Pars

  1   1|        rationale et potens uti ratione dicitur. Accidentia uero, quae in
  2   1|             substantia in se contraria dicitur alteri, sed, si forte, per
  3   1|              enim magis uel minus homo dicitur, sicut magis uel minus album.
  4   1|          sedente eadem est cum ea quae dicitur postquam Socrates surrexerit; "
  5   1|                  Sed nec ea quae simul dicitur tota, simul res una dici
  6   1|                autem, inquit, nunc hoc dicitur quod linea constet ex punctis,
  7   1|         continuat, pars extremorum non dicitur, sed magis uinculum quo
  8   1|              etiam sicut ipsum simplex dicitur, cum tamen maior secundum
  9   1|             successionem partium fieri dicitur nec, <cum> partes non permaneant,
 10   1|              prima est dies, dies esse dicitur, sed non conuertitur, eo
 11   1|           quaelibet per se fuerit. Sed dicitur nullo iam tempore ulterius
 12   1|                est quam ea quae futura dicitur. Si uero ad idem illa tria
 13   1|             determinatum.~At uero <si> dicitur quod substantiue numerorum
 14   1|              tantum oratio significare dicitur dum ultima eius pars profertur,
 15   1|               oculos diuersorum uenire dicitur, secundum /70/ eosdem sensus
 16   1|            corporis partibus tota esse dicitur; unde et eas omnes simul
 17   1|                  album, inquit, multum dicitur et actio annua uel longa."
 18   1|               illius magnus uel paruus dicitur, ita hic numerus ad illum
 19   1|            Sicut enim 'magis unum' non dicitur, ita nec 'magis duo uel
 20   1|        consistere, in eo scilicet quod dicitur 'extra exterior', 'intra
 21   1|              inspiciamus, cum scilicet dicitur locus superior uel inferior,
 22   1|          aequale uel inaequale proprie dicitur, alia uero per accidens
 23   1|              aequalem numerum aequalis dicitur, uel haec substantia illi
 24   1|              ut in subiecto forma esse dicitur, siue ut totum in partibus,
 25   1|          honori praesidente honor ipse dicitur esse, aut ut in fine, ut
 26   1|            locum Deus incircumscriptus dicitur; secundum uero substantialem
 27   1|           habere et id quod Romae esse dicitur et quod Antiochiae esse
 28   1|            iacens aut stans aut sedens dicitur, ex quibus<dam> adiacentibus
 29   1|            denominatiue a positionibus dicitur, hoc relatiuorum genere
 30   1|             denominatiue dicantur. Sed dicitur quod de ipsis substantiis
 31   1|            denominatiue a positionibus dicitur." Unde quidam (quorum unus,
 32   1|         relatiue assignari. Sicut enim dicitur positio positi positio de
 33   1|           claritate clara denominatiue dicitur et sanitas a bonitate bona
 34   1|            denominatiue a positionibus dicitur", nihil obest si subiecta
 35   1|          conuenit nominari. Sicut enim dicitur disciplina disciplinati
 36   1|           filius patris filius proprie dicitur. Sed haec, ut Aristoteles
 37   1|        praepositione quidem ueluti cum dicitur magnum ad paruum magnum
 38   1|             possessio, non hominis bos dicitur et Socrates magister Platonis,
 39   1|        Platonis, non Socrates Platonis dicitur. Haecque quidem assignatio
 40   1|         uidentur assignari. Sicut enim dicitur scibile scientia scibile,
 41   1|                Manus enim manuti manus dicitur et manutum manu manutum.
 42   1|              inde uel pater uel filius dicitur), sed ipsa non possunt effici
 43   1|     assignationem ad alia, ut bos meus dicitur, id est, mei, non quidem <
 44   1|             possunt /88/ regi, sed cum dicitur 'Marcia Catonis', 'uxor'
 45   1|             uidit; quod enim manus non dicitur alicuius quaedam manus,
 46   1|            manus, et quoddam caput non dicitur alicuius quoddam caput,
 47   1|           aequale enim aequali aequale dicitur, et simile simili simile.~
 48   1|              et paruus respectu illius dicitur, sic quoque idem homo ad
 49   1|              et aequalis et inaequalis dicitur; unde ea non esse contraria
 50   1|          planum et plenum. Planum enim dicitur secundum hoc quod partes
 51   1|               et ex illa iste ad istum dicitur aequale. Et cum quaelibet
 52   1|               sequi. Illud quoque quod dicitur: substantiale esse speciei
 53   1|            inquit, uisionis, <caecitas dicitur>" "caecitas uero uisionis
 54   1|             caecitas uero uisionis non dicitur" adde; etiam Cum dixisset: "
 55   1|          adiunxit: "nec ullo alio modo dicitur ad ipsum," id est uel etiam
 56   1|               eo quod bos est, hominis dicitur, sed in eo quod ab ipso
 57   1|            ergo hoc habet quod hominis dicitur non ex substantia propria;
 58   1|                demonstrant, ueluti cum dicitur: 'pater filii pater'. Nec
 59   1|                non relatio, ueluti cum dicitur 'bos hominis'.~Atque de
 60   1|               rubens factus est rubeus dicitur, nec cui pallor propter
 61   1|            aliquid passum sit, idcirco dicitur dulce," id est dulcedo mellis,
 62   1|               ipso passibilis qualitas dicitur, nihil ipsum pati facit,
 63   1|               enim uel inferens tantum dicitur uel illata uel utrumque.
 64   1|          passibilem qualitatem inferre dicitur, et illata modo a passione
 65   1|          aliquo modo unumquodque huius dicitur, sed quod habeat potentiam
 66   1|                aliquis homo pugillator dicitur, non tantum secundum artem
 67   1|       resistendum facile, ut sanatiuus dicitur eoquod possit non facile
 68   1|              quod non facile aegrotare dicitur; hunc autem, cum sit de
 69   1|                 triangula uel quadrata dicitur, et aspera fortasse uel
 70   1|                 unumquodque quale quid dicitur."~Est autem figura compositio
 71   1|                enim, inquit, 'spissum' dicitur quod partes sibi ipsae propinquae
 72   1|                specierum nominibus ita dicitur.~At uero illud eam annumerationem
 73   1|                 pugillatoria enim ipsa dicitur disciplina pugnandi, a qua
 74   1|                104.l0/ est. Unde etiam dicitur: "si ex contrariis unum
 75   1|            minus iustitia uel sanitas' dicitur. Unde et ipse inquit Aristoteles: "
 76   1|                qualitatis ducitur quod dicitur comparari.~Postquam autem
 77   1|         qualitates simile ac dissimile dicitur. Qui enim albedinem suscipiunt,
 78   1|             Quod autem de similitudine dicitur, nulli qualitati uidetur
 79   1|                participat, ipsi simile dicitur; in eo uero quod hanc habet,
 80   1|            albedinem habet, simile non dicitur, ex ipsa tamen simile esse
 81   1|            cuius participatione simile dicitur. Potest fortasse dici quod
 82   1|           sicut omnis qui amat, facere dicitur. Si autem fit, non est,
 83   1|           secundum quae fuisse moriens dicitur. 'Mortuum' ergo praeteriti
 84   1|         calefacere enim magis et minus dicitur, et calefieri; similiter
 85   1|               sunt, nihil de eis aliud dicitur quam quae in principio dicta
 86   1|                quod de omnibus uniuoce dicitur, sed ad aequiuocationem
 87   1|          Habere praedicamentum uniuoce dicitur. Quae autem nomine generis
 88   1|            modis tamquam genus uniuoce dicitur; alioquin pauca in nomine
 89   1|               habendi proprietas nasci dicitur. Quae quidem ratio ab infinitate
 90   2|                Unde et in Periermenias dicitur: "et ea quae scribuntur
 91   2|                unde et in Periermenias dicitur: "constituit enim qui dicit,
 92   2|        uocabulo quodammodo significari dicitur; unde etiam idem in Eodem
 93   2|      accidentia quodammodo demonstrare dicitur, uel latratus canis ipsius
 94   2|         determinat circa eam, utrumque dicitur significare; sed qualitatem
 95   2|                proprie significare non dicitur; quia aequ<iuocum> tamquam
 96   2|      substantiuo praecedenti oppositum dicitur, 'mortuum' scilicet 'homini'.
 97   2|             retinere debet, ueluti cum dicitur 'animal rationale mortale', '
 98   2|   coniunctionem facit; cum uero per se dicitur indeterminate, ad quorum
 99   2|          imperfecta earum significatio dicitur quod cum omnis intellectus
100   2|              quod aliquid de ipso esse dicitur. Sed dico quod si in 'de'
101   2|            quod in Primo Categoricorum dicitur, assentit: "nomen, inquit,
102   2|          addetur. Unde in Periermenias dicitur: "sed erit affirmatio uel
103   2|             seu ambigua uel suspensiua dicitur quod eas quas significat
104   2|             nisi ex praesenti albedine dicitur. Unde et tantum 'albi' nomen
105   2|              tempore adhaerentem uiuum dicitur, sed tantum ex adiacente
106   2|               fuerit uel inerit, uiuum dicitur, sed quia iam praesentialiter
107   2|           secundum quam 'amantissimus' dicitur, ac non regit accusatiuum
108   2|    enuntiationem reddit, cum uidelicet dicitur: 'Cato est uel fuit uel
109   2|             Unde in eodem Periermenias dicitur: "'non-homo, uero non est
110   2|             non solum de his quae sunt dicitur, uerum etiam de his quae
111   2|              Sicut enim equus non-homo dicitur, ita et chimaera uel hircoceruus,
112   2|              Unde in Primo Periemenias dicitur: "hircoceruus enim significat
113   2|     significatio, in eo quod infinitum dicitur, hoc est secundum remotionem
114   2|                praedicatum, negationem dicitur facere; cum uero rem aliquam
115   2|                nominat, utriusque esse dicitur. Sed profecto non in aliis
116   2|               praedicantur, ueluti cum dicitur' 'homo est Socrates' uel '
117   2|               quod substantiuum uerbum dicitur, eo uidelicet quod omnibus
118   2|              essentiae illud quod esse dicitur, proprie per 'est' uerbum
119   2|                est quod hoc illud esse dicitur, proprie ex uerbis propositionis
120   2|                sua ens acceptum uerbum dicitur multiplex, ipsum quoque
121   2|            significationem multiplicem dicitur, ita aequiuocum uerbum multa
122   2|           percipient, ut uidelicet cum dicitur: 'Socrates est', ipsum amare
123   2|                ex qua etiam nuncupatum dicitur. Sed si sit nuncupatio forma
124   2|             aliis dictum est. Unde cum dicitur: 'ego nuncupor Petrus' non
125   2|              et non proprie praedicari dicitur, cum ipsum praedicato ad
126   2|                in Secundo Periermenias dicitur. Quando autem 'est' tertium
127   2|      appositiones; adiacens enim in eo dicitur uerbum quod praedicato apponitur
128   2|         praedicatur. Cum autem proprie dicitur, rem etiam praedicatam continet
129   2|    indeterminate attribuit, ueluti eum dicitur: 'Petrus est', hoc est '
130   2|           uocabula copulat, ueluti cum dicitur: 'chimaera est opinabilis
131   2|                in Secundo Periermenias dicitur: "Homerus est aliquid, ut
132   2|           coniungatur? Unde quidem cum dicitur Homero quoque defuncto: '
133   2|             poetae proprietatem habere dicitur, atque propria fuit locutio.
134   2|                quid figuratiua locutio dicitur?; non iam impropria est
135   2|    intelligenda; atque in eo impropria dicitur orationis constructio quod
136   2|                atque impropria locutio dicitur, quod aliud uerba quam uideatur
137   2|            habeat, ut in ea quoque qua dicitur: 'Petrus est homo uel albus'.
138   2|  interpretationem pertinet, ex eo quod dicitur: 'Petrus est homo' , inferri
139   2|         praedica<re>tur, et ex eo quod dicitur: 'chimaera est opinabilis
140   2|              inferentia falsa est (qua dicitur quoniam est opinabilis,
141   2|              chimaera proprie non-homo dicitur, hoc est unum ex his quae
142   2|           agendum de ipsis, ueluti cum dicitur: 'chimaera est /138/ chimaera'
143   2|      praedicationem accipiamus, ac cum dicitur: 'est homo' uel 'est opinabile'
144   2|             Quod uero Aristoteles, cum dicitur: 'Homerus est poeta', dicit
145   2|             compositione. Unde et bene dicitur ipsum 'esse' non secundum
146   2|      suprapositam accipere. Veluti cum dicitur de sene iam Socrate: 'Socrates
147   2|                Socrates'. Sicut et cum dicitur: 'Socrates ambulat' uel '
148   2|         Socrates,. Sicut quoque et cum dicitur: 'quidam puer senex erit',
149   2|              senex, est puer,; aut cum dicitur: 'omnis senex fuit puer',
150   2|             hominis impositum sit, cum dicitur: 'Socrates erit sedens',
151   2|               temporis accipiemus, cum dicitur: 'Socrates erit sedens'
152   3|                huiusmodi partes habere dicitur, quae et extra coniunctionem
153   3|                exprimitur. Sed et mihi dicitur: similiter cum dicimus '
154   3|             illa. Nec tamen propositio dicitur, licet uerum significet.
155   3|           confitetur. Similiter et cum dicitur: 'Petre, lege', quasi ille
156   3|                cum in praeceptis Legis dicitur: "Non occides, Non maechaberis"
157   3|                habet, consequatur.~Sed dicitur quod, cum interrogare ad
158   3|             propositio generat; ut cum dicitur: 'Socrates est homo uel
159   3|   propositionis sententiam quam tenere dicitur; sed falso. Si enim id<em>
160   3|               repeteretur. At fortasse dicitur non solus Socrates significari
161   3| significationem pensamus, profecto cum dicitur: 'Socrates est lapis', oportet
162   3|              per uerbum designetur cum dicitur: 'Socrates est lapis', sicut
163   3|              in uera propositione, cum dicitur: 'Socrates est animal',
164   3|                 ut uolunt, inhaerentia dicitur, profecto homini qui subicitur
165   3|           necesse sit attribui, et cum dicitur: 'inhaerentia est inhaerentia',
166   3|              enim potest fieri ut, cum dicitur: 'Socrates currit homo', '
167   3|            substantia attribuitur, cum dicitur: 'Socrates est homo' illisque
168   3|          ueluti in ea propositione qua dicitur: 'homo est animal', 'animal'
169   3|                dictionum.~Sed fortasse dicitur Boethius non alios terminos
170   3|                praedicatur, ueluti cum dicitur: 'Socrates est uel currit',
171   3|             currens', praedicari ipsum dicitur. Sed tunc quidem cum simpliciter
172   3|               subiecto. Cum /162/ enim dicitur: 'Socrates ambulat', tale
173   3|                 aliud praedicatur, cum dicitur: 'homo est animal', profecto
174   3|   praecedentibus intelliguntur, ut cum dicitur 'homo animal' uel 'homo
175   3|              cum simpliciter de aliquo dicitur hoc modo: 'Socrates est';
176   3|               bene praedicato adiacere dicitur, cui quidem, ut tantum ipsam
177   3|                uel aequale, ueluti cum dicitur: 'animal est homo', uel '
178   3|                maius subici negant cum dicitur: 'animal est homo', quia
179   3|                maius homine, et quando dicitur: 'homo est animal', oportet
180   3|             subiecto maius uel aequale dicitur, ad uocum enuntiationem,
181   3|        subiecto inueniatur; ueluti cum dicitur: 'homo est animal uel albus',
182   3|             talis ratio confundit: cum dicitur: 'homo est nomen', quaero
183   3|             subiectum nomen agitur, ac dicitur quia de se ipso; at si de
184   3|          consignificant. Sic etiam cum dicitur: 'diuini est genitiuus casus',
185   3|               se sumunt, ut in eo quod dicitur: 'Homerus est aliquid, ut
186   3|          adiecto seruatur, ueluti, cum dicitur: 'hoc cadauer est homo mortuus',
187   3|        huiusmodi oppositio, ueluti cum dicitur: 'chimaera est chimaera
188   3|               praedicatio; ueluti, cum dicitur: 'Socrates est homo albus
189   3|            uere poterunt; aut cum uere dicitur: 'Socrates est animal',
190   3|           ueluti cum Homero iam mortuo dicitur: 'Homerus est poeta', ac
191   3|               locutionem <dicebat> qua dicitur: 'chimaera est opinabilis',
192   3|               ad chimaeram ponitur cum dicitur: 'chimaera est opinabilis',
193   3|          habetur opinio', sicut et cum dicitur: 'chimaera est non-ens',
194   3|           innuebat -- ex eo enim poeta dicitur, quod poema componit, --
195   3|              poeta'. Sic quoque et cum dicitur: 'ille tyrannus uiuit in
196   3|         filiorum' nomine subtracto non dicitur simpliciter: 'tyrannus uiuit'.~
197   3|           continetur, unde praedicatio dicitur, hic uero minime. Et fit
198   3|         quandoque impediat, ueluti cum dicitur 'homo rationalis', 'animal
199   3|              oportet esse. Unde et cum dicitur: 'omnia Caesar erat', secundum
200   3|            subiectum. Similiter et cum dicitur: 'paries et tectum et fundamentum
201   3|          ponatur praedicatum. Unde cum dicitur: 'ego sum ille quem tu persequeris'
202   3|          omnibus attribuit. Quod autem dicitur particularis nec secum in
203   3|       contradictoria quae particularis dicitur. Eadem enim haec: 'non omnis
204   3|            iustus~eius propria negatio dicitur ac recte diuidens, quae
205   3|                est omnis.~Sed fortasse dicitur haec remotio in qua 'omnis'
206   3|                falsificent. Veluti cum dicitur: 'non non omnis homo est
207   3|             quoque destructo, Socrates dicitur; unde etiam homo, quippe
208   3|              accepta de quibus uniuoce dicitur, contradictio perit; ut
209   3|                uniuoce nomen 'hominis' dicitur, cum ea scilicet definitione
210   3|               enim aequiuocum ad multa dicitur, ita uniuocum; unde 'Socratis'
211   3|              aequiuocum neque uniuocum dicitur. Diuersae partis acceptio /
212   3|              relatu contradictio falsa dicitur ueluti si dicatur: 'Anchises <
213   3|                contradictionem auferre dicitur. Si enim dicatur: 'rusticus
214   3|     constitutione deficiat, ueluti cum dicitur: 'Socrates est ensis', '
215   3|          semper enim alterum erit quod dicitur, alterum non erit. Omni
216   3|    significationem ostendere possimus. Dicitur tamen a quibusdam quod eius
217   3|            sicut totum colligat -- cum dicitur: 'omne est omne', id est '
218   3|            unitate, /186/ profecto cum dicitur: 'quidam homo', tantumdem
219   3|          unitati quoque apponitur, cum dicitur 'quaedam unitas', <unitas>
220   3|           omnium singulorum inferiorum dicitur. Nam uniuersalis rei quantitas
221   3|               excluditur, sicut et cum dicitur: 'omnis res'. Tale est enim
222   3|                equus' uel 'omnis homo' dicitur, licet diuersis et oppositis
223   3|               dicit. Sic quoque et cum dicitur: 'equus non est animal rationale' '
224   3|         rationem sectantes. Veluti cum dicitur 'omnis homo', per 'omnis
225   3|        accipiantur, hoc quoque signare dicitur, non per propriam uocis
226   3|        pluraliter acceptos. Veluti cum dicitur: 'omnes homines', profecto
227   3|         accipiunt. Sicut enim hic homo dicitur hic homo, ita hi duo homines
228   3|            singula inferri; ueluti cum dicitur: 'omnia generalissima sunt
229   3|               sicut et 'omnis', ut cum dicitur: 'omnis mundus'.~  DE 'NULLUS'~'
230   3|       colligens uniuersalitatis signum dicitur, quod bene ex 'non' et '
231   3|          substantiuis adiuncta, ut cum dicitur: 'homo albus'. Idem itaque <
232   3|              in quibus ponitur, ut cum dicitur: 'possibile est non esse
233   3|           currere, autem pars; unde et dicitur quod~ si cito currit, currit~
234   3|            hominem mori, unde mortalis dicitur, sed non mortuum esse. '
235   3|          propositionis et tunc sumptum dicitur a significatione ueri intellectus
236   3|              est uera'. Inde enim uera dicitur quia illum generat de re
237   3|              est et nomen orationis et dicitur sumptum a significatione
238   3|            quadam ipsius quae falsitas dicitur, uel ipsius non-existentiae
239   3|              haec oratio quae subiecta dicitur 'Socratem esse hominem',
240   3|                propositio, modalis non dicitur, sed quantum ad inhaerentiam
241   3|               homo'. Extrasumpta autem dicitur determinatio, quando alia
242   3|              autem futurum dicunt quod dicitur: 'Deus erit immortalis',
243   3|              de quo agit.~Sed fortasse dicitur et ipse euentus rei determinatus
244   3|              futura sint.~Sed fortasse dicitur non esse uera illa propositio
245   3|              inopinabiliter contingere dicitur. Inopinatum autem dicimus
246   3|           negotium.~/222/ Sed fortasse dicitur quod non necesse esset consilium
247   3|       diuersitatem, hoc modo: cum enim dicitur: 'mancipium defert pomum',
248   3|          quandoque existit, ueluti cum dicitur: 'quoddam animal est rationale
249   3|          designatione trium ponitur et dicitur: 'latrabile animal est canis',
250   3|      disiunctione ponentes, ueluti cum dicitur: 'latrabile animal est canis',
251   3|            officium. Unde oportet, cum dicitur: 'latrabile animal est canis',
252   3|                 Illa uero tantum falsa dicitur cum sit eius diuidens uera '
253   3|            secundum mutuam inferentiam dicitur habere aequipollentiam;
254   3|               sensus erunt, ueluti cum dicitur: 'omnis canis est animal',
255   3|           aliquando minime, ueluti cum dicitur: 'hic homo est homo', 'hic
256   3|          singulae capiuntur. Una etiam dicitur esse per coniunctionem hypothetica
257   3|                terminis habet, simplex dicitur, siue una sit, ut ista: '
258   3|                 ab inductione differre dicitur. Hoc uero quod ipsa conclusio
259   3|              propositionis praedicatus dicitur, a quo etiam propositio
260   3|          quaestio quae probatur, fieri dicitur, cuius quoque inhaerentiam
261   3|          primum praedicatum de secundo dicitur particulariter.~Ex his autem
262   3|           maior extremitas; minor uero dicitur quae in assumptione praedicatur.
263   3|             non connectuntur. Cum enim dicitur: 'omne quod possibile est
264   3|               sensu, sicut 'homo', cum dicitur: 'omnem hominem possibile
265   3|                terminus intercedit cum dicitur: 'quod necesse est esse
266   3|         iuuenis' praedicari a pluribus dicitur. Si uero 'fuisse iuuenem'
267   4|               inferentiae tenet, locus dicitur, cumque 'homo' ad 'animal'
268   4|               hypothetica propositione dicitur, ut in sequentibus monstrabitur.
269   4|                 quae nihilominus locus dicitur, sicut in sequentibus apparebit.
270   4|                Nam sicut genus speciei dicitur praedicatum, ita species
271   4|     syllogismus hypothetica propositio dicitur, proponens consecutionem
272   4|              inferentiarum uis proprie dicitur locus quae imperfectae sunt,
273   4|       consecutionis consistit, ut, cum dicitur:~  si est homo, est animal~'
274   4|                 Maxima uero propositio dicitur: ea propositio quae multarum
275   4|           locale. Materiale quidem cum dicitur: 'unde est anulus?' 'ex
276   4|           animal'; locale quoque <cum> dicitur: 'unde uenis?'~Quae ergo
277   4|               hominem nominaremus. Sed dicitur uis inferentiae in 'homine'
278   4|    propositionem ex ipsa re quae locus dicitur, constare accepimus, quod
279   4|              species et /267/ 'lapidi' dicitur esse oppositum et ad illud
280   4|          ipsarum substantiarum, ut cum dicitur:~ de quocumque praedicatur
281   4|   propositionum proprie uideantur?~Sed dicitur et illud maxime in differentia
282   4|      propositiones locus consistit cum dicitur:~ si omnis homo est animal,
283   4|               est qui a definitionibus dicitur, siue illa sit nominis,
284   4|            nominis, quae interpretatio dicitur, siue rei <quae> uel definitio
285   4|            quod id quod in antecedenti dicitur, non potest esse absque
286   4|              enim uerum est cum ita ut dicitur in re esse contingit, siue
287   4|             autem hic quod ineuitabile dicitur accipimus, cuius quidem
288   4|           uerum aliquid secundum illum dicitur, potest intelligi, nisi
289   4|             locus, qui uis inferentiae dicitur, assignari potest, ubi inferentia
290   4|               animal~ita est semper ut dicitur, siue solae res ipsae de
291   4|                cum aliquid animal esse dicitur, eorum animalium numero
292   4|               non sunt. Quod uero homo dicitur, his quae non sunt associatur,
293   4|           tenet incommutabilem ut, cum dicitur:~  si est homo, est animal~'
294   4|              cum corpus quidlibet esse dicitur, corporea substantia esse
295   4|       enuntiationi, utrum ita sese, ut dicitur, rerum proprietas habeat
296   4|               argumentatio cassari non dicitur nisi in priori consequentia.
297   4|          aliquid exigit aliud etc. Sed dicitur quia similiter cum dicitur:~
298   4|             dicitur quia similiter cum dicitur:~ si Socrates est homo et
299   4|          conueniret, nisi ipsa id quod dicitur esset et sub una maneret
300   4|             etiam resistere in eo quod dicitur:~ si Socrates est animal
301   4|                tenuerit. Qui enim, cum dicitur:~ si omnis homo est lapis,
302   4|            coloratus'. Ex eo enim quod dicitur antecedens antecedentis
303   4|               consequentia, ueluti cum dicitur:~ si Socrates est margarita,
304   4|           extrasumpta quantum ad illam dicitur. Cum enim tali enthymemati:~
305   4|           concludit enthymema, inclusa dicitur cuius in argumento proponitur,
306   4|                ostenditur, extrasumpta dicitur: neque enim in ipso continetur.~
307   4|             quae habitudinem assignare dicitur, proprie fiat secundum syllogismi
308   4|             soleant accipi, ueluti cum dicitur:~ de quocumque praedicatur
309   4|                manifesta est. Cum enim dicitur:~ si aliqua species praedicatur
310   4|            animalis nec animal hominis dicitur. Amplius: <si> substantiue
311   4|                figuratiua et impropria dicitur quod suam sententiam ex
312   4|            nomen referri, sicut et cum dicitur:~ Socrates predicatur de
313   4|      inferentiae consistit, ueluti cum dicitur:~ si ego uideo hominem,
314   4| determinationes concludentes. Cum enim dicitur:~ si ego uideo hominem,
315   4|         praedicatum et subectum habere dicitur, uelut etiam istae: 'omnis
316   4|               illatum. Sic itaque quod dicitur:~ quicquid infert antecedens,
317   4|           uocabuli, quae interpretatio dicitur Rei autem definitio alia
318   4|                 quae proprie definitio dicitur, alia secundum accidens,
319   4|        Quattuor autem <modis> id fieri dicitur:~ de quocumque enim praedicatur
320   4|                res per utrumque inesse dicitur, non potest inferentia cassari.
321   4|     inferentiae tenet ac proprie locus dicitur; de qua etiam in maxima
322   4|            bene in maxima propositione dicitur:~ de quocumque praedicatur
323   4|            diuersos idem denotatur~Sed dicitur quare secundum id quod definitum
324   4|          quidem bene passiue definitum dicitur respectu definientis orationis.
325   4|                quam eum qui a definito dicitur, a substantia uocare. Nam
326   4|                 graece 'filius' latine dicitur, 'tolomeus' autem 'rex',
327   4|          simplicitate substantiae?~Sed dicitur quia omne uniuersalitatis
328   4|             esse tenemus.~Sed fortasse dicitur quare si ex ista regula:~
329   4|           antecedere, ita et consequi. Dicitur autem quia impossibile est
330   4|           minus est uera.~Sed fortasse dicitur quia huic consequentiae
331   4|          recipi, ut in his quoque, cum dicitur:~ si omnis homo est lapis,
332   4|              hypothetica.~Sed fortasse dicitur quia illa antecedens categorica
333   4|              monstratur. Hic autem ubi dicitur:~ si animal est genus hominis,
334   4|                nec a specie uel a pari dicitur, cum nec de inhaerentia /
335   4|               consequentis, ueluti cum dicitur:~ si animal est genus hominis,
336   4|              proprietate et inuentione dicitur secundum temporis praecessionem,
337   4|      praecessit, prior secundum tempus dicitur. Secundus uero est secundum
338   4|                propositio illud dicere dicitur, ueluti cum ita proponitur:~
339   4|            inquit, uera est oratio qua dicitur quia est homo."~Sed et secundae
340   4|            quod illud quod in re <est> dicitur ab ipsa. Sed non quod illud
341   4|                est homo'.~Sed fortasse dicitur nec adhuc ualere cum apposita
342   4|              tunc illud quod in re est dicitur ab ipsa; quare et illud
343   4|              ipsa; quare et illud quod dicitur ab ipsa in re est; unde '
344   4|               quippe id tantum ab ipsa dicitur. Si uero in re est 'Socrates
345   4|              re est'. Similiter et cum dicitur: 'illud quod in re est dicitur
346   4|         dicitur: 'illud quod in re est dicitur ab ipsa' particulariter
347   4|                 quiddam quod est in re dicitur ab ipsa'. Cum autem et ita
348   4|               conuertitur: 'illud quod dicitur ab ipsa est in re', particulariter,
349   4|               diceremus: 'quiddam quod dicitur ab ipsa est in re'. Sed
350   4|            autem uerba calumnietur cum dicitur 'quiddam quod haec propositio
351   4|       oppositum, omne ad id contrarium dicitur quod maxime est ei aduersum,
352   4|              ob]temperare. Largus enim dicitur qui rationabiliter et secundum
353   4|        uisionis, non caecitas uisionis dicitur. Sed profecto uere non sunt
354   4|            Priuatio enim quasi priuans dicitur, eo uidelicet quod aliquid
355   4|                inter bonum et malum id dicitur esse quod neque bonum est
356   4|               bonitas, quae neque bona dicitur, cum se ipsa non sit informata,
357   4|             sint naturae -- unde etiam dicitur ipsa species tota indiuiduorum
358   4|             quod nullo modo ex eo quod dicitur: 'caecus uidet' potest innui
359   4|         uisionem, sicut nec ex eo quod dicitur: 'caecus <uidit'>, innuit<
360   4|              praedicantur, "sed caecus dicitur homo, caecitas uero nullo
361   4|          caecitas uero nullo modo homo dicitur. Modus tamen oppositionis
362   4|             quod caecum esse de homine dicitur, caecitas uero de homine
363   4|                proprie tantum de oculo dicitur, qui eius est proprium susceptibile.
364   4|                 proprie de homine ipso dicitur, habitus uero ipse proprie
365   4|               ducit et uxoratus tantum dicitur. Sed fortasse quaecumque
366   4|       praedicari, "sed caecus, inquit, dicitur homo, caecitas uero nullo
367   4|               caecitas uero nullo modo dicitur." Unde nihil aliud colligere <
368   4|           essentia, caecitas de homine dicitur. Hoc enim uocabulum adiacentiae,
369   4|             existere. Unde /389/ recte dicitur nullum uiuum mortuum esse
370   4|                non possunt. Neque enim dicitur album nigri album, uel nigrum
371   4|             est qualitas, quae habitus dicitur, quae etiam de ipso dormiente
372   4|             equus'. Sed si quidem, cum dicitur:~ si Socrates est homo,
373   4|              et inter ista. Sicut enim dicitur:~ si non est animal, non
374   4|              uel nox uel dies existere dicitur.~  DE COMPLEXIS~Sunt autem
375   4|          Temporale quidem ponitur, cum dicitur: 'cum caelum rotundum est,
376   4|             inconuenientia, ueluti cum dicitur:/405/~ si non est corpus,
377   4|           pater paternitatem suscipere dicitur respectu alicuius filii,
378   4|            omnis homo'. Sicut enim cum dicitur: 'quidam est Socrates', '
379   4|                ponuntur, sic etiam cum dicitur: 'Socrates est quidam', '
380   4|               diuersis praedicari, cum dicitur: 'homo est animal', 'asinus
381   4|              uel diuersa de eodem, cum dicitur: 'quoddam animal est homo', '
382   4|             fortasse solui poterit cum dicitur: 'omnis homo est quidam',
383   4|             prior assignatio. Cum enim dicitur: 'omnis pater est pater
384   4|           absurde et incongrue materia dicitur, sed ea sola ex qua fit,
385   4|              Sola enim materia proprie dicitur ex qua rei substantia constat.
386   4|                proprie causa efficiens dicitur quae de subiecta materia
387   4|              et inter ista. Sicut enim dicitur:~ si non est animal, non
388   4|              uel nox uel dies existere dicitur.~  DE COMPLEXIS~Sunt autem
389   4|          Temporale quidem ponitur, cum dicitur: 'cum caelum rotundum est,
390   4|             inconuenientia, ueluti cum dicitur: /405/~ si non est corpus,
391   4|           pater paternitatem suscipere dicitur respectu alicuius filii,
392   4|            omnis homo'. Sicut enim cum dicitur: 'quidam est Socrates', '
393   4|                ponuntur, sic etiam cum dicitur: 'Socrates est quidam', '
394   4|               diuersis praedicari, cum dicitur: 'homo est animal', 'asinus
395   4|              uel diuersa de eodem, cum dicitur: 'quoddam animal est homo', '
396   4|             fortasse solui poterit cum dicitur: 'omnis homo est quidam',
397   4|             prior assignatio. Cum enim dicitur: 'omnis pater est pater
398   4|           absurde et incongrue materia dicitur, sed ea sola ex qua fit,
399   4|              Sola enim materia proprie dicitur ex qua rei substantia constat.
400   4|                proprie causa efficiens dicitur quae de subiecta materia
401   4|               uero motus qui generatio dicitur, secundum quem scilicet
402   4|            pecudum aut de accidentibus dicitur, quo tempore putemus motum
403   4|            patre fieri quam per patrem dicitur, secundum id scilicet quod
404   4|          binario quem continet, recte <dicitur>. Non autem semper 'maius'
405   4|              quislibet homo alio maior dicitur, non secundum augmentum
406   4|         accipit. Augeri namque proprie dicitur per adiunctione<m> alicuius
407   4|              us] adiunctus est, augeri dicitur. Neque enim, ut quidam putant,
408   4|            auctoritas contradicit, cum dicitur: 'si quid cuilibet rei sit
409   4|              comparationem, ueluti cum dicitur hoc esse magis uel minus
410   4|            ipsa linea longa uel breuis dicitur et numerus multus, ac deinde
411   4|            substantiae. Sicut enim non dicitur magis uel minus <homo, ita
412   4|               uel minus <homo, ita nec dicitur magis uel minus> albedo;
413   4|            magis autem uel minus album dicitur: sumpta itaque accidentium
414   4|            autem magis et minus altero dicitur et iustum magis et minus
415   4|              et facilior hic homo illo dicitur et durius hoc corpus illo,
416   4|             uel ad pugnandum quam ille dicitur secundum membrorum aptitudinem,
417   4|               intelligimus, ueluti cum dicitur Ponticum Mare dulcius Afro,
418   4|             fieri dicat, cum uidelicet dicitur 'minor minimus', non ad
419   4|            magis et minus calefaciens' dicitur et 'magis et minus albens'.
420   4|            magis hodie album quam heri dicitur. Ea enim augeri tantum uel
421   4|            aggregatur, albedo crescere dicitur secundum aggregatam partem
422   4|           secundum albedinis augmentum dicitur. In qua quidem fortasse
423   4|                 quae quidem augmentata dicitur. Sed quomodo uere dicemus: '
424   4|               habet, magis 'hoc album' dicitur nec quantum ad totam compositam
425   4|             proprie secundum augmentum dicitur fieri. Cum uero alterum
426   4|           respectu alterius augmentata dicitur, cum qua nullas partes communes
427   4|           quorum alterum altero albius dicitur; quorum albedines numquam
428   4|           substantia et magis colorata dicitur. Sic quoque in floribus
429   4|       albedinis partes recipit, albius dicitur et coloratius, et unum quidem
430   4|          alteri, sicut hoc albius illo dicitur secundum superpositionem
431   4|                 ut hic grex maior illo dicitur uel hoc corpus illo secundum
432   4|              parte residua, quae minor dicitur, augeri secundum spissitudinem
433   4|          subiectum, tenuius uel rarius dicitur. Unde et in tenuitate spissitudinem
434   4|         substantiae est, qui generatio dicitur. In quo quidem Porphyrii
435   4|         unitatis, qua omnis unitas una dicitur, aut potentiae cum dicitur
436   4|             dicitur, aut potentiae cum dicitur omnis potentia potens; quia
437   4|            habet, quare et potens ipsa dicitur. Similiter et impotentia
438   4|               passionis quae corruptio dicitur. Siue ergo ita proponas:~
439   4|               locus qui ab auctoritate dicitur, ab effectu posse assignari.
440   4|             uero in quantitate paritas dicitur, id est aequalitas; quantitatis
441   4|            uero similitudo habitudinum dicitur, quando scilicet ipsae quoque
442   4|          habitudines. Nota autem, quod dicitur proportio similitudo habitudinum
443   4|           quoque notandum est quod cum dicitur locus esse a proportio<ne>,
444   4|               maiori in transsumptione dicitur, quando scilicet ex uno
445   4|           sicut et de loco a diuisione dicitur, ut in sequentibus apparebit.
446   4|                De parte enim totum non dicitur nec causa saepe de effectu
447   4|         praeter eum qui ab auctoritate dicitur, quem solum extrinsecum
448   4|           maiori uel minori uel a pari dicitur. Paritatem autem eam dicit
449   4|             quantitate apud Themistium dicitur. /453/~Nunc quoque eos locos
450   4|              locus qui ab integro toto dicitur apud Themistium, ab effectu
451   4|             pars quaestionis conclusio dicitur. Unde et ipse ait conclusionem
452   4|        quodlibet antecedens argumentum dicitur, sed id tantum quod concessum
453   4|             quidem subiectus  terminus dicitur, alius praedicatus nihilque
454   4|               rotundum est, argumentum dicitur, quod ad concessionem conclusionis
455   4|    propositione quicquam de intellectu dicitur, sed, cum de rebus agitur,
456   4|                quantum ad conclusionem dicitur, ad cuius uidelicet concessionem
457   4|             quae uidelicet ait quod ut dicitur ita est, atque aliter esse
458   4|           definitio aptari, cum ita ut dicitur semper non sit. Si uero
459   4|       probatione monstratur, probabile dicitur, profecto omne probabile
460   4|           exemplum imperfecta inductio dicitur.~Horum autem omnium praeter
461   5|             hypothesis propositio illa dicitur quae non in se uera recipitur,
462   5|       conditione consistit, ueluti cum dicitur:/471.35/~ si est homo, est
463   5|             pluit, tonat, sed magis id dicitur quod quando pluit, et tonat,
464   5|          praesentia diei. Cum ergo sic dicitur:~ si sol praesto est, dies
465   5|        adiungatur; inde enim aduerbium dicitur, quod uerbo adiungitur.
466   5|      adiungitur, modo uero nomini, cum dicitur 'magis albus', id est 'albior'.
467   5|             est 'albior'. Sed fortasse dicitur quod in 'magis albus' ens
468   5|                  non 'magis ens albus' dicitur, cum uidelicet sit augmentum
469   5|        ueritate priuabitur, ueluti cum dicitur:~ si est homo cum est animatum,
470   5|              quod probatur. Veluti cum dicitur:~ si cum est animatum est
471   5|             remaneat. Similiter et cum dicitur:~ si cum est homo est animatum,
472   5|            potest remanere, ueluti cum dicitur: '<sed> non est animal,
473   5|                quantitatis, ueluti cum dicitur: 'quo uel unde ego curro,
474   5|            esse denuntiant. Cum itaque dicitur: 'quando caelum rotundum
475   5|                inferentiam, ueluti cum dicitur:~ si cum est animatum est
476   5|               propositionibus coniungi dicitur, secundum id scilicet quod
477   5|              coniunctionem coniunctiua dicitur, quantum uero ad sensus
478   5|      proferetur propositio, antecedens dicitur, quae posterius, consequens
479   5|                idem dicunt proponi cum dicitur: 'Socrates est uel sanus
480   5|                sanus uel aeger' et cum dicitur:~ aut Socrates est sanus,
481   5|          aequaliter relato; ueluti cum dicitur:~ Socrates est uel sanus
482   5|             est, aut nox est~ita aeque dicitur:~ cum pluit, tonat~et~ cum
483   5|                est, digne prius natura dicitur;..... esse namque hominem
484   5|              homo, uera est oratio qua dicitur, quia homo est, et homo
485   6|    antecedentis ille fieri syllogismus dicitur in quo /500/ assumptio propositae
486   6|                inferentiam tendens una dicitur consequentia; categoricae
487   7|           monstrabimus. Diuisio quoque dicitur ipsa partium actualis uel
488   7|        secundum se' dixit intellexisse dicitur, nisiquod eas per accidens
489   7|                 Vocis autem ea diuisio dicitur, quando uocis multiplicis
490   7|           perficitur: 'infinitum aliud dicitur secundum tempus, aliud secundum
491   7|              secundum multitudinem sui dicitur. Cum autem diuersis modis
492   7|           diligenter perquirere, <cum> dicitur diuisio generis fieri per
493   7|                aliud secundum utrumque dicitur. Totum autem secundum substantiam
494   7|      comprehensionem quantitatis, quod dicitur integrum, aliud secundum
495   7|        secundum substantiam ipsa recte dicitur, cum tota ipsorum ipsa sit
496   7|               totum recte indiuiduorum dicitur, quorum tota est substantia;
497   7|               enim et homo et Socrates dicitur. Sed non omnia illa quae
498   7|              enim quod modo haec domus dicitur, pars fuerat prioris domus.
499   7|          caeterae partes. Sed fortasse dicitur remoto hoc lapillo et per
500   7|                homo' nomina fiunt, cum dicitur hoc corpus hic homo esse,