
252 VII| flumina fluunt sexaginta in eo et non vadit ex eo ad
253 VII| Trahannoni fluminis, quia in una unda instar montis ad
254 VII| stagnum calidum, quod est in regione Huich et muro ambitur
255 VII| latere et lapide facto et in eo vadunt homines per omne
256 VII| Quartum miraculum est: fontes in eadem inveniuntur de salo,
257 VII| inundatntur mare ad sissam in ostium Sabrinae, duo cumuli
258 VII| bellum faciunt inter se in modum arietum et procedit
259 VII| altero et iterum procedunt in unaquaque sissa. hoc faciunt
260 VII| faciunt ab intio mundi usque in hodiernum diem. ~69 Aliud
261 VII| ostium fluminis illius fluit in Sabrina et quando Sabrina
262 VII| mare inundatur similiter in ostio supra dicti fluminis
263 VII| supra dicti fluminis et in stagno ostii recepitur in
264 VII| in stagno ostii recepitur in modum voraginis et mare
265 VII| tegitur et instar montis in una unda eructat et rumpit.
266 VII| exercitus totius regionis, in qua est, et direxerit faciem
267 VII| 70 Est aliud mirabile in regione Cinlipiuc. est ibi
268 VII| fluit rivus ex eo neque in eo. vadunt homines piscari
269 VII| piscari ad fontem, alii vadunt in fontem ad partem orientis
270 VII| mirabile pisces inveniri in fonte, dum non flumen fluit
271 VII| fonte, dum non flumen fluit in eo neque ex eo, et in eo
272 VII| fluit in eo neque ex eo, et in eo inveniuntur quattuor
273 VII| genua, viginti pedes sunt in logitudine et latitudine,
274 VII| inveniuntur super fraxinum in proclivo saltus, qui est
275 VII| fluminis. ~Est aliud mirabile in regione quae vocatur Guent.
276 VII| et quando non flat ventus in tempore aestatis, de illa
277 VII| 71 Est aliud mirabile in Guyr altare, quod est in
278 VII| in Guyr altare, quod est in loco, qui dicitur Loyngarth,
279 VII| dum sanctus Iltutus orabat in spelunca, quae est iuxta
280 VII| sancti hominis erat cum illis in navi et altare supra faciem
281 VII| circa altare et manet usque in hodiernum diem altare nutu
282 VII| proberet portans virgam in manu sua; curavit eam circa
283 VII| 72 Est aliud mirabile in supra dicta regione Guent.
284 VII| vallum putei Mouric et lignum in medio fontis et lavant homines
285 VII| per spatium trium dierum in mare invertitur et in quarto
286 VII| dierum in mare invertitur et in quarto die in supra dicto
287 VII| invertitur et in quarto die in supra dicto fonte invenitur.
288 VII| de rusticis sepeliret eum in terra ad probandum, et in
289 VII| in terra ad probandum, et in quarto die inventus est
290 VII| quarto die inventus est in fonte et ille rusticus,
291 VII| 73 Est aliud miraculum in region quae vocatur Ercing.
292 VII| nomen, qui sepultus est in tumulo, sic vocabatur Anir:
293 VII| homines ad mensurandum tumulum in longitudine aliquando sex
294 VII| duodecim, aliquando quidecim. in qua mensura metieris eum
295 VII| qua mensura metieris eum in ista vice, iterum non invenies
296 VII| iterum non invenies eum in una mensura, et ego solus
297 VII| 74 Est aliud mirabile in regione quae vocatur Cereticiaun.
298 VII| Cruc Maur, et est sepulcrum in cacumine illius et omnis
299 VII| quamvis brevis fuerit, in una longitudine invenitur
300 VII| procerus, etiam si fuisset in longitudine quattuor cubitorum,
301 VII| taedio quam abisset solus in extremis finibus cosmi. ~
302 VII| qui gyratur tribus vicibus in anno. ~Tertium miraculum
303 VII| miraculum est lapis qui ambulat in nocturnis temporibus super
304 VII| Citheinn, et proiectus est olim in voragine Cereuus, qui est
305 VII| voragine Cereuus, qui est in medio pelagi quod vocature
306 VII| pelagi quod vocature Mene, et in crastino super ripam supra
307 VII| gronna aeris ambitur, et in eo stagno multae margaritae
308 VII| inveniuntur, quas ponunt reges in auribus suis. ~Est aliud
309 VII| qui facit ligna durescere in lapides. homines autem fingunt
310 VII| postquam formaverint, proiciunt in stagno, et manet in eo usque
311 VII| proiciunt in stagno, et manet in eo usque ad caput anni et
312 VII| eo usque ad caput anni et in capite anni lapis reperietur:
313 VII| volebat. ~omnia pene loca, in quibus haec iam facta fuere, ~
314 VII| intacta reliquit. ~tres simul in caelo visi sunt currere
315 VII| cecidit de caelo magnus in amne. ~circulus et solem
316 VII| circundedit aureus altum. ~agnus in Egypto mire fuit ore locutus. ~
317 VII| turba hominum iam vidit in arbore natas. ~panibus incisis
318 VII| Hiberniae admirandis. ~Finibus in nostris famosa est insula
319 VII| est dulcis aquae constans in vertice montis ~more maris
320 VII| cursu petit ac sic intrat in ipsam. ~inter utranque tamen
321 VII| ie[nan] quodam ~Sanctus in hac patria quidam vir nomine
322 VII| hominibus qui se vertunt in lupos ~Sunt homines quidam
323 VII| vertere possunt ~nequiter in formas lacerantum dente
324 VII| si vulnera queque, ~vere in corporibus semper cernuntur
325 VII| sic caro cruda herens in veri corporis ore ~cernitur
326 VII| quodam nanque die volucres in flumine cernens ~proitiens
327 VII| potuerunt. ~De navi que visa est in aere ~Rex fuit in theatro
328 VII| visa est in aere ~Rex fuit in theatro Scottorum tempore
329 VII| repente vident decurrere in aere navim, ~de qua post
330 VII| iecerat hastam, ~quae ruit in terram, quam natans ille
|