Pars

  1   2|             proprie per 'est' uerbum praedicatur, hoc est res albedine informata.
  2   2|         autem 'est' tertium adiacens praedicatur, dupliciter fiunt appositiones;
  3   2|            ut tantum copulet id quod praedicatur. Cum autem proprie dicitur,
  4   2|               secundum accidens enim praedicatur 'esse' de Homero, quoniam
  5   2|           poema, sed non secundum se praedicatur de Homero quoniam est,"
  6   2|                quod unum est uerbum, praedicatur. Unde cum medius terminus
  7   3|        inhaerens, non 'animal', quod praedicatur, cum nos potius praedicatum
  8   3|           homo est animal', 'animal' praedicatur, 'homo' uero subicitur,
  9   3|         autem 'est' tertium adiacens praedicatur, dupliciter fiunt oppositiones.
 10   3|            quando uerbum simpliciter praedicatur, ueluti cum dicitur: 'Socrates
 11   3|          tunc quidem cum simpliciter praedicatur, officio duplici fungitur,
 12   3|        aliquid ac per 'animal' aliud praedicatur, cum dicitur: 'homo est
 13   3|            existentium indeterminate praedicatur, per 'animal' uero certa
 14   3|           Primo loco et proprie tunc praedicatur, cum simpliciter de aliquo
 15   3|              accidens et non proprie praedicatur, sed gratia praedicati copulandi
 16   3|              subiectum est, 'animal' praedicatur de homine," ad principales
 17   3|             et ab eo quod per uerbum praedicatur nomen suscipere potest.
 18   3|            est ac de homine realiter praedicatur atque ipsi inhaeret, non
 19   3|              secundo loco, sed primo praedicatur. Hic est enim sensus: 'poema
 20   3|    praedicari ubicumque secundo loco praedicatur, ut hic etiam: 'Petrus est
 21   3|           affirmatione circa aliquem praedicatur, in negatione circa omnes
 22   3|            ubi scilicet secundo loco praedicatur. At uero, ut supra diximus,
 23   3|             idem quod in simplicibus praedicatur uel subicitur, et in istis;
 24   3|             subicitur et 'episcopus' praedicatur; similiter et in ea quae
 25   3|            ipse, id est 'possibile', praedicatur. Neque enim secundum regulas
 26   3|             ad sensum accidentaliter praedicatur 'episcopus', id est non
 27   3|             albus ambulans', cum uel praedicatur uel subicitur, unam tantum
 28   3|            in una subicitur, in alia praedicatur, hoc modo: 'omne iustum
 29   3|      praedicetur, siue quod in prima praedicatur, in secunda subiciatur,
 30   3|          dicimus quae in conclusione praedicatur; quae uero in ipsa subicitur,
 31   3|        regula talis est:~ si aliquid praedicatur de alio uniuersaliter et
 32   3|        regula talis est:~ si aliquid praedicatur de alio uniuersaliter et
 33   3|             uero ea est:~ si aliquid praedicatur de aliquo uniuersaliter
 34   3|        aliquo uniuersaliter et aliud praedicatur de eodem subiecto uniuersaliter,
 35   3|          aptari poterit:~ si aliquid praedicatur de aliquo particulariter
 36   3|          propositione et conclusione praedicatur, quod est maior extremitas;
 37   3|          dicitur quae in assumptione praedicatur. In secunda uero figura
 38   3|            subicitur, in conclusione praedicatur, quod maiorem dicimus extremitatem;
 39   3|          propositione et conclusione praedicatur, quod maior extremitas uocatur;
 40   3|          mori' simpliciter de homine praedicatur. Talis autem et iste syllogismus
 41   3|               in secunda 'fuit puer' praedicatur. Sic quoque et si dicatur:~
 42   3|        subicitur, qui in secunda non praedicatur. Non enim ita dicebatur: '
 43   4|            propositio:~ de quocumque praedicatur species, et genus~et tunc
 44   4|             hanc regulam:~  quicquid praedicatur de genere uniuersaliter,
 45   4|          haec erit regula:~ quicquid praedicatur de praedicato, et de subiecto~
 46   4| categoricorum quidem ita:~si aliquid praedicatur de alio uniuersaliter et
 47   4|            uniuersaliter, illud idem praedicatur et de subiecto uniuersaliter.~
 48   4|           quoque, id est 'animatum', praedicatur de 'homine'.~Hypotheticorum
 49   4|            propositio:~ de quocumque praedicatur species, et genus~id est
 50   4|          propositionis:~de quocumque praedicatur species, et genus <differentiae
 51   4|           propositio:~ <de quocumque praedicatur species, et genus differt~
 52   4|         propositione>:~ de quocumque praedicatur aliquid oppositorum, ab
 53   4|           cum dicitur:~ de quocumque praedicatur species, et genus~hic est
 54   4|            deseruiunt:~ de quocumque praedicatur species, et genus~uel:~
 55   4|              et genus~uel:~ quicquid praedicatur de specie, et de genere
 56   4|      subiciuntur.~ si enim definitio praedicatur de aliquo, et definitum
 57   4|              in subiectis:~ quicquid praedicatur de definitione, et de definito~
 58   4|              quae ait:~ de quocumque praedicatur species, et genus~omnium
 59   4|            ueluti istae:~ omne genus praedicatur de qualibet sua specie~uel~
 60   4|         specie~uel~ nullum oppositum praedicatur de suo opposito~Quas quidem
 61   4|          Sunt autem hae:~ si aliquid praedicatur de aliquo uniuersaliter
 62   4|              proponimus:~ si aliquid praedicatur de altero uniuersaliter,
 63   4|         uniuersaliter, tunc si aliud praedicatur de praedicato uniuersaliter,
 64   4|             eoquod speciei uocabulum praedicatur, et si ita dicatur:~ si
 65   4|            exprimimus:~ de quocumque praedicatur species, et genus~ac deinde
 66   4|            lapidis, tunc <si> 'homo' praedicatur de quolibet, et 'lapis'.
 67   4|      adduxerint: /315/~ de quocumque praedicatur species, et genus~ita assumunt:~
 68   4|            qui est species animalis, praedicatur de Socrate quare animal,
 69   4|        assumatur ita:~ sed margarita praedicatur de Socrate~et concludatur:~
 70   4|            concludatur:~ quare lapis praedicatur de eodem~falsa erit tam
 71   4|            modo:~ quare si margarita praedicatur de Socrate, et lapis~nostrum
 72   4|            componitur:~ de quocumque praedicatur species, et genus sed homo
 73   4|       species animalis quare si homo praedicatur de aliquo, et animal~Tales
 74   4|       consequens hoc modo:~ sed homo praedicatur de Socrate quare animal~
 75   4|       concludere hoc modo:~ sed homo praedicatur quare risibile~Neque enim
 76   4|            modo: /317/~ de quocumque praedicatur species, et genus quare
 77   4|         propositionem:~ de quocumque praedicatur species, et genus~itaque
 78   4|           cum dicitur:~ de quocumque praedicatur species, et genus~sensus
 79   4|             ita dicatur:~ si species praedicatur de aliquo, et genus de eodem~
 80   4|      intelligenda: si aliqua species praedicatur, quodlibet genus illius
 81   4|               quodlibet genus illius praedicatur de eodem. Alioquin ad omnium
 82   4|          dicitur:~ si aliqua species praedicatur de aliquo, quodlibet genus
 83   4|               quodlibet genus illius praedicatur de eodem~illud 'illius'
 84   4|          suum genus' uel: 'omnis res praedicatur de se' per appositionem '
 85   4|               cum dicimus 'omnis res praedicatur de se' unamquamque rem sibi
 86   4|             ita dicamus: 'omne genus praedicatur de specie' uel 'omnis res
 87   4|            de specie' uel 'omnis res praedicatur de aliquo', multiplicitas
 88   4|     propositione:~ si aliqua species praedicatur de aliquo, quodlibet genus
 89   4|               quodlibet genus illius praedicatur de eodem~(id est: si aliquid
 90   4|           non quodlibet genus illius praedicatur de eodem, nulla species
 91   4|              de eodem, nulla species praedicatur de aliquo~Ubi uero relationes
 92   4|      propositio:>~ si aliqua species praedicatur de aliquo, quodlibet genus
 93   4|               quodlibet genus illius praedicatur de eodem~singulorum generum
 94   4|            Cum enim dicimus: 'animal praedicatur de homine' uel 'lapis remouetur
 95   4|             non conuenit dici: 'homo praedicatur animal' pro 'homo est animal',
 96   4|           est de homine, pro 'animal praedicatur de homine'. Non itaque ad
 97   4|     propositione:~ si aliqua species praedicatur de aliquo, quodlibet genus
 98   4|               quodlibet genus ipsius praedicatur de eodem~hanc consequentiam:~
 99   4|               si quia aliqua species praedicatur de aliquo quodlibet genus
100   4|        aliquo quodlibet genus illius praedicatur de eodem, et quia 'homo'
101   4|             de eodem, et quia 'homo' praedicatur de Socrate quodlibet genus
102   4|       Socrate quodlibet genus ipsius praedicatur de eodem: quod enim sequitur
103   4|              antecedens; 'homo autem praedicatur de Socrate' antecedens est
104   4|    antecedens est ad 'aliqua species praedicatur de aliquo'; at si quia '
105   4|           aliquo'; at si quia 'homo' praedicatur de Socrate quodlibet genus
106   4|              ipsius, id est hominis, praedicatur de eodem, et quia 'homo'
107   4|             de eodem, et quia 'homo' praedicatur de Socrate, et 'animal'
108   4|              quodlibet genus hominis praedicatur de Socrate, 'animal' de
109   4|             consequentia:~ si 'homo' praedicatur de Socrate, et 'animal'~
110   4|              324/~ si aliqua species praedicatur de aliquo, quodlibet genus
111   4|       quodlibet genus ipsius speciei praedicatur de eodem~illud 'illius'
112   4|             dicimus:~ si omne animal praedicatur de se, tunc Socrates praedicatur
113   4|     praedicatur de se, tunc Socrates praedicatur de se~neque enim solum mutatur
114   4|            propositio:~ de quocumque praedicatur species, et genus~'praedicari'
115   4|        aptare regulam:~ de quocumque praedicatur species, et genus~unde: '
116   4|     extendunt, hoc modo:~ si aliquid praedicatur de aliquo respectu speciei,
117   4|              enim dicatur:~ quicquid praedicatur de toto, et de parte~id
118   4|           cum dicimus:~ de quocumque praedicatur species uere et affirmatiue
119   4|          sine modo etc., et de eodem praedicatur genus eodem modo;~uel cum
120   4|          erat huiusmodi:~ si species praedicatur de aliquo, et genus de eodem~
121   4|           haec scilicet:~ si species praedicatur de aliquo, et genus~id est~
122   4|          dicitur:~ de quocumque enim praedicatur definitio, et definitum~
123   4|           similiter;~ quicquid etiam praedicatur de definitione, et <de>
124   4|              quae ait:~ de quocumque praedicatur definitio, et definitum~
125   4|  propositione dicitur:~ de quocumque praedicatur definitio, et definitum~
126   4|       praedica[ba]tur idem, de eodem praedicatur idem~ quare non eodem modo,
127   4|           ponatur hoc modo:~ si idem praedicatur de aliquo, idem praedicatur
128   4|          praedicatur de aliquo, idem praedicatur de eodem~sed in consequenti
129   4|         consequenti sic:~ si aliquid praedicatur de aliquo, idem praedicatur
130   4|          praedicatur de aliquo, idem praedicatur de eodem~ut semper 'idem'
131   4|   necessitatem habent:~ de quocumque praedicatur definitum, et definitio,~
132   4|              a specie; uel~ quicquid praedicatur de genere ut de contento,
133   4|             huiusmodi:~ de quocumque praedicatur genus uniuersaliter acceptum,
134   4|     uniuersaliter acceptum, de eodem praedicatur quaelibet ipsius species~
135   4|            ex ista regula:~ quicquid praedicatur de genere uniuersaliter,
136   4|           genere uniuersaliter, idem praedicatur de qualibet eius specie,~
137   4|            uel~ si aliquid de genere praedicatur, et de omnibus eius speciebus;~
138   4|          omnibus speciebus, de eodem praedicatur; aut~ si genus uniuersaliter
139   4|              singulis partibus domus praedicatur. Similiter et illud uere
140   4|            ut:~ si uidelicet aliquid praedicatur de toto, et de omnibus partibus
141   4|              ad genus:~ de quocumque praedicatur species, et genus~uel~ quicquid
142   4|               et genus~uel~ quicquid praedicatur de specie, et de genere
143   4|          regulas faciemus:~ quicquid praedicatur de omnibus speciebus, et
144   4|        similiter~uel~ de quo cumque <praedicatur aliqua earum, et genus~uel~
145   4|             enim <dicimus>: quicquid praedicatur de omnibus speciebus, praedicatur
146   4|    praedicatur de omnibus speciebus, praedicatur de genere uniuersaliter,
147   4|          monstrant, ut~ si quidlibet praedicatur de omnibus partibus coniunctis,
148   4|           aptant:~ de quocumque enim praedicatur unum par, et reliquum~uel~
149   4|              similiter~uel~ quicquid praedicatur de uno pari, et de reliquo~
150   4|     inducamus regulam:~ de quocumque praedicatur species idem informat quaelibet
151   4|             eo uidelicet quod 'homo' praedicatur de omnibus his quibus ipsa
152   4|              quae ait:~ de quocumque praedicatur unum par, et reliquum~huic
153   4|            quae est ita:~ si aliquid praedicatur de aliquo uniuersaliter,
154   4|         uniuersaliter, tunc si aliud praedicatur de praedicato uniuersaliter,
155   4|   praecedenti categorica de 'homine' praedicatur. Sed si 'lapis' uim inferentiae
156   4|          propositio danda:~ quicquid praedicatur de praedicato, et de subiecto;~
157   4|     praedicatum; unde, si 'animatum' praedicatur de animali, et de homine.~
158   4|         praedicato/357.20/~ quicquid praedicatur de subiecto, et de praedicato
159   4|        inducitur regula:~ si aliquid praedicatur de aliquo uniuersaliter,
160   4|         uniuersaliter, tunc si aliud praedicatur de praedicato uniuersaliter,
161   4|              ea assumunt:~ sed lapis praedicatur de homine uniuersaliter~
162   4|         concludunt:~ quare si asinus praedicatur de lapide uniuersaliter,
163   4|              dicunt:~ si omne animal praedicatur de se, tunc si Socrates
164   4|         Socrates est animal Socrates praedicatur de se~cuius uerum est antecedens
165   4|         Socrates est animal Socrates praedicatur de se, et quia Socrates
166   4|               quae ait: 'omne animal praedicatur de se', profecto ad hoc
167   4|              autem alterum de altero praedicatur, quando ex natura subiecti
168   4|          Naturaliter autem de altero praedicatur quod ei substantialiter
169   4|   propositionem diximus:~ si aliquid praedicatur de aliquo uniuersaliter,
170   4|              facta ut si hoc de illo praedicatur, tunc si illud aliud praedicatur
171   4|     praedicatur, tunc si illud aliud praedicatur de hoc, et de illo. At fortasse
172   4|          caecitas uero de homine non praedicatur.~Sed, ut aiunt, proprie
173   4|              ipsius, oculo scilicet, praedicatur. Patet itaque ex praedicationis
174   4|              etiam de ipso dormiente praedicatur, ut uidelicet dicamus ipsum
175   4|               si aliquid oppositorum praedicatur de aliquo, oppositum ipsius
176   4|               ipsum alterum de eodem praedicatur, ut si 'sanum' remouetur
177   4|            partibus esse simpliciter praedicatur uel remouetur. Hae uero
178   4|      remoueri, ita et de quo alterum praedicatur, de ipso necesse est praedicari.
179   4|              regulae:~ quicquid enim praedicatur de uno contingentium uniuersaliter,
180   4|               si aliquod oppositorum praedicatur de genere alicuius uniuersa<
181   4|          Socratis; quare si 'animal' praedicatur de 'homine' uniuersaliter, '
182   4|             species alicuius generis praedicatur de aliquo, par illius generis
183   4|           aliquo, par illius generis praedicatur de eodem~Contingit autem
184   4|               ipsum alterum de eodem praedicatur~ut si 'sanum' remouetur
185   4|            partibus esse simpliciter praedicatur uel remouetur. Hae uero
186   4|      remoueri, ita et de quo alterum praedicatur, de ipso necesse est praedicari.
187   4|              regulae:~ quicquid enim praedicatur de uno contingentium uniuersaliter,
188   4|               si aliquod oppositorum praedicatur de genere alicuius uniuersa<
189   4|          Socratis; quare si 'animal' praedicatur de 'homine' uniuersaliter, '
190   4|             species alicuius generis praedicatur de aliquo par illius generis
191   4|            aliquo par illius generis praedicatur de eodem~Contingit autem
192   4|           nec causa saepe de effectu praedicatur nec equitare de equo, et
193   4|           quod subiectum est id quod praedicatur inhaereat; cum aliquid alicui
194   4|             aut maius erit eo de quo praedicatur etc.~Ecce enim aperte hanc
195   5|           cum eo quod in consequenti praedicatur, ipsam quoque temporalem
196   6|               cum uidelicet idem uel praedicatur eodem modo de diuersis uel
197   6|             modo subicitur diuersis; praedicatur quidem hoc modo:~ omnis
198   7|       omnibus istis 'infiniti' nomen praedicatur, quae est huiusmodi: cuius
199   7|  differentibus, in eo quod quid sit, praedicatur; speciem uero id quod sub
200   7|             quo genus statim in quid praedicatur, hoc est in proximo loco.
201   7|             apparet quod de singulis praedicatur partibus, integrum autem
202   7|          permulta de quibus singulis praedicatur. Integrum autem singularem
203   7|             hoc uno lapide aequiuoce praedicatur, modo scilicet cum hac definitione
204   7|            potest quae de nullo uere praedicatur, cum praesertim omne definitum
205   7|             definitio albedinis sit, praedicatur de ipsa, et de quocumque
206   7|            dicitur, et ipsa deÞnitio praedicatur. At uero quis uel albedinem
207   7|      definitio dicitur, et margarita praedicatur, quod omnino falsum est.
208   7|            quibus ipsa in adiacentia praedicatur.~Dici quoque potest esse
209   7|           illo dici de quo definitio praedicatur. Illam namque regulam:~
210   7|               de quocumque definitio praedicatur, et definitum~ad eas tantum
211   7|           omni illo de quo definitio praedicatur, ut uidelicet si qui albedine