IntraText Index | Mots: Alphabétique - Fréquence - Inversions - Longueur - Statistiques | Aide | Bibliothèque IntraText |
Adalbero Laudunensis Carmen ad Rotbertum Regem Concordances (Hapax Legomena) |
gras = Texte principal Pars gris = Texte de commentaire
1 Notes| copiste écrit d’abord ~(1) Res mala : quod scio, contemnunt ; 2 Not| roi Robert le 20 juillet 1031. ~ Adrien Valois 3 Notes| pomenon. ~f Les deux vers 116-117 ont été attribués par Valois 4 Notes| au roi Robert ; les vers 119 suiv. à Adalbéron. En réalité, 5 Not| la Patrologie Latine (t. 141, col. 772-822) de J.-P. 6 Notes| i V : litus. ~j Les vers 164-168 sont atribués par Valois 7 Not| 1ère édition du texte en 1663, édition qui fut reprise 8 Notes| litus. ~j Les vers 164-168 sont atribués par Valois 9 Not| qui fut reprise au tome X (1756, Paris) du Recueil des historiens 10 Not| remplace celle de Guizot de 1824 (Collection des mémoires 11 Not| 772-822) de J.-P. Migne en 1853. Nous présentons ici le 12 Not| Kreuzzugsgedankens, Stuttgart, 1935 (Forschungen zur Kirchen 13 Not| Poème au roi Robert, Paris, 1979 (coll. Les classiques de 14 Not| Adrien Valois a donné la 1ère édition du texte en 1663, 15 Not| bricout@yahoo.fr ~Octobre - Novembre 2004~Sébastien Bricout. ~ 16 Notes| adtribuit. ~j Les vers 21 à 23 sont attribués par 17 Not| servir au temps présent), pp. 213-230. ~ L’édition 18 Notes| adtribuit. ~j Les vers 21 à 23 sont attribués par Valois 19 Not| temps présent), pp. 213-230. ~ L’édition de 20 Notes| est alors coupé au vers 24, et Robert prononce les 21 Notes| A la place des deux vers 254-255 figurait le vers unique :~ 22 Notes| place des deux vers 254-255 figurait le vers unique :~ 23 Notes| adoptent la leçon (2).~(3) La leçon est celle que 24 Notes| recordaris. ~f Le passage 311-316 est ainsi défiguré par 25 Notes| recordaris. ~f Le passage 311-316 est ainsi défiguré par Valois : 26 Not| Geistesgeschichte 6), pp. 338-347, les corrections étant 27 Not| corrections étant pages 345-347. Beaucoup de corrections 28 Text| querantb ratione fidelic, Val. 366~Accipiant aequi uel quid 29 Text| clauditur ulla metallo ; [F° 37 v°]~Hic muri sunt absque 30 Text| concessa facultas : Val. 370~Nunc demonstraf ; tum deliberet 31 Text| triplex :xci [F° 41 v°] Val. 374~Antea res quales nobis, 32 Notes| demonstras. ~+ Les vers 373-379 sont inédits : ils sont 33 Text| non immemor unquam, [F° 37r°]~Iustis inueniar similis, 34 Text| putoh desuper essexcii. Val. 380~Rite pedes posui ; surgit 35 Text| naturae iura repleui. Val. 385~Digne tristaris qui rex 36 Text| sublimi pollet honore ; Val. 390~Regum sceptra patrum nullius 37 Text| sed laude perhemnia ; Val. 395~Gloria, laus et honor, uirtus 38 Notes| Adalbéron jusqu’au vers 399 inclus, dans Valois. ~++ 39 Notes| Valois. ~++ Les vers 400-404 sont restitués au roi Robert 40 Text| sua regna iubebunt. Val. 410~Pontifices unquam celebrent 41 Notes| Les vers suivants, 405-411, sont rejetés à la fin du 42 Text| non pro lege capaces Val. 415~Rectores inopum, miserum 43 Not| histoire de France, t. VI, pp. 417-446). En 1947, E. Pognon 44 Text| emolumentum [F° 42 v°] Val. 420~Excipiat solus uestra cum 45 Text| hispania coeperit aruaa,cv Val. 425~Ehtnab rosas cum producet, 46 Text| nobis allegorizase. Val. 430~~~ 47 Not| de France, t. VI, pp. 417-446). En 1947, E. Pognon proposa 48 Text| sub tempore uerget. (Val. 55)~Puplicaa res, quae sic, 49 Not| Kirchen und Geistesgeschichte 6), pp. 338-347, les corrections 50 Not| Patrologie Latine (t. 141, col. 772-822) de J.-P. Migne en 1853. 51 Not| Latine (t. 141, col. 772-822) de J.-P. Migne en 1853. 52 Not| cote 14192, qui comprend 83 feuillets. Le texte se trouve 53 Notes| d Cluniacum. Voyez v. 86. ~e Le scribe du ms. 14192 54 Not| et de la France, pp. 65-93. Cette édition passa dans 55 Notes| jubet. Peut-être Adalbéron a-t-il écrit au singulier, pensant 56 Notes| par Valois). ~c Non cogit abire : sic leçon primitive. ~ 57 Not| nature qu’elles soient. ~Les abréviations~ V : Adrien Valois ( 58 Text| totios semper se nisibus abtetk,~Constituat iustos et non 59 Text| possem,~Rectores rerum placet accersire mearum. [F° 34 v°]~Omnia, 60 Text| ratione fidelic, Val. 366~Accipiant aequi uel quid patiantur 61 Not| publié sous la direction d’Achille Luchaire, « Les poèmes satiriques 62 Text| salutat ;~Admonet inuitans acies ut bella perornes ;~Agmine 63 Text| caput corrigia floribus actaa.~Spicula post tergum teneas 64 Text| dissoluant, que sunt extrinsecus actae,~Oratoris inest tibi, rex, 65 Text| senum cogit, non culpor acute.~Naturae finem non ponunt 66 Not| Exkurs III : Die Satire Adalberos von Laon », dans Die Entstehung 67 Not| Liutprand - Raoul Glaber - Adémar de Chabannes - Adalbéron - 68 Text| crurum tenus talarisxii ademptam,~Finditur anterius, nec 69 Text| quos sermonum cauteria sunt adhibenda.~Corporis ille sui sacramentumk 70 | adhuc 71 Text| bellicus ordo salutat ;~Admonet inuitans acies ut bella 72 Text| tempora pacis.~Lubrica tunc adolescentis transiuit et aetas ;~Flore 73 Not| doubles leçons qu’Hückel n’adopte pas et toutes les variantes 74 Notes| sociique leonum. Valois a adopté la leçon suscrite ci-dessus, 75 Notes| remplacé par defendunt. Valois adoptent la leçon (2).~(3) La leçon 76 Text| preceptores hos mundus adoret,~Et iubentmvii ut celebres 77 Text| flexis suplexb quem semper adoro,~Ut nobis liceat leges seruare 78 Notes| xxi E et C : Insuper adponas tibi loricamque triclicem. ~ 79 Text| debet tua pelta ;~Insuper adponasm tibi trilicemque loricam ; 80 Text| necessarium conferre uidetur.~Adresxcvi pertineat plures, quae semper 81 Notes| tort : tum dentibus. ~c V : adscendant. ~d Leçon primitive : tribus. ~ 82 Notes| seruili conditione. ~h V : adsciuit. ~i V : praecepto. ~j V : 83 Notes| Valois : « Corrigiis caput adstrictum mucrone corones. » ~b Valois 84 Notes| V : mole grauis. ~i V : adtribuit. ~j Les vers 21 à 23 sont 85 Text| postque labores,xcix~Et status aecclesiaeg per se sua iura tenebit ; [ 86 Text| cedei redundant. [F° 35 v°]~Aecclesiaej labor, interius decus omne 87 Text| sacren qui constituantur.~Aecclesiaeo regnum caelorum dicitur 88 Text| uirtus, mox et decor omnis,~Aecclesiaer fulgor, paucosix sub tempore 89 Text| nonci uiduarum.~Nullus ad aecclesiam noctis nisi tempore pergat~ 90 Text| Hi bellatores, tutores aecclesiarumd ;~Defendunt uulgi maiores 91 Text| illa manens sit ciuibus aedificata.~Ordine distincto regitur, 92 Notes| reliqui (sic Valois). ~n V : aequales. ~a Ce vers reste attribué 93 Text| ullas ;~Formaxliii eos omnes aequali conditione,~Quamuis dissimiles 94 Text| fidelic, Val. 366~Accipiant aequi uel quid patiantur iniqui ;~ 95 Text| surgit dum figitur alter ;~Aestimo quod tetigi non a ratione 96 Text| adolescentis transiuit et aetas ;~Flore iuuentutis tua iam 97 Text| custodes sunt aliorume.~Lex aeterna Dei sic mundos precipitf 98 Notes| Hispanica coeperit arva. ~b V : Aetna. ~c Leçon primitive :~Ehtna 99 Text| parentum,lxxxviii~Discutiens affirmate cum relligiosis~Iuditiis 100 Text| conditionum :~eHoc genus afflictum nil possidet absque doloref. [ 101 Notes| Adalbéron. En réalité, il s’agit d’un dialogue entre Adalbéron 102 Text| acies ut bella perornes ;~Agmine conseptusgxxiv mandatum 103 Notes| qui ne les transcrit pas, ait considéré la correction 104 Not| Hückel. En ce sens seront ajoutées en notes rejetées à la fin 105 Text| constrinseratk una dierum ;~Alfabetuml sapiat digito tantum numerare.~ 106 | aliae 107 | alias 108 Text| Omnis censura conuentus sint alieni. (Val. 65)~Consultu regis 109 Text| Nunc orant, alii pugnant, aliique laborant.~Quae tria sunt 110 | aliorum 111 Text| Moribus ornati, custodes sunt aliorume.~Lex aeterna Dei sic mundos 112 | alios 113 | aliquo 114 Text| quia deliras, sed nobis allegorizase. Val. 430~~~ 115 Text| est, semper sit numinis almi ;~Mens humana Deo semper 116 Notes| Adalbéron. Le dialogue est alors coupé au vers 24, et Robert 117 Notes| constrinxerat). ~l V : alphabetum. ~m Le ms. porte : jubet. 118 Text| sic stant operata duorum ;~Alternis uicibus cunctis solamina 119 Text| declinat, cubitos extendit in altum,~Erexit cilium, torquens 120 Not| France au Moyen Age 32) améliore le texte latin mais ne remplace 121 Text| nulla meum nec fabula mulcet amoremi ;~Non sic gesta scias, sed 122 Notes| i Leçon primitive : meos…amores. ~j Leçon primitive : sed 123 | An 124 Not| Claude Carozzi, qui a analysé le manuscrit, montre que 125 Notes| sperat. ~c V : praesul ~d L’ancienne leçon donnait hic au lieu 126 Text| obrizoj creditur auro.~Ciuibus angelicis, hominum struitur quoque 127 Text| de uirtute locutum :~Est animae uirtus potior quam corporis 128 Text| Flectere scit prudens animosos ad pietatem.~Consilium cautum 129 Text| xci [F° 41 v°] Val. 374~Antea res quales nobis, translatio, 130 Text| talarisxii ademptam,~Finditur anterius, nec parcit posteriori.~ 131 Text| non spes sibi constet.~Est antiqua patrum tradunt consuetae 132 Text| Desuper est titulus : Lex antiquissima, scriptus ;~Praecipiunt : 133 Text| sermonem complens explanat aperte ;~Hic et Ezechielis super 134 Text| his in fine patenter,~Hoc apices ipso quos Gallia dante recipitxxxvi.~ 135 Text| nutrit, [F° 34 r°]~Et quibus apparent introductoria sane~Doctrinae, 136 Notes| abord inferiora. ~m V : apponas. ~n Le ms. donne trilicemque 137 Not| du texte les corrections apportées au texte par C. Carozzi 138 Notes| j V : quidquid. ~k V : aptet. ~l V : et spectet. ~m V : 139 Text| exceptis procuratoribus aptis,~Mittere proponunt mox explorare 140 Notes| manuscrit portait d’abord : aratrum sine fine sequantur, leçon 141 Text| pontifices sine fine sequantur aratrumd, [F° 33 v°]~Carmina cum 142 Notes| Valois le monologue attribué arbitrairement à Adalbéron. ~g V : ecclesiae. ~ 143 Text| iuuencum ; [F° 38 v°]~Uitibus, arboribus, uix hortis infamulanturxlvi.~ 144 Text| Quereh Dionisium qui dicitur Arcopagitaxxxv :~Ille duos super his desudat 145 Text| multae per cingula pendent :~Arcus cum faretraa, forceps et 146 Notes| maris bibulas quot littus arenas. ~xxvi E et C : Credere 147 Text| nigra maris quot littusi arenasxxv,~Pars Europa minus non iactat 148 Text| quaelibet exigit harume :lxxxii~Argumenta necessario dicuntur et ista.~ 149 Notes| C : sint. ~xxxv E et C : Ariopagita. ~xxxvi E et C : recepit. ~ 150 Text| Dispone, magister,xix~Arma subire tuis, et quae praeponere 151 Text| mandatum concitus imple.~Armis te decet ante mori quam 152 Text| Naturae finem non ponunt arte periti :~Artificem quidam 153 Text| non ponunt arte periti :~Artificem quidam dicunt ignem sapientes ;~ 154 Text| natura uel ordo ;~Non minor artificis quam regis natusb erilis.~ 155 Notes| Tigris Hispania coeperit arua. ~cvi E et C : veniunt. ~ 156 Text| Tigris hispania coeperit aruaa,cv Val. 425~Ehtnab rosas 157 Notes| a V : Hispanica coeperit arva. ~b V : Aetna. ~c Leçon 158 Text| equos conscendere turbam :~« Ascendantc asinum bini, denique camelum ;~ 159 Text| Et cogit iuuenes lentos ascendere currus,~Atque senum praecipitxxii 160 Text| Territa naturam uitans effatur asella :~Passio nec natura sapit, 161 Text| perplures quamh frondes Asia spondet,~Africa nigra maris 162 Text| conscendere turbam :~« Ascendantc asinum bini, denique camelum ;~ 163 Text| conditionisg.xlvii~Hos Deus assciuith seruos sibi ; iudicat ipse ;~ 164 Text| requiro.~PRAESULcxxxiii~Assiduus lector sibid plurima nosse 165 Text| futuros ;~Pro meritis omnes assumant ; emolumentum [F° 42 v°] 166 Text| regitur, non milite pauco :~Ast aliis alios praefert discreta 167 Text| sui sacramentumk sanguinis atquexlviii~Iussit quo solus tractaret 168 Notes| j Les vers 164-168 sont atribués par Valois au roi Robert. ~ 169 Text| mussas ?~REX ~Quod genus attribuiti, dirimit non ulla uoluntas ; [ 170 Not| édition. Le texte latin est au-dessus de la traduction. Il y a 171 Notes| vers qui suivent. Ceci sans aucun fondement. ~k V : moerens. ~ 172 Text| Iustitiae regimen noster non audeat ordo~Linquere, sed totios 173 Text| Priscis temporibus quia non audita fuerunt.~Usibus exceptis 174 Text| inmemorf esse priorum.~Rex, Augustini libros, dilecte, revolue :~ 175 Text| ille magister. »~Labitur aula tolisk rutilat quo splendida 176 Text| sanctorum uolitant conspersa per auras ;~Sunt auium, sunt iam consortia 177 Text| muris ;~Uiui sunt lapides, aurum uiuit platearum ;~Splendidius 178 Notes| vers 60-68 : ordre indiqué autant par les renvois du manuscrit 179 Not| texte en son entier, une autre main B s’est chargé des 180 Notes| e Le scribe du ms. 14192 avait transcrit sans comprendre : 181 Notes| transposer les vers 52-59 avant les vers 60-68 : ordre indiqué 182 Notes| la déformant ainsi : Sunt avium, sunt jam consortia facta 183 Notes| première leçon, conservé par Avlois : Partem namque sui ; quae 184 Text| parcit posteriori.~Ilia baldringo cingit strictissiman picto,~ 185 Text| leges.~Possideanti sua regna Basilius et Benedictus ;~Obseruent, 186 Not| corrections étant pages 345-347. Beaucoup de corrections se recoupent. ~ 187 Text| Admonet inuitans acies ut bella perornes ;~Agmine conseptusgxxiv 188 Text| regum sceptra coercent.~Hi bellatores, tutores aecclesiarumd ;~ 189 Text| Te dominum monachorum bellicus ordo salutat ;~Admonet inuitans 190 Text| Possideanti sua regna Basilius et Benedictus ;~Obseruent, teneant quicquidj 191 Notes| et C : Africa nigra maris bibulas quot littus arenas. ~xxvi 192 Notes| Valois : sa place n’est pas bien certaine dans le ms. Première 193 Text| turbam :~« Ascendantc asinum bini, denique camelum ;~Si non 194 Not| folio 43 v° est aussi en blanc. ~ Claude Carozzi, 195 Text| musae, sine musisxxx.~Uelle bonum sacris sitd delectare loquelis,~ 196 Text| lebeta ;~Terga suum per dorsa boum non serpere coguntc ;~Non 197 Not| Novembre 2004~Sébastien Bricout. ~ D’après Mélanges [ 198 Not| ou suggestion : sbastien_bricout@yahoo.fr ~Octobre - Novembre 2004~ 199 Text| camelum ;~Si non sufficiunt, bubalum conscendite terni. » [F° 200 Notes| h V : quidquid. ~i V : caede. ~j V : ecclesiae. ~k Le 201 Text| quemi scire potes quae sunt caelestia semper.~Quid sit Hierusalem 202 Text| referre.~Sarrag – nimis gens – caenorum de more petulca~Regnum Francorum, 203 Text| molere, regi sit carior ille.~Caesaris his maiora iubet descriptio 204 Text| et incestus, furtum, tunc caetera surgent ;~Libertas deliquendi, 205 Text| Ascendantc asinum bini, denique camelum ;~Si non sufficiunt, bubalum 206 Text| cineres, aut nostras flabo camenas.~REX~Si Musas celebres, 207 Text| Carmina cum stimulo primi cantandoe parentis.~Praesulis et si 208 Notes| Valois. ~e Leçon primitive : cantare (sic). ~f V : vacet locus. ~ 209 Text| Constituat iustos et non pro lege capaces Val. 415~Rectores inopum, 210 Text| Intellectibili sensu sunt haec capienda ;~Sunt intellectus per quem 211 Text| delectare loquelis,~Instanter capiense, horum non immemor unquam, [ 212 Text| nescit molere, regi sit carior ille.~Caesaris his maiora 213 Text| sequantur aratrumd, [F° 33 v°]~Carmina cum stimulo primi cantandoe 214 Text| infamulanturxlvi.~Non sunt carnifices, caupones, necne subulci,~ 215 Text| tradunt consuetae uoluntas,~Ut casti, sobrii sint custodes thalamorum :~ 216 Text| seruos sibi ; iudicat ipse ;~Castos et sobrios de caelis clamitat 217 Notes| transcrit sans comprendre : catatosio pomenon. ~f Les deux vers 218 Text| hoc presubtilih ratione cauendum :~Nullus episcopium, diuina 219 Text| infamulanturxlvi.~Non sunt carnifices, caupones, necne subulci,~Hircorum 220 Text| conputrueruntj,~Per quos sermonum cauteria sunt adhibenda.~Corporis 221 Text| animosos ad pietatem.~Consilium cautum sequitur, non est mora, 222 Notes| les deux vers qui suivent. Ceci sans aucun fondement. ~k 223 Text| Sanguine torrentes nimia de cedei redundant. [F° 35 v°]~Aecclesiaej 224 Notes| contemnunt ; quod nescio, cedunt.~(2) Dans une leçon le mot 225 Text| Val. 410~Pontifices unquam celebrent non rura deinceps,~Si sua 226 Notes| première leçon, à laquelle celle-ci est simplement suscrite, 227 Not| dans son édition ainsi que celles de Carl Erdmann, « Exkurs 228 Not| texte latin qui suit est celui de G.-A. Hückel ainsi que 229 Not| du XIe siècle. ~ Celui-ci pense aussi que le Carmen 230 Notes| déterminé. Nous n’hésitons pas cependant à rétablir jubent, que nous 231 Text| opiliones ;~Nec cribant cererem, hos non coquit uncta lebeta ;~ 232 Notes| sa place n’est pas bien certaine dans le ms. Première leçon : 233 Text| 405~fUndique pax bona post certamina, postque labores,xcix~Et 234 Text| lxxxvi~Nunc pro lege Dei certando per omnia patris,~Legibus 235 Text| patiantur iniqui ;~De dubiis certent, de certis non dubitared ;~ 236 Text| De dubiis certent, de certis non dubitared ;~Quae mala 237 Not| de la France, pp. 65-93. Cette édition passa dans la Patrologie 238 Not| pas tous rajoutés : seuls ceux vraiment intéressants sont 239 Not| Raoul Glaber - Adémar de Chabannes - Adalbéron - Helgaud, réunies, 240 Not| C : Claude Carozzi (les changements de ponctuation ne sont pas 241 Not| une autre main B s’est chargé des corrections et des gloses 242 Text| inibi colitur sub principe Christop.~xlHoc et pontificum fixit 243 Notes| sinon, ruralia curent ! ~ci C : necnon. ~cii E et C : 244 Text| sedesli.~Hos decet euigilare, cibis et parcere multis,~Pro populi 245 Text| quae depromit post terga cicatrix.~Sacrae si magnus fidei 246 Text| extendit in altum,~Erexit cilium, torquens cum lumine collum :~« 247 Text| Lubrica sustineant galeam cinctoria lumbi ;~Uinciat atque caput 248 Text| sufflabo fauillas ;~Aut regis cineres, aut nostras flabo camenas.~ 249 Text| posteriori.~Ilia baldringo cingit strictissiman picto,~Multiplices 250 Text| Multiplices et res multae per cingula pendent :~Arcus cum faretraa, 251 Text| nosse laborant ;~Concurrunt ciues, et larga palatia complent.~ 252 Text| Precipiuntp coram, sed clam cum fraude susurrantq. [ 253 Text| REX~Si Musas celebres, clament : musarde sacerdos.~PRAESULxxviii~ 254 Not| Paris, 1979 (coll. Les classiques de l’Histoire de France 255 Text| rabies, tetris dignissima claustris ?~Figite per corpus, fugiat 256 Notes| primitive : Pauca super clericos dixi, sed plura reliqui ( 257 Text| orare ruinis.~Pauca super clero dixi, super ordine paucam ;~ 258 Text| Conscendunt uoces, fremitum dant Cluniacenses ;~Clamant atque monent subito : « 259 Text| dominus meus est rex Oydelo Cluniacensis ; »~« Tune cata to siopomenonexvi 260 Text| medio properuse non stertere coepi ;~Dissutis malis flatum 261 Text| pungunt calcaria terramc ;~Coepit summa pedum contortisxiv 262 Text| scriptus ;~Praecipiunt : ui cogatur quod sponte negatur.~Ut 263 Text| Unam quae circa uersatur cognitionemc.lxxx~Corporum naturad aliam 264 Text| umquamlxxxi,~Sed quam non nouit cognosci fertur ab illa.~Intellectibili 265 Text| culpor, haec ui quia dicere cogor.~Quid tibi peccaui ? naturae 266 Text| per dorsa boum non serpere coguntc ;~Non sunt lautores, contemnuntd 267 Not| Patrologie Latine (t. 141, col. 772-822) de J.-P. Migne 268 Text| decet ante mori quam rura colendo.~Mittere perplures quamh 269 Not| roi Robert, Paris, 1979 (coll. Les classiques de l’Histoire 270 Text| festinus equi spumantia colla reliquit.~« Quo quo quol 271 Not| celle de Guizot de 1824 (Collection des mémoires relatifs à 272 Text| cilium, torquens cum lumine collum :~« Miles nunc ; monachus 273 Text| et hi quos sola scientia comit, (Val. 60)n~Christi conseruos, 274 Text| tractaret rite sacerdos :~Maxima commisit, quosxlix se tractare rogauit. [ 275 Text| tutorem clamitat idem ;~Oidelo compatiturxviii, simili qui iure tenetur.~ 276 Text| Moralia regis ;~Idem sermonem complens explanat aperte ;~Hic et 277 Text| ciues, et larga palatia complent.~Pontificem sic deformis 278 Not| avec la cote 14192, qui comprend 83 feuillets. Le texte se 279 Notes| 14192 avait transcrit sans comprendre : catatosio pomenon. ~f 280 Notes| i V : praecepto. ~j V : computruerunt. ~k En suscription sur le 281 Text| peropto ; (B)++~Non meritis concedo meis, sed laude perhemnia ; 282 Text| Oratoris inest tibi, rex, concessa facultas : Val. 370~Nunc 283 Text| conseptusgxxiv mandatum concitus imple.~Armis te decet ante 284 Notes| 14192 a d’abord porté : Conciues auium iam sunt sociique 285 Text| obtatf~In regem sibi, mox concordi uoce coronat :~Prestolatur 286 Text| fratres quem nosse laborant ;~Concurrunt ciues, et larga palatia 287 Notes| Iudicat expertos seruili condiione ou E et C : Iudicat expertes 288 Text| Lex humana duas indicit conditiones :~Nobilis et seruus simili 289 Notes| Iudicat expertes seruilis conditionis. ~xlviii C : Corporis ille 290 Text| Iudicat expertos seruilis conditionisg.xlvii~Hos Deus assciuith 291 Text| Altera seruorum diuisio conditionum :~eHoc genus afflictum nil 292 Text| Est igitur simplex talis conexio triplex ;~Sic lexlxi praeualuitlxii, 293 Text| Utile quaeque necessarium conferre uidetur.~Adresxcvi pertineat 294 Notes| moderati….. (365)~Valois a confondu les deux leçons :~…..praecessit, 295 Text| dominum metatur, et omnis~Congaudet, plaudit manibus, letature 296 Text| nobis, translatio, finis,~Et coniecturae, quo discernantur, oportet ;~ 297 Text| Unusquisque potest aliis coniungere rebus~Sese ; quod natura 298 Notes| d V : non dubitantes (conjecture assez justifiée) ~e Valois 299 Notes| et la suite permettent de conjecturer Cluniacum. ~k V : tum. ~ 300 Notes| porte : est alii ; nous conjecturons avec Valois : est aliis, 301 Not| ad Rotbertum regem n’est connu que par un seul manuscrit, 302 Notes| C : manibus. ~xviii C : conpatitur. ~xix C : Clamant atque 303 Text| Constituit medicos si uulnera conputrueruntj,~Per quos sermonum cauteria 304 Notes| f V : temtabitur. ~g V : consaeptus. ~h V : quot. ~i V : litus. ~ 305 Text| non sufficiunt, bubalum conscendite terni. » [F° 36 r°]~Milia 306 Text| monachis orare salutem.~Conscendunt uoces, fremitum dant Cluniacenses ;~ 307 Notes| non septus au lieu de conseptus. ~xxv E et C : Africa nigra 308 Text| bella perornes ;~Agmine conseptusgxxiv mandatum concitus imple.~ 309 Text| comit, (Val. 60)n~Christi conseruos, et quos sapientia nutrit, [ 310 Notes| assez justifiée) ~e Valois conserve la première leçon :~Et mala 311 Notes| simplement suscrite, a été conservée par Valois : « Corrigiis 312 Notes| ne les transcrit pas, ait considéré la correction comme une 313 Text| prudens animosos ad pietatem.~Consilium cautum sequitur, non est 314 Text| Corpora sanctorum uolitant conspersa per auras ;~Sunt auium, 315 Text| heredipetae non spes sibi constet.~Est antiqua patrum tradunt 316 Text| et quales a quisxli, ibi constituanturq.~Aecclesiae status hinc 317 Text| semper se nisibus abtetk,~Constituat iustos et non pro lege capaces 318 Text| sacri sic fonte lauacri ;~Constituit medicos si uulnera conputrueruntj,~ 319 Notes| nec. ~k V : constrinxerit (constrinserat = constrinxerat). ~l V : 320 Text| euacuatus,~Et studiis nec quemj constrinseratk una dierum ;~Alfabetuml 321 Notes| constrinxerit (constrinserat = constrinxerat). ~l V : alphabetum. ~m 322 Notes| j V : quem nec. ~k V : constrinxerit (constrinserat = constrinxerat). ~ 323 Notes| que nous rapportons à la construction : scripta patent (v. 33) … 324 Text| Est antiqua patrum tradunt consuetae uoluntas,~Ut casti, sobrii 325 Notes| première leçon : musitant consultibus unum, a été exponctuée. ~ 326 Text| conuentus sint alieni. (Val. 65)~Consultu regis hi praecidanturviii 327 Text| coguntc ;~Non sunt lautores, contemnuntd feruere uestes.~Sed mentes 328 Text| quaeruntbxxvii.~Si sic contigerit, uacuus, sufflabo fauillas ;~ 329 Text| terramc ;~Coepit summa pedum contortisxiv tendere rostris.~Ingreditur, 330 | contra 331 Text| Sed status est unus, legum contraria sumens,~Et causam partemque 332 Text| spernas, in me quia uiscera contremuerunt.~Multas cor merensk lacrimasl, 333 Text| surrexerit error,~Omnis censura conuentus sint alieni. (Val. 65)~Consultu 334 Notes| trois leçons successives. Le copiste écrit d’abord ~(1) Res mala : 335 Text| cribant cererem, hos non coquit uncta lebeta ;~Terga suum 336 Text| uiscera contremuerunt.~Multas cor merensk lacrimasl, suspiria 337 | coram 338 Text| cum gemmis ditetur mille corona.~Iuris custodes cogunt portare 339 Text| sibi, mox concordi uoce coronat :~Prestolatur in hoc ueniant 340 Notes| caput adstrictum mucrone corones. » ~b Valois a lu à tort : 341 Text| suscipit ortum. [F° 40 v°]~Corporibus quae iunguntur sensum patiuntur,~ 342 Text| uersatur cognitionemc.lxxx~Corporum naturad aliam non percipit 343 Notes| transcrit pas, ait considéré la correction comme une seconde leçon 344 Notes| conservé par Valois. ~n Valois corrige ainsi avec raison le texte : 345 Notes| mais il est téméraire de corriger avec Valois : ingressis. ~ 346 Text| lumbi ;~Uinciat atque caput corrigia floribus actaa.~Spicula 347 Notes| conservée par Valois : « Corrigiis caput adstrictum mucrone 348 Text| Lex est una uetansc quae corrigit inter utrasque ;xcv~Altera 349 Not| France au fonds latin avec la cote 14192, qui comprend 83 feuillets. 350 Notes| Adalbéron. Le dialogue est alors coupé au vers 24, et Robert prononce 351 Text| summi Patris. Unumquodque creatum~Sumit naturam cum primum 352 Text| reuolui,~Legibus esse piisi credens omnino remota,~Priscis temporibus 353 Text| sectatores, non opiliones ;~Nec cribant cererem, hos non coquit 354 Text| facies suffert nec dicere crispa ;~Corporis hic, uultus, 355 Notes| a V : temtabo. ~b V : Crotoniatae. ~c V : transformet. ~d 356 Text| patent, celebres quae mittunt Crotoniateb ;~Desuper est titulus : 357 Text| Libystidis ursae,~Et uestis, crurum tenus talarisxii ademptam,~ 358 Text| dxv? »~Pugnos declinat, cubitos extendit in altum,~Erexit 359 Text| custodes cogunt portare cucullas :~Orent, inclinent, taceant, 360 Text| proregis orbem,~Procliuos noxis cump legum stringis habenis.~ 361 Notes| tum. ~d V : sed. ~e V : cupiens. ~f V : praeferre. ~g Leçon 362 Text| possitg~Seruorum studium, cursus, tantosque labores ?~hTesaurusi, 363 Text| sine spe pueriles plangere cursusm.~Omnibus in rebus, si sollers, 364 Notes| portait d’abord le texte : curtata talaris, exponctué ensuite, 365 Text| Marti non rite dicatur :~Cuspide trusus equo, uexillum turpe 366 Notes| Hispania coeperit arua. ~cvi E et C : veniunt. ~cvii 367 Text| Conscendunt uoces, fremitum dant Cluniacenses ;~Clamant atque 368 Text| apices ipso quos Gallia dante recipitxxxvi.~Uisibus humanis 369 Text| induperator ;~Lac tibi suggentid dat nutrix induperatrix ;~Mundus 370 Text| pelluntl,~In caelis primas debentl conscendere sedesli.~Hos 371 Text| semper.~Quid sit Hierusalem debes tu scire superna,~Quid lapides, 372 Text| nobis spetiosag uidetur.~Debilis in nulla membrorum parte 373 Text| patrata scias in prima luce decembris ;~Hoc itidem Martis temptabiturf 374 Text| quem misi C…..dxv? »~Pugnos declinat, cubitos extendit in altum,~ 375 Text| Disciplina, uigor, uirtus, mox et decor omnis,~Aecclesiaer fulgor, 376 Text| Aecclesiaej labor, interius decus omne dicatum,~Corpora sanctorum 377 Notes| suscrite ci-dessus, mais en la déformant ainsi : Sunt avium, sunt 378 Text| unquam celebrent non rura deinceps,~Si sua iura tenent ; si 379 Text| Uelle bonum sacris sitd delectare loquelis,~Instanter capiense, 380 Text| Utilitatis, honestatis, deliberationis ;~Finis honestatis his sit 381 Text| caetera surgent ;~Libertas deliquendi, tunc crimina stabunt. ( 382 Text| munere dignus,~Non quia deliras, sed nobis allegorizase. 383 Text| hiclxxv resonat ; non me dementia torquet ;~Si natura senum 384 Text| facultas : Val. 370~Nunc demonstraf ; tum deliberet ordo parentum, 385 Notes| extrinsecus illa. ~f V : demonstras. ~+ Les vers 373-379 sont 386 Text| preteritum sub temate iuditiali ;~Demonstratius presens deliberet ipso,~ 387 | denique 388 Notes| Valois a lu à tort : tum dentibus. ~c V : adscendant. ~d Leçon 389 Text| Spicula post tergum teneas tu, dentibusb ensem .»~Et cogit iuuenes 390 Text| superficiem stringit diffusa deorsum ; [F° 35 r°]~Saltibus inpressamxiii 391 Text| introductoria sane~Doctrinae, quae depromit post terga cicatrix.~Sacrae 392 Text| 33 r°]~Stemmata nobilium descendunt sanguine regum ;~Regibus 393 Text| iura tenebit ; [F° 42 r°]~Descriptas et non alias res puplicah 394 Text| Caesaris his maiora iubet descriptio magni :~Deuiet ille sacer 395 Not| et glosé le texte qu’il désigne par la lettre a. Le parchemin 396 Text| Immutare suum ; quod et est non desinit esse :~Natura summi Patris. 397 Text| Res mala : quod scio, despiciunt ; quod nescio, quaeruntbxxvii.~ 398 Text| Arcopagitaxxxv :~Ille duos super his desudat seribere libros.~Praesul 399 Notes| pensant à un personnage déterminé. Nous n’hésitons pas cependant 400 Text| iubet descriptio magni :~Deuiet ille sacer de sede monasticus 401 Text| iudico semper.~Eligo nosse Deum cunctis proferref. Quod 402 Not| D’après Mélanges [deuxième] du Moyen Age publié sous 403 Not| main moderne qu’Adalberonis dialogus ad Rotbertum regem. Le folio 404 Text| labor, interius decus omne dicatum,~Corpora sanctorum uolitant 405 Text| ille deo Marti non rite dicatur :~Cuspide trusus equo, uexillum 406 Text| talis. [F ° 38 r°]~Quae sit dicemus post haec ; intentio nostra~ 407 Text| tua, pie rex, quae sunt dicenda precamur~Ne spernas, in 408 Notes| per singula cordis. ~v C :~Dicendi spatium petimus modo, nilque 409 Text| periti :~Artificem quidam dicunt ignem sapientes ;~Est alii( 410 Text| lxxxii~Argumenta necessario dicuntur et ista.~REX~Cuncta necessariis 411 Text| quemj constrinseratk una dierum ;~Alfabetuml sapiat digito 412 Text| monstrat.~Spes iuuenum uentura dies qui discere nolunt,~Causa 413 Not| montre que trois mains différentes ont travaillé sur le manuscrit. 414 Text| Ossa superficiem stringit diffusa deorsum ; [F° 35 r°]~Saltibus 415 Text| dierum ;~Alfabetuml sapiat digito tantum numerare.~Hi proceres, 416 Text| tibi uis, rabies, tetris dignissima claustris ?~Figite per corpus, 417 Text| simul merito, regali munere dignus,~Non quia deliras, sed nobis 418 Text| tamen est extra quedaml digressio causam ;~Respicit ad causam, 419 Text| Rex, Augustini libros, dilecte, revolue :~Urbs excelsa 420 Text| patus.~PRAESUL~Quereh Dionisium qui dicitur Arcopagitaxxxv :~ 421 Not| Moyen Age publié sous la direction d’Achille Luchaire, « Les 422 Text| Quod genus attribuiti, dirimit non ulla uoluntas ; [F° 423 Text| iuuenum uentura dies qui discere nolunt,~Causa senum sine 424 Text| finis,~Et coniecturae, quo discernantur, oportet ;~Causa nec est 425 Text| diuum permanserit ista,~Disciplina, uigor, uirtus, mox et decor 426 Text| Ast aliis alios praefert discreta potestas.~Singula dissolui, 427 Notes| exponctuée : Terrenus fertur discretus cujus ad instar. ~l Effacé 428 Text| deliberet ordo parentum,lxxxviii~Discutiens affirmate cum relligiosis~ 429 Text| concessit, uel qualia misit ;~Dispice si merito, quid uerum sit 430 Text| hic est.lxxxiv~Inueni quod disposui ; non immemor horum~Eloquor 431 Text| aequali conditione,~Quamuis dissimiles pariat natura uel ordo ;~ 432 Text| non dubitared ;~Quae mala dissoluant, que sunt extrinsecus actae,~ 433 Text| discreta potestas.~Singula dissolui, propter fastiia longum.~ 434 Text| properuse non stertere coepi ;~Dissutis malis flatum pugnando reieci.~ 435 Text| ciuibus aedificata.~Ordine distincto regitur, non milite pauco :~ 436 Text| duabusxlii,~Uirtutum quas distribuit discretio matera.~Lex diuina 437 Text| Rex regum temet quanto ditauit honore ;~Munera concessit 438 Text| turpis~Pulchra cum gemmis ditetur mille corona.~Iuris custodes 439 Text| Miles nunc ; monachus diuerso more manebo ;~Non ego sum 440 Notes| Le ms. portait d’abord : Diuinae quas humanae discretio format. ( 441 Text| tuenturlv.~Altera seruorum diuisio conditionum :~eHoc genus 442 Text| tribuendo,~Et iugiter maneat diuisus sorte iugali,~Ni regisdx 443 Text| 52)~Regula si stabilis diuum permanserit ista,~Disciplina, 444 Text| dicitur : omne.~Quos iubet ut doceant sectam seruare fidelem,~ 445 Text| seruare fidelem,~Et mergi doctos sacri sic fonte lauacri ;~ 446 Text| apparent introductoria sane~Doctrinae, quae depromit post terga 447 Text| minantia terrent ;~Plurima me docuit Neptanabus ille magister. »~ 448 Notes| Valois au roi Robert. ~f Dolore : leçon primitive, labore. ~ 449 Text| afflictum nil possidet absque doloref. [F° 39 v°]~Quis abaci signis 450 Text| exiguis tantum temptaboa dolorem.~Scripta patent, celebres 451 Text| conditione~REX~Una domus dominilii sic lege reuoluitur unaa ?~ 452 Text| Rex regum regit hanc, dominusxxxii dominatur et illi ;~Eius 453 Notes| praesul ~d L’ancienne leçon donnait hic au lieu de sibi. ~e 454 Not| Adrien Valois a donné la 1ère édition du texte 455 Notes| quaedam. ~b Le ms. et Valois donnent : sperat. ~c V : praesul ~ 456 Not| de G.-A. Hückel de 1901 dont la traduction remplace celle 457 Text| lebeta ;~Terga suum per dorsa boum non serpere coguntc ;~ 458 Not| les lettres) de toutes les doubles leçons qu’Hückel n’adopte 459 Text| legibus necesse est aptare duabusxlii,~Uirtutum quas distribuit 460 Text| triplex.liii~Lex humana duas indicit conditiones :~Nobilis 461 Text| quid patiantur iniqui ;~De dubiis certent, de certis non dubitared ;~ 462 Notes| primitive : potentes. ~d V : non dubitantes (conjecture assez justifiée) ~ 463 Text| dubiis certent, de certis non dubitared ;~Quae mala dissoluant, 464 Text| monasticus ordo ;~Uxores ducant pulchrasf et preliag temptenth.~ 465 Text| aeque,~Legibus extinctis, ducetur ad ultima mortisb :~Luxus 466 Text| sanguine regum ;~Regibus et ducibus bona laus est nobilis ortus.~ 467 Text| res, quae sic, plane sic, ducitur, aeque,~Legibus extinctis, 468 Text| hominilxxix, sed separe ductu.~Altera iungitur hac, sed 469 Text| lege tenentur.~Nam primi duo sunt : alter regit, imperat 470 Text| offitiom sic stant operata duorum ;~Alternis uicibus cunctis 471 Text| hominis natura duplex reddit duplicatas ;~Corpore iunguntur hominilxxix, 472 Text| monachus tu quem misi C…..dxv? »~Pugnos declinat, cubitos 473 Notes| c V : praecepto. ~d V : ecclesiarum. ~e Ce vers et les deux 474 Not| lignes par page. Ces trois écritures sont de la même période 475 Text| preliag temptenth.~Territus edictis, meditans quo tendere possem,~ 476 Notes| trilicemque loricamque. Valois édite : loricamque trilicem. ~ 477 Not| traduites et présentées par Edmond Pognon, Paris, 1947 (Mémoires 478 Text| per omnia patris,~Legibus edocti, sapientes et moderatia, 479 Notes| discretus cujus ad instar. ~l Effacé dans le ms. Rétabli par 480 Text| Territa naturam uitans effatur asella :~Passio nec natura 481 Not| il ajoute que la main A a également corrigé et glosé le texte 482 | ego 483 Text| praecidanturviii ab omni :~Omnibus egressiso, thalamum post ostia seruent.~ 484 Text| seruorum diuisio conditionum :~eHoc genus afflictum nil possidet 485 Notes| Aetna. ~c Leçon primitive :~Ehtna rosas cum plantabunt et 486 Text| coeperit aruaa,cv Val. 425~Ehtnab rosas cum producet, uel 487 Text| similis, hoc iudico semper.~Eligo nosse Deum cunctis proferref. 488 Not| Valois, de quelque nature qu’elles soient. ~Les abréviations~ 489 Text| disposui ; non immemor horum~Eloquor in presensf, et quod pronunciog, 490 Text| meritis omnes assumant ; emolumentum [F° 42 v°] Val. 420~Excipiat 491 Text| tergum teneas tu, dentibusb ensem .»~Et cogit iuuenes lentos 492 Text| faretraa, forceps et malleus, ensis,~Ignitusque silex, ferrumb 493 Notes| curtata talaris, exponctué ensuite, mais conservé par Valois. ~ 494 Not| a écrit le texte en son entier, une autre main B s’est 495 Notes| il s’agit d’un dialogue entre Adalbéron et son messager ; 496 Not| Adalberos von Laon », dans Die Entstehung des Kreuzzugsgedankens, 497 | eos 498 Text| dixi, super ordine paucam ;~Equalesn igitur sunt omnes conditione~ 499 Text| reuertitur ad nos,~Et festinus equi spumantia colla reliquit.~« 500 Text| dicatur :~Cuspide trusus equo, uexillum turpe reliqui ;~