ADALBERONIS CARMEN AD ROTBERTUM REGEM.

[PRAESUL^b]ⁱ [Ms. 14192]

ⁱⁱRegi Rotberto sic praesul Adalbero scribo, [F° 32 v°]
Presulis^ciii in senio. Fratrum Laudunicus ordo,
Flos iuuenum fructusque senum, te mente salutat.
^ivIn tabulis describe tui per singula cordis,
Quanta Deus tibi concessit, uel qualia misit ;
Dispice si merito, quid uerum sit trutinando.
Patres namque tui longe : rex, induperator ;
Lac tibi suggenti^d dat nutrix induperatrix ;
Mundus adhuc puero dominum metatur, et omnis
Congaudet, plaudit manibus, letatur^e et obtat^f
In regem sibi, mox concordi uoce coronat :
Prestolatur in hoc ueniant ut tempora pacis.
Lubrica tunc adolescentis transiuit et aetas ;
Flore iuuentutis tua iam resplendet imago ;
Forma super cunctos nobis spetiosa^g uidetur.
Debilis in nulla membrorum parte uideris ;
Quamuis more grauis^h, tamen es cum robore leuis ;
Laetatur uulgus ; gaudent etiam sapientes.
Plurima sub pedibus tibi fortia regna iugauit.
Quid quereris ? quid fraudauit ? quid dicere mussas ?

REX
Quod genus attribuitⁱ, dirimit non ulla uoluntas ; [F° 33 r°]
Stemmata nobilium descendunt sanguine regum ;
Regibus et ducibus bona laus est nobilis ortus.
De forma satis est et de uirtute locutum :
Est animae uirtus potior quam corporis ulla^j.

PRAESUL
^vDicendi spatium petimus modo, nilque reponas ;
Pace tua, pie rex, quae sunt dicenda precamur
Ne spernas, in me quia uiscera contremuerunt.
Multas cor merens^k lacrimas^l, suspiria prodit
Os tremulum, facies suffert nec dicere crispa ;
Corporis hic, uultus, uocis, moderatio nulla.
Uersibus exiguis tantum temptabo^a dolorem.
Scripta patent, celebres quae mittunt Crotoniate^b ;
Desuper est titulus : Lex antiquissima, scriptus ;
Praecipiunt : ui cogatur quod sponte negatur.
Ut placet imperio, sic se transfformet^c et ordo ;
Rusticus ille piger, deformis et undique turpis
Pulchra cum gemmis ditetur mille corona.
Iuris custodes cogunt portare cucullas :
Orent, inclinent, taceant, uultusque reponant.
Nudi pontifices sine fine sequantur aratrum^d, [F° 33 v°]
Carmina cum stimulo primi cantando^e parentis.
Praesulis et si forte locus uacet^f, intronizentur^g
Pastores ouium, nautae, quicumque sit ille.
Sit tamen hoc presubtili^h ratione cauendum :
Nullus episcopium, diuina lege^vi peritus,
Temptetⁱ, sed sacris scripturis euacuatus,
Et studiis nec quem^j constrinserat^k una dierum ;
Alfabetum^l sapiat digito tantum numerare.
Hi proceres, preceptores hos mundus adoret,
Et iubent^mvii ut celebres nec reges excipiantur.
Excludantur et hi quos sola scientia comit, (Val. 60)ⁿ
Christi conseruos, et quos sapientia nutrit, [F° 34 r°]
Et quibus apparent introductoria sane
Doctrinae, quae depromit post terga cicatrix.
Sacrae si magnus fidei surrexerit error,
Omnis censura conuentus sint alieni. (Val. 65)
Consultu regis hi praecidantur^viii ab omni :
Omnibus egressis^o, thalamum post ostia seruent.
Precipiunt^p coram, sed clam cum fraude susurrant^q. [F° 33 v°] (Val. 52)
Regula si stabilis diuum permanserit ista,
Disciplina, uigor, uirtus, mox et decor omnis,
Aecclesiae^r fulgor, pauco^six sub tempore uerget. (Val. 55)
Puplica^a res, quae sic, plane sic, ducitur, aeque,
Legibus extinctis, ducetur ad ultima mortis^b :
Luxus et incestus, furtum, tunc caetera surgent ;
Libertas deliquendi, tunc crimina stabunt. (Val. 59)
Hoc solum rutilo preceptum^c scribitur auro : [F° 34 r°] (Val. 68)
Ut procurator regis, mundana ministrans,
Sit piger, ignauus, modica uirtute repletus ;
Hic aliena petat, repetat sua, nil tribuendo,
Et iugiter maneat diuisus sorte iugali,
Ni regis^dx heredipetae non spes sibi constet.
Est antiqua patrum tradunt consueta^e uoluntas,
Ut casti, sobrii sint custodes thalamorum :
Qui nescit molere, regi sit carior ille.
Caesaris his maiora iubet descriptio magni :
Deuiet ille sacer de sede monasticus ordo ;
Uxores ducant pulchras^f et prelia^g temptent^h.
Territus edictis, meditans quo tendere possem,
Rectores rerum placet accersire mearum. [F° 34 v°]
Omnia, singultu guttur quatiente, reuolui,
Legibus esse piisⁱ credens omnino remota,
Priscis temporibus quia non audita fuerunt.
Usibus exceptis procuratoribus aptis,
Mittere proponunt mox explorare magistrum :
Gallia fert monachos quos patrum regula nutrit ;
Ad monachos monachus transmittatur C …..^jxi
Hic sapiens, hic est sollers, uerboque fidelis ;
Qui solitus semper leges seruare paternas ;
Flectere scit prudens animosos ad pietatem.
Consilium cautum sequitur, non est mora, factum :
Uespere progreditur, tunc^k mane reuertitur ad nos,
Et festinus equi spumantia colla reliquit.
« Quo quo quo^l praesul, bona nutrix, heus, puer, uxor ? »
Est incompositus, posita iam ueste priori ;
Pilleus excelsus, de pelle Libystidis ursae,
Et uestis, crurum tenus talaris^xii adempta^m,
Finditur anterius, nec parcit posteriori.
Ilia baldringo cingit strictissimaⁿ picto,
Multiplices et res multae per cingula pendent :
Arcus cum faretra^a, forceps et malleus, ensis,
Ignitusque silex, ferrum^b quatiens, simul ilex.
Ossa superficiem stringit diffusa deorsum ; [F° 35 r°]
Saltibus inpressam^xiii pungunt calcaria terram^c ;
Coepit summa pedum contortis^xiv tendere rostris.
Ingreditur, noti fratres quem nosse laborant ;
Concurrunt ciues, et larga palatia complent.
Pontificem sic deformis tunc sistitur ante :
« Esne meus monachus tu quem misi C…..^dxv? »
Pugnos declinat, cubitos extendit in altum,
Erexit cilium, torquens cum lumine collum :
« Miles nunc ; monachus diuerso more manebo ;
Non ego sum monachus, iussu sed milito regis ;
Nam dominus meus est rex Oydelo Cluniacensis ; »
« Tune cata to siopomenon^exvi causam meditaris ? »
« In studiis memini formarum nosse figuras^f ;
Non tua praepediat nos indignatio feruens ;
Praeceptum domini liceat cum pace referre.
Sarra^g – nimis gens – caenorum de more petulca
Regnum Francorum, manu^xvii ferroque subactum,
Occupat, et rodit quicquid^h sibi Gallia nutrit.
Undique terra rubet roseo madefacta liquore ;
Sanguine torrentes nimia de cedeⁱ redundant. [F° 35 v°]
Aecclesiae^j labor, interius decus omne dicatum,
Corpora sanctorum uolitant conspersa per auras ;
Sunt auium, sunt iam consortia facta leonum^k.
Uastat episcopium cum strage Turoniacense ;
Martinus plorat, tutorem clamitat idem ;
Oidelo compatitur^xviii, simili qui iure tenetur.
Hic Romam petiit monachis orare salutem.
Conscendunt uoces, fremitum dant Cluniacenses ;
Clamant atque monent subito : « Dispone, magister,^xix
Arma subire tuis, et quae praeponere debent,
Quae sint exterius et quae sint interiora^l. »
^xx « Lunaris pendere prius debet tua pelta ;
Insuper adponas^m tibi trilicemque loricam ;^nxxi
Lubrica sustineant galeam cinctoria lumbi ;
Uinciat atque caput corrigia floribus acta^a.
Spicula post tergum teneas tu, dentibus^b ensem .»
Et cogit iuuenes lentos ascendere currus,
Atque senum praecipit^xxii equos conscendere turbam :
« Ascendant^c asinum bini, denique camelum ;
Si non sufficiunt, bubalum conscendite terni. » [F° 36 r°]
Milia mille uiri procedunt : ante quirites.
Res agitur, ferroque ternis^dxxiii prolata diebus.
Signifer in medio properus^e non stertere coepi ;
Dissutis malis flatum pugnando reieci.
Nescio per superos manibus quot milia straui ;
Iupiter ille duos numerat meliore lapillo.
Tertius ille deo Marti non rite dicatur :
Cuspide trusus equo, uexillum turpe reliqui ;
Cum reliquis fugiens genitalia regna petiui.
Haec patrata scias in prima luce decembris ;
Hoc itidem Martis temptabitur^f ante kalendas.
Militiae princeps ad te nos Oydelo mittit :
Te dominum monachorum bellicus ordo salutat ;
Admonet inuitans acies ut bella perornes ;
Agmine conseptus^gxxiv mandatum concitus imple.
Armis te decet ante mori quam rura colendo.
Mittere perplures quam^h frondes Asia spondet,
Africa nigra maris quot littusⁱ arenas^xxv,
Pars Europa minus non iactat tertia mundi.
- Quid^j tibi uis, rabies, tetris dignissima claustris ?
Figite per corpus, fugiat ne liuidus, ungues. [F° 36 v°]
- Crede mihi, non me tua uerba minantia terrent ;
Plurima me docuit Neptanabus ille magister. »
Labitur aula tolis^k rutilat quo splendida fuluis.
Per partes scindunt uestem quam quisque tenebat^l
Crede, reuera dehinc, super his nec falsa notaui^xxvi :
Ordinis est igitur haec transformatio regni.
Unusquisque potest aliis coniungere rebus
Sese ; quod natura negat, sapientia monstrat.
Spes iuuenum uentura dies qui discere nolunt,
Causa senum sine spe pueriles plangere cursus^m.
Omnibus in rebus, si sollers, omnia scirem !
Heu ! miser, insipiens, quod me nunc penitet^a, urget !
Non rastros noui, nec tristia proelia uidi :
Res mala : quod scio, despiciunt ; quod nescio, quaerunt^bxxvii.
Si sic contigerit, uacuus, sufflabo fauillas ;
Aut regis cineres, aut nostras flabo camenas.

REX
Si Musas celebres, clament : musarde sacerdos.

PRAESUL^xxviii
Persius indignans promet^xxix : tu^c lusca sacerdos.
Qui legit, sapit officium musae, sine musis^xxx.
Uelle bonum sacris sit^d delectare loquelis,
Instanter capiens^e, horum non immemor unquam, [F° 37r°]
Iustis inueniar similis, hoc iudico semper.
Eligo nosse Deum cunctis proferre^f. Quod opto,
Prospera si tibi sunt, te non pigeat reminisci^g,
Rex regum temet quanto ditauit honore ;
Munera concessit pius omnibus his meliora^xxxi,
Dans intellectum quae sit sapienta uera^h,
Per quemⁱ scire potes quae sunt caelestia semper.
Quid sit Hierusalem debes tu scire superna,
Quid lapides, muri, portae, structura quid illa,
Et quibus illa manens sit ciuibus aedificata.
Ordine distincto regitur, non milite pauco :
Ast aliis alios praefert discreta potestas.
Singula dissolui, propter fastiia longum.

REX
Scire meum nihil est, semper sit numinis almi ;
Mens humana Deo semper uicina uidetur ;
Non se nosse ualet qui non uult scire super se.
Illa potens est Hierusalem puto uisio pacis ;
Rex regum regit hanc, dominus^xxxii dominatur et illi ;
Eius cum partes sibi diuidit, est in idipsum.
Porta nitens aliquo non clauditur ulla metallo ; [F° 37 v°]
Hic muri sunt absque petris, lapides sine muris ;
Uiui sunt lapides, aurum uiuit platearum ;
Splendidius rutilans obrizo^j creditur auro.
Ciuibus angelicis, hominum struitur quoque turmis ;
Pars quedam^a regnat, quedam pars altera spirat^b.
Hoc tantum scio, sed super his maiora requiro.

PRAESUL^cxxxiii
Assiduus lector sibi^d plurima nosse perobtat^e ;
Torpens et tardus solet inmemor^f esse priorum.
Rex, Augustini libros, dilecte, revolue :
Urbs excelsa Dei quae sit dixisse probatur.

REX
Inco – precor, mihi dic, praesul, qui sunt^xxxiv ibi – latus,
Princi – pares et qui si sunt^g et in ordine – patus.

PRAESUL
Quere^h Dionisium qui dicitur Arcopagita^xxxv :
Ille duos super his desudat seribere libros.
Praesul et ille sacer loquitur Gregorius inde,
Iob magnae scrutans fidei Moralia regis ;
Idem sermonem complens explanat aperte ;
Hic et Ezechielis super his in fine patenter,
Hoc apices ipso quos Gallia dante recipit^xxxvi.
Uisibus humanis non est prelatioⁱ talis. [F ° 38 r°]
Quae sit dicemus post haec ; intentio nostra
Mistica^j. Distinctus disponitur ordo supernus,^xxxvii
Cuius ad exemplar terrenus fertur haberi^k.
Aecclesiae ueteris populi sub lege ministros^xxxviii,
Nomine^l quae perfunctorio^m sinagoga uocatur ;
Per Moysen Deus instituit quos ordine rexit.
Historiae narrant sacreⁿ qui constituantur.
Aecclesiae^o regnum caelorum dicitur ordo,
In qua disposuit mundos Deus ipse ministros,
Et noua lex^xxxix inibi colitur sub principe Christo^p.
^xlHoc et pontificum fixit censura fidelis :
Qualiter, et quales a quis^xli, ibi constituantur^q.
Aecclesiae status hinc fruitur si pace quieta,
Ipsum legibus necesse est aptare duabus^xlii,
Uirtutum quas distribuit discretio mater^a.
Lex diuina suis partes non diuidit ullas ;
Forma^xliii eos omnes aequali conditione,
Quamuis dissimiles pariat natura uel ordo ;
Non minor artificis quam regis natus^b erilis.
Hos pia lex omni mundana sorde sequestrat.^xliv
Non scindunt terram, nec^xlv stant post terga iuuencum ; [F° 38 v°]
Uitibus, arboribus, uix hortis infamulantur^xlvi.
Non sunt carnifices, caupones, necne subulci,
Hircorum sectatores, non opiliones ;
Nec cribant cererem, hos non coquit uncta lebeta ;
Terga suum per dorsa boum non serpere cogunt^c ;
Non sunt lautores, contemnunt^d feruere uestes.
Sed mentes purgare suas et corpora debent ;
Moribus ornati, custodes sunt aliorum^e.
Lex aeterna Dei sic mundos precipit^f esse ;
Iudicat expertos seruilis conditionis^g.^xlvii
Hos Deus assciuit^h seruos sibi ; iudicat ipse ;
Castos et sobrios de caelis clamitat esse.
Omne genus hominum preceptoⁱ subdidit illis ;
Princeps excipitur nullus, cum dicitur : omne.
Quos iubet ut doceant sectam seruare fidelem,
Et mergi doctos sacri sic fonte lauacri ;
Constituit medicos si uulnera conputruerunt^j,
Per quos sermonum cauteria sunt adhibenda.
Corporis ille sui sacramentum^k sanguinis atque^xlviii
Iussit quo solus tractaret rite sacerdos :
Maxima commisit, quos^xlix se tractare rogauit. [F° 39 r°]
Uoce Dei quod promissum non esse negatum
Credimus et scimus ; ni quos sua crimina pellunt^l,
In caelis primas debent^l conscendere sedes^li.
Hos decet euigilare, cibis et parcere multis,
Pro populi semperque suis orare ruinis.
Pauca super clero dixi, super ordine pauca^m ;
Equalesⁿ igitur sunt omnes conditione

REX
Una domus domini^lii sic lege reuoluitur una^a ?

PRAESUL
Res^b fidei simplex, status est sed in ordine triplex.^liii
Lex humana duas indicit conditiones :
Nobilis et seruus simili non lege tenentur.
Nam primi duo sunt : alter regit, imperat alter ;
Quorum precepto^c res puplica firma uidetur.
Sunt alii quales constringit nulla potestas^liv,
Crimina si fugiunt quae regum sceptra coercent.
Hi bellatores, tutores aecclesiarum^d ;
Defendunt uulgi maiores atque minores
Cunctos, et sese parili more tuentur^lv.
Altera seruorum diuisio conditionum :
^eHoc genus afflictum nil possidet absque dolore^f. [F° 39 v°]
Quis abaci signis numerando retexere possit^g
Seruorum studium, cursus, tantosque labores ?
^hTesaurusⁱ, uestes, cunctis sunt pascua serui^lvi;
Nam ualet ingenuus sine seruis uiuere nullus.
Cum labor occurrit, sumptus^j et habere perobtant^klvii,
Rex et pontifices seruis^lviii seruire uidentur ;
Pascitur a seruo dominus quem pascere sperat.
Seruorum lacrimae, gemitus non terminus ullus^l.
Triplex ergo^lix Dei domus est, quae creditur una :
Nunc orant, alii pugnant, aliique laborant.
Quae tria sunt simul et scissuram non patiuntur ;
Unius offitio^m sic stant operata duorum ;
Alternis uicibus cunctis solamina praebent^lx.
Est igitur simplex talis conexio triplex ;
Sic lex^lxi praeualuit^lxii, tunc mundusⁿ pace quieuit.
Tabescunt leges, et iam pax defluit omnis^o ;
Mutantur mores hominum, mutatur et ordo.
Rex, tunc iure tenes lancem, tunc proregis orbem,
Procliuos noxis cum^p legum stringis habenis.

REX
Iam caput ecce tuum candens imitatur olorem ;^lxiii
Haec natura senectutis dixisse probatur^a ; [F° 40 r°]
Te quoque non sanum^b talis^lxiv natura coegit.

PRAESUL
Altera me stimulat, senio non deficit illa.^lxv

[REX]^lxvi
Quot homini dantur naturae, dic ?^lxvii

[PRAESUL^c]^lxviii
Puto, binae ;
Sed tamen his quam multiplices scis esse duabus.

REX
Harum^d quae loquitur ? Cuius sunt uerba ? Repone.^lxix

PRAESUL
Gramaticus simplex, nedum dialecticus illex.^lxx

REX
Nunc fac quod recolas^e studiorum pauca priorum^f.^lxxi

PRAESUL
Qui paruum meminit, non obliuiscitur omnis.^lxxii

REX
Eius quae stimulat senio nescis reminisci ?^lxxiii

PRAESUL
Dicere quae nollem, rex, infestando perurges.^lxxiv
Spiritus hic^lxxv resonat ; non me dementia torquet ;
Si natura senum cogit, non culpor acute.
Naturae finem non ponunt arte periti :
Artificem quidam dicunt ignem sapientes ;
Est alii(s)^g natura Dei praeclara uoluntas.^lxxvi
Nam natura Dei Deus est, hominum non sic^lxxvii.
Si uere Deus est, immutabilis idem^lxxviii;
Immutare suum ; quod et est non desinit esse :
Natura summi Patris. Unumquodque creatum
Sumit naturam cum primum suscipit ortum. [F° 40 v°]
Corporibus quae iunguntur sensum patiuntur,
Quaedam : sunt aliae quedam^h quae non patiuntur,
Et si mutatur corpus, mutatur et illa.
Cum pereunte perit ; quo permanet illa manente.
Iungitur haec incorporeis, sed et altera rebus ;
Non pereunt illae quae corpore non sotiantur^a.
Res hominis natura duplex reddit duplicatas ;
Corpore iunguntur homini^lxxix, sed separe ductu.
Altera iungitur hac, sed et altera iungitur illac ;
Quicquid^b erit contra non haec, non illa probatur.
Territa naturam uitans effatur asella :
Passio nec natura sapit, nec corporis ulla,
Unam quae circa uersatur cognitionem^c.^lxxx
Corporum natura^d aliam non percipit umquam^lxxxi,
Sed quam non nouit cognosci fertur ab illa.
Intellectibili sensu sunt haec capienda ;
Sunt intellectus per quem noscuntur utraque.
Dico necessarium quod quaelibet exigit harum^e :^lxxxii
Argumenta necessario dicuntur et ista.

REX
Cuncta necessariis argumentantur ab istis ?^lxxxiii

PRAESUL
Malleus alter adest, qui causa probabilis, hic est.^lxxxiv
Inueni quod disposui ; non immemor horum
Eloquor in presens^f, et quod pronuncio^g, uerum. [F° 41 r°]

REX
Quod non est uerum, non est fas dicere uerum ;^lxxxv
Fabula non similat uerum, nec dicitur esse.

PRAESUL
En dixi uerum ; scis non excedere uerum ;
Nenia^h nulla meum nec fabula mulcet amoremⁱ ;
Non sic gesta scias, sed cuncta geri potuisse^j.
Sistere cuncta uelim quamuis sub temate^k uero,
Hic tamen est extra quedam^l digressio causam ;
Respicit ad causam, causam sed dicitur extra.
A proprio sensu non haec aliena uidetur ;
Finis et offitium^m sapit ; est non fabula, sed res.^lxxxvi
Nunc pro lege Dei certando per omnia patris,
Legibus edocti, sapientes et moderati^a,^lxxxvii
Praemia uel poenas querant^b ratione fideli^c, Val. 366
Accipiant aequi uel quid patiantur iniqui ;
De dubiis certent, de certis non dubitare^d ;
Quae mala dissoluant, que sunt extrinsecus acta^e,
Oratoris inest tibi, rex, concessa facultas : Val. 370
Nunc demonstra^f ; tum deliberet ordo parentum,^lxxxviii
Discutiens affirmate cum relligiosis
Iuditiis a quo possint res inficiari. [F° 41 v°] Val. 373
Iuditium quaerisiustorum ; iura sequentur :^lxxxix [F° 43 r°] (A)⁺
Est aequum. Digne sic finis iudicialis
Utilitatis, honestatis, deliberationis ;
Finis honestatis his sit quae distribuantur.
Sit quod preteritum sub temate iuditiali ;
Demonstratius presens deliberet ipso,
Quae uentura putat : hoc iuris causa requirit.^xc

REX
Iuditium duplex sequitur correptio triplex :^xci [F° 41 v°] Val. 374
Antea res quales nobis, translatio, finis,
Et coniecturae, quo discernantur, oportet ;
Causa nec est indiuiduis, tamen est spetialis^g.

PRAESUL
Quatuor has non inuenies quas hicce requiris,
Sed status est unus, legum contraria sumens,
Et causam partemque suam puto^h desuper esse^xcii. Val. 380
Rite pedes posui ; surgit dum figitur alter ;
Aestimo quod tetigi non a ratione recessi.
Pandere non moriens nos haec natura coegit ;
Immerito culpor, haec ui quia dicere cogor.
Quid tibi peccaui ? naturae iura repleui. Val. 385
Digne tristaris qui rex seruire iuberis :
Francorum primus tu seruus in ordine regum ;
Hic male turbatur, qui non sua uerba ueretur.

REX
Regnum Francorum reges sub tempore patrum (A)⁺
Subiugat et semper sublimi pollet honore ; Val. 390
Regum sceptra patrum nullius sceptra coercent.
Quique regit, gaudent uirtutibus, imperat aeque
Nouimus imperium iam regibus esse fugatum. [F° 42 r°]^xciii
Gratia nunc Summo per quem regnare peropto ; (B)⁺⁺
Non meritis concedo meis, sed laude perhemni^a ; Val. 395
Gloria, laus et honor, uirtus sit cuncta regenti,
Poplitibus flexis suplex^b quem semper adoro,
Ut nobis liceat leges seruare paternas. [F° 43 r°]^xciv
Lex est una uetans^c quae corrigit inter utrasque ;^xcv
Altera permitit, iubet altera, suntque minores ; Val. 400
Iudico maiorem quam tradunt posteriorem,
Utile quaeque necessarium conferre uidetur.
Adres^xcvi pertineat plures, quae semper honeste
Fortior et quecunque^d grauissima sit teneamus^xcvii.
Iudicet omnipotens mecum diuina sit illa^e.^xcviii Val. 405
^fUndique pax bona post certamina, postque labores,^xcix
Et status aecclesiae^g per se sua iura tenebit ; [F° 42 r°]
Descriptas et non alias res puplica^h leges.
Possideantⁱ sua regna Basilius et Benedictus ;
Obseruent, teneant quicquid^j sua regna iubebunt. Val. 410
Pontifices unquam celebrent non rura deinceps,
Si sua iura tenent ; si non^c, ruralia curent.
Iustitiae regimen noster non audeat ordo
Linquere, sed totios semper se nisibus abtet^k,
Constituat iustos et non pro lege capaces Val. 415
Rectores inopum, miserum nec non^ci uiduarum.
Nullus ad aecclesiam noctis nisi tempore pergat
Ire semel ; liceat cunctis orare diebus.
Iudicet, expectet^l presentes atque futuros ;
Pro meritis omnes assumant ; emolumentum [F° 42 v°] Val. 420
Excipiat solus uestra cum pace fidelis.^cii
Septenas liceat laudes proferre per horas ;
Hostia cum uotis. Sit haec promissio patris^m.^ciii
Cum Ligeris calabros temptabitⁿ lingere campos,^civ
Et torrens Tigris hispania coeperit arua^a,^cv Val. 425
Ehtna^b rosas cum producet, uel lilia stagnum^c,
Talia si ueniant^cvi, tunc haec uentura timeto.
Gratia confirmet te, presul^d Adalbero, Christi,^cvii
Nostra simul merito, regali munere dignus,
Non quia deliras, sed nobis allegorizas^e. Val. 430