Pars

  1   1|          contraria quoque quodammodo dicuntur. Nam si est 'magnum' 'paruo'
  2   1|        scilicet eorum quae contraria dicuntur, magni scilicet et parui.
  3   1|        uinculum quo extrema connecti dicuntur, cum tamen totius compositi
  4   1|            quibusdam compositionibus dicuntur, licet tamen et ex eis alia
  5   1|         mediante connecti quodammodo dicuntur.~Hactenus quidem de continuis
  6   1|        Compositae quidem omnes illae dicuntur quae aliquam continent lineam,
  7   1|          comparatae omnes compositae dicuntur, ad se tamen inuicem relatae
  8   1|         linearum respectu compositae dicuntur, ut est tripunctalis uel
  9   1|             quae proprie quantitates dicuntur, illud quoque quod Aristoteles
 10   1|            nomen aequiuocum deduxit. Dicuntur etiam quantitates dimensiones
 11   1|          ualde improprie quantitates dicuntur, ex eo scilicet quod quantitates
 12   1|              secundum materiam summa dicuntur principia, non secundum
 13   1|   positionibus ipsa denominatiue non dicuntur. Unde et in expositione
 14   1|              ipsum quod sunt aliorum dicuntur uel quamodolibet aliter
 15   1|            Ad aliquid, inquit, talia dicuntur quaecumque hoc ipsum quod
 16   1|              ipsum quod sunt aliorum dicuntur uel quomodolibet aliter
 17   1|              ipsum quod sunt aliorum dicuntur," id est per eadem nomina
 18   1|            filiatio, quae ad aliquid dicuntur, ipsa informant substantia<
 19   1|              dedit. Unde ille dixit 'dicuntur' ad constructionem uocum
 20   1|            sua substantia relationes dicuntur suamque ex se ad inuicem
 21   1|              ipsum quod sunt aliorum dicuntur', non tam uisus /92/ ad
 22   1|      demonstratio; quod uero posuit 'dicuntur', nuncupatiuum est uerbum
 23   1|              ipsum quod sunt aliorum dicuntur' , non quamlibet assignationem,
 24   1|          platonicae definitionis: ea dicuntur ad aliquid quae hoc ipsum
 25   1|              ipsum quod sunt aliorum dicuntur id est: quorum substantia
 26   1|             ergo absolute et proprie dicuntur ex quibus subiecta qualia
 27   1|           uero eaedem ex permanentia dicuntur, non, ut quidam annuunt,
 28   1|          transeunt, fiunt, passiones dicuntur." Passibilis quoque qualitas
 29   1|     permanent, passibiles qualitates dicuntur."~Omnium autem huiusmodi
 30   1|            potentiam uel impotentiam dicuntur." Cum autem omnes potentiae
 31   1|            salubres uel pugillatores dicuntur; unde haec per accidens
 32   1|          aegrotatiui uero econtrario dicuntur, ex impotentia scilicet
 33   1|      qualitatis modi, sed qui maxime dicuntur hi sunt," id est qui in
 34   1|            conuincit, quod contraria dicuntur. Unde nullo modo audiendus
 35   1| aspicientibus nec solum auribus quae dicuntur, sed etiam mente atque animo
 36   1|           quod habitus et dispositio dicuntur, nec ea genere uel specie
 37   1|              denominatiue pugiles hi dicuntur qui eam consecuti sunt;
 38   1|           quae secundum eos affectus dicuntur, indubitanter recipiunt
 39   1|      quaelibet figurae comparari non dicuntur. Unde nec id in proprium
 40   1|     suscipiunt, secundum eam similes dicuntur ad inuicem, ab his uero
 41   1|     adiacentia quaelibet res similes dicuntur, non uidetur secundum solas
 42   1|         ligna tamen et lapides recte dicuntur, dum operationem nostram
 43   1|         Sicut enim inuicem contraria dicuntur calefacere ac frigidum facere,
 44   1|             et homo et asinus animal dicuntur. Sic quoque et 'habere'
 45   2|            rerum proprie significare dicuntur quae ad hoc institutae sunt.
 46   2|           impositione significatiuae dicuntur. Naturales quidem uoces,
 47   2|            comparatae quaedam quoque dicuntur compositae, secundum uocis
 48   2|        certam significationem habere dicuntur, ut nomina uel uerba, aliae
 49   2|             proprie partes orationis dicuntur, quippe impositae non sunt;
 50   2|              et uerba uel orationes, dicuntur, quod et ipsi quoque ab
 51   2|            nominum significatio<nes> dicuntur. Caeterae uero significationes,
 52   2|       posteriores atque accidentales dicuntur; quae etiam breuiter sunt
 53   2|       appellatiua <a>ut uniuersalia, dicuntur, ut 'homo', 'album', aut
 54   2|            aut alia in comparationem dicuntur, alia non; quod haec quidem
 55   2|           Quod uero alia recti casus dicuntur, alia obliqui. alia masculini /
 56   2|               generis, alia alterius dicuntur, ad positionem constructionis
 57   2|         inuentionis, alia deriuatiua dicuntur, atque alia simplicia, alia
 58   2|           tam rectos, qui nominatiui dicuntur, quam obliquos grammatici
 59   2|              quae non sunt continere dicuntur, cum negatiua particula
 60   2|            ut eorum quae de subiecto dicuntur uel in subiecto sunt." In
 61   2|         copulandi uel ea quae tantum dicuntur de subiecto -- nec scilicet
 62   2|               Quod autem ea quae non dicuntur de subiecto, tacuit, (hoc
 63   2|            ut eorum quae de subiecto dicuntur," in quo uniuersalia esse
 64   2|        continent de quibus subiectis dicuntur, sed ipsa tantum sunt species
 65   2|     determina<n>t, non alia copulare dicuntur praeter proprias actiones
 66   2|              per accidens praedicari dicuntur; proprie autem praedicantur
 67   3|            EA QUAE A PROPOSITIONIBUS DICUNTUR~Dignum autem inquisitione
 68   3|            ea quae a propositionibus dicuntur; quod quidem et ex sensu
 69   3|             ita: 'homo homo currit'.~Dicuntur autem a quibusdam et ea
 70   3|             enuntiantes affirmatiuae dicuntur uel negatiuae; quodque aliae
 71   3|              autem signa non aliunde dicuntur nisi quia ex comprehensione
 72   3|          homines uel hi tres homines dicuntur homines.~Si autem 'omnes' <
 73   3|          homo' subcontrariae inuicem dicuntur. Subalternae uero sunt hinc
 74   3|                necesse'. Modi itaque dicuntur tam aduerbia quam huiusmodi
 75   3|    intrasumptas habent, aequipollere dicuntur illis de puro inesse, non
 76   3|            Futuri quoque duae rursus dicuntur species, naturale scilicet
 77   3|       indeterminate uerae uel falsae dicuntur. Quae enim uerae sunt, indeterminate
 78   3|             Haec igitur casu euenire dicuntur quae per alias actiones
 79   3|     ignorentur, secundum casum fieri dicuntur. Peripatetici uero dicunt
 80   3|            Physicae sunt, necessaria dicuntur. Haec uero futura ab omni
 81   3|         tantum uerae esse uel falsae dicuntur, in eo scilicet quod quemadmodum
 82   3|   intellectus consistat, multiplices dicuntur; quae uero ita quod unus
 83   3|    substantiuum et adiectiuum apponi dicuntur; sicut nec 'homo albus'
 84   3| coniunctionem uero multiplices fieri dicuntur uoces illae quae uel per
 85   3|            multiplex secundum sensum dicuntur, simplex uero et compositum
 86   3|            Hi uero quattuor perfecti dicuntur, eo scilicet quod per se
 87   3|              resoluuntur, imperfecti dicuntur, sicut omnes alii tam secundae
 88   4|          sicut una media hypothetica dicuntur duae hypotheticae in quibus
 89   4|          recte ex natura rerum uerae dicuntur quarum ueritas una cum rerum
 90   4|              in istis qui imperfecti dicuntur, inferentia est necessaria
 91   4|       constare ac per ipsas differre dicuntur, agendo scilicet de ipsis
 92   4|           uel tales, quae compositae dicuntur:~ si quia Socrates est homo
 93   4|              uel eorum quae ab ipsis dicuntur, modo uero in designatione
 94   4|      designatione eorum quae per eas dicuntur, dictum est quia nullum
 95   4|           propositionum enuntiatione dicuntur. Nam quamuis et in quibusdam
 96   4|         antecedentis ad extremum una dicuntur hypothetica duae illae quae
 97   4|              antecedentia antecedere dicuntur ad antecedens praecedentis
 98   4|              Principales autem ex eo dicuntur quod ex ipsis aliae demonstrantur;
 99   4|          maximae propositiones illae dicuntur <regulae> quae, multarum
100   4|              sunt, nullo modo genera dicuntur nec idem speciale et generale
101   4|            consequentem hypotheticam dicuntur, totum est; quare si singula
102   4|          locos a substantia consequi dicuntur quod eos in cohaerendo comitentur.
103   4|           isti quam illi inhaerentes dicuntur, eo scilicet quod secundum
104   4|          sedens' et 'Socrates' paria dicuntur, eo uidelicet quod sibi
105   4|       dicimus quae a propositionibus dicuntur, ueluti sunt ea quae dicunt
106   4|              qui a genere uel a pari dicuntur, a praedicato possint assignari,
107   4|              uel eorum quae ab ipsis dicuntur. Cum enim in Hypotheticis
108   4|         eorum quae a propositionibus dicuntur, ipsa in Topicis definiuit
109   4|          Quae uero naturaliter simul dicuntur, duobus modis subdiuisit.
110   4|             Quinto autem modo priora dicuntur quae ad ea quorum causae
111   4|           Caetera uero quae de ipsis dicuntur, in praedicamento ipsorum
112   4|             priuatio uero et habitus dicuntur quidem circa idem aliquid,
113   4|         substantiae bonae siue malae dicuntur, sed etiam qualitates ipsae,
114   4|           qualitate boni substantiae dicuntur; uirtutes uero ex eo quod
115   4|           alia neque bona neque mala dicuntur. Insunt autem contraria
116   4|          habet, quod <de> eo proprie dicuntur haec, scilicet habere uisum
117   4|            habere habitum et priuari dicuntur. Visio enim et caecitas,
118   4|              insunt ac de eo proprie dicuntur, habitus sunt et priuatio.
119   4|             priuatione in eo seruare dicuntur quod non solum sese expellunt,
120   4|         Praedicamentorum "eorum quae dicuntur alia quidem secundum complexionem
121   4|         quidem secundum complexionem dicuntur," ut orationes, "alia sine
122   4|              ipsa 'mori' et 'uiuere' dicuntur sumpta, contraria non sunt,
123   4|          singulae partes mortis mors dicuntur. In corpore quoque Phoenicis
124   4|            affirmatione et negatione dicuntur accipimus, essentias scilicet
125   4|         falsum, ita ea quae ab ipsis dicuntur, neque simul esse neque
126   4|     affirmatione et negatione iacere dicuntur tamquam earum significationes.~
127   4|              a totis propositionibus dicuntur quae simul sese non patiuntur,
128   4|              et 'nigrum' non-mediata dicuntur, non immediata. Sicut enim
129   4|     immediata circa idem non-mediata dicuntur; sed non conuertitur, ut
130   4|        reliquum etc. Extrinseci uero dicuntur in quorum inferentia non
131   4|         coaptat. Haecque proprie una dicuntur secundum naturam, quae per
132   4|              et 'nigrum' non-mediata dicuntur, non immediata. Sicut enim
133   4|     immediata circa idem non-mediata dicuntur; sed non conuertitur, ut
134   4|        reliquum etc. Extrinseci uero dicuntur in quorum inferentia non
135   4|         coaptat. Haecque proprie una dicuntur secundum naturam, quae per
136   4|      accidentalia, illa eorum nomina dicuntur quae ea in essentia, non
137   4|             magis uel minus potentes dicuntur, et magis aptus hic ad currendum
138   4|          maiores uel minores inuicem dicuntur quae numquam creuerunt uel
139   4|           non naturae creatione, una dicuntur; quorum quidem nomina, sicut
140   4|             eo similia, sed aequalia dicuntur, sicut et si eiusdem qualitatis
141   4|      diriuari dicatur, casus inuicem dicuntur primitiuum nomen et aduerbium
142   4|            diriuatum.~Coniugata uero dicuntur nomina quae ab alio denominantur,
143   4|      diuersae sunt nec de se inuicem dicuntur. Cum enim omne rationale
144   4|             cum formae de se inuicem dicuntur, et formata de se inuicem
145   4|            habere et extrinsecitatem dicuntur atque hinc medii siue mixti
146   4|      pertinentem. Inde enim aduerbia dicuntur quia uerbis tamquam adiectiua
147   4|             etiam inter se coniugata dicuntur, ut sunt 'iustus iusta iustum'; "
148   4|              ipsa iustitia coniugata dicuntur." Nulla est forte differentia
149   4|            ipsorum, quae etiam iusta dicuntur. Si uero conuenientiam et
150   4|            ac 'uigilare' repugnantia dicuntur. A quibus ita argumentum
151   4|        plures etiam qui a disparatis dicuntur hoc modo: /454/~ si est
152   4|              et assumptio argumentum dicuntur; secundum quam significationem
153   4|         partem esse impossibile est. Dicuntur in argumentis ea quae a
154   4|         eorum quae a propositionibus dicuntur, quam eorum intellectuum
155   5|        namque duae consequentiae una dicuntur hypothetica secundum unius
156   5|            Et hae quidem quae mediae dicuntur hypotheticae, ex medii termini
157   5|           conditionales /485/ latine dicuntur. In his uero temporalibus
158   5|     affirmationem et negationem sibi dicuntur opponi, ut in hoc loco: '
159   6|            disparata a se nullo modo dicuntur. Rursus: quicumque hanc
160   6|              consequentis illi fieri dicuntur in quibus assumptio propositae
161   6|          esse in se atque euidentes, dicuntur, eo uidelicet quod ita assumptio
162   6| propositionibus nascentes imperfecti dicuntur atque probatione aliqua
163   6|              caeteris qui imperfecti dicuntur probatio ex impossibili
164   6|            aliter regulares esse non dicuntur consequentiae quae ex temporalibus
165   6|     syllogismos secundae uel tertiae dicuntur, quippe eorum primae propositiones,
166   6|           sui contrahunt, imperfecti dicuntur. Unde Boethius in Secundo
167   7|        DIVISIO~Quae uero secundum se dicuntur, hoc modo subdiuidit, alias
168   7|        diuisionibus quae secundum se dicuntur, ad alias tres transeamus,
169   7|             loco de speciebus genera dicuntur ac proprie ac principaliter
170   7|         priuationem et habitum fieri dicuntur. Fere enim omnes differentiae
171   7|       opposita, quae etiam contraria dicuntur adinuicem, ut sunt 'animatum' '
172   7|          sunt relationes, immo omnes dicuntur qualitates nec bene 'accidens'
173   7|          specierum differentiae poni dicuntur, utrum per differentiarum
174   7|  intelligamus, quae a quibusdam sumi dicuntur in officio specialium nominum
175   7|            integra siue constitutiua dicuntur, alia sunt continua, ut
176   7|             conceduntur quod integra dicuntur, ut sunt tota temporalia,
177   7|       duodecim horae sunt, quae dies dicuntur, uel plures simul dictiones,
178   7|         simul dictiones, quae oratio dicuntur. Non enim si diuersi simul
179   7|  DIVERSIVOCIS, MULTIVOCIS~"Aequiuoca dicuntur quorum nomen commune est
180   7|        Aequiuocae, inquit, res illae dicuntur quarum nomen commune est
181   7|        substantia non sunt imposita, dicuntur aequiuoca. Sic et 'ens'
182   7|           incommodius est appositum 'dicuntur', et non 'sunt': neque enim
183   7|              essentia sua aequiuocae dicuntur, ut et ipse Boethius docet,
184   7|              infinita diuersis modis dicuntur; quippe Diuina Substantia
185   7|  multiplicitatis comprehensione tota dicuntur, ut hic populus, /576/ uel
186   7|            conficiunt; unde illi duo dicuntur qui eas habent.~Amplius.
187   7|          Omnia enim quae de subiecto dicuntur, Aristoteles nomine et ratione
188   7|             aliarum quae secundum se dicuntur, haec differentia quod illa
189   7|          itaque membra quae diuidunt dicuntur, quando ex diuersis habitudinibus
190   7|         datae sunt, ut quae uniuocae dicuntur, aliae diuersas habent impositionis
191   7|             quarum definita de eodem dicuntur.~ SECUNDUM QUAS DEFINITIONES
192   7|    substantia' et multa alia uniuoce dicuntur et 'canis' aequiuoce <de>
193   7|         nomine 'hominis' determinari dicuntur -- iuxta illud Aristotelis: "
194   7|          Definitiones tamen et aliae dicuntur, quaecumque scilicet rem
195   7|           nomina quaedam substantiua dicuntur, quae rebus ipsis secundum
196   7|             tamen earum definitiones dicuntur, sed definiti nominis. Cum