Pars

  1   1|       Socrates et homo est et animal rationale mortale, ita idem et animal
  2   1|          mortale, ita idem et animal rationale et potens uti ratione dicitur.
  3   1|              est homo, est animal', 'rationale mortale'. Cum itaque orationem
  4   1|      corporeum, animatum, sensibile, rationale; quae quidem omnibus aequaliter
  5   2|            hominis' uocabulum animal rationale mortale, cui nomen datum
  6   2|             per determinationem, ut 'rationale' uel 'homo', cum subiectas
  7   2|             dicatur quod fuit animal rationale mortale, nec ideo ulla oppositio
  8   2|           ueluti cum dicitur 'animal rationale mortale', 'animalis' nomen [
  9   2|       impositio esset ac subiunctum 'rationale' superflueret. Sed commune
 10   2|           nomen ponitur ideoque per 'rationale' adiunctum determinatur.~
 11   2|          modo: 'homo albus', 'animal rationale', sic etiam seruatur in
 12   2|            tantumdem quantum 'animal rationale mortale'. Nec diuersa quidem
 13   2|            hominem dicis, iam animal rationale mortale ipsum ostendis et
 14   2|          praesentialiter 'est animal rationale mortale'. Non tam igitur
 15   2|            subiecto -- ut 'homo' et 'rationale', uel ea etiam quae sunt
 16   3|        habeat. Sic quoque et 'animal rationale mortale', cum hominis definitio
 17   3|             subiectum attingunt, ut 'rationale' 'mortale', siue econuerso,
 18   3|            est homo albus uel animal rationale', siue haec pro una dictione
 19   3|          homo' et 'albus' et 'animal rationale', quod de Socrate singula
 20   3|          quaedam res quae est animal rationale mortale, non est animal
 21   3|              mortale, non est animal rationale mortale'; 'hominis' enim
 22   3|          quaedam res quae est animal rationale mortale' non est animal
 23   3|              mortale' non est animal rationale mortale uel animal simpliciter',
 24   3|          definitione quae est animal rationale mortale. Uniuocationem non
 25   3|              non Socrates est animal rationale mortale'. Hae enim contradictionem
 26   3|            omnis res quae est animal rationale mortale'. Cum ergo 'omnis'
 27   3|              cum dicimus uel 'animal rationale' orationem, non nomen, proferentes
 28   3|       dicitur: 'equus non est animal rationale' 'animal' quod praecedit
 29   3|         praecedit large sumptum per 'rationale' determinari concedunt,
 30   3|          huius definitionis: 'animal rationale mortale' una sententia secundum
 31   3|         dicitur: 'quoddam animal est rationale et irrationale'. Potest
 32   3|            modo: 'quoddam animal est rationale et quoddam animal est irrationale',
 33   3|             ut 'homo albus', 'animal rationale'; unde et unum nomen effici
 34   3|              et cum dicimus: 'animal rationale mortale', si unam sententiam
 35   3|        speciem illam quae est animal rationale, determinatur; alioquin
 36   3|           tamquam diceretur: 'animal rationale', 'animal mortale', si uidelicet
 37   3|      acciperetur. Est itaque 'animal rationale' in definitione hominis
 38   3|        quoque et 'quoddam animal est rationale et irrationale', cum falsa
 39   3|       uidelicet: 'quoddam animal est rationale', 'quoddam animal est irrationale';
 40   3|             quoddam animal neque est rationale neque est irrationale' hoc
 41   3|               quoddam animal non est rationale', 'quoddam animal non est
 42   3|        sensus. Nam et quoddam animal rationale est et quoddam irrationale,
 43   3|             sic:~ si est homo, e<s>t rationale et mortale~ex pluribus uero
 44   3|          uero unum hoc modo:~ si est rationale uel mortale, est animal~
 45   3|            si est homo et equus, est rationale et irrationale~Unarum autem
 46   3|          definitione hominis 'animal rationale mortale' unum uelim intellectum
 47   3|            ut ista: 'homo est animal rationale mortale' siue multiplex,
 48   4|            Socrates est [est] animal rationale mortale, est homo~uel~ si
 49   4|               si idem non est animal rationale mortale, non est homo~Et
 50   4|     remouetur, similiter:~ si animal rationale mortale currit <uel non>,
 51   4|       definitio hominis quam 'animal rationale mortale' ... erit definitio
 52   4|            definitio hominis 'animal rationale mortale'." Si enim rei ueritatem
 53   4|            Sed quoniam ista: 'animal rationale mortale' in maiori consuetudine
 54   4|             si [est] homo est animal rationale mortale, est animal~cum
 55   4|              homo ibi, id est animal rationale mortale, reperiatur, quod,
 56   4|            attendamus, id est animal rationale mortale, inueniemus idem
 57   4|              si est homo, est animal rationale mortale~uera quoque contingit:~
 58   4|             est homo, non est animal rationale mortale~Verum hanc consecutionem
 59   4|        proponitur:~ si est homo, est rationale~ si est rationale, est animal~
 60   4|          homo, est rationale~ si est rationale, est animal~aut cum dissimiliter
 61   4|              modo:~ si est homo, est rationale~ si non est rationale, non
 62   4|            est rationale~ si non est rationale, non est Deus~uerum etiam
 63   4|            est homo, omne animal est rationale~ si omne animal est rationale,
 64   4|        rationale~ si omne animal est rationale, nullum animal est irrationale~
 65   4|               quoddam animal non est rationale~ si quoddam animal non est <
 66   4|           quoddam animal non est <ir>rationale, quoddam animal non est
 67   4|            si quoddam animal est [ir]rationale, quoddam animal non est
 68   4|        ualeat, hoc modo:~ si non est rationale, non est animal~ si non
 69   4|       enuntiare: 'quoddam animal est rationale et ipsum est irrationale,
 70   4|             quam 'quoddam animal est rationale et quoddam irrationale'.
 71   4|             inhaerere <pro>ponuntur 'rationale' et 'irrationale', in his
 72   4|            modo: 'quoddam animal est rationale et irrationale', eidem utraque
 73   4|      enuntiare: 'quoddam mortale est rationale et quoddam rationale est <
 74   4|             est rationale et quoddam rationale est <im>mortale' quam hoc
 75   4|      proponere: 'quoddam mortale est rationale et illud rationale est immortale'.
 76   4|       mortale est rationale et illud rationale est immortale'. Ex his infertur
 77   4|        existentem uel hominem animal rationale mortale; secundum accidens
 78   4|               si Socrates est animal rationale mortale, est homo~uel~ si
 79   4|          homo~uel~ si non est animal rationale mortale, non est homo~uel~
 80   4|              est homo~uel~ si animal rationale mortale currit, homo currit~
 81   4|             quae ait:~ si est animal rationale mortale, est homo~necessaria
 82   4|            quae proponit:~ si animal rationale mortale est, homo est~quod
 83   4|            nomina non habemus sicut 'rationale' aut 'mortale'. Sicut itaque
 84   4|              Qui autem dicit 'animal rationale mortale', illis tantum hominis
 85   4|            ut, si quid fuerit animal rationale mortale, id est animal[is]
 86   4|           Socrates tantum est animal rationale mortale' ac si dicerem '
 87   4|            ipso quod ipse sit animal rationale mortale, sed non quod tantum,
 88   4|          nulla alia res esset animal rationale mortale? Si uero 'tantum'
 89   4|           Socrates est tantum animal rationale mortale'. Ita enim ipse
 90   4|             Ita enim ipse est animal rationale mortale quod ipse non est
 91   4|       Quicquid enim homo est, animal rationale mortale est, et econuerso.
 92   4|           homo est, animal est, siue rationale siue etiam mortale; unde
 93   4|              si homo est, est animal rationale mortale; sed non conuertitur. /
 94   4|            tantumdem diceret 'animal rationale mortale simul' quantum '
 95   4|                homo' uero et 'animal rationale mortale' ad eamdem quidem
 96   4|          autem eadem res per 'animal rationale mortale' et per 'homo' praedicetur,
 97   4|               Similiter <et> 'animal rationale mortale' et 'homo' idem
 98   4|           sunt; si itaque sit animal rationale mortale, et hominem necesse
 99   4|          inest eidem, et quod animal rationale mortale idem prorsus est
100   4|          sequi ut si quid sit animal rationale mortale, sit homo, si propriam
101   4|         uidelicet uel tot in 'animal rationale mortale' quot in 'homo'
102   4|            tantum quantum in 'animal rationale mortale'. Nam talis est '
103   4|              dicimus:~ si est animal rationale mortale, est idem' uel '<
104   4|              dicamus:~ si est animal rationale mortale, est animal rationale
105   4|        rationale mortale, est animal rationale mortale~uel~ si est homo,
106   4|            homo~Ubi tamen et 'animal rationale mortale' damus, essentiam
107   4|             ipsa notant. Nam 'animal rationale mortale' secundum id tantum
108   4|              dicimus:~ si est animal rationale mortale uel non est, est
109   4|          homo uel non est~et 'animal rationale mortale' in designatione
110   4|             res illa quae est animal rationale mortale, de qua in antecedenti
111   4|              definitum, sicut animal rationale mortale et homo, secundum
112   4|             id quod tantum ut animal rationale mortale accipitur, modo
113   4|       intelligitur. Qui enim 'animal rationale mortale' concipit, eamdem
114   4|         accipit, si et eam ut animal rationale mortale simpliciter et non <
115   4|                utrum homo sit animal rationale mortale', quia quaestiones
116   4|     aperiemus, hac scilicet: 'animal rationale mortale', uel si aliquod
117   4|            uerum uidetur uel~ si est rationale animal, est animal~uel~
118   4|               est animal~uel~ si est rationale, est sensibile~quia uidelicet
119   4|         appositio continet:~ si omne rationale et omne irrationale est
120   4|             animatum>~uel~ si nullum rationale et nullum irrationale est
121   4|           propanamus: /348/~ si omne rationale et <omne> irrationale est
122   4|              inest, ut 'animal' uel 'rationale' de homine. In his autem
123   4|             solet. Amplius: cum omne rationale et mortale sit homo, falsa
124   4|           haec consequentia:~ si est rationale et mortale, est homo~sequitur
125   4|           animal sanum et aegrum uel rationale et irrationale, sic etiam
126   4|            et irrationale, sic etiam rationale animal et irrationale animal,
127   4|               ut sanum et aegrum uel rationale et irrationale sub animali,
128   4|     immediata habere ad diuersa, ut 'rationale' et priuatorium habet et
129   4|        terminari definitione, ut <ir>rationale: quod non est rationale.
130   4|              rationale: quod non est rationale. Unde manifestum est omnia
131   4|            sanum, est aegrum~ si est rationale cum sit mortale, est homo~
132   4|          duabus: 'quoddam animal est rationale', 'quoddam animal est irrationale'
133   4|          potest: 'quoddam animal est rationale et irrationale' uel ex negatiuis
134   4|        prolatum. Est enim et quoddam rationale et quoddam irrationale,
135   4|     immediata habere ad diuersa, ut 'rationale' et priuatorium habet et
136   4|        terminari definitione, ut <ir>rationale: quod non est rationale.
137   4|              rationale: quod non est rationale. Unde manifestum est omnia
138   4|            sanum, est aegrum~ si est rationale cum sit mortale, est homo~
139   4|          duabus: 'quoddam animal est rationale', 'quoddam animal est irrationale'
140   4|          potest: 'quoddam animal est rationale et irrationale' uel ex negatiuis
141   4|        prolatum. Est enim et quoddam rationale et quoddam irrationale,
142   4|          comparatione non cadunt, ut rationale, risibile. Ac si haec per
143   4|         uenit argumentum:~ similiter rationale ex<ce>dit hominem sicut
144   4|        hominem sicut mortale at uero rationale non est proprium hominis
145   4|            hominis quia excedit, nec rationale propter eamdem causam~Sed
146   4|         infertur. Magis enim uidetur rationale proprium hominis quod in
147   4|              dicuntur. Cum enim omne rationale sit coloratum, nulla tamen
148   4|    differentias comprehendit, ut est rationale hominis, ut scilicet omne
149   4|        appellat uel definitionem, ut rationale hominis uel sensibile animalis
150   4|            grammaticum musicum' uel 'rationale mortale'. Sed has omnes
151   4|            sed omne animal <est> uel rationale uel irrationale quare hic
152   4|            ex isto syllogismo:~ omne rationale est animatum et omne irrationale
153   4|            sed omne animal <est> uel rationale uel irrationale ergo omne
154   5|              modo:~ si est homo, est rationale atque mortale~ si est rationale
155   5|      rationale atque mortale~ si est rationale siue irrationale, est animal~
156   6|              est equus est homo, est rationale sed cum non est equus est
157   6|              equus est homo ergo est rationale /510/~uel ita:~ sed non
158   6|           510/~uel ita:~ sed non est rationale igitur non cum non est equus
159   6|            si cum est animal non est rationale, non est homo sed cum est
160   6|           sed cum est animal non est rationale quare non est homo~uel ita:~
161   6|              cum> est animal non est rationale~Ex septima septimus:~ si
162   6|            cum non est immortale est rationale, non est equus sed <cum>
163   6|           cum> non est immortale est rationale ergo non est equus~uel sic:~
164   6|              est immortale [non] est rationale~Ex octaua:~ si cum non est
165   6|              octaua:~ si cum non est rationale non est sensibile, non est
166   6|           est animal sed cum non est rationale non est sensibile quare
167   6|              quare non cum <non> est rationale non est sensibile /511/~
168   7|          enim dicimus: 'animal aliud rationale, aliud irrationale', duas
169   7|             diceremus quoddam animal rationale esse et quoddam aliud irrationale
170   7|           utroque uocis abusio. Nam 'rationale' quod a 'rationalitate'
171   7|             nominet, quae est animal rationale, tamen specialis nominis
172   7|        Alioquin tantu[m]dem diceret 'rationale' quantum 'animal rationale'.
173   7|           rationale' quantum 'animal rationale'. Negatio uero, quae non
174   7|            corpus animatum', 'animal rationale'. Sunt autem materiae nomina
175   7|             corporeum', 'animatum', 'rationale', quae formas determinant. /
176   7|          haec est definitio: 'animal rationale mortale, -- non solum rationalitatem
177   7|              hoc modo: 'animal aliud rationale, aliud irrationale', non
178   7|        irrationale', non ita: 'aliud rationale, aliud bipes', quoniam '
179   7|               aliud bipes', quoniam 'rationale' et 'bipes' nulla oppositione
180   7|        differentiis: 'animal <aliud> rationale, aliud bipes, propter cohaerentiam
181   7|              quam habent ad inuicem 'rationale' et 'bipes', ita nec conuenit
182   7|              usurpari, ut tantumdem 'rationale' ualeat quantum 'rationale
183   7|           rationale' ualeat quantum 'rationale animal' ac tantumdem 'animatum'
184   7|              hoc modo: 'animal aliud rationale animal, aliud irrationale
185   7|              uocabulo tantum 'animal rationale mortale' concipimus, non
186   7|      definitione quod non est animal rationale morta1e, modo etiam cum
187   7|              hominem esse uel animal rationale mortale uel assimulationem
188   7|            Qui enim dicit hoc animal rationale animal esse, illud uero
189   7|           cum dicitur: 'animal aliud rationale, aliud irrationale, aliud
190   7|        Africa'. Haec etiam diuisio: 'rationale aliud mortale, aliud immortale',
191   7|           hominis definitio: 'animal rationale mortale', uel animalis: '
192   7|            ut sunt 'homo' et 'animal rationale mortale': quicquid enim
193   7|       quicquid enim homo est, animal rationale mortale est, et econuerso.~
194   7|       definitionem, quae est 'animal rationale mortale', non uidetur mihi
195   7|           hominis definitio: 'animal rationale mortale', per 'animal' materiam,
196   7|               animal' materiam, per 'rationale' uero ac 'mortale' formas
197   7|       differentias, ut cum homo per 'rationale' et 'mortale' describitur,
198   7|           probatio, quae est 'animal rationale mortale'. Aequiuoca uero
199   7|             Cum enim dicimus 'animal rationale mortale', idem 'rationale'
200   7|            rationale mortale', idem 'rationale' ac 'mortale' cum 'animali'
201   7|            autem quod 'homini', uel 'rationale' quod 'animali' coniungitur,
202   7|               homini' suppositum et 'rationale' 'animali' illa quae in
203   7|   describitur seiungunt. Neque enim 'rationale', ab omni quod rationale
204   7|             rationale', ab omni quod rationale non est, differentiam hoc
205   7|           non excluduntur. Non enim 'rationale' 'animali' subiunctum differentiam
206   7|      praecedentibus continentur, ut 'rationale' ab animalibus quae rationalia
207   7|            albi non sunt. Dum autem 'rationale' quaedam animalium uel '
208   7|              animul' cui supponitur 'rationale', circa rationalia tantum,
209   7|              per inferiores diuido, 'rationale' scilicet et 'irrationale';
210   7|             irrationale'; ac rursus 'rationale', quod homini conuenit,
211   7|         eodem usus est ista: 'animal rationale mortale'. Diuersa est autem
212   7|            hominis definitio 'animal rationale mortale' uel 'animal gressibile
213   7|         locutionis. Cum enim 'animal rationale mortale' ita hominem determinet,
214   7| differentiarum designatiua. At uero 'rationale' et 'mortale' caeterarumque
215   7|              nominum ueluti 'homo', 'rationale', 'album'./596/~ QUID IN