Pars

  1   1|               ipsae dicantur, ut homo albus et homo niger secundum albedinem
  2   1|               et sustentare. Qui enim albus est, nigrum suscipere potest,
  3   1|              Socrates est homo', uel 'albus' uel 'grammaticus' adiungam,
  4   1|                immo "rationalis" uel "albus" uel quodlibet aliorum nominum
  5   2|             Sed mirum erat quod 'homo albus' unum in significatione
  6   2|     significatione diceret, qui 'homo albus ambulans' unum esse in significatione
  7   2|          adiectiuis, tamquam dicemus 'albus crispus', sed frequenter
  8   2|             adiectiuo hoc modo: 'homo albus', 'animal rationale', sic
  9   2|              habeant significationem 'albus', 'alba', 'altum', diuersis
 10   2|       iunguntur: non enim uel 'mulier albus' uel 'uir alba' dicimus.
 11   2|             est compositio ut 'mulier albus' perfecta et uera possit
 12   2|       sententia esse eadem. Amplius: 'albus' siue 'alba' idem dicunt
 13   2|            qui ergo dicit 'mulier est albus' id proponit: 'mulier est
 14   2|        ponuntur hoc modo: 'Petrus est albus', 'Petrus est rationalis'.
 15   2|              ego uel currens uel homo albus' dicunt, sed solum proprio
 16   2|         dicitur: 'Petrus est homo uel albus'. Nec quidem quantum ad
 17   2|             sed ut tota simul oratio 'albus asinus' negatione excludatur.
 18   2|              uel hominem esse, quippe albus equus est non-albus-homo,
 19   3|         dicimus 'homo currens', 'homo albus', perfecta est in se oratio
 20   3|                sicut 'homo' uel 'homo albus' homini. Non enimaliter
 21   3|         dicitur: 'homo est animal uel albus', et 'homo' et 'animal'
 22   3|           dicitur: 'Socrates est homo albus uel animal rationale', siue
 23   3|              praedicari ut 'homo' et 'albus' et 'animal rationale',
 24   3|            infinitum proferamus 'homo albus homo albus' uel 'homo homo'
 25   3|           proferamus 'homo albus homo albus' uel 'homo homo' uel 'album
 26   3|           unum efficit nomen ut 'homo albus', 'animal bipes', nisi forte
 27   3|           quae ait: 'omnis homo [est] albus est albus' falsa est, et
 28   3|            omnis homo [est] albus est albus' falsa est, et quae /177/
 29   3|              177/ dicit: 'quidam homo albus non est albus', hoc est '
 30   3|             quidam homo albus non est albus', hoc est 'quidam homo qui
 31   3|             est homo' uel 'omnis homo albus est homo albus' eam tamquam
 32   3|             omnis homo albus est homo albus' eam tamquam rectam diuidentem
 33   3|            est homo', 'non omnis homo albus est albus', non eam scilicet
 34   3|              non omnis homo albus est albus', non eam scilicet quae
 35   3|            dicit: 'omnis homo non est albus' non eadem uidetur cum ea: '
 36   3|               ea: 'non omnis homo est albus' et quae proponit: 'quidam
 37   3|        proponit: 'quidam homo non est albus' non eadem est cum ea: '
 38   3|              ea: 'non quidam homo est albus'. Qui enim dicit: 'omnis
 39   3|            dicit: 'omnis homo non est albus' ab omni homine albedinem
 40   3|              enim uera est, etsi unus albus non sit. Ea quoque quae
 41   3|     simpliciter: 'quidam homo non est albus', albedinem a quodam remouet.
 42   3|        proponit: 'non quidam homo est albus' sensumque particularis
 43   3|            falsa sit 'quidam homo est albus', uera ipsius contradictoria
 44   3|          relinquitur 'nullus homo est albus'. Tantumdem ergo proponit '
 45   3|         proponit 'non quidam homo est albus', quantum 'nullus homo est
 46   3|              quantum 'nullus homo est albus'; et merito. Quod enim dicit[
 47   3|           quae dicit: 'omnis homo est albus' ea opponatur negatio quae
 48   3|              ait: 'non omnis homo est albus' uel ei quae dicit: 'quidam
 49   3|               dicit: 'quidam homo est albus', 'nullus homo est albus',
 50   3|              albus', 'nullus homo est albus', quae eadem est cum ista: '
 51   3|            ista: 'non quidam homo est albus'; et ei quae est: 'homo
 52   3|             et ei quae est: 'homo est albus', 'non homo est albus', '
 53   3|             est albus', 'non homo est albus', 'Socrates est albus', '
 54   3|             est albus', 'Socrates est albus', 'non Socrates est albus'.~
 55   3|             albus', 'non Socrates est albus'.~Propriae ergo illae sunt
 56   3|             hoc modo: 'omnis homo est albus', 'nullus est albus', 'quidam
 57   3|               est albus', 'nullus est albus', 'quidam est albus', 'quidam /
 58   3|               est albus', 'quidam est albus', 'quidam /180/ non est
 59   3|                  quidam /180/ non est albus' uel 'non omnis est albus',
 60   3|             albus' uel 'non omnis est albus', eius quae est: 'omnis
 61   3|             quae est: 'omnis homo est albus', ea sola propria est et
 62   3|             modo: 'non omnis homo est albus', non illa scilicet quae
 63   3|        scilicet ait: 'nullus homo est albus'; plus enim haec negat quam
 64   3|             modo: 'non omnis homo est albus'.~Unde ea sola est: 'non
 65   3|              est: 'non omnis homo est albus' proprie diuidens et recta
 66   3|        dicebat: [non] 'omnis homo est albus', non ea quae est: 'nullus
 67   3|            quae est: 'nullus homo est albus', quae et simul cum ea falsa
 68   3|           dicit: 'quidam homo non est albus', quae etiam, ut ostensum
 69   3|              enim 'non omnis homo est albus, recte semper opponit, Boethius
 70   3|            autem 'quidam homo non est albus', particularem negatione<
 71   3|         impedit, ueluti, si oculus et albus esse dicatur propter hanc
 72   3|               hanc partem et non esse albus propter illam, uerae utraeque
 73   3|          positio est: 'omnis homo est albus', quia est oratio uerum
 74   3|             si diceretur: 'homo <est> albus'. Ac sicut potest dici '
 75   3|        quoddam album' uel 'omnis homo albus uel quidam', sic et 'omne
 76   3|        quemadmodum ex 'omnis homo est albus', 'Socrates est albus' innuitur,
 77   3|             est albus', 'Socrates est albus' innuitur, ita ex 'omnes
 78   3|       adiuncta, ut cum dicitur: 'homo albus'. Idem itaque <est> dicere: '
 79   3|             in istis: 'omnis homo est albus' uel 'omnis homo possibiliter
 80   3|           omnis homo possibiliter est albus' subiectum est uel praedicatum,
 81   3|           propositio: nullus homo est albus', affirmatio est de 'non
 82   3|           descendit: 'nullus homo est albus', et de sensu illius agit,
 83   3|        simplices: 'non omnis homo est albus' et 'quidam homo non est
 84   3|               et 'quidam homo non est albus' particulares utrasque concedunt,
 85   3|           propositio: quidam homo est albus' in uniuersalem redigitur
 86   3|            dicit: 'non omnis homo est albus' uel 'quidam homo non est
 87   3|              uel 'quidam homo non est albus', in illa quidem particulariter,
 88   3|           omnis homo possibiliter est albus' et 'omnem hominem possibile
 89   3|               et 'quidam homo non est albus'. Et est talis sensus: '
 90   3|          ostendit; huius autem: 'homo albus ambulans', multiplex est
 91   3|               hic: 'Socrates est homo albus ambulans'. Hanc <enim> orationem
 92   3|               est quare mag<is> 'homo albus' una sit dicenda oratio
 93   3|             dicenda oratio quam 'homo albus [et] ambulans'. Si enim
 94   3|          constituit. Ipse tamen 'homo albus' unam uidetur accipere /
 95   3|                ut uidelicet ita 'homo albus' unam praedicationem reddat
 96   3|      praedicationem haec oratio 'homo albus' facit atque eam in sensu
 97   3|                Quod tamen illam 'homo albus ambulans' unam esse omnino
 98   3|              suum adiunctio, ut 'homo albus', 'animal rationale'; unde
 99   3|              ueluti si dicamus: 'homo albus ambulans', albedinem et
100   3|      sententia ac si diceremus: 'homo albus', 'homo ambulans', duas
101   3|          sensu definitio, sicut 'homo albus'.~At uero quaeritur, cum '
102   3|             uero quaeritur, cum 'homo albus' hominem et albedinem significet,
103   3|       sententia continetur. Nam 'homo albus' et hominem album per impositionem
104   3|            res significatae; ut 'homo albus' una est in sensu oratio,
105   3|           constituatur. At uero 'homo albus ambulans' nonnisi multiplex
106   3|      multiplex esse potest; nec 'homo albus' pro uno substantiae uocabulo
107   3|             dicuntur; sicut nec 'homo albus' nec 'miles fortis' ullo
108   3|             ut haec descriptio: 'homo albus crispus Sophroni<s>ci filius'.
109   3|          dicere quam dicere equus est albus et homo est albus," quippe '
110   3|           equus est albus et homo est albus," quippe 'tunicae' nomen
111   3|                uel cum una. Nam 'homo albus ambulans', cum uel praedicatur
112   3|               ait: 'Socrates est homo albus ambulans'.~Haec autem de
113   3|             hoc modo: 'omnis homo est albus', 'quidam homo est albus', '
114   3|              albus', 'quidam homo est albus', 'nullus homo albus est', '
115   3|              est albus', 'nullus homo albus est', 'quidam homo albus
116   3|              albus est', 'quidam homo albus non est'.~/235/ Manifestum
117   4|     consequentia:~ si est cygnus, est albus~uel ista:~ si est cygnus,
118   4|               enim omnis homo sit non albus, uel quidam uel omnis homo
119   4|               uera:~ si est homo, est albus~neque enim potest esse ut
120   4|            est album, nullus homo est albus~falsa tamen est quae proponit:~
121   4|          proponit:~ si omnis homo est albus, omne animal est album~Rursus
122   4|          teneatur:~ si omnis homo est albus, <Socrates est albus'>~falsa
123   4|              est albus, <Socrates est albus'>~falsa tamen ab omnibus
124   4|      conceditur:~ si Socrates non est albus, nullus homo est albus~Et
125   4|            est albus, nullus homo est albus~Et hoc quidem inconueniens
126   4|                si quia omnis homo est albus omnis homo est coloratus,
127   4|       coloratus, et quia Socrates est albus Socrates est coloratus et
128   4|           coloratus et quia Plato est albus Plato est coloratus~et ita
129   4|            sunt, tunc omnis homo esse albus conceditur. Rursus: consequens~/
130   4|           coloratus, Socrates non est albus~et similiter de omnibus
131   4|            coloratus, nullus homo est albus~quod etiam data nouissime
132   4|      consequentia:~ si omnis homo est albus, omnis homo est coloratus~
133   4|            coloratus, nullus homo est albus~Sed haec non est ostensio
134   4|         quamuis etiam 'omnis homo est albus' concedatur antecedens esse
135   4|          propositiones: 'Socrates est albus', 'Plato est albus' et sic
136   4|       Socrates est albus', 'Plato est albus' et sic caeteri, uerae sunt
137   4|      consequentia:~ si omnis homo est albus, omnis homo est coloratus~
138   4|         ueluti ista:~ si Socrates est albus, est coloratus~/309/ quod
139   4|         dicimus:~ si aliquis homo est albus, ipse est coloratus~licet
140   4|      proferretur:~ si quidam homo est albus, quidam homo est coloratus~
141   4|            fratrum Socratis esse homo albus crispus etc., nec tamen
142   4|              est homo, omnis homo est albus~quis hoc sequi deneget:~
143   4|             est homo, quidam homo est albus~unde et /343/~ quidam homo
144   4|            quidam homo necessario est albus?~Rursus ex ista:~ si omnis
145   4|                si omnis homo est homo albus, omnis homo niger est homo
146   4|             omnis homo niger est homo albus~quis hoc inferri prohibeat:~
147   4|                si omnis homo est homo albus, quidam homo est niger uel
148   4|            quoque:~ si omnis homo est albus, omnis homo niger est albus~
149   4|           albus, omnis homo niger est albus~ista denegari non potest:~
150   4|            potest:~ si omnis homo est albus, quidam homo est niger~Si
151   4|             enim omnis homo niger est albus, id est omnis informatus
152   4|               unde et eum hominem qui albus est nigrum esse oportet,
153   4|              partes), tunc paries est albus~Regula autem huiusmodi erit:~
154   4|                ad 'hominem' uel 'homo albus' ad 'Socratem'; cuius argumenta
155   4|               ad 'Socratem' uel 'homo albus' ad 'grammaticum'; haec
156   4|           negatio, ut 'omnis homo est albus', <'non omnis homo est albus'>.
157   4|          albus', <'non omnis homo est albus'>. Largius autem oppositionem
158   4|          propositiones: 'Socrates est albus' et 'non est albus', quam
159   4|       Socrates est albus' et 'non est albus', quam quod istae proponunt: '
160   4|              proponunt: 'Socrates est albus' et 'Socrates est niger'.
161   4|               et corpus album et homo albus dicatur, haec quidem propria
162   4|               scilicet hic homo magis albus illo uel magis calidus dicatur,
163   4|           receperit:~ si Socrates est albus propter albedinem, Sophroniscus
164   4|           albedinem, Sophroniscus est albus propter eamdem~tali constringetur
165   4|       inconuenienti:~ si Socrates est albus propter albedinem, Sophroni<
166   4|              albedo color est, et qui albus est coloratus est~uel econuerso;
167   5|              enim:~ si omnis homo est albus, omnis homo est coloratus~
168   5|        contrariae:~ si omnis homo est albus, non omnis homo est coloratus~
169   5|       coloratus~et~ si omnis homo est albus, nullus homo est coloratus~
170   5|            nomini, cum dicitur 'magis albus', id est 'albior'. Sed fortasse
171   5|       fortasse dicitur quod in 'magis albus' ens intelligitur cui 'magis'
172   5|                dicimus et bene 'magis albus', non 'magis ens albus'
173   5|          magis albus', non 'magis ens albus' dicitur, cum uidelicet
174   5|                aut non omnis homo est albus, aut quidam homo est albus~
175   5|            albus, aut quidam homo est albus~ aut quidam homo aut hic
176   5|            aut hic niger homo non est albus~quae quidem uerae ex coniunctis
177   5|          scilicet:~ si omnis homo est albus, et quidam~ si nullus homo
178   5|            quidam~ si nullus homo est albus, nec hic niger~Quia ergo
179   6|          quarta:~ si cum est homo est albus, <cum non est lapis non
180   6|           niger sed cum est homo, est albus> ergo cum non est lapis
181   6|             ergo non cum est homo est albus~Ex quinta:~ si cum est animal
182   7|               cum dicimus 'homo alius albus, alius alterius coloris'.
183   7|         ueluti ista: 'homo alius homo albus, alius homo niger, alius
184   7|              non-equus', 'equus alius albus, alius non-albus', 'album
185   7|             causam tenet, uelut 'homo albus' aut 'Socrates'; licet enim '
186   7|          subiectum, uel Socrates homo albus crispus musicus Sophroni<
187   7|          Socratis descriptione: 'homo albus crispus musicus Sophroni<
188   7|            siue accidentia sola sic: 'albus' crispus musicus Sophroni<
189   7| determinationem quidem ut illa: 'homo albus crispus' etc.; in his enim
190   7|              Rursus cum dicitur 'homo albus crispus musicus Sophronisci
191   7|       Sophroni<s>ci, ipse tamen 'homo albus crispus Sophroni<s>ci filius'