Pars

  1   1|        ARISTOTELIS~LIBER PRIMUS~DE SUBSTANTIA~  <DE DIVISIONE SUBSTANTIARUM>~< ..... >
  2   1|      subiecto non esse. Nulla enim substantia, siue sit prima siue secunda,
  3   1|    scilicet et parui. Nulla itaque substantia in se contraria dicitur
  4   1|           eo pendet quod quaelibet substantia accidentium est susceptibilis,
  5   1|          aduersa, suscipere possit substantia, multo magis et aliorum
  6   1|       opponitur uel male ipsa, cum substantia sit, excluditur. Si autem
  7   1|         recipiunt, subiecta quoque substantia quae et ipsa sustentat,
  8   1|           uariatur.~Haec quidem de substantia Aristotelem plurimum sequentes
  9   1|   quantitas sequitur quod de ea in substantia saepe mentionem fecerat;
 10   1|       Sicut autem 'uocis' nomen in substantia tantum tenent, sic et nomen '
 11   1|        uero multo magis corpulenta substantia in diuersis esse simul <
 12   1|         oppositio: neque enim haec substantia, si ab alia maximo spatio
 13   1|         aequalis dicitur, uel haec substantia illi secundum aequalem lineam
 14   1|       tempore ipso quam a subiecta substantia diuersa. 'Esse in tempore'
 15   1|       quamlibet accipimus, poterit substantia aliorum principium dici,
 16   1|     apparet. Quod itaque quaelibet substantia iacens aut stans aut sedens
 17   1|           84/ Non dico quidem quin substantia patris absque substantia
 18   1|           substantia patris absque substantia filii uel essentia filii
 19   1|         denego, ut nulla uidelicet substantia in proprietate patris esse
 20   1|           aliquid, non potest esse substantia. Nec dico quidem relationes
 21   1|           dicuntur, ipsa informant substantia<m> (quae inde uel pater
 22   1|            ipsa non possunt effici substantia.~Cum itaque Aristoteles
 23   1|       uidelicet tota sit indiuidui substantia. Quod si paternitatis specialis
 24   1|          si paternitatis specialis substantia esset habere se ad hanc
 25   1|    speciebus essentiae. Neque enim substantia specierum diuersa est ab
 26   1|         non potest, nisi implentis substantia capacitati impleti adaequatur.
 27   1|          aequale. Et cum quaelibet substantia multis aliis secundum aequalitatem
 28   1|           m>, quod scilicet in sua substantia relationes dicuntur suamque
 29   1|        quod hominis dicitur non ex substantia propria; ex accidenti casu
 30   1|          non uenit, cum non sit in substantia respectus, <sed> in natura
 31   1|        natura comitatio, nec unius substantia ex subsistentia alterius
 32   1|            dicuntur id est: quorum substantia ex altero pendet, ut paternitas
 33   1|            est habitus nihilque de substantia sua sed de proprietatibus
 34   2|           sed tantum illud quantum substantia animata sensibilis dicit,
 35   2|           comprobant. Quod enim in Substantia Aristoteles dixit aliquem
 36   2|     collocatum est ut per ipsum de substantia mea agatur.~Significatiuarum
 37   2|          etiam 'homo' ex praesenti substantia animalis rationalis mortalis,
 38   2|        esse uoluerit. Unde ipse in Substantia: "et a prima, inquit, substantia
 39   2|   Substantia: "et a prima, inquit, substantia nulla est praedicatio."~/
 40   2|          ex praesenti ac singulari substantia hominis impositum sit, cum
 41   3|            animatus uel corpus uel substantia', uel 'quidam homo est animal',
 42   3|            inde sit uel corpus uel substantia etc., potest tamen cohaerentia
 43   3|       rursus ista: 'omnis homo est substantia' in officio nominis alterius
 44   3|       falsum est; etsi enim Diuina Substantia simplex; sit et nullis accidentibus
 45   3|          de ea uere diceretur quia substantia est. Amplius: si per 'esse'
 46   3|         consequentia quae ait:~ si substantia est, inhaerentia est~aut~
 47   3|          inhaerentia est~Sed neque substantia ex necessitate inhaerentiam
 48   3|       proprietas, sed sola hominis substantia attribuitur, cum dicitur: '
 49   3|    Socrates est homo homo uel homo substantia, uel ita: 'homo homo currit'.~
 50   3|            uel homo uel corpus uel substantia'. Aliud enim in nomine '
 51   3|         nullo modo conceditur quod Substantia et Quantitas sint decem,
 52   3|        quaecumque uni communis est substantia, et omnibus; alioquin specie
 53   3|        quidem hoc loco: 'canis est substantia'; in oratione uero hic: '
 54   3|           quibus rebus una non fit substantia, quomodo una sit ipsius
 55   3|     albedine et homine nullius rei substantia constituatur. At uero 'homo
 56   3|        accidens inest. Nec hominis substantia in eo quod alba est tamquam
 57   3|        canis' uel 'omnis canis est substantia'; cum 'canis' aequiuoce
 58   3|          dicat: 'omni<s> canis est substantia', id tantum proponit ac
 59   3|         ista, quae una est: 'omnis substantia est substantia', multiplex
 60   3|         est: 'omnis substantia est substantia', multiplex debet uocari,
 61   3|       corpus et omnis spiritus est substantia', quas quidem cum inferre
 62   3|            dicit: 'omnis canis est substantia', recte pluribus propositionibus
 63   3|       falsa[s] esse; quippe 'omnis substantia est corpus' ad istas duas: '
 64   4|           syllogismum:~ animal est substantia animata sensibilis arbor
 65   4|      animata sensibilis arbor uero substantia animata sensibilis non est
 66   4|   definitione assignauit, quae est substantia animata sensiblis, et maximam
 67   4|           quaereretur, profecto de substantia rogaretur et substantiae
 68   4|     ostenderet: "nam uniuscuiusque substantia ex propriis differentiis
 69   4|            quidem respectu, non in substantia hominis differre uidentur,
 70   4|         esse concedatur et lapidis substantia esse denegetur. Sicut autem
 71   4|       ueluti animal aut corpus aut substantia; per genus itaque ac species
 72   4|         est animal, omnis homo est substantia~ si omnis homo est animal,
 73   4|       animal, et quia est homo est substantia~ si quia Socrates est animal
 74   4|            est animal Socrates est substantia, et quia est homo est substantia~
 75   4|   substantia, et quia est homo est substantia~In illis enim simplicibus,
 76   4|           est animal, Socrates est substantia /270/~ si quia Socrates
 77   4|     Socrates est homo Socrates est substantia~Si enim pensemus in simplici
 78   4|          Inhaerentium autem alii a substantia, alii a consequenti substantiam.
 79   4|   consequenti substantiam. Locus a substantia ille est qui a definitionibus
 80   4|          ideoque huiusmodi locus a substantia est nominatus. Definitionum
 81   4|        quippe et praeter albedinem substantia cygni posset existere utpote
 82   4|        animal' exigit. Cum enim in substantia hominis animal contineatur,
 83   4|         quamuis eadem corporis sit substantia, quae et corporea est et
 84   4|    secundum id quod diuersis modis substantia corporis accipitur; hic
 85   4|   quidlibet esse dicitur, corporea substantia esse proponitur, sed non
 86   4|          quippe absque colore omni substantia corporis integra posset
 87   4|            praeter quam nullo modo substantia corporis uel intelligi potest,
 88   4|         scilicet erat uera hominis substantia, quae absque animali nullatenus
 89   4|      potest esse illa uera hominis substantia quae destructa est, nisi
 90   4|            Quomodo enim So<cratis> substantia uel ut Socrates alicui esse
 91   4|         est animal, omnis homo est substantia~etiam ista uera sit:~ si
 92   4|           sit:~ si nullus homo est substantia, nullus homo est animal~
 93   4|       animal', 'si est animal, est substantia', 'si est margarita, est
 94   4|          est animal uel corpus uel substantia' et 'margarita est lapis'
 95   4|            appellatae.~  De loco a substantia~Nunc autem superest locorum
 96   4|  deliberare. At quia illius loci a substantia primum inter inhaerentes
 97   4|          qui a definito dicitur, a substantia uocare. Nam et definitum
 98   4|            expressa est in re ipsa substantia. Nullum tamen a substantia
 99   4|         substantia. Nullum tamen a substantia locum auctoritas posuit
100   4|      exigit.~Atque haec de locis a substantia sufficiant.~  De locis a
101   4|           Qui quidem in eo locos a substantia consequi dicuntur quod eos
102   4|            uocamus. Generalis enim substantia tota simul et eadem in omnibus
103   4|          natura corporis, quae est substantia corporea, quisquis per hoc
104   4|            tota non sunt specierum substantia, cum uidelicet post ipsa
105   4|           quae sunt specierum tota substantia; ut homo Socratis et Platonis,
106   4|       paria. Nam quamuis sit eadem substantia, tamen ibi quaedam diuersitas
107   4|            tunc si omne corpus est substantia omnis homo est substantia~
108   4|          substantia omnis homo est substantia~ si omne corpus est coloratum,
109   4|             si quia est animal est substantia, et quia est homo est substantia~
110   4|   substantia, et quia est homo est substantia~unde 'esse animal' ad 'esse
111   4|       animal, et quia est homo est substantia~ si quia Socrates est animal
112   4|            Socrates est animal est substantia, et quare est homo est substantia~/
113   4|  substantia, et quare est homo est substantia~/369/ in illa quidem a specie,
114   4|           in Socrate, eodem posito substantia ponitur in eodem; cuius
115   4|    supposita, quae eorum sunt tota substantia, ut uirtus et uitium quae
116   4|      contraria non sunt eorum tota substantia sicut species. Verum species
117   4|     possunt esse, quorum sunt tota substantia ea quae sunt contraria,
118   4|     priuatione; nec dico tantum in substantia, sed etiam in proprietate
119   4|        Eadem enim prorsus utrumque substantia recipit. Unde illud est
120   4|  participat, habet, non ex propria substantia. Sunt mediatorum contrariorum
121   4|      omnium specierum est eadem in substantia materia, tunc albedinis
122   4|         quae enim sunt formae quae substantia<m> albedinis constituant,
123   4|          species tota indiuiduorum substantia esse --, idem omnia recipere
124   4|            et spiritus. Omnis enim substantia quae non est corpus, est
125   4|        nullum hoc habent medium in substantia. Omne etiam finitum cum
126   4|         uel corpus et spiritus sub substantia tantum. Sunt enim multa
127   4|     diuisit, cum uidelicet alios a substantia, alios a consequenti substantiam
128   4|         dixerit. Quos uero locos a substantia dixit, omnes superius plene
129   4|         proprie dicitur ex qua rei substantia constat. Unde et illi qui
130   4|            quae ex ipsa componitur substantia, sic nec praeter formam
131   4|        informatione. Fortasse enim substantia hominis in materia generis
132   4|     diuisit, cum uidelicet alios a substantia, alios a consequenti substantiam
133   4|         dixerit. Quos uero locos a substantia dixit, omnes superius plene
134   4|         proprie dicitur ex qua rei substantia constat. Unde et illi qui
135   4|            quae ex ipsa componitur substantia, sic nec praeter formam
136   4|        informatione. Fortasse enim substantia hominis in materia generis
137   4|             quotiens res aliqua in substantia sua generatur uel corrumpitur.
138   4|     corruptio, quae est egressus a substantia; et sunt quidem inuicem
139   4|         secundum id quod ex ipsius substantia manans diuina operatione
140   4|          mutata secundum augmentum substantia, non potest haec substantia
141   4|        substantia, non potest haec substantia dici esse uel fuisse illa
142   4|            motus. Cum enim augetur substantia, necesse est et quantitatem
143   4|       sicut et genus speciebus, in substantia materialiter inest. Unde
144   4|          apparet subiecta corporis substantia et magis colorata dicitur.
145   4|             431/ ipsum accidens in substantia sua maius alio uel minus
146   5|     comparari potest quod omnia in substantia designat, quippe non est
147   7|           autem in hac diuisione: 'substantia alia corpus, alia spiritus',
148   7|            corpus, alia spiritus', substantia diuisum, corpus autem et
149   7|          suas diuiditur hoc modo: 'substantia alia corpus, alia spiritus';
150   7|           species suas diuiduntur; substantia quidem per corpus et spiritum,
151   7|     Definitiones quidem hoc modo: 'substantia alia substantia corporea,
152   7|         hoc modo: 'substantia alia substantia corporea, alia substantia
153   7|          substantia corporea, alia substantia incorporea'. Nam 'substantia
154   7|       substantia incorporea'. Nam 'substantia corporea' definitio est
155   7|           definitio est corporis, 'substantia uero incorporea' spiritus.
156   7|      quandoque abutimur hoc modo: 'substantia alia corporea, alia incorporea';
157   7|         modo etiam negatione sic: 'substantia alia est corpus, alia non
158   7|        uocabulum formae hoc modo: 'substantia corporea', 'corpus animatum', '
159   7|        nomina quae generalia sunt 'substantia', 'corpus', 'animal'; sumpta
160   7|      specie ponitur, quod nihil in substantia speciei facit, cum non sit
161   7|    usurpabat, ueluti, si dicatur: 'substantia alia corpus, alia non-corpus', '
162   7|          cum tota ipsorum ipsa sit substantia; sed non ita genus specierum;
163   7|       differentia speciei inest in substantia, sed post speciem nihil
164   7|          speciem nihil est quod in substantia indiuidui ueniat. Unde ipsa
165   7|           dicitur, quorum tota est substantia; unde et Porphyrius ait
166   7|            ut dictum est, tota est substantia. Hanc igitur etiam diuisionem
167   7|       compositio. Neque enim eadem substantia ex diuersis animalium substantiis
168   7|             quippe una potest esse substantia quam materialiter naturae
169   7|          disponit, sed non unit in substantia, ut de pu<n>c<t>is tenemus
170   7|            totius destructionem in substantia principalitatem accipiunt,
171   7|         destructae suum etiam <in> substantia destruant totum, prius est
172   7|           destructus hanc domum in substantia quoque destruit. Si enim
173   7|            ex ipso constat, in sua substantia non remanet, quippe nec
174   7|       dicta. Ubi autem huius domus substantia, quae in tota ipsius materia
175   7|         remanet, et ipsam domum in substantia necesse est perimi. Neque
176   7|  coniunctionem domus -- neque enim substantia corporis omnino adnihilari
177   7|          esse, quippe in infinitum substantia cresceret, id quod ut totum
178   7|         animal~ si est animal, est substantia~concedant amplius extremorum
179   7|            quoque destructionis in substantia pensemus. Sicut enim ungue
180   7|            toto fuerat, sic quoque substantia remanet, sed non ea tota
181   7|           eadem praedicatio fuerit substantia iam diminuta nec huius hominis
182   7|         diminuta nec huius hominis substantia quae prius erat ea quae
183   7|       uideri, cum aeque eas animae substantia[s] ubique contineat, etsi
184   7|             hominis enim alia pars substantia animalis, alia forma rationalitatis
185   7|          in essentiam hominis, qui substantia est, possunt conuerti; sed
186   7|        conuerti; sed sola animalis substantia homo efficitur, per informationem
187   7|     transeunt, sed sola genera uel substantia sp<ecific>antur, non quidem
188   7|        conuenire; unde et ipsas de substantia rei esse et in partem materiae
189   7|          ut per eius coniunctionem substantia aeris in statuam transeat,
190   7|           est definitio, quae est 'substantia corporea' et alia secundum
191   7|          non sunt, uel cum communi substantia uel cum communi proprietate
192   7|           ex eadem proprietate uel substantia.~/565/ Si ergo definitionem
193   7|   accipiamus, siue scilicet ex una substantia siue ex una proprietate
194   7|           interire; unde nec prior substantia[m] in natura esset accidenti,
195   7|      consistere non potest, nisi a substantia sustentetur); substantia
196   7|           substantia sustentetur); substantia autem absque accidenti in
197   7|      enuntiari, quippe non sunt in substantia. Similiter et 'non-corpus'
198   7|      nominantur, quibus ex communi substantia non sunt imposita, dicuntur
199   7|           dicas: 'res quae est uel substantia uel quantitas' etc., non
200   7|     propria sint, et in una tantum substantia singulari accepta. Oportet
201   7|            non est homo~ex communi substantia uel proprietate omnibus
202   7|           utique apparet, cum tota substantia Socratis sub eodem nomine
203   7|            dicuntur; quippe Diuina Substantia inde mera et simplex dicitur,
204   7|       speciebus quas creant, et in substantia insunt nec ab eis uel ratione
205   7|            quidem speciebus quarum substantia differentiis completur.
206   7|            remanebit. Unde hominis substantia animali destructo aut quolibet
207   7|      uirgae quidem aereae communis substantia de hac et illa poterit praedicari,
208   7|           transfertur; uocis autem substantia in constitutione rei significatae
209   7|  subiectarum rerum poterit siue in substantia sua siue in officio quoque
210   7|           quippe ipsum accidens in substantia non inest, sed extrinsecus
211   7|      corruptio uero egressus est a substantia.~Nunc autem sex suprapositis
212   7|         proponuntur, ueluti ista: 'substantia alia corpus, alia incorporeum'.
213   7|           mortale', uel animalis: 'substantia animata sensibilis', uel
214   7|        sensibilis', uel corporis: 'substantia corporea'; secundum quam
215   7|             de nominat[iu]a quoque substantia dubitatur nec cui etiam
216   7|            quoque uel definitio de substantia etiam proponat, principaliter
217   7|          colligit, ut sunt istae: 'substantia corporea' corp<oris, 'corp>
218   7| descriptionem non recusant, ut cum substantia dicitur quod omnibus accidentibus
219   7| differentias ponatur, ut si corpus substantia colorata dicatur. Est enim
220   7|          super terram'. Neque enim substantia solis essentia diei est,
221   7|    scribitur; tunc enim prima eius substantia corrumpitur, quod diphthongi
222   7|           ab ipsa significantur, a substantia definita separat./591/~
223   7|     supremum genus ac diuido sic: 'substantia alia corporea, alia incorporea';
224   7|     differentiam alterius dicens: 'substantia corporea'; ac rursus inspicio
225   7|        diuisum est, coniungo sic: 'substantia corporea animata'; sed rursus
226   7|             animato' suppono ita: 'substantia corporea animata sensibilis';
227   7|      speciei adaequentur hoc modo: substantia corporea animata sensibilis
228   7|             canis' et 'corpus' et 'substantia' et multa alia uniuoce dicuntur
229   7|     existens', uel haec corporis: 'substantia corporea', si per hanc tantum
230   7|         differentias, quibus aeque substantia ipsius perficitur, ullo