Pars

  1   1|   uniuscuiusque puncta appareant, ut dicit Boethius, quae prius erant
  2   1|           eumdem terminum continuari dicit, cum tamen easdem non habeant
  3   1|             contendit; ut si ei quae dicit: 'Socrates est homo', uel '
  4   1|   grammaticus' adiungam, uel ei quae dicit: 'Socrates currit', 'bene',
  5   1|         determinationem, aut ei quae dicit: 'si est homo, est animal', '
  6   1|              uero eam huius maneriae dicit quae subiectum quandoque
  7   1|         aequiuocationem, ut Boethius dicit, exsequitur, non /110/ ad
  8   1|            habere genere nihil aliud dicit quam exempla quae superius
  9   2|        dicitur: "constituit enim qui dicit, intellectum;" alia quoque
 10   2|        substantia animata sensibilis dicit, hoc uero tantum quantum
 11   2|            Sed falsa propositio quae dicit cadauer esse hominem qui
 12   2|  colligamenta partium orationis esse dicit; quibus quidem illud Boethii
 13   2|        currit' quantum 'est currens' dicit, ita 'homo' tantumdem quantum '
 14   2|       proponit quantum 'est currens' dicit. Unde in Secundo Periermenias
 15   2|              si aperte diceret: idem dicit 'homo ambulat' quantum proponit '
 16   2|      inhaerere, profecto ipsum serum dicit ac sensum propositionis
 17   2|          habens albedinem'; qui ergo dicit 'mulier est albus' id proponit: '
 18   2|           per multitudinem. Qui enim dicit 'non-homo', nihil definite
 19   2|      proponit, me albedine informari dicit atque ipsam mihi adiacere
 20   2|    copulationem continent --qui enim dicit 'Petrus currit', id quod
 21   2|        dicitur: 'Homerus est poeta', dicit per accidens 'esse' praedicari
 22   2|       praesente impositum, quicumque dicit 'erit sedens', id proponit: '
 23   2|              significa<n>t. Qui enim dicit: 'non currit', non solum
 24   2|         uerbum recte taceri Boethius dicit quod in enuntiatione positum
 25   2|  inhaerentiae copulationis: qui enim dicit 'non currit', 'non est currens'
 26   2| enuntiationem ueniunt, uelut ea quae dicit: 'non-albus-homo', 'non-animal-rationale-mortale'.
 27   3|    determinatis. Sed falso; qui enim dicit: 'homo /149/ dedit', etsi
 28   3|    significat, uerum etiam cohaerere dicit; ex qua quidem demonstratione
 29   3|   significationem uidentur. Qui enim dicit: 'diescit' uel 'pugnatur',
 30   3|           istud quod haec propositio dicit: 'homo est animal' uel '
 31   3|              res est quod propositio dicit, cum scilicet de una tantum
 32   3|              non plus significat aut dicit ipsa propositio quam hoc
 33   3|         oportet esse quod propositio dicit, cum uidelicet illa tria
 34   3|           infertur. Nihil ergo aliud dicit 'lapis remouetur a Socrate',
 35   3|            profecto ita in re, sicut dicit uera propositio, sed non
 36   3|              non est res aliqua quod dicit. Unde quasi quidam rerum
 37   3|            namque affirmationis quae dicit: 'omnis homo iustus est',
 38   3|          quod uniuersalis affirmatio dicit quam nullis existentibus
 39   3|        itaque manifestum est ei quae dicit: 'omnis homo iustus est'
 40   3|        impositum fuit. Qui ergo hanc dicit, id proponit quod est animal
 41   3|         omnino impossibile quod ipsa dicit nec ullo tempore contingere
 42   3|             falsa est, et quae /177/ dicit: 'quidam homo albus non
 43   3|      remaneret.~Patet itaque ei quae dicit: 'omnis homo est homo' uel '
 44   3|            interposita. Unde et quae dicit: 'omnis homo non est albus'
 45   3|            homo est albus'. Qui enim dicit: 'omnis homo non est albus'
 46   3|         albus'; et merito. Quod enim dicit[ur] 'nullus homo' tale est
 47   3|              perimuntur. Unde et qui dicit: 'Socrates non /178/ est
 48   3|            uero in 'omnis'. Qui uero dicit 'quidam' remoueri, si sensum
 49   3|      Socrates est homo', non ea quae dicit: 'Socrates non est homo';
 50   3|              diuidentes, ut eam quae dicit: 'Socrates non est homo'
 51   3|               est homo', quae quidem dicit non esse in re quod prima
 52   3|             non esse in re quod ipsa dicit. Nec solum autem his negationibus
 53   3|             in re quod negatiua illa dicit: 'non omnis homo est animal'.
 54   3|        negatione perimit. Ut ei quae dicit: 'omnis homo est albus'
 55   3|          homo est albus' uel ei quae dicit: 'quidam homo est albus', '
 56   3|         separatiua particularis quae dicit: 'quidam homo non est albus',
 57   3|             est quod una diuidentium dicit, et non est in re quod altera
 58   3|       continetur, excludere. Nec qui dicit ipsum esse patrem, cuius
 59   3|              autem eam assignat quae dicit: 'non omnis homo iustus
 60   3|           non omnis homo iustus est' dicit, ac similiter non esse;
 61   3|            propositionem Aristoteles dicit. Cum itaque uel 'omnis equus'
 62   3|            nomen 'animalis' quam ibi dicit. Sic quoque et cum dicitur: '
 63   3|            nec aliquem esse Socratem dicit, cum unusquisque sit aliquis,
 64   3|              in istis; ut in ea quae dicit: 'Socrates est episcopus', '
 65   3|              similiter et in ea quae dicit: 'Socrates est possibiliter <
 66   3|            omnino destruit? Qui enim dicit: 'Socratem impossibile est
 67   3|                Necessarium' autem id dicit quod ita sit et aliter esse
 68   3|       apponatur particula. Qui enim <dicit>: 'Socrates est falso asinus',
 69   3|              est falso asinus', idem dicit quod 'non est asinus'. Non
 70   3|       possibile est uel necesse quod dicit ista propositio: 'Socrates
 71   3|             est, 'possibile est quod dicit ista propositio: omnis homo
 72   3|       exponamus: 'possibile est quod dicit haec propositio: nullus
 73   3|              possibile sit esse quod dicit una aequipollentium, possibile
 74   3|              est 'possibile est quod dicit haec propositio: omnis non-lapis
 75   3|             est 'si necesse est quod dicit ista propositio: nullum
 76   3|          homo, necesse est quod ista dicit: nullus homo est corpus'.~
 77   3|             est quod haec propositio dicit: homo est mortuus'. Si enim
 78   3|              possibile est quod illa dicit propositio, possibile simul
 79   3|              inhaerentiam. Quod ergo dicit 'homo erit mortuus', id
 80   3|              agit, ita scilicet quod dicit: 'possibile est esse illud
 81   3|             est esse illud quod ipsa dicit'. Sed iam uera est, si i[
 82   3|             dicat ei quod propositio dicit. Nec iam etiam modalis appellari
 83   3|       particularem relinquit. At qui dicit: 'non omnis homo est albus'
 84   3|        patiatur, per 'necesse' quod [dicit] exigat et constringat.
 85   3|          aliqua intellectum uel quia dicit illud quod in re est. Rursus
 86   3|             existentiae rei et nihil dicit aliud nisi quia ita est
 87   3|           intelligimus quod hoc quod dicit haec propositio: '<Socrates>
 88   3|              id dicimus quod id quod dicit haec propositio: 'Socrates
 89   3|         oportet ita esse ut apposita dicit determinatio; alioquin nulla
 90   3|              est, quia hoc quod ipsa dicit, non semper est, sed saepissime
 91   3|          negatio>. Idem tamen ubique dicit 'necesse' per se acceptum,
 92   3|              lapis; quare ita est ut dicit determinatio, quod scilicet
 93   3|         quippe ita oporteret esse ut dicit determinatio Similiter et
 94   3|              ita <est> ut propositio dicit, uera est; si autem non,
 95   3|       propositio uera est quae illud dicit. Similiter etiam in futuro;
 96   3|            futurum sit ut propositio dicit, etsi ignora[n]tum nobis
 97   3|             ueram propositionem quae dicit esse futurum, uel quae dicit
 98   3|         dicit esse futurum, uel quae dicit non esse futurum. "Amplius
 99   3|              illa propositio quae id dicit quod in re non est; uerum
100   3|          esse potest quod propositio dicit, ut ea quae de bello futuro
101   3|           fit, ita est ut propositio dicit, quod scilicet fiet; dum
102   3|             esse, quod scilicet uera dicit, alterum non esse, quod
103   3|             est quod haec propositio dicit: 'res aliter euenit quam
104   3|            esse ueram, et illud quod dicit esse necesse est; uel, si
105   3|       accipere hoc modo: omnium quae dicit affirmatio et negatio alterum
106   3|              Unde ea propositio quae dicit: 'omnis canis est substantia',
107   3|           opponitur quod, si ea quae dicit: 'omnis canis est animal',
108   3|   superadditis, quibus, ut Boethius <dicit>, Porphyrius in hac additione
109   3|        uniuersaliter remoueri', ipse dicit 'nulli inesse'; pro eo uero
110   4|       Syllogismorum Secundo Boethius dicit, appositum est. Quae quidem
111   4|        necessario ponat, quod maxima dicit propositio, quae nihilominus
112   4|          Aethiops est lapis~Qui enim dicit nullum hominem lapidem esse,
113   4|               et 'lapis'. Qui itaque dicit:~ si est homo est animal~
114   4|        fuisset concubitus." Qui enim dicit alterum non posse esse altero
115   4|             altero absente, profecto dicit ipsius existentiam necessario
116   4|        quoque quod haec consequentia dicit, falsum atque impossibile
117   4|       largior, cum uidelicet id quod dicit antecedens non potest esse
118   4|           potest esse absque eo quod dicit consequens; altera uero
119   4|           intelligi: qui enim 'homo' dicit et 'animal tale' ponit,
120   4|          quique aliquid hominem esse dicit, solum hominem affirmat
121   4|           destructo homine quidlibet dicit hominem esse, rem quidem
122   4|             id est existente eo quod dicit antecedens propositio, existit
123   4|             in re ut ista enuntiatio dicit: 'Socrates est homo', ita
124   4|           quod consequens propositio dicit, non remanet quod antecedens
125   4|         ueluti si non fuerit id quod dicit 'Socrates est animal', nec
126   4|      scilicet extremitatum. Qui enim dicit:~ si est homo, est animal~
127   4|            ista 'brunellum' 'homini' dicit oppositum, sed cohaerens,
128   4|              Sed hic nimirum qui hoc dicit, non animaduertit quod falsam
129   4|         fuerit quod prima propositio dicit 'Socrates est brunellus',
130   4|         uidelicet id quod antecedens dicit absque eo quod consequens
131   4|             in re ut utraque istarum dicit propositionum, ita est in
132   4|          quod~ si non est in re quod dicit ultima, non est in re totum
133   4|    proponuntur simpliciter. Qui enim dicit: si aliquid antecedit ut
134   4|             quod si ita est in re ut dicit antecedens, ita est in re
135   4|         antecedens, ita est in re ut dicit consequens, ac si ita dicatur
136   4|        apertissime falsa sit ea quae dicit:~ si Plato est Plato, Plato
137   4|           dicetur; quod tamen nullus dicit propter consequentis hypotheticae
138   4|            alterius, quod praecedens dicit propositio. Unde cum ex
139   4|        consistat, id solum quod ipsa dicit, locum oportet nominari,
140   4|            id quod maxima propositio dicit ad ea quae per consequentem
141   4|            quae sequens consequentia dicit. Sic quoque et in categoricis
142   4|             id quod diuidens prioris dicit ad id quod secunda pars
143   4|            formis uestiri. Qui autem dicit 'animal rationale mortale',
144   4|           totum remoueatur. Nam quae dicit: 'Socrates tantum est Socrates',
145   4|         semper antecedens propositio dicit quibuscumque hominibus existentibus,
146   4|           non intelligitur. Qui enim dicit: 'domus est', tribus tantum
147   4|            in specie posterius fieri dicit. Nulla itaque consequentia
148   4|             Si enim ita est in re ut dicit ista consequentia:~ si est
149   4|              animal~ita est in re ut dicit ista alia:~ si non est animal,
150   4|              non est in re quod ista dicit, nec quod illa proponit,
151   4|         consequentia, agit. Qui enim dicit: 'omnis homo est lapis',
152   4|       impossibile enim est quod haec dicit propositio: 'quoddam sedens
153   4|            quia nusquam id quod ipsa dicit, de omnibus contingit.~Sunt
154   4|         quibusdam deficiat quod ipsa dicit, non potest in omnibus esse,
155   4|        Semper enim quod consequentia dicit in re fuit, non tamen semper
156   4|            in re est quod propositio dicit uel non est, uera uel falsa
157   4|        uidelicet si ita est in re ut dicit propositio, uera est ipsa
158   4|     proponitur:~ si ita est in re ut dicit propositio, tunc uera est
159   4|           enim in eo quod propositio dicit, existentiam propositionis
160   4|             si in eo quod propositio dicit, uim faciant, profecto non
161   4|           est homo' est uera, id est dicit illud quod in re est, inde
162   4|             quia 'Socrates est homo' dicit illud quod in re est, Socrates
163   4|           Socrates est homo, et quia dicit Socratem esse hominem Socrates
164   4|             quia 'Socrates est homo' dicit illud quod in re est Socrates
165   4|             quia 'Socrates est homo' dicit brunellum esse asinum Socrates
166   4|             quod 'Socrates est homo' dicit illud quod in re est, quod
167   4|          illud determinate quod ipsa dicit sit in re sine constantia
168   4|       scilicet: 'cum illud quod ipsa dicit existens in re, sit 'Socrates
169   4|      imponamus quod totum illud quod dicit, sit 'Socrates est homo'.
170   4|           uidetur uerum quod si ipsa dicit illud quod in re est, et
171   4|            quod in re [est] existens dicit, sit 'latrabile animal est
172   4|         animal; illud enim quod ipsa dicit, aliud posset esse quam '
173   4|               si 'Socrates est homo, dicit illud quod est <in re> et
174   4|             et illud quod ipsa /373/ dicit sit tantum 'Socrates est
175   4|               si 'Socrates est homo' dicit illud quod in re est, tunc
176   4|        dicimus: ''Socrates est homo' dicit illud quod est in re', particulariter
177   4|             scilicet ita diceremus: 'dicit quiddam quod in re est'.
178   4|            re, licet illud quod ipsa dicit et 'Socrates est homo' sit
179   4|         quiddam quod haec propositio dicit est in re', eoquod 'quiddam'
180   4|         quiddam quod haec propositio dicit 'Socrates est homo' est
181   4|               si 'Socrates est homo' dicit 'brunellus est asinus',
182   4|               brunellus est asinus', dicit illud quod in re est~calumniari
183   4|             quia 'Socrates est homo' dicit illud quod in re est Socrates
184   4|      Socrates est homo, et quia ipsa dicit 'brunellus est asinus' Socrates
185   4|         adiungimus:~ ...et quia ipsa dicit 'brunellus est asinus' quod
186   4|        uitium, quae contraria genera dicit, contraria dicemus, quae
187   4|       complexa contraria Aristoteles dicit, eo uidelicet quod remotio
188   4|        naturam proprii susceptibilis dicit, secundum id scilicet quod
189   4|            malo contrariis generibus dicit contineri, quae Ipse sub
190   4|             dictum est. Aut enim qui dicit uerus est, aut qui negat.
191   4|          sedet, non est ita in re ut dicit negatio~/395/ -- Maxima
192   4|             homini quemdam inhaerere dicit? Si enim omni homini quidam
193   4|             homini quemdam inhaerere dicit? Si enim omni homini quidam
194   4|            quidem inuestigandum esse dicit minus de his motibus, augmento
195   4|             quem a maiori Themistius dicit, a minori Tullius appellet,
196   4|             quoquo modo omnem causam dicit praeter finalem, quam in
197   4|         dicitur. Paritatem autem eam dicit quam similitudinem in quantitate
198   4|              siue id quod propositio dicit, argumentum dicamus, non
199   5|          Aeque enim uerus est et qui dicit:~ cum Socrates est animal,
200   5|            ut ipse in eodem Boethius dicit, respiciendum est ad huiusmodi
201   5|            magis aduersa est ei quae dicit:~ si est homo, est animal~
202   5|              plura ad plura consequi dicit, hoc modo:~ si est homo,
203   5|              alterum. Aeque enim qui dicit:~ cum Socrates est animal,
204   5|           terminis pendeat. Qui enim dicit:~ <si> Socrates est homo,
205   5|             in re ut haec propositio dicit: 'possibile est stare',
206   5|             est in re ut haec altera dicit: 'Socrates sedet'. Et secundum
207   5|             in re ut haec propositio dicit: 'Socrates fuit iuuenis',
208   5|               ita est ut haec altera dicit: 'fuit infans', utrumque
209   5|            habere uidentur. Qui enim dicit: 'Socrates est uel sanus
210   6|              haec quidem regula quae dicit:~ posito antecedenti ponitur
211   6|               non lege complexionis, dicit; secundum quod ex tertia
212   6|           quattuor nasci syllogismos dicit, duos quidem secundum complexionis
213   7|           diuisionem a toto Boethius dicit; sed prima quidem ab integro
214   7|              totius fieri diuisionem dicit, cum hominis partes esse
215   7|    coniunctorum, ueluti et cum domum dicit illa tria esse non singula
216   7|             quod in Libro Diuisionum dicit: "quod autem anima iungitur
217   7|          differentias fieri Boethius dicit, quod ibi pro speciebus
218   7|            ait: "constituit enim qui dicit intellectum," id est qui
219   7|     existentium. Unde et idem tantum dicit de omnibus, ut cum uidelicet
220   7|             enim 'formatum albedine' dicit quod 'album', idem 'res
221   7|        inuentionem suam 'canis' idem dicit quod haec oratio: 'aliqua
222   7|              ita: haec oratio et hoc dicit quod Gra<e>ci superauerunt
223   7|         singulis Boethius praedicari dicit? Non enim diuersus praedicationis
224   7|       inferiora monstratur. Qui enim dicit hoc animal rationale animal
225   7|         ipsum expono, idem definitio dicit quod per uocabulum demonstrare
226   7|           enim praecedens uox semper dicit, siue per se siue cum aliis
227   7|           sicut uniuocorum. Qui enim dicit Socratem esse hominem, tale
228   7|        nomina in unam uocem incidere dicit --, oportet in ipso omnes